KİK Kararı: 2016/UH.III-2547

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/056
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 19.10.2016
Karar No : 2016/UH.III-2547

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Türk Philips Ticaret Anonim Şirketi,

Saray Mah. Dr. Adnan Büyükdeniz Cad. No: 13 Ümraniye/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Anadolu Kuzey Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği,

İçerenköy Mahallesi E5 Karayolu Üzeri 34752 Ataşehir/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/259343 İhale Kayıt Numaralı “Sonuç Karşılığı Radyoloji Görüntüleme Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Anadolu Kuzey Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından 22.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sonuç Karşılığı Radyoloji Görüntüleme Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Türk Philips Ticaret Anonim Şirketi’nin 29.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2016 tarih ve 46524 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1893 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin 2.4, A.1, A.5.ii, A.5.iv, A.6 nolu maddelerinde yer alan düzenlemelerden dolayı ihalede teklif veremedikleri, adil rekabetin oluşabilmesi için,

a) Teknik Şartname'nin 2.4'üncü maddesinde yer alan ve 05.08.2016 tarihinde yapılan Zeyilname ile nihai hali “Satıcı tarafından teklif edilecek sistem Multislice, Multidedektör, Tüm Vücut tek tüplü sistemlerde en az 16 cm dedektör kapsama alanına sahip ve hasta ile dedektör arasında 3D kolimatörlü, çift tüplü sistemlerde ise toplam 192 sıra dedektörlü olacak ve tek rotasyonda en az gerçek 256 kesit görüntü alacaktır.” şeklinde olan düzenlemenin kesin olmayan hükümler barındırdığı, söz konusu düzenlemenin “Satıcı tarafından teklif edilecek sistem Multislice, Multidedektör, Tüm Vücut tek tüplü sistemlerde en az 256 sıra, çift tüplü veya X ve Z foküs defleksiyonlu sistemlerde ise toplam 128 sıra dedektörlü olacak ve tek rotasyonda en az 256 kesit görüntü alacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

b)Teknik Şartname'nin A.1 maddesindeki “Gantri açıklığı en az 78 (yetmiş sekiz) santimetre çapında olacaktır.” şeklindeki düzenlemenin “Gantri açıklığı en az 70 (yetmiş) santimetre çapında olacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği, mevcut düzenlemenin En Az 64 Dedektörlü ve 128 Kesitli Multidedektör Bilgisayarlı Tomografi Sistemi Teknik Şartnamesi'nin 7.7'nci maddesindeki girişimsel/floroskopik yazılım ve donanımının talep edilmesine rağmen 78 cm gantri açıklığına sahip cihazdan bahsedilmemesinin çelişki olduğu,

c)“Sistemde dual veya single enerji çekim modları ile gerçekleştirilebilen, pulmoner emboli değerlendirme amaçlı akciğer perftizyon veya iyot tutulum haritalama çekim protokolleri mevcut bulunmalıdır. Akciğer nodul değerlendirme yapılabilmelidir. Bu tetkikler için gerekli analiz yazılımları iş istasyonunda bulunmalıdır.” düzenlemesinin “Sistemde dual veya single enerji çekim modları ile gerçekleştirilebilen, pulmoner emboli ve Akciğer nodül değerlendirme yapılabilmelidir. Bu tetkikler için gerekli analiz yazılımları iş istasyonunda bulunmalıdır” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

d)“Sistemde özellikle beyin ve boyun BT anjiyo tetkiklerinde kemiklerin atılması İçin önceden programlanmış dijital substraksiyon veya dual enerji metodlannı kullanan çekim protokolleri hazır olmalıdır. Bu tetkiklerin analizi ve işlenmesi için gerekli tüm yazılımlar verilmelidir.” düzenlemesinin “Sistemde özellikle beyin ve boyun BT anjiyo tetkiklerinde kemiklerin atılması İçin önceden programlanmış dijital substraksiyon veya dual enerji metodlannı kullanan çekim protokolleri hazır olmalıdır. Bu tetkiklerin analizi ve işlenmesi için gerekli tüm yazılımlar verilmelidir. Bu tetkikler için gerekli analiz yazılımları iş istasyonunda bulunmalıdır” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

e)“Multidedektör sistem 360 derecelik bir rotasyonda en fazla 0.625 mm. İlk, en az 256 gerçek kesit oluşturabilmelidir.” şeklindeki düzenlemenin “Multidedektör sistem 360 derecelik bir rotasyonda en fazla 0.625 mm. İlk, en az 256 kesit oluşturabilmelidir” şeklinde değiştirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “Kurum, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) Teknik şartnamede ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın kullanım kılavuzlarına yönelik düzenleme yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adı “Birliğimize Bağlı Sağlık Tesislerimizin İhtiyacı Olan Görüntüleme Hizmetleri Sonuç Alımı İhalesi” olarak belirtilmiştir.

En Az Gerçek 256 Kesit Alabilen ve 512 Rekonstrüktif Kesitli Multidetektör Bilgisayarlı Tomografi Sistemi Teknik Şartnamesi’nin 2.4’üncü maddesinde “Satıcı tarafından teklif edilecek sistem Multislice, Multidedektör, Tum Vücut tek tüplü sistemlerde en az 256 sıra, çift tüplü sistemlerde ise toplam 128 sıra dedektörlü olacak ve tek rotasyonda en az gerçek 256 kesit görüntü alacaktır.” düzenlemesi,

A.1’inci maddesinde “Gantri açıklığı en az 78 (yetmiş sekiz) santimetre çapında olacaktır.” düzenlemesi,

A.5.ii’nci maddesinde “Sistemde dual veya single enerji çekim modları ile gerçekleştirilebilen, pulmoner emboli değerlendirme amaçlı akciğer perftizyon veya iyot tutulum haritalama çekim protokolleri mevcut bulunmalıdır. Akciğer nodul değerlendirme yapılabilmelidir. Bu tetkikler için gerekli analiz yazılımları iş istasyonunda bulunmalıdır.” düzenlemesi,

A.5.iv’üncü maddesinde “Sistemde özellikle beyin ve boyun BT anjiyo tetkiklerinde kemiklerin atılması için önceden programlanmış dijital substraksiyon veya dual enerji metodlarını kullanan çekim protokolleri hazır olmalıdır. Bu tetkiklerin analizi ve işlenmesi için gerekli tüm yazılımlar verilmelidir.” düzenlemesi,

A.6’ncı maddesinde “Multidedektör sistem 360 derecelik bir rotasyonda en fazla 0.625 mm. İlk, en az 256 gerçek kesit oluşturabilmelidir. Sistemin kendi dedektör yapısı ile elde edebildiği uzaysal rezolüsyon ve buna nasıl ulaşıldığı ayrıntılı olarak açıklanmalı ve belgelenmelidir. Sistem 4D dinamik çalışmalarda masanın gantri içerisindeki İleri geri hareketleri veya hasta masası hareketi olmaksızın geniş alana dedektör ile en az 16 cm kapsama alanı sağlanmalıdır (Adaptive 4D spiral, Volume Helical Shuttle vb). Sistemin dinamik 4D çalışmalarda en fazla kaç kesit alabildiği belirtilmelidir” düzenlemesi bulunmaktadır.

Şikâyete konu husususun özel uzmanlık gerektiren teknik hususlara ilişkin olması nedeni ile anılan Kanun’un 56’ncı maddesine istinaden akademik bir kuruluştan görüş istenilmiştir.

Söz konusu akademik kuruluşun 06.10.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2016 tarih ve E.16333 sayılı yazısında “1. İtiraz edilen 2.4 maddesinde birkaç farklı hususta değişiklik talep edilmiştir.

a. Maddenin mevcut halinde tek tüplü cihaz teklif edilmesi halinde detektör ile ilgili olarak "16 cm detektör kapsama alanı" şeklinde yer alan ifadenin "en az 256 sıra .... detektör" olarak değiştirilmesi istenmiştir. Detektör kapsama alanları, özellikle kalp gibi hareketli organların çekimlerinde önem arz etmektedir. X ışın tüpünün hasta etrafındaki tek bir turunda detektör kapsama alanı büyüklüğünde bir görüntü oluşturulabilmektedir, Geniş bir kapsama alanına sahip cihaz ile tek seferde/turda kalbin bütün görüntüsü elde edilebilmektedir. Bununla birlikte farklı teknolojik saikler ile daha dar detektörler üreten firmalar EKG tetikleme metotlarından faydalanarak yeterli tanı kalitesine sahip kalp çekimleri yapabilmektedirler. Bu itibarla söz konusu hususun itirazcının talep ettiği şekliyle değiştirilmesi satın alınmak istenen cihazda kaliteyi düşürmeden rekabeti artıracağı kanaatindeyim.

b. Maddenin diğer kısmında ise teklif edilen cihazın çift tüplü olması durumu ele alınmıştır. İtiraz eden firma "çift tüplü" ibaresinin "çift tüplü veya x-z fokus defleksiyonlu” olarak değiştirilmesini talep etmiştir. "Çift tüp" teknolojisi "dual energy" olarak ifade edilen bir bilgisayarlı tomografi kavramını gerçekleyebilmek için kullanılmaktadır. "Dual energy” 3 farklı yöntemle uygulanabilmektedir. Bunlar çift tüp-çift detektör yöntemi, tek tüp-tek detektör- hızlı kilovolt tetikleme yöntemi ve tek tüp-spektral detektör yöntemidir. Bilgimiz dâhilinde "Fokus defleksiyonu” kavramının "dual energy” iİle bir ilgisi yoktur. Bu itibarla maddenin talep edildiği şekliyle değiştirilmesinin rekabeti artırmayacağı gibi satın alınmak istenen teknoloji ile uyumsuz bir teknolojiye işaret edeceği kanaatindeyim.

c. Maddenin itiraza konu son kısmında; tek turda en az 256 gerçek kesit görüntü alınması gerekliliğine itiraz edilmemiş, detektördeki sıra sayısının 192'den 128'e indirilmesi talep edilmiş, 128 sıralı detektör ile tek turda 256 gerçek kesit görüntü alınabileceği kabul edilmiştir. Önemli bir görüntüleme parametresi olan tek turda alınabilecek kesit görüntü sayısında (256) değişim olmadığı için maddenin bu kısmının itiraz edildiği şekliyle değiştirilmesinin rekabeti artıracağı mevcut düzenlemenin katılımı gereksiz yere kısıtladığı kanaatindeyim.

2. İtiraz edilen A1 maddesi gantri açıklığının boyutu ile ilgilidir. Açıklığın büyüklüğü arttıkça kullanımının kolaylaşacağı buna mukabil görüntü kalitesi ve doz miktarı konusunda bir takım teknolojik kısıtların ortaya çıkacağı, tersi olduğunda ise kullanım kolaylığının azalacağı ancak bahsi geçen teknolojik kısıtların daha az olacağı aşikârdır. Madde yazılırken gantri açıklığının özellikle "en az 78 cm" olmasını gerektiren tıbbi bir zorunluluk belirtilmemiştir. Bu itibarla maddenin itiraz edildiği şekliyle değiştirilmesinin rekabeti artıracağı mevcut düzenlemenin katılımı gereksiz yere kısıtladığı kanaatindeyim.

3. İtiraza konu A.5.ii maddesi hazırlanırken cihazda olması gereken görüntüleme yazılımları açıkça belirtilmiştir. İtirazın; cihazın görüntüleme yeteneklerini geliştirmediği aksine sınırlandırdığı görülmektedir. Mevcut yazılımların değiştirilmesi ya da kısıtlanması cihazdan sağlanacak faydanın azalmasına sebep olacaktır. Bu itibarla mevcut düzenlemenin katılımı kısıtlasa bile bunun gereksiz yere değil tıbbi bir zorunluluk sebebiyle olduğu kanaatindeyim.

4. A.5.iv maddesinde kurumun kendi ihtiyaçları doğrultusunda belirlediği ve cihazda olması gereken bir takım yazımlardan bahsedilmiştir, Kurumun ihtiyaç duymadığı ve şartnamede vermediği bir özelliğin itiraz yoluyla şartnameye ekletilmeye çalışılması rekabeti artırmayacağı gibi ihaleye katılımı da gereksiz yere kısıtlayacaktır.

5. İtirazcı firma teklif etmek istedikleri cihazın kataloğunda yer almadığından bahisle A.6 maddesindeki "gerçek kesit" ifadesine itiraz ederek "gerçek kesit” yerine "kesit" sözcüğünün kullanılmasını talep etmiştir. "Gerçek kesit" kavramı detektörde yer alan detektör elemanlarının fiziksel kalınlıklarıdır. Detektör elemanları yazılım vasıtasıyla sanal olarak birleştirilebilirler ya da bölünebilirler. Bu yolla 320 elemanlı detektöre sahip bir cihaz 640 kesitli tomografi olarak tanımlanabilir. Ya da detektör elemanları adaptif olarak birleştirilerek detektör üzerinde kalınlıkları farklı kesitler oluşturulabilir. İtiraza bu perspektifle bakıldığı vakit, mevcut düzenlemenin ihaleye katılımı gereksiz yere kısıtladığı ve fakat mevcut düzenlemenin, detektör elemanlarının fiziksel büyüklüklerine atıf yapılmadan, itiraz eden firmanın talep ettiği şekliyle değiştirilmesi halinde ise satın alınmak istenen cihazın kritik bir özelliğinim cihazın fonksiyonelliğini ve verimliliğini olumsuz bir biçimde etkileyerek, göz ardı edilmiş olacağı kanaatindeyim,” denmektedir.

Akademik kuruluştan alınan anılan teknik görüş uyarınca bazı maddelerin değiştirilmesinin rekabeti artıracağı ifade edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak hizmetin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı malzemenin teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır.

Diğer taraftan, söz konusu ihalede 14 istekli olabilecek tarafından ihale dokümanı alındığı, ihale dokümanına yönelik 16 adet şikayet başvurusu yapıldığı, ihalede tek isteklinin teklif fiyat sunduğu, sunulan teklif fiyatın (62.684.593,25 TL) yaklaşık maliyetin (57.554.157,79 TL) 5.130.435,46 TL (yaklaşık % 9) üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda bahsedilen teknik görüş yazısında yer alan tespitler ile 14 istekli olabilecek bulunmasına karşın ihaleye tek isteklinin katılması ve anılan istekliye ait teklif fiyatın yaklaşık maliyetin yaklaşık % 9 yukarısında olması sebebiyle söz konusu ihalede rekabetin oluşmadığı dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi