KİK Kararı: 2016/UH.III-3019

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/066
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 07.12.2016
Karar No : 2016/UH.III-3019

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Basutlar İnş. Tem. Hay. Pet. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Güçmak Taş. Tem. İnş. Plastik Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Güneşli Mah. Malatya Cad. No: 45/6 Yüksel İş Merkezi Kat: 1 Elbistan/KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Kızılcaoba Mah. İstiklal Cad. Hükümet Konağı Kat: 2 No: 5 46300 Elbistan/KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/338451 İhale Kayıt Numaralı “Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Orta Öğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrenci Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.08.2016 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Orta Öğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrenci Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Basutlar İnş. Tem. Hay. Pet. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Güçmak Taş. Tem. İnş. Plastik Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 07.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.11.2016 tarih ve 63619 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2647 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili olarak ayrı ayrı açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Elbistan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Orta Öğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrenci Taşıma İhalesi Hizmet Alımı İşi” şeklinde belirlendiği, miktarının ve türünün ise “14 Taşıma Merkezi Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokuluna 2040 Adet öğrencisinin 123 Güzergâhtan 136 Araçla 180 iş günü günübirlik taşıma hizmet alımı işi ihalesi” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

25.08.2016 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin katıldığı, söz konusu isteklilerden Basutlar İnş. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Güçmak Taş. Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Efa İlet. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Elbistan Es Taş. Tem. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait tekliflerin sınır değerin altında olduğu tespit edilerek adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Efa İlet. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Elbistan Es Taş. Tem. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı teklifinin süresi içerisinde açıklama sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Basutlar İnş. Tem. Hay. Pet. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Güçmak Taş. Tem. İnş. Plastik Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında ise mevzuata aykırı herhangi bir husus bulunmayarak ihalenin 05.09.2016 tarihli ihale komisyon kararı ile anılan istekli üzerinde bırakıldığı, S.S 67 Nolu Şardağ Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

S.S. 67 Nolu Şardağ Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 28.09.2016 tarihli ve 2016/UH.III-2375 sayılı Kurul kararıyla “4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, anılan Kurul kararı uyarınca idarece önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek teklifi aşırı düşük olduğu belirlenen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu sorgulama yazısına Efa İlet. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Elbistan Es Taş. Tem. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından süresi içerisinde cevap verilmediğinden anılan isteklinin teklifinin reddedildiği, Basutlar İnş. Tem. Hay. Pet. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Güçmak Taş. Tem. İnş. Plastik Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ise teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili olarak ayrı ayrı açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek ihalenin S.S 67 Nolu Şardağ Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur...” açıklamalarına yer verilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Her türlü Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilere aittir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Her türlü Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilere aittir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 41.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece hazırlanan 12.10.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında, öğrenci taşımacılığı işinde hizmet sunacak olan 136 araca ait kapasite ve km’lere göre hazırlanmış fiyat listeleri, bakım-onarım, akaryakıt, trafik sigortası, kasko, motorlu taşıtlar vergisi ile diğer resmi harç ve giderlerin teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlenerek söz konusu kalemlere ilişkin açıklama istenildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; hizmetin ifasında kullanılacak araç giderlerinin tevsiki için 136 araç sahibinden alınan fiyat teklifleri ile bu araçlara ait ruhsat fotokopilerinin sunulduğu, bahse konu fiyat tekliflerinin farklı şahıs ve şirketlerden alınmış olduğu ve fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde yer verilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, ancak söz konusu 136 fiyat teklifinde yer verilen ibarelerin büyük çoğunluğunda tarih ve sayı kısmının boş bırakıldığı, bununla beraber anılan ibarelerin meslek mensubu tarafından yazılıp imzalanması gerekirken alınan fiyat tekliflerinin bir kısmında “Elbistan Şoförler ve Otomobilciler Odası” ile “Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanı Adnan Kabaağaç” adına imza ve kaşe bulunduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan idarece teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen araçların kapasite ve km’lere göre maliyetleri ile bakım-onarım, akaryakıt, trafik sigortası, kasko, motorlu taşıtlar vergisi ile diğer resmi harç ve giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde öngörülen şekil şartlarına uygun olarak ayrı ayrı tevsik edilmesi gerekirken söz konusu giderlerin fiyat tekliflerine dâhil olarak alındığı anlaşıldığından anılan bileşenler için yapılan açıklamaların kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi