KİK Kararı: 2016/UH.III-2565

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/056
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 19.10.2016
Karar No : 2016/UH.III-2565

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Private Kur. Çöz. ve Bil. Tek. Taah. Hiz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Av. İsmail EDE,

Ankara Yolu Caddesi Tüze İş Merkezi No: 36/15 Osmangazi/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Kemalpaşa Mahallesi Gençtürk Cad. No: 78 Fatih/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/256817 İhale Kayıt Numaralı “36 Ay Süreli Nitelikli Zabıta Destek Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 23.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “36 Ay Süreli Nitelikli Zabıta Destek Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Private Kurumsal Çözümleri Ve Bilgi Teknolojileri Taahhüt Hizmetleri ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 17.08.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.09.2016 tarih ve 51204 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2072 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır halinde gösterilen “İşyeri hekimi ve gerekli sağlık personeli ve diğer giderler (317 kişilik)” ve “İş sağlığı ve güvenliği uzmanı (317 kişilik)” giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde %4 sözleşme giderleri ve genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, anılan düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına engel olduğu, ihale konusu iş için 165 ihale dokümanı temin edilmesine karşın ihaleye sadece 4 istekli tarafından teklif verildiği, teklifler arasında ciddi fiyat farklarının oluşmasına sebep olduğu,

2. İhale konusu hizmet alımı kapsamında kullanılacak olan ve özellikleri ihale ilanı ile Teknik Şartname’de belirtilen 115 metrik tonluk hidrolik mobil vince ait bazı düzenlemelerin 10.08.2016 tarihinde yayınlanan Zeyilname ile değiştirilmesine karşın, herhangi bir düzeltme ilanı yayınlanmadan ihale sürecine devam edildiği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 26 ve 55’inci maddelerine aykırı olduğu,

3. Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “sözleşmenin feshinden önce en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi” ifadesine yer verilmeyerek 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesine aykırı şekilde düzenleme yapıldığı,

4. Sözleşme Tasarısı’nın “Süre Uzatımı Verilebilecek Haller ve Şartları” başlıklı 17’nci maddesinde “17.2.2 İlave işler nedeniyle iş artışının ortaya çıkması halinde işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.” düzenlemesine yer verildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal ve Hizmet Alımlarında iş artışı ve iş eksilişi” başlıklı 26’ncı maddesine göre, işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılmasının mümkün olmadığı, bu kapsamda düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 36 Ay Süreli Nitelikli Zabıta Destek Hizmeti

b) Miktarı ve türü: 317 Kişi ve 132 Araç ile 36 Ay Süreli Nitelikli Zabıta Destek Hizmeti Alımı” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

a)Yüklenicinin çalıştıracağı;

Birinci grup personel aylık brüt ücreti, aylık brüt asgari ücretin en az %220 (yüzde ikiyüzyirmi) fazlası olacak olup, asgari ücrete ait bağlı giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

İkinci grup personel aylık brüt ücreti, aylık brüt asgari ücretin en az %170 (yüzde yüzyetmiş) fazlası olacak olup, asgari ücrete ait bağlı giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

Üçüncü grup personel aylık brüt ücreti, aylık brüt asgari ücretin en az %130 (yüzde yüzotuz) fazlası olacak olup, asgari ücrete ait bağlı giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

Üçüncü grup engelli personel aylık brüt ücreti, aylık brüt asgari ücretin en az %130 (yüzde yüzotuz) fazlası olacak olup, asgari ücrete ait bağlı giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

Dördüncü grup personel aylık brüt ücreti, aylık brüt asgari ücretin en az %55 (yüzde ellibeş) fazlası olacak olup, asgari ücrete ait bağlı giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

b) Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) çalışma yapılacaktır.

Birinci grup personel 217,50 gün

İkinci grup personel 217,50 gün

Üçüncü grup personel 10.875 gün

Üçüncü grup engelli personel 217,50 gün

Dördüncü grup personel 1.305 gün giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

c) Fazla Mesai için;

Birinci grup personel 6.336 saat

İkinci grup personel 5.544 saat

Üçüncü grup personel 202.752 saat

Üçüncü grup engelli personel 7.920 saat

Dördüncü grup personel 28.512 saat

giderler teklif fiyata dâhil edilecektir.

d) Yemek ve yol giderleri:

1. 317 işçinin yemek bedeli ayni olarak karşılanacaktır. Hizmeti elemanları, verildiği müddetçe İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Personel yemekhanesinden yemek ihtiyacını karşılayacak olup, yemek bedeli müteahhidin aylık hak edişinden kesinti yapılmak suretiyle Tabldot Şefliği hesabına ödenecektir. Kişi başı ayda günlük KDV hariç 9,00 (dokuz) TL den 22 gün üzerinden İstanbul Büyükşehir Belediyesi yemek fiyatı birim fiyat teklif cetvelinde gösterilecektir.

2. 317 işçinin yol bedeli nakdi olarak ödenecektir ve maaş bordrolarında gösterilecektir. Yol bedeli kişi başı günlük brüt 16,00 (onaltı) Türk Lirasından, ayda 22 gün üzerinden teklif fiyata dâhil edilecektir.

e) Diğer Giderler

1. Teknik şartnamede özellikleri ve adetleri belirtilen Kıyafet giderleri, Kişisel Koruyucu Donanım giderleri, İş Sağlığı ve Güvenliği giderleri, Eğitimler giderleri kalemleri birim fiyat teklif cetvelinde ayrı ayrı gösterilecektir.

2. Teknik Şartname'de yer alan araçların köprü ve otoban geçiş ücretleri; her geçiş için ortalama 6 TL. ve araç başına ayda 30 geçiş üzerinden, araçların teklif fiyatına dâhil edilecektir. (İstanbul il geneli mesafe ve 36 aylık süre göz önünde bulundurularak tekliflerin eşit verilmesini sağlamak amacıyla sabit fiyat belirlenmiştir.)

3. Araç takip sistemi, kamera vb. giderleri araçların teklif fiyatına dâhil edilecektir.

4. İdaremiz tarafından Dizel araçlar için aylık 50.000,00 LT. 36 ay için toplam 1.800.000,00 LT. motorin, Benzinli araçlar için aylık 12.500,00 LT. 36 ay için toplam 450.000,00 LT. benzin giderleri birim fiyat teklif cetvelinde gösterilecektir. Forklift ve Hibrid araçların elektrik giderleri İdare tarafından karşılanacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2 (iki)” düzenlemesine yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi oluşturulmuştur.

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/

saat

1

Birinci Grup Personel Asgari İşçilik Bedeli

(Brüt asgari ücretin %220 fazlası)

Ay

8,00

36

2

İkinci Grup Personel Asgari İşçilik Bedeli

(Brüt asgari ücretin %170 fazlası)

Ay

7,00

36

3

Üçüncü Grup Personel Asgari İşçilik Bedeli

(Brüt asgari ücretin %130 fazlası)

Ay

256,00

36

4

Üçüncü Grup Personel Engelli Asgari İşçilik Bedeli (Brüt asgari ücretin %130 fazlası)

Ay

10,00

36

5

Dördüncü Grup Personel Asgari İşçilik Bedeli (Brüt asgari ücretin %55 fazlası)

Ay

36,00

36

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Brinci grup Personel Çalıştırması (Resmi tatil)

gün

217,5

2

İkinci grup Personel Çalıştırması (Resmi tatil)

gün

217,5

3

Üçüncü grup Personel Çalıştırması (Resmi tatil)

gün

10.875

4

Üçüncü grup Engelli Personel Çalıştırması (Resmi tatil)

gün

217,5

5

Dördüncü grup Personel Çalıştırması

(Resmi tatil)

gün

1.305

6

Birinci grup Personel Çalıştırması (Fazla Mesai)

saat

6.336

7

İkinci grup Personel Çalıştırması (Fazla Mesai)

saat

5.544

8

Üçüncü grup Personel Çalıştırması

(Fazla Mesai)

saat

202.752

9

Üçüncü grup Engelli Personel Çalıştırması (Fazla Mesai)

saat

7.920

10

Dördüncü grup Personel Çalıştırması

(Fazla Mesai)

saat

28.512

11

Minibüs Kiralama Bedeli (ondört artı bir)

araç x ay

216

12

Minibüs Kiralama Bedeli (Onsekiz artı bir)

araç x ay

72

13

Dilenci Toplama Mini. Kira Bed.

araç x ay

72

14

Kamyonet Araç Kiralama Bedeli

araç x ay

504

15

Binek Araç Kiralama Bedeli

araç x ay

576

16

3 Kabin Kamyonet Kiralama Bed.

araç x ay

720

17

Turİzm Hizmet Binek Araç Kira Bed.

araç x ay

360

18

Motosiklet Kiralama Bedeli

araç x ay

1.080

19

Platformlu kamyonet

araç x ay

180

20

Hidrolik Mobil Vinç (Yüzonbeş Metrik ton)

araç x ay

36

21

Forklift Kiralama Bedeli

araç x ay

72

22

Hidrolik Mobil Vinç (Altmış Metrik ton)

araç x ay

144

23

Motosikletli Araç Çekici Kira Bed.

araç x ay

72

24

Hidrolik Mobil Vinç (Yüzotuz Metrik ton)

araç x ay

72

25

Kayar Platformlu Kurtarma Aracı

araç x ay

432

26

Vinçli Kayar Platformlu Kurt. Aracı

araç x ay

72

27

Platform Vinç Kir. Bed. (Otuzaltı M. sepetli)

araç x ay

36

28

Deniz Aracı

araç x ay

36

29

Dizel Yakıt Ücreti

litre

1.800.000

30

Benzin Yakıt Ücreti

litre

450.000

31

İş sağlığı güvenliği eğitimi (üçyüzonyedi kişilik)

adet

3

32

Yüksekte çalışma eğitimi (kırkaltı kişilik)

adet

3

33

Asbest ve Tehlikeli madde eğitimi (yetmiş kişi)

adet

3

34

Motosikletli Personel eğitimi (yetmiş kişilik)

adet

3

35

Tişört

adet

1.380

36

Pantolon

adet

1.380

37

Kazak

adet

552

38

Mont

adet

552

39

Kaban

adet

552

40

Kep

adet

792

41

Kemer

adet

396

42

Ayakkabı

çift

1.380

43

Bere

adet

552

44

Yağmurluk

adet

552

45

Takım Elbise

takım

42

46

Önlük

adet

582

47

Spor Kıyafeti (Ayakkabı dâhil)

adet

9

48

Motor Personeli kıyafeti tam takım

takım

280

49

Oksi-asetilen kaynak gözlüğü

adet

30

50

Toz maskesi

adet

1.470

51

Emniyet kemeri

adet

492

52

Sivil savunma bareti

adet

738

53

Kulak koruyucu

adet

1.470

54

Basit tip koruyucu gözlük

adet

1.470

55

Koruyucu ayakkabı

çift

1.470

56

İş eldiveni

çift

1.470

57

"İş yeri hekimi ve gerekli sağlık personeli ve
diğer giderler (üçyüzonyedi kişilik)"

ay

36

58

İş sağlığı ve güvenliği uzmanı (üçyüzonyedi kişilik)

ay

36

59

Yemek

adet

251.064

İdari Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25’inci maddesinde iş sağlığı ve güvenliği ekipmanları, eğitim, iş sağlığı ve güvenliği giderlerinin teklif fiyata dâhil edileceği düzenlemesine yer verildiği, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde anılan gider kalemleri için ayrı satır açıldığı tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Hizmet Alımı Kapsamında Sağlanacak Araç Miktarları” başlıklı 4’üncü maddesinde “Madde 4.1. Yüklenici Hizmet alımı ihalesi kapsamında çalıştırdığı personelin göreceği hizmetlerde kullanılmak ve diğer hizmetleri yerine getirmek üzere aşağıda belirtilen nitelik ve sayıda hizmet aracı sağlayacaktır.

Sıra No

Aracın cinsi ve özelliği

Adedi

Kendi malı olma adedi

1

Minibüs (14+1 Kişilik)

6

0

2

Minibüs (18+1 Kişilik)

2

0

3

Dilenci Toplama Aracı

2

1

4

Kamyonet

14

0

5

Binek Araç

16

0

6

Üç Kabinli Kamyonet

20

2

7

Platformlu Kamyonet

5

2

8

Turizm Hizmet Binek Aracı

10

0

9

Motosiklet

30

0

10

Forklift

2

0

11

Hidrolik Mobil Vinç (115 metrik tonluk)

1

1

12

Kurtarıcı Hidrolik Mobil Vinç (60 metrik Tonluk)

4

0

13

Motosikletli Araç Çekici

2

0

14

Kurtarıcı Çekici Araç (130 metrik Tonluk)

2

0

15

Platformlu Vinç (36 metre Sepetli)

1

0

16

Kayar Platformlu Kurtarma Aracı

12

0

17

Vinçli Kayar Platformlu Kurtarma Aracı

2

0

18

Deniz Aracı

1

0

düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de yukarıda tabloda yer verilen araçlardan forklift için en az 2 personel, kurtarıcı çekici araç (60 metrik tonluk hidrolik vinç) için en az 16 personel, motosikletli araç çekici için en az 4 personel, kurtarıcı çekici araç (130 tonluk hidrolik mobil vinç) için en az 8 personel, platformlu vinç (36 metrelik) için en az 2 personel, kayar platformlu kurtarma aracı için en az 48 personel, vinçli kayar platformlu kurtarma aracı için en az 8 personel ve deniz aracı için en az 4 personel olmak üzere toplam 92 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, personellerin bütün yasal giderleri ile birlikte araç kirasına dâhil edileceği, araçların yakıt giderinin idareye, bakım onarım vb. diğer bütün giderlerin ise yükleniciye ait olduğu şeklinde düzenleme yapıldığı, söz konusu araçlar için ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin 11-28’inci kalemleri arasında ayrı satır açıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

…78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

…ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarına göre, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerin personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde kabul edileceği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde damga vergisi, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri gibi giderleri karşılamak üzere işçilik maliyeti üzerinden %4 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacağı, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı ve ilgili mevzuatına göre hesaplanacağı anlaşılmaktadır.

İhale konusu hizmet alımı kapsamında 317 personel çalıştırılacağı, anılan personelin yaklaşık maliyet içerisindeki oranının 0.36 olduğu, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan araçların kiralama bedelinin (132 araç, personel giderleri, yakıt ücreti, köprü geçiş ücreti dâhil) yaklaşık maliyet içerisindeki oranının 0.48 olduğu, söz konusu araçlar için en az 92 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, ancak anılan personelin tam zamanlı mı yarı zamanlı mı istihdam edileceğinin ihale dokümanından anlaşılamadığı, bu çerçevede 12.10.2016 tarihli 2047 sayılı Kurum yazısı ile idareden, “ihale konusu hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak olan 317 adet personelin yanı sıra, kullanılacak olan araçlar için en az 92 adet şoför personel çalıştırılması öngörülmekte olup söz konusu 92 personelin tam zamanlı olarak mı yarı zamanlı olarak mı çalıştırılacağı hususunda açıklama” talep edilmiş olup Kuruma gönderilen 14.10.2016 tarihli ve 4324 sayılı cevapta “Teknik Şartname’nin ‘Temin Edilecek Araçlarda Aranılan Şartlar’ başlıklı 4.2’nci maddesinde sıralanan araç nitelikleri ve araçların çalıştırılması ile ilgili hususlar yüklenicinin sorumluluğu ve inisiyatifindedir. Yüklenici araçları belirtilen süre içinde (günlük 8-16 saat) ve ilgili maddelerde “en az” ibaresi ile belirtilen personel sayısı ile haftanın 7 günü idarenin emrine verecektir. Personel sayısı araçların teknik özellikleri göz önüne alınarak “en az” ibaresi ile belirtilmiştir. Personelin tam veya yarı zamanlı çalışıp çalışmayacağı, izinler, resmi tatil çalışmaları, çalıştırılacak engelli personel sayısı vb. hususlar yüklenicinin yükümlülük ve sorumluluğundadır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, ihale dokümanı düzenlemeleri ve idare tarafından gönderilen cevap yazısı çerçevesinde, ihale konusu hizmet alımı kapsamında kullanılacak olan araçlar için çalıştırılması öngörülen en az 92 personelin tam zamanlı-yarı zamanlı çalıştırılacağı hususunun ihale dokümanı düzenlemelerinden anlaşılamadığı, idare tarafından yapılan açıklamadan yüklenicinin inisiyatifine bırakıldığı ifade edilmiş olsa da, söz konusu hususun ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmayacağı hususunda belirsizliğe yol açtığı, aynı zamanda ihaleye ilişkin sözleşme ve genel giderler hesabının ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmamasına göre değişiklik göstereceği, personel çalıştırılmasına dayalı olan bir hizmet alımında her türlü kıyafet, ekipman, iş sağlığı ve güvenliği gibi giderlerin % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde yer verilecek iken personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımında anılan giderlerin ilgili mevzuat gereği ayrı hesaplanacağı, tüm bu hususlar dikkate alındığında ihale dokümanındaki belirsizliğin isteklileri teklif vermede tereddüde düşüreceği anlaşıldığından düzenlemenin bu haliyle mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İlânın uygun olmaması” başlıklı 26’ncı maddesinde “13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz.

Ancak, 13 üncü maddede belirtilen ilânın yapılmaması veya ilân sürelerine uyulmaması halleri hariç, yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda, 13 üncü maddeye göre yirmibeş ve kırk günlük ilan süresi bulunan ihalelerde ilânların yayımlanmasını takip eden onbeş gün diğer ihalelerde ise on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir.” hükmü yer almakta olup, anılan hükme Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 22’nci maddesinde de yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 24’üncü maddesinde ‘‘1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak, teklif veya başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde doküman alanların tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.

2. Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin veya başvuruların hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale veya son başvuru tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde; tekliflerini vermiş veya başvurularını yapmış olan istekli veya adaylara teklif veya başvurularını geri çekerek, yeniden teklif verme veya başvuru yapma imkânı tanınır.

...

4. Açıklama talebinin idarece uygun görülmesi halinde idarece yapılacak açıklama, bu tarihe kadar doküman alanların tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. İdarenin bu yazılı açıklaması, ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün önce tüm istekli olabilecekler, adaylar veya isteklilerin bilgi sahibi olmalarını sağlayacak şekilde yapılır. Açıklamada, sorular ve idarenin ayrıntılı cevapları yer alır; ancak açıklama talebinde bulunanın kimliği belirtilmez. Yapılan yazılı açıklamalar, açıklama yapıldıktan sonra ihale veya ön yeterlik dokümanı alanlara, bu doküman ile birlikte verilir.

5. Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikâyet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan hükümler doğrultusunda, ilan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılacak ve ihale yeniden aynı şekilde ilan edilecektir. Ancak teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilecek, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi için, 4734 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesine göre ilanın düzeltme ilanı yapılması gerekecektir.

Şikâyete konu hizmet alımı kapsamında istenilen “115 Metrik Tonluk Hidrolik Mobil Vinç” ile ilgili Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelerden “…

p) Aracın yakıtı İdareye, bakım onarım vb. diğer bütün giderler Yükleniciye aittir.

…” düzenlemesinin, 10.08.2016 tarihinde yayınlanan Zeyilname ile “p) Bakım onarım vb. diğer bütün giderler Yükleniciye aittir.” şeklinde değiştirildiği tespit edilmiştir.

Zeyilname ile değişiklik yapılan 115 metrik tonluk hidrolik mobil vinç ile ilgili düzenlemelerin Teknik Şartname’de yer aldığı, anılan araç ile ilgili değişiklik yapılan düzenlemenin yayınlanan ilk ihale ilanında yer almadığı, dolayısıyla mevzuat açısından düzeltme ilanı yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı, ayrıca başvuru sahibi tarafından 16.08.2016 tarihinde ihale dokümanı satın alınmış olduğu, zeyilnamenin ise bu tarihten önce 10.08.2016 tarihinde yayımlandığı, dolayısı ile zeyilname ile yapılan değişiklik kapsamında doküman satın almış olduğu anlaşılan başvuru sahibi açısından zeyilname ile yapılan değişiklikler bakımından teklif sunulmasına engel bir durum olmadığı, başvuru konusu bakımından kendisi açısından bir hak ihlali söz konusu olmayacağı ve başvurunun ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesine ilişkin 26 no’lu dipnotta “Bu madde aşağıda belirtilen açıklamalara uygun olarak İdare tarafından düzenlenecektir:

(1) Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde, yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi durumunda, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, gecikmeden kaynaklanan aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

…

(3) İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarı, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacaktır. Ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilecektir.

(4) İşin tamamının ya da kısmi kabule konu olan kısmının süresinde bitirilmemesi veya işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halleri hariç, idarece gerek görülüyorsa diğer sözleşmeye aykırılık hallerinin neler olduğu belirlenecek ve bu aykırılıkların gerçekleşmesi durumunda İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için kesilecek ceza miktarı sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtilecektir. Ancak, söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedilebileceği, sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere idarece bu maddede belirlenecek oranda ceza uygulanacağı hususuna maddede yer verilecektir.

(5) İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarının, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyeceği hususu da bu maddede belirtilecektir.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1.

İşin özelliği gereği sürekli tekrar eden işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin % 0,2 (Bindeiki) si oranında ceza kesilecektir. Ayrıca, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle 3 kez tekrarlanması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.

İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesine ait 26 numaralı dipnotta yapılan açıklamalardan, sürekli tekrar eden işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmemesi halinde her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının sözleşme bedelinin %1’ini geçmeyecek şekilde oran olarak belirleneceği, bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirleneceği, ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16'ncı maddesinde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin % 0,2 (binde iki) si oranında ceza kesileceği, aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle 3 kez tekrarlanması durumunda, Şartname’de öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedileceği düzenlemesine yer verildiği, dolayısıyla düzenlemenin Tip Sözleşme’ye uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale konusu hizmet alımına ait Sözleşme Tasarısının “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin Tip Sözleşme’ye uygun şekilde düzenlendiği, 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen işlerde sözleşme düzenlemeleri açısından 4735 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı, ayrıca başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen hususun başvuru sahibi açısından teklif verilmesine engel bir durum olarak değerlendirilemeyeceği, isteklilerden birini diğerine karşı avantajlı duruma getirmeyeceği sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kanun’un “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24 üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Bakanlar Kurulu bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve uzatılması” başlıklı 35 inci maddesinde “İhale edilen işin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp kabule elverişli bir durumda teslim edilmesi esastır. Yüklenici bu esasa herhangi bir şekilde uymazsa sözleşmede gösterilen cezalar uygulanır.

Bu Genel Şartnamede öngörülen diğer haller saklı kalmak kaydıyla, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesindeki hükümler çerçevesinde sözleşmesinde belirtilen ve sorumluluğu yükleniciye ait olmayan zorunlu gecikme nedenlerinin doğuşunda, durum idarece incelenerek işi engelleyici nedenlere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre gecikmeyi karşılayacak kadar uzatılır.

Yüklenici, sürenin uzatılmasını gerektiren nedenlerin ortaya çıkışından başlamak üzere yirmi (20) gün içinde, olayların ayrıntılarını ve sonuçlarını ve iş süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini, uzatılacak sürenin belirlenmesi o anda mümkün değilse bunun nedenlerini belirten bir yazı ile idareye başvuracak ve durumun açıklık kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildirecektir.

Zamanında yapılmayan başvurular dikkate alınmaz ve yüklenici başvuru süresini geçirdikten sonra süre uzatımı isteğinde bulunamaz. Zorunlu nedenlerin devamı sırasında yapılacak başvuru, başvuru tarihinden geçerli olmak üzere dikkate alınabilir.

Sözleşmesinde işin tamamlanması için sözleşme tarihinden başlayarak belli bir tarih ve süre belirlenen ve başkaca kayıt bulunmayan işlerde, işin yapılması için tespit olunan döneme rastlayan kış aylarının ve resmi tatil günlerinin etkisi de göz önünde tutulmuş sayılacağından yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, verilecek sürenin çalışılamayacak günler de dikkate alınarak belirlenmesi gerekir.

İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin olarak bu Genel Şartnamede ve sözleşmesinde yer alan yükümlülüklerini, yüklenicinin kusuru olmaksızın, öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi (yer tesliminin, projelerin ve iş programının onaylanmasının, izin, ruhsat ve olurların gecikmesi, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple işin süresi içinde bitirilmesinin mümkün olmaması halinde, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli kaldırmaya gücünün yetmemesi kaydıyla, yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre gereği kadar uzatılır.

Birim fiyat sözleşmelerde ilave işler nedeniyle iş artışının ortaya çıkması halinde işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin “Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 17 nci maddesinde

“17.1. Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır.

17.1.1 Mücbir sebepler:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev.

c) Genel salgın hastalık.

ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.

d) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.

17.1.2. Yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;

a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,

ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,

d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi,

zorunludur.

17.1.3. Yüklenici tarafından zamanında yapılmayan başvurular dikkate alınmaz ve Yüklenici başvuru süresini geçirdikten sonra süre uzatımı isteğinde bulunamaz.

17.2. İdareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatımı verilecek haller:

17.2.1. İdarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın, öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde; işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.

17.2.2.27

17.3. Süre uzatımına ilişkin diğer hususlarda Genel Şartnamenin ilgili hükümleri uygulanır.” düzenlemesi,

Tip Sözleşmenin yukarıda zikredilen 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci bendinde atıf yapılan 27 numaralı dipnotta; “Birim fiyat sözleşmelerde buraya aşağıdaki hüküm yazılacaktır:

17.2.2. İlave işler nedeniyle iş artışının ortaya çıkması halinde işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.” hükmü,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır.

17.1.1. Mücbir sebepler:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev.

c) Genel salgın hastalık.

ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.

d) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.

17.1.2. Yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;

a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,

ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,

d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi,

zorunludur.

17.1.3. Yüklenici tarafından zamanında yapılmayan başvurular dikkate alınmaz ve Yüklenici başvuru süresini geçirdikten sonra süre uzatımı isteğinde bulunamaz.

17.2. İdareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatımı verilecek haller:

17.2.1. İdarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın, öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde; işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.

17.2.2. İlave işler nedeniyle iş artışının ortaya çıkması halinde işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.

17.3. Süre uzatımına ilişkin diğer hususlarda Genel Şartnamenin ilgili hükümleri uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Tip Sözleşme’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi37” başlıklı 29 uncu maddesinde atıfta bulunulan 37 numaralı dipnotta

“(1) Götürü Bedel Sözleşme yapılması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde bu madde aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.

(2) Birim Fiyat Sözleşme yapılması öngörülen hizmet alım ihalelerinde ise bu madde aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal ve hizmet alımlarında iş artışı ve iş eksilişi” başlıklı 26 ncı maddesinde ise “26.1. 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımları sözleşmelerinde;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildiğinden; sözleşme bedelinin % 20’sine kadar iş artışı, birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımları için söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacaktır.

26.2. Süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında, işin devamı sırasında 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre yalnızca işin miktarı artırılarak iş artışı (sözleşme bedelinde artış) yapılabilir. Bu nedenle, işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılması mümkün değildir...” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, ancak öngörülemeyen durumların oluşması halinde iş artışının zorunlu olması durumunda, süre hariç olmak üzere sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabileceği, iş artışı yalnızca işin miktarı artırılarak, yani sözleşme bedelinin arttırılmasıyla yapılabileceği, işin süresinin uzatılması ile iş artışı yapılması mümkün olmayacağı, işin süresinin uzatılmasına ilişkin şartlar ise, Tip Sözleşmenin yukarıda aktarılan 17’nci maddesinde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu maddeye göre, süre uzatımı, mücbir sebep hallerinde veya idareden kaynaklanan sebeplerle yapılacağı, bu sebepler arasında, hizmet alımı ihalelerinde, birim fiyat sözleşmelerde, idare tarafından yaptırılacak ilave işler nedeniyle iş artışı yaşanması durumuna paralel olarak işin süresinin uzatılmasının da yer aldığı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarıldığı üzere, Tip Sözleşme’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasının atıf yapılan 27 numaralı dipnotunda birim fiyat sözleşmelerde “İlave işler nedeniyle iş artışının ortaya çıkması halinde işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.” düzenlemesinin yapılması gerektiği ifade edilmektedir.

Başvuru konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 17’nci maddesinin ikinci bendinde “17.2.2. İlave işler nedeniyle iş artışının ortaya çıkması halinde işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’ndaki iddia konusu düzenleme, Tip Sözleşmenin yukarıda aktarılan dipnotundaki düzenlemeye uygun olduğundan, başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin iptali gerekse de, başvuruya konu ihale 19.10.2016 tarihli ve 2016/UH.III-2563 sayılı Kurul kararı ile iptal edildiğinden, başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi