KİK Kararı: 2016/UH.III-3022

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/066
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 07.12.2016
Karar No : 2016/UH.III-3022

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN,

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bd-Agna İnş. Taah. Medikal Elektr. Telekomünikasyon Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

İsmetpaşa Mahallesi Trabzon Bulvarı Nar İşhanı Kat:34/10 Dulkadiroğlu/KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Onikişubat Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Akçakoyunlu Mah. Şekerdere Cad. No:18 Onikişubat/KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/415031 İhale Kayıt Numaralı “Klavuzlu Rekreasyon Alanı Hafriyat Nakli, Serme ve Sıkıştırma” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Onikişubat Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 14.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Klavuzlu Rekreasyon Alanı Hafriyat Nakli, Serme ve Sıkıştırma” ihalesine ilişkin olarak Bd-Agna İnş. Taah. Medikal Elektr. Telekomünikasyon Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.10.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.11.2016 tarih ve 60755 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2506 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikayete konu ihalenin yapım işi olarak ihale edilmesi gerekirken hizmet alımı olarak ihale edildiği,

Şöyle ki; Teknik Şartname incelendiğinde kullanılacak ekipmanlar ve işi yapacak personele bakıldığında işin yapım işi niteliğinde olduğu,

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde teklif alınan birimin metreküp olarak belirlendiği,

Söz konusu ihalenin hizmet alımı şeklinde kalması durumunda idarenin belirttiği şekilde yapım işine ait iş deneyim belgesi ile katılmanın mümkün olmadığı,

Ayrıca Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nde de söz konusu işin “XVIII. grup: Saha İşleri” başlıklı bölümünün “spor ve rekreasyon alanları için saha tanzim işleri” nin içinde yer aldığı,

İşin adından da anlaşılacağı üzere Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılan birim fiyat pozlarının incelenmesi neticesinde 15.140/4 pozunun söz konusu ihale ile birebir örtüştüğü ve yapım işi olarak değerlendirildiği,

Ayrıca her ne kadar idare şikayete cevap yazısında yaklaşık maliyet içerisindeki paylara göre değerlendirmenin yapıldığını belirtmiş olsa da idarece söz konusu iş için yaklaşık maliyetin tek bir kalem olarak hizmet alımı şeklinde fiyat teklifi alınarak oluşturulduğu, idarece yaklaşık maliyetin tespitine yönelik olarak gerekli iş ve işlemlerin yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,

Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,

Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini, …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez….” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımı İhalelerine İlişkin Özel Hususlar” başlıklı bölümünün 63’üncü maddesinde “Bakım onarım işleri” 63.1. 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde, büyük onarım yapım tanımı içinde, bakım ve onarım ise hizmet tanımı içinde sayılmıştır. Bu çerçevede, bütçe tertiplerine bakılmaksızın makine ve ekipmanın bakım ve onarımının hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir. Küçük onarımlar da dahil olmak üzere yapıma ilişkin onarımların ise hizmet alımı olarak ihale edilmesi mümkün değildir. “ açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Ağaçlandırma, erozyon kontrolü ve fidan dikim işlerinin niteliği” başlıklı 64’üncü maddesinde “4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde, hizmet alımı ve yapım işleri tanımlanırken işler sayma yöntemiyle belirlenmiş ve sayılan yapım işlerine nitelik itibarıyla benzer olan işler de yapım işi kapsamında kabul edilmiştir. Bu çerçevede, yapım işleri arasında ismen sayılmayan bir işin yapım işi olarak kabul edilebilmesi için, bu işin yapılma tekniğinin ismen sayılan işlere benzerliği yanında, uygulama projesini ya da kesin projeyi de kapsayan teknik şartnameye dayanması, yapım müteahhidinin deneyiminin arandığı ve onun uzmanlık alanına giren işlerden olması, vasıfsız işgücünden ziyade ağırlıklı olarak malzeme, makine ve ekipman girdisine ihtiyaç duyulması ve istisnalar dışında fen ve sanat kurallarına uygun olarak bir eserin meydana getirilmesi koşulunun aranması gerekmektedir. Bu nedenle, gerek hizmet alımı gerekse yapım işleri arasında ismen sayılmayan, ağaçlandırma, erozyon kontrolü ve fidan dikim işlerinin, bir işin yapım işi sayılabilmesi için gereken ve yukarıda belirtilen şartları taşımaması nedeniyle“ hizmet” tanımı kapsamında hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir. Ancak, 29/6/2006 tarihli ve 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddelerinde sayılan ormancılık, orman endüstrisi ve ağaç işleri endüstrisi işlerine ait mesleki konulara ilişkin mühendislik hizmetlerinin ise danışmanlık hizmeti kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde “XVIII. GRUP: SAHA İŞLERİ

1. AV grubu işler

2. AVI grubu işler

3. AVII grubu işler

4. AVIII grubu işler

5. Spor ve rekreasyon alanları için saha tanzim işleri

6. Peyzaj sahaları tanzim işleri

7. Yüzey ve platform işleri “ şeklinde açıklanmıştır.

İhale ilanı’nın “İhale konusu hizmetin niteliği türü ve miktarı” başlıklı 2’nci maddesinde “1.120.000 m3 hafriyat, nakliye, serme ve sıkıştırma hizmet alım işi” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Klavuzlu Rekreasyon Alanı Hafriyat Nakli, Serme Ve Sıkıştırma

b) Miktarı ve türü: Toplam 1.120.000 m3 hafriyat, nakliye, serme ve sıkıştırma hizmet alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Klavuzlu rekreasyon alanı

ç) bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

hafriyat taşınması veya dökümü işleri veya kamyon (damperli veya damperli dorse) ve iş makinası (paletli ekskavatör) kiralanması işleri veya personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. “düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Belediyemiz tarafından yapımı planlanan Klavuzlu rekeasyon alanına Klavuzlu baraj göl sahasından yüklemesi ve idarenin göstereceği farklı yerden alınarak yüklemesi dahil hafriyatın nakli, semesi ve sıkıştırma işlemlerinin yapılması işidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İşin miktarı” başlıklı 2’nci maddesinde “Tamamı idaremiz tarafından gösterilen Kılavuzlu baraj göl sahasından ve idarenin göstereceği farklı yerden alınarak yapımı planlan Kılavuzlu rekreasyon alanı sahasının dolgusu yapılacaktır. İşin miktarı 1.120.000 m3 ( Bir Milyon Yüz Yirmi Bin Metreküp ) dür.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Taşınacak Hafriyatın Ölçümlü ve Yapımı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Hafriyatın taşınmaya başlanmadan önce Yüklenici tarafından temin edilecek harita mühendisi ve ekipmanlar ile idare kontrol teşkilatı kontrolünde ölçümü yapılarak bir tutanakla fotoğrafları ile beraber ) kayıt altına alındıktan sonra işe başlanılacaktır. Hafriyat nakli, serme ve sıkıştırma işlemi saha üst kotu olan 441 mt kadar idarenin tanımladığı yükseklikte tabakalar halinde sıkıştırılarak düzenlenecektir. Düzenlenmiş saha üst kotu 441 mt olduğunda tekrar ölçüm yapılarak hesabı ve en kesitler oluşturularak hakedişe bağlanılacaktır. Serim ve sıkıştırma kalınlığı idare tarafından belirlenecektir. Takribi hafriyat nakli 4 km olacaktır. Km artışlarında nakliye farkı ödenmeyecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin işin süresi” başlıklı 5’inci maddesinde “işin süresi 180 takvim günüdür. Hava muhalefeti dahil hiçbir şekilde süre uzatımı verilmeyecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İş için gerekli ekip ve ekipmanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “

Ekipmanlar;

En az 4 Adet En az 30 Tonluk Paletli ekskavatör ( 2010 model ve üstü )

En az 20 Adet Damperli kamyon veya tır ( 2006 model ve üstü )

En az 1 Adet Loder ( 2006 model ve üstü )

En az 2 Adet toprak silindiri ( 2006 model ve üstü )

En az 1 Adet greyder ( 2006 model ve üstü )

Ekip:

1 Adet İnşaat mühendisi

1Adet Harita mühendisi

2 Adet Saha formeni” düzenlemesine yer verilmiştir.

Öncelikle başvuru sahibinin iddia ettiği üzere birim fiyat teklif cetvelinde teklif alınan birimin metreküp olarak belirlenmesinin ve Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılan birim fiyatların içerisinde o işe ait veya benzer pozların yer almasının söz konusu işin yapım işi olarak ihale edilmesi gerektiğine kanıt/ibare oluşturmayacağı anlaşılmıştır.

Söz konusu iddiaların incelenmesi kapsamında yapılması gereken ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve mevzuatın yukarıda aktarılan düzenlemeleridir.

Başvuru sahibinin iddialarının yaklaşık maliyet ile ilgili kısımlarının incelemesini yapmak adına 15.11.2016 tarih ve 2242 sayılı yazı ile ihaleyi yapan idareden yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler ve yaklaşık maliyet hesap cetveli istenilmiş olup, gelen 24.11.2016 tarih ve 68496583-755.02-E.22803 sayılı yazı ile söz konusu bilgi ve belgeler gönderilmiştir.

Bu kapsamda yapılan incelemede; idarenin söz konusu iş için, ihale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelinde düzenlenen şekilde “

1

Hafriyat, Nakliye, Serme ve Sıkıştırma İşi (Teknik şartnamede belirtilen şekilde)

metreküp

1.120.000

fiyat teklifi alarak yaklaşık maliyeti oluşturduğu görülmüştür.

İdarenin şikayete cevap yazısında belirttiği şekilde yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinin ağırlıkları oranına bakarak bir değerlendirme yaparak ihale türünü belirlemediği,

Bu kapsamda söz konusu iş için en belirleyici hususun adıyla müsamma Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği olduğu,

Mevzuatın yukarıda aktarılan düzenlemelerinde “Hafriyat, Nakliye, Serme ve Sıkıştırma” işinin idarece düzenlenen ihale konusu iş ve tanımı dikkate alındığında hafriyatın taşınmasının yanı sıra söz konusu iş için serpme, sıkıştırma, saha dolgusu gibi işlerin de yapılacağı hususları dikkate alındığında yapım işleri için düzenlenen Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin “XVIII. Grup: Saha İşleri” grubunun “5.Spor ve rekreasyon alanları için saha tanzim işleri” kısmıyla ilgili olduğu,

Yine yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarında yapım işleri arasında ismen sayılmayan bir işin yapım işi olarak kabul edilebilmesi için, bu işin yapılma tekniğinin ismen sayılan işlere benzerliği yanında, uygulama projesini ya da kesin projeyi de kapsayan Teknik Şartname’ye dayanması, yapım müteahhidinin deneyiminin arandığı ve onun uzmanlık alanına giren işlerden olması, vasıfsız işgücünden ziyade ağırlıklı olarak malzeme, makine ve ekipman girdisine ihtiyaç duyulması hususlarının aranmasının istenildiği dikkate alındığında Teknik Şartname’de söz konusu iş için uzmanlık gerektiren mühendis ve saha formenlerinin ve greyder, tır, ekskavatör, toprak silindiri gibi belirli ekipmanların istenildiği,

İncelenmekte olan söz konusu ihalenin hizmet alımı şeklinde devam edilmesi durumunda ise yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinin ağırlıkları oranına göre bir değerlendirme yaparak ihale türünü belirlemediği ve İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan düzenlemelere göre verilen tekliflerin sınır değerin altında kalması durumunda idarenin aşırı düşük teklif açıklaması istemesi gerektiği hususları birlikte dikkate alındığında, açıklanması istenilen önemli bileşenlerin belirlenmesinde ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde belirsizliklere yol açacağı,

Bu itibarla, gerek yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinin ağırlıkları oranına göre bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, gerek Teknik Şartname’de söz konusu iş için uzmanlık gerektiren mühendis ve saha formenlerinin ve greyder, tır, ekskavatör, toprak silindiri gibi belirli ekipmanların istenildiğinin görüldüğü ayrıca idarece düzenlenen ihale konusu iş ve tanımı dikkate alındığında hafriyatın taşınmasının yanı sıra söz konusu iş için serpme, sıkıştırma, saha dolgusu gibi işlerin de yapılacağı, idarece yapılan mevcut düzenlemeler ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ihalenin bu haliyle hizmet alımı şeklinde değerlendirilemeyeceği, işin yapım işi mi hizmet alımı olması gerektiği konusundaki hususların net olarak söz konusu ihale için belirlenemediği, dolayısı ile benzer iş tanımının mevzuata uygunluğunun da bu aşamada belirlenemeyeceği sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi