KİK Kararı: 2016/UH.III-2458

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/054
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 05.10.2016
Karar No : 2016/UH.III-2458

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Hasanoğulları Turizm Sey. İnş. Gıda Besicilik San. Tic. Ltd. Şti.,

Beyazıt Mahallesi Kapalı Pazar Yeri No:1/29 Akyurt/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Eğitim Bakanlığı Akyurt İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Yıldırım Mahallesi Dr. Neslihan Özenli Caddesi No: 7 Halk Eğitim Binası Kat: 3 06750 Akyurt/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/271461 İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Öğrenci Taşıma İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Eğitim Bakanlığı Akyurt İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 22.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Öğrenci Taşıma İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Hasanoğulları Turizm Sey. İnş. Gıda Besicilik San. Tic. Ltd. Şti. nin 02.09.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.09.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.09.2016 tarih ve 51687 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2089 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklamasının tek bir istekliden istendiği, daha sonra sözlü itiraz üzerine diğer isteklilerden de açıklama istenildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece yanlış ve şifahi görüşmeler sonucu isteklilerden alınan sözlü cevaplar üzerine değerlendirildiği, isteklilerden Betül Servis Hiz. Tur. Otom. İnş. Nak. Taah. Tic Ltd. Şti., Candan Seyahat Servis Taşımacılığı Turizm Otomotiv İnşaat Emlak Sigorta Aracılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Seçkin Seyahat Emlak İnşaat Otom. Bes. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. ve Has Grup Temizlik Taşımacılık Kuyumculuk Otomotiv İnşaat Sağlık ve Bakım Hizmetleri Yemek İmalat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerekirken reddedilmediği, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının neye göre değerlendirildiğinin belli olmadığı,

İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de araçların akaryakıtının kimin tarafından karşılanacağının belirsiz olduğu, bu giderlerin önemli bir maliyet oluşturduğu, şoförlerin iş bitiminden sonra ve servis alma saatine kadar olan çalışma süreleri ve SGK maaş bordrolarının nasıl olacağının düzenlenmediği, fiyat farkı ödenmeyeceği şeklinde düzenleme yapıldığı, ancak ödenmesi gerektiği, anılan bu giderlerin komisyon kararında yazıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihalenin adının “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Öğrenci Taşıma İhalesi”, miktarı ve türünün “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Öğrenci Taşıma İhalesi 22 Merkezden 6 Taşıma Merkezine 180 Gün Boyunca 438 Öğrencinin Taşınması İşi” olarak belirlendiği, ihalede 10 adet doküman satın alındığı, 8 isteklinin ihaleye katıldığı, sınır değerin 456.638,138 TL olduğu, sınır değerin altında teklif veren Betül Servis Hiz. Tur. Otom. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Candan Seyahat Servis Taşımacılığı Turizm Otomotiv İnşaat Emlak Sigorta Aracılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de araçların akaryakıtının kimin tarafından karşılanacağının belirsiz olduğu, bu giderlerin önemli bir maliyet oluşturduğu, şoförlerin iş bitiminden sonra ve servis alma saatine kadar olan çalışma süreleri ve SGK maaş bordrolarının nasıl olacağının düzenlenmediği, fiyat farkı ödenmeyeceği şeklinde düzenleme yapıldığı, ancak ödenmesi gerektiği iddialarına ilişkin yapılan inceleme aşağıdaki gibidir;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…(6) İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunulamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin “araçların akaryakıtının kimin tarafından karşılanacağının belirsiz olduğu, bu giderlerin önemli bir maliyet oluşturduğu, şoförlerin iş bitiminden sonra ve servis alma saatine kadar olan çalışma süreleri ve SGK maaş bordrolarının nasıl olacağının düzenlenmediği, fiyat farkı ödenmeyeceği şeklinde düzenleme yapıldığı, ancak ödenmesi gerektiği” şeklindeki iddialarının dokümana yönelik şikâyet mahiyetinde olduğu, ihale tarihinin 22.08.2016, idareye başvuru tarihinin 02.09.2016 olduğu ve isteklinin söz konusu ihalede teklif verdiği de görüldüğünden, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar gereğince ihalede teklif verdikten sonra dokümana yönelik olarak şikâyet başvurusunda bulunamayacağı, dolayısıyla anılan isteklinin bu iddialar yönünden başvuru ehliyetini haiz olmadığı, ayrıca başvuru sahibinin söz konusu iddialar yönünden başvuru süresinin dokümanın satın alındığı tarihten itibaren başlayacağı, doküman satın alma tarihinin 10.08.2016 olduğu ve idareye 02.09.2016 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun süresinde bir başvuru olmadığı anlaşıldığından, anılan iddiaların ehliyet ve süre yönünden reddi gerekmektedir.

Diğer taraftan başvuru sahibinin sınır değerin altında teklif veren isteklilerin açıklamalarının uygun olmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Öğrenci Taşıma Hizmet Alım İşine Ait Ulaşım, Sigorta, Vergi, Resim, Harç, İşçilik, vb. tüm giderler isteklilerce teklif edilecek birim fiyata dahil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Öğrenci Taşıma Hizmet Alım İşine Ait Ulaşım, Sigorta, Vergi, Resim, Harç, İşçilik, vb. tüm giderler isteklilerce teklif edilecek birim fiyata dâhil olacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda da aktarılan 79.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca teklifi aşırı düşük teklif olduğu tespit edilen isteklilerden tekliflerine yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak (yakıt gideri, işçilik, araç maliyeti vb. gibi) önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalede sınır değerin 456.638,138 TL olduğu, ihale komisyonunca 23.08.2016 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen sorgulama yazısı ile Betül Servis Hiz.Tur. Otom. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti., Öz Yılmazlar Petrol Ürünleri Nakliyat Turizm İnşaat İthalat İhracat İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Candan Seyahat Servis Taşımacılığı Turizm Otomotiv İnşaat Emlak Sigorta Aracılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Seçkin Seyahat Emlak inşaat Otom. Bes. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. ve Has Grup Temizlik Taşımacılık Kuyumculuk Otomotiv İnşaat Sağlık ve Bakım Hizmetleri Yemek İmalat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, EKAP üzerinden tebliğ edilen yazıda “aşırı düşük sınır değerin altına indiğiniz için aşırı düşük sorgulama bileşenlerinin 3 iş günü içerisinde idaremize ulaştırılması hususunda” ifadelerinin yer aldığı, sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerine yer verilmediği, diğer taraftan isteklilerden Betül Servis Hiz.Tur. Otom. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.ne 22.08.2016 tarihli yazı ile aşırı düşük sorgulama bileşenlerinin de yer aldığı sorgulama yazısının tebliğ edildiği, yazıda aşırı düşük sorgulama bileşenleri başlığı altında “İdari Şartname’nin 25.3. teklif fiyata dâhil olan giderler başlıklı maddesi ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerine göre maliyet bileşenleri (öğrenci taşıma hizmet alım işine ait ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç, işçilik vb. tüm giderler) işçilik maliyeti: (hizmet alımı süresi dikkate alınıp Kamu İhale Kurumu işçilik modülü kullanılarak hazırlanacak)” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhalede teklif veren diğer isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmediği, teklif bileşenleri belirlenerek Betül Servis Hiz.Tur. Otom. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. ne tebliğ edilen yazıda ise önemli teklif bileşenlerinin açık ve net olarak belirlenmemiş olduğu, ayrıca söz konusu yazıda işçilik giderlerinin işçilik modülü kullanılarak tevsik edilmesi gerektiği belirtilmekle birlikte başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu dikkate alındığında isteklilerin işçilik modülü kullanmak zorunda olmadıkları anlaşıldığından idarece tesis edilen işlemin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklamalarda aşırı düşük teklif sorgulama yazısındaki belirsizlikten kaynaklanan farklıların olduğu, örneğin Candan Seyahat Servis Taşımacılığı Turizm Otomotiv İnşaat Emlak Sigorta Aracılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından araçların yakıt maliyetini önemli bir bileşen olarak açıklama kapsamında sunmuşken, Betül Servis Hiz. Tur. Otom. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından yakıt giderlerine ilişkin maliyetlere açıklama kapsamında yer verilmediği görülmüştür.

Bu çerçevede, ihalede teklifi sınır değerin altında teklif veren tüm isteklilerden, önemli teklif bileşenleri (yakıt gideri, işçilik, araç maliyeti vb. gibi) de açık ve net olarak tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirtilmek suretiyle asgari 3 iş günü süre verilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, sınır değerin altında teklif veren tüm isteklilerden, önemli teklif bileşenleri (yakıt gideri, işçilik, araç maliyeti vb. gibi) de açık ve net olarak tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirtilmek suretiyle asgari 3 iş günü süre verilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi