KİK Kararı: 2016/UM.I-1949

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/045
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 03.08.2016
Karar No : 2016/UM.I-1949

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

MPE Mühendislik İnşaat Taahhüt ve Dış Tic. A.Ş.-Oman National Engineering Investment Co.(S.A.O.G.) Ortak Girişimi,

Yenişehir Mah. Özgür Sok. No: 20 MPE Plaza Ataşehir/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü,

Güzeltepe Mahallesi Alibey Caddesi No: 7 34060 Eyüp/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/181639 İhale Kayıt Numaralı “Asya Bölgesi Atıksu Tesisleri Yenileme, Geliştirme Ve Ekipman Temin İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 30.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Asya Bölgesi Atıksu Tesisleri Yenileme, Geliştirme ve Ekipman Temin İşleri” ihalesine ilişkin olarak MPE Mühendislik İnşaat Taahhüt ve Dış Tic. A.Ş.-Oman National Engineering Investment Co.(S.A.O.G.) Ortak Girişiminin 17.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.06.2016 tarih ve 38619 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1556 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından daha önce ihale edilen 2012/70449 İKN'li "Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi" ihalesinin üzerlerinde kaldığı ve anılan işin sözleşmesinin mevzuata ve şartnamelere uygun şekilde yürütüldüğü, şikayete konu olan 2016/171639 İKN'li "Asya Bölgesi Atıksu Tesisleri Yenileme, Geliştirme ve Ekipman Temin İşleri" ihalesinin 2012/70449 İKN'li işinin bir bölümünü oluşturan Paşaköy tesislerindeki ultraviyole ünitesi ile ilgili olduğu, kendilerince yürütülen işletme işi sırasında idarece tespit edilen eksiklerin şikayete konu ihale kapsamında temin edilmesinin planlandığı, ancak idare tarafından tespit edilen ve şikayete konu ihaleye esas gösterilen eksiklerin oluşmasında kendi hata ve sorumluluklarının olmadığı, anılan durumun defalarca idareye bildirilmesine karşın başvurularının dikkate alınmadığı, idarenin kendilerine bildirdiği ve sözleşme süresince tespit edilen eksik ve hatalı işlerin sorumlusunun kendilerinden önce tesisi işleten yüklenicinin kusurundan kaynaklandığı, söz konusu yüklenicinin kendilerinden önce tesisin işletilmesi sırasında mevzuata ve sözleşmeye aykırı eylemlerde bulunduğu, idarenin bu aykırı durumlara göz yumduğu, anılan aykırılıklar sonucunda idarenin tespit ettiği eksiklerin oluştuğunun idareye bildirildiği, idarenin şikayete konu ihalede istemiş olduğu ultraviyole ünitelerinin 2012/70449 İKN'li işin sözleşmesi sürecinde taraflarında temin edilerek idareye sunulduğu ancak idarenin kabulünü yapmadıkları, şikayete konu ihalenin konusunun ifa ettikleri sözleşme sürecinde idarenin tespitlerine dayandığı, anılan tespitlerin uygun olmadığından dolayı şikayete konu ihaleye çıkılması durumunda kamu zararının oluşacağı, ayrıca kendilerinin de maddi ve manevi zarara uğrayacakları, bu gerekçeyle şikayete konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin fiziki miktarı ve türü “10 kalemden oluşan Asya Bölgesi Atıksu Tesisleri Yenileme, Geliştirme ve Ekipman Temin İşleri” şeklinde belirtilmiş olup ihale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname içerisinde temin edilecek mallara ilişkin gerekli teknik bilgi ve belgelere yer verildiği de anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

İhale : Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri,

…

ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un 5’inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un 53’üncü maddesinin (b) bendinde; “Bu Kanuna göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurumun görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır:

1. İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak.” hükmü,

Aynı Kanun’un 54’üncü maddesinde; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

….

Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda anılan Kanun hükümleri incelendiğinde, Kamu İhale Kurumunun ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlere ilişkin başvuruları sonuçlandırmakla görevli olduğu, ihale ve ihale sürecinin tanımının ihale yetkilisinin onayı ile başlayıp usulüne uygun imzalanan sözleşme ile biten işlemler şeklinde yapıldığı, Kurumun da inceleme yetkisinin bu süreç içerisinde yer alan işlemlere yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiası incelendiğinde, şikâyete konu ihalenin ileride oluşabilecek olan kamu zararı gerekçesiyle iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiği, ihale konusu işe esas ihtiyacın hatalı ve hukuka aykırı şekilde belirlendiğinin ifade edildiği, kendilerince sözleşmesi yürütülmüş olan 2012/70449 İKN'li "Atıksu Arıtma Tesislerinin İşletilmesi" işinde idarece tespit edilen eksiklikler nedeniyle şikâyete konu ihaleye çıkıldığı, söz konusu tespitlerin hem hukuka aykırı olduğu hem de kendi hatalarından kaynaklanmadığı, kendilerinden önce işletme işini yapan yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, ihaleye çıkılması durumunda kamu zararının oluşacağı ve kendilerinin maddi ve manevi zarara uğrayacakları ifade edilmiş olup ihalenin bu gerekçelerle iptal edilmesi gerektiği iddiası yinelenmiştir.

Söz konusu iddialar içerisinde şikayete konu ihale dışında 2012/70449 İKN’li ihalenin sözleşme sürecinde idare tarafından yapılan usulsüzlüklere, kendilerinden önceki işletme hizmeti işinin yüklenicisinin sözleşme hükümlerine uygun davranmadığı ve idarenin de bu duruma göz yumduğu ifadeleri yer almakta olup yukarıda anılan Kanun hükümleri gereği sözleşme sürecine ilişkin yapılan başvuruların incelenmesi durumunun Kurumun görev alanında bulunmadığı, tek bir dilekçe ile birden fazla ihaleye yönelik başvuruda bulunulamayacağı, gerek dilekçenin ilk sayfasında yer alan tabloda gerekse ekinde yer alan başvuru bedelinin ödendiğine ilişkin dekont içerisinde şikayete konu ihalenin iKN’sinin 2016/181639 olduğunun belirtildiği dikkate alındığında 2012/70449 İKN’li ihaleye ve herhangi bir İKN belirtmeden iddiaya konu edilen bir önceki işletme hizmeti ihalesine yönelik başvuruların görev ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Şikâyete konu ihale olan 2016/181639 İKN’li “Asya Bölgesi Atıksu Tesisleri Yenileme, Geliştirme ve Ekipman Temin İşleri”ne yönelik iddialar incelendiğinde, ihtiyacın belirlenmesi yönteminin hukuka uygun olmadığı, söz konusu ihtiyaç ve ihtiyaç miktarı esas gösterilerek ihaleye çıkılmasının mevzuata aykırı olduğunun belirtildiği anlaşılmış olup iddianın özetle idare tarafından belirlenen ve ihaleye esas olan ihtiyaca yönelik olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Kuruma vermiş olduğu inceleme yetkisinin sınırları incelendiğinde, idarenin ihtiyacının ne olduğuna veya ne olması gerektiğine ilişkin bir inceleme veya değerlendirme yapma görevinin ve yetkisinin bulunmadığı, bu şekilde yapılacak bir incelemenin yerindelik denetimi sınırları içerisine gireceği, ihtiyacın tespitine yönelik işlemlerin ve denetimin idarenin ve üst idaresinin iç işleyişine ve denetimine tabi olduğu hususu ile Kurum tarafından yapılacak incelemenin idare tarafından hazırlanıp gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgeler üzerinden tamamlanması gerektiği durumu birlikte değerlendirildiğinde Kurum yetkisi dahilinde yalnızca ihale sürecini başlatan ihale onay belgesinin mevzuata uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığının incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İhale işlem dosyası içerisinde yer alan ihale onay belgesi incelendiğinde, 01.06.2016 tarihinde ihale yetkilisi olan Genel Müdür tarafından imzalandığı, ekinde yaklaşık maliyet hesap cetveline ve piyasada faaliyette bulunan kişilerden alınan fiyat tekliflerine yer verildiği, ayrıca ihtiyacın tespitine ve gerekliliğine ilişkin gerekçe raporunun da ihale onay belgesine eklendiği tespit edilmiştir. Söz konusu gerekçe raporu incelendiğinde, başvuru sahibinin yüklenici olarak taraf olduğu 2012/70449 İKN’li işin sözleşmesinin 31.08.2014 tarihinde sona erdiği, muayene ve kabul komisyonunca hazırlanan ve yüklenici tarafından itiraz edilmeden imzalanan Hizmet İşleri Kabul Tutanağı’nda belirtilen 30 sayfalık eksik ve kusurlu işlere ilişkin tespit yapıldığı, anılan eksik ve kusurlu işlerin tamamlanması için yükleniciye 167 takvim günü süre verildiği, verilen süre içerisinde eksikliklerin ve kusurlu işlerin tamamlanmadığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 44’üncü maddesi gereğince söz konusu işlerin üçüncü kişilere yaptırılacağı, atıksu arıtma tesislerinin işletilmesinde hizmet aksamalarına ve ekipman kayıplarına yol açmamak ve daha fazla gecikilmesinden dolayı telafisi daha ağır olacak sonuçlara yol açmamak için halen giderilmeyen eksik ve kusurlu iş kısımlarından Paşaköy Tesisi’nde arızalı durumda olan ultraviyole ünitesinin onarım ve bakımının Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükümleri çerçevesinde ihale yoluyla ivedilikle giderilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılanlar çerçevesinde, Kurumun yerindelik denetimi yapamayacağı, ihale onay belgesinin usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlemediği yönünden incelemenin tamamlanması gerektiği, yapılan inceleme neticesinde de ihale onay belgesinin idare tarafından tespit edilen ihtiyaç doğrultusunda hazırlandığı ve ihale yetkilisi tarafından da onaylandığının tespit edildiği anlaşılmış olup Kurumun inceleme yetkisi sınırlarında yer alan söz konusu işlemlerde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı ve dolayısıyla başvuru sahibinin ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan iddialar incelendiğinde, ihalenin iptal edilmesi gerektiğine ilişkin talebin dayanağının 2012/70449 İKN’li işin sözleşmesinin ifası sırasında idarenin tespit ettiği eksik ve kusurlar olduğu, Kurumun söz konusu sözleşme kapsamında yapılan idari işlemlere karşı başvuruları inceleme yetkisinin ve görevinin bulunmadığı, başvuru sahibinin öncelikli olarak idare tarafından yapılan bu tespitlere yönelik Adli Yargı nezdinde başvuruda bulunması gerektiği ve bu tür uyuşmazlıklarla ilgili merciinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin 2012/70449 İKN’li işin sözleşme sürecine ilişkin iddialarının görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, başvuru dilekçesi içerisinde, idarenin bir sonraki atık su artıma merkezi işletilmesi ihalesine kendilerinin girmelerini engelleyici nitelikte faaliyetlerde bulunduğu duyumunu aldıkları, anılan hususun da ihaleye fesat karıştırma suçu kapsamında değerlendirilerek gereğinin yapılması talebinde bulunulduğu anlaşılmış olup, henüz ihaleye çıkılmayan bir işe ilişkin şikâyetlerin ve başvuruların sonuçlandırılması işlemi de Kurumun görev ve yetki alanında bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından anılan iddiaların da görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi