KİK Kararı: 2016/UH.III-2571

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/056
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 19.10.2016
Karar No : 2016/UH.III-2571

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Saydam Temizlik Bilgi İşlem Gıda İnşaat Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Yeni Mahalle Şehit Ersan Cad. No : 5/5 BURDUR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Afyonkarahisar İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

Karaman Mahallesi Karaman İş Merezi Kat.4 03200 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/370021 İhale Kayıt Numaralı “Afyonkarahisar İli İlköğretim Okulları Temizlik Hizmetleri Hizmet Satın Alınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Afyonkarahisar İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.09.2016 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Afyonkarahisar İli İlköğretim Okulları Temizlik Hizmetleri Hizmet Satın Alınması” ihalesine ilişkin olarak Saydam Temizlik Bilgi İşlem Gıda İnşaat Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.10.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.10.2016 tarih ve 56106 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.10.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2309 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

03.10.2016 tarihinde taraflarına tebliğ edilen yazı ile tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.29’uncu maddesi uyarınca asgari işçilik maliyetinin altında olması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak teklif fiyatlarını 70 kişi çalıştırılacak olan ihale konusu iş kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.22’nci maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince % 3 oranında engelli işçi çalıştırmanın zorunlu olduğundan hareketle, KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden engelli işçi sayısını 2 kişi alarak hesapladıkları, dolayısıyla tekliflerinin aykırı teklif olmadığı bu nedenle kamu zararı oluşmaması adına tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

… yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde “… 78.28. İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.

78.29 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dâhil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem ve ihbar tazminatları, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir…” açıklaması,

Aynı Tebliği’nin 79.3.3’üncü maddesinde “Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.” açıklaması yer almakta olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin tekliflerinde yer alması gereken teklif bileşenlerinin belirtildiği ve bu kapsamda çalıştırılması öngörülen personelin asgari işçilik giderinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Her Türlü sigorta, vergi, resim, harç v.b. giderleri yükleniciye ait olacaktır

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Afyonkarahisar İli İlköğretim Okulları Temizlik Hizmetleri Hizmet Satın Alınması(Brüt asgari ücret)

Ay

70

7

2

Afyonkarahisar İli İlköğretim Okulları Temizlik Hizmetleri Hizmet Satın Alınması(Brüt asgari ücret)

Gün

70

36

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası içerisinde gönderilen belgeler incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulü gerçekleştirildiği,

30.09.2016 tarihinde gerçekleşen personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin ihale komisyonu kararı incelendiğinde, bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı 8 isteklinin teklif sunduğu, iki isteklinin (başvuru sahibi istekli Saydam Tem. Bilgi İşlem Gıda İnş. Matbaa. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve istekli Kalaycıoğlu Tem. İlet. Oto. İnş. Taş. Eml. San. Tic. Ltd. Şti.) tekliflerinin asgari işçilik maliyetin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 6 teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği ve en düşük teklif sahibi AKG Grup Organizasyon İnşaat Taahhüt Mobilya Nakliye Temizlik Turizm Petrol Dayanıklı Tüketim Malları ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği ve ihalenin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları dikkate alındığında, personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde; yaklaşık maliyetin sadece işçilik giderleri ve kârdan oluşması durumunda sözleşme gideri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyetinin kârsız yaklaşık maliyete diğer bir ifadeyle sınır değere eşit olacağı ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.29’uncu maddesi gereğince birbirine eşit bu iki değerden (sözleşme gideri ve genel giderler dâhil teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyeti ile sınır değer) daha düşük teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmış olup şikâyete konu ihalede çalıştırılacak 70 personele ilişkin ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin toplamının, 1.204.406,00 TL olduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin teklifinin 1.202.698,00 TL olduğu, teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğin 78.29.’uncu maddesi hükmünce asgari işçilik maliyetinin altında olamayacağı anlaşılmış olup, idarece başvuru sahibinin teklifinin asgari işçilik maliyeti altında kalması gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Ayrıca, söz konusu iş kapsamında çalıştırılacak personel sayısının elliden fazla (70 kişi) olması nedeniyle engelli işçi çalıştırılmasına yönelik ihale dokümanında düzenleme yapılması gerekirken idare tarafından İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ve birim fiyat teklif cetvelinde engelli personel çalışmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüş olmakla birlikte ihale dokümanının bu haliyle kesinleşmiş olduğu ve bu hususun şikâyete konu edilmediği dolayısıyla ihale dokümanının bu haliyle kesinleştiği, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanının içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, tüm isteklilerin asgari işçilik maliyetini birim fiyat teklif cetvelindeki düzenlemeye göre hesaplaması gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 78.29’uncu maddesinde “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dâhil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. “ açıklaması bulunmaktadır.

İhale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin belgeler incelendiğinde işçilik maliyeti toplamının yaklaşık maliyetin tamamını oluşturduğu, dolayısıyla ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalardan personel çalıştırılmasına dayalı işlerde sınır değerin kâr hariç yaklaşık maliyet olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede ise, ihaleye teklif veren isteklilerden Kalaycıoğlu Tem. İlet. Oto. İnş. Taş. Eml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ikinci teklif bedelinin 1.204.406,00 TL ve asgari işçilik maliyetine (sınır değere) eşit olduğu görülmüştür.

Bu nedenle, idarece teklif tutarı asgari işçilik maliyetinin altında olarak değerlendirilen Kalaycıoğlu Tem. İlet. Oto. İnş. Taş. Eml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin idarece değerlendirilme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kalaycıoğlu Tem. İlet. Oto. İnş. Taş. Eml. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi