KİK Kararı: 2016/UH.III-2493

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/055
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 12.10.2016
Karar No : 2016/UH.III-2493

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ümit Özçelik Nakliye Taşımacılık Otomotiv Madencilik Turizm Gıda Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi,

Çay Mah. Abdullah Kalaycı Cad. No:5/1 Çaycuma/ZONGULDAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çaycuma Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Çay Mahallesi Hükümet Caddesi No: 1 67900 Çaycuma/ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/133757 İhale Kayıt Numaralı “Çaycuma İlçesi Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı Eğitim Uygulamasından Faydalanan Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin Ücretsiz Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çaycuma Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 13.10.2015 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Çaycuma İlçesi Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı Eğitim Uygulamasından Faydalanan Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin Ücretsiz Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Ümit Özçelik Nakliye Taşımacılık Otomotiv Madencilik Turizm Gıda Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin 03.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.12.2015 tarih ve 97504 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan Kurul kararına karşı dava açıldığı anlaşılmış olup, bunun üzerine alınan Mahkeme kararı üzerine de Kurul tarafından verilen 17.08.2016 tarih ve 2016/MK-424 sayılı karar ile esasın incelenmesine geçilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3332-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Çaycuma İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesi (b) bendine göre pazarlık usulü ile yapmış olduğu 2015/133757 numaralı ihaleye itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kurulun 11.11.2015 tarih ve 2015/UH.III-3020 sayılı kararı ile idarenin ihale konusunda yaptığı mevzuata aykırılıklar tespit edilerek İhalenin mevzuata uygun olarak sonuçlandırılması kararı alındığı,

Anılan Kurul kararında “İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi, eşit muamele ilkesi gereği aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından açıklama istenilecek önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesine göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir. Ancak başvuru konusu ihalede ihale komisyonunun sınır değeri yaklaşık maliyeti 1,30 sayısına bölmek suretiyle değil, yaklaşık maliyet tutarının %70’ini hesaplamak suretiyle belirlediği tespit edilmiştir. Anılan hesaplama yöntemleri matematiksel anlamda aynı şeyi ifade etmemektedir. Bu nedenle, idare tarafından başvuruya konu edimler kısımlar itibariyle aşırı düşük teklif sınır değerinin yeniden hesaplanması ve buna göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.” denildiği,

Ancak bu karar üzerine idarenin objektif kriter olarak 2 adet maliyet kalemi belirlediği, idarenin belirlemiş olduğu 2 kalemden oluşan önemli teklif bileşenleri ile ihalenin 1, 3, 4, 5, 8, 11, 12, 21, 26 ve 27’nci kısımlarındaki günlük yaklaşık maliyet tutarları ile istekli firmanın vermiş olduğu teklif tutarları arasında büyük ölçüde fark bulunduğu, taşıma ihalelerinde temel bileşen olarak alınan 12 adet maliyet kaleminden (teminat bedeli, KİK payı, sözleşme damga vergisi, amortisman, araç sigortası, araç bakım ve onarım giderleri, araç MTV ve muayene giderleri, akaryakıt gideri, işçilik maliyeti, yazlık ve kışlık lastik giderleri, vergi ve stopajlar gibi önemli teklif bileşenlerine ait maliyet kalemlerine ilişkin giderler) yalnızca 2 adet maliyetin (mazot ve şoför maliyeti) önemli teklif bileşeni olarak alınıp aşırı düşük fiyat sorgulamasına tabi edilmesi yapılacak aşırı düşük fiyat sorgulamasına ilişkin denetimin yasa ve mevzuatına uygun olarak yapılmasını ve ayrıca 2015/UH. III-3020 sayılı kararın uygulanmasını engeller mahiyette olduğu, firmaları adına vermiş oldukları teklif fiyatların sınır değere yakın olduğu halde maliyet sorgulama savunmasında sorunlar yaşandığı, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamaları ve isteklilerin teklif fiyatları ile aşırı düşük teklif savunmalarını idarenin kabul etmesinin ihale mevzuatına uyarlılık göstermediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale Çaycuma Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan “Taşımalı Eğitim Uygulamasından Faydalanan Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin Ücretsiz Taşınması Hizmet Alımı” işidir.

Bahse konu ihalede 20 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, 13.10.2015 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesi (b) bendine göre yapılan ihaleye 20 istekli katılmıştır.

Başvuruya konu ihale, ikinci fiyat tekliflerinin alınmasını takiben, 16.10.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 36’ncı maddesi uyarınca en düşük fiyat teklifi esas alınmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.

Başvuru sahibi Ümit Özçelik Nakliye Taşımacılık Otomotiv Madencilik Turizm Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. söz konusu ihale komisyonu kararına karşı önce idareye şikayet, idarenin kararı üzerine de Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Ümit Özçelik Nakliye Taşımacılık Otomotiv Madencilik Turizm Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusu üzerine 11.11.2015 tarih ve 2015/UH.III-3020 sayılı Kurul kararı ile “…sınır değerin yeniden hesaplanarak idare tarafından açıklama istenilecek önemli maliyet bileşenleri açıkça belirlenmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde Kurul kararı alınmıştır.

Anılan Kurul kararı üzerine idarece sınır değer belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklifler belirlenmiş ve bu isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama istenilmiş, açıklamaların sunulmasını takiben 30.11.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale sonuçlandırılmıştır.

Başvuru sahibi anılan ihale komisyonu kararına karşı önce idareye şikayet başvurusunda bulunmuş, idarenin kararı üzerine de 17.12.2015 tarih ve 97504 sayı ile Kurum evrak kaydına giren itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur. Başvuru üzerine Kurulun 23.12.2015 tarihli ve 2015/UH.IV-3529 sayılı kararı ile “süre yönünden başvurunun reddine” kararı verilmiştir.

Ankara 10. İdare mahkemesinin 25.03.2016 tarihli kararı üzerine, Kurulun 17.08.2016 tarih ve 2016/MK-424 sayılı kararı ile “esasın incelenmesine” karar verilmiş, olup inceleme bu çerçevede yapılmıştır.

Başvuruya konu ihale birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve kısmi teklife açık olarak yapılmış olup, ihale 27 kısımdan oluşmaktadır. Başvuru sahibi ihalenin 1, 3, 4, 5, 8, 11, 12, 21, 26 ve 27’nci kısımlarına itiraz etmektedir.

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde “…idarenin yaklaşık maliyet hesaplamaları ve isteklilerin teklif fiyatları ile aşırı düşük teklif savunmalarını idarenin kabul etmesinin ihale mevzuatına uyarlılık göstermediği…” ifadesine yer verilmektedir.

İdarece gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, ihalede yaklaşık maliyetin, şikayete konu kısımlar için;

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri

TL

1. Kısım

80.054,19

3. Kısım

48.112,38

4. Kısım

121.111,74

5. Kısım

172.776,78

8. Kısım

80.187,30

11. Kısım

158.120,91

12. Kısım

102.312,63

21. Kısım

58.494,96

26. Kısım

63.089,55

27. Kısım

40.690,35

Tutarında belirlendiği ve 11.11.2015 tarih ve 2015/UH.III-3020 sayılı Kurul kararı üzerine aşırı düşük tekliflere ilişkin sınır değerin, bu tutarların 1.30 sayısına bölünmesi ile belirlendiği ve şikayet konu kısımlar bazında teklif fiyatı bu tutarın altında kalan isteklilerden açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması yer almakta olup, idarece tesis edilen işlemin bu haliyle anılan Tebliğ hükmüne uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 11.11.2015 tarih ve 2015/UH.III-3020 sayılı Kurul kararında “…açıklama istenilecek önemli maliyet bileşenleri açıkça belirlenmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması…” ifadesine yer verilmiş olup, anılan karar üzerine idarece gönderilen aşırı düşük teklif yazılarında “Teklif bileşenleri: işçilik maliyeti ve yakıt maliyeti” olarak belirtilmiş olup, yapılan işlemin Kurul kararına ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur...” açıklamasına uygun olduğu, idarenin esaslı bileşen olarak iki adet gideri belirlemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Öte yandan, başvuru sahibinin idareye ve Kuruma başvuru dilekçeleri incelendiğinde, ihalede yalnızca yakıt ve işçilik unsurlarının önemli maliyet bileşenleri olarak belirlemesinin 2015/UH.III-3020 sayılı Kurul kararına ve mevzuata aykırı olduğunu iddia ettiği, her kısım için kendi maliyeti ile kısım yaklaşık maliyetleri ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyatını karşılaştırdığı, buradan hareketle de dilekçesinde naklen “açıklanması mümkün olamayan fiyatlar verildiği ve anılan tekliflerin ancak bu şekilde yine Tebliğin 79. maddesindeki hükme aykırı olarak hesaplanan ve matematiksel hata yapılan sınır değerin altında bırakıldığı dikkate alındığında ihale komisyonu kararının mevzuata ve Kurul kararına aykırı olduğu” beyan ettiği görülmüştür.

İhalelere yönelik başvuruların usul esasları ile incelemenin kapsam ve sınırını tayin eden 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 56’ncı maddesi, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin başvuruların şekil unsurlarına ilişkin 8. maddesi hükümleri, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in bu hükmü açıklayan 11’nci maddesi uyarınca başvuru sahibi tarafından ilgili kısımlarda sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi yönden ve mevzuatın hangi düzenlemesine aykırı olduğunun belirtilmediği, iddianın herhangi bir gerekçeye veya veriye dayandırılmadığı (örneğin açıklamaların belgelendirilmediği, sunulan belgelerin sunuluş şekli veya içeriklerinin uygun olmadığı, açıklamada esas alınan birim/toplam maliyetleri tevsik edemediği, Tebliğ açıklamalarına belli bir yönden uygun olmadığı şekilde ileri sürülmediği) bu hususta herhangi bir hukuka aykırılık gerekçesi sunulmadığı, iddianın yalnızca verilen fiyat tutarlarından hareketle açıklanamayacağı şeklinde varsayıma dayandırıldığı görüldüğünden, yukarıda değinilen düzenlemeler uyarınca söz konusu iddianın bu kısım bakımından Kanun’un 54. maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesine, sonuç olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi