KİK Kararı: 2016/UH.III-2356

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/052
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 21.09.2016
Karar No : 2016/UH.III-2356

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

5M Kurumsal Hiz. İnş. Turz. Araç Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Aşağı Öveçler Mah. 1322. Cad. No: 63/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Adalet Mah. 100. Yıl Bulv. No: 232 Kat: 1 55060 İlkadım/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/84777 İhale Kayıt Numaralı “Genel Sekreterliğimiz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemesiz Genel Temizlik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 27.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Sekreterliğimiz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemesiz Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak 5M Kurumsal Hiz. İnş. Turz. Araç Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu, idarenin 28.09.2015 tarihli yazısı ile reddedilmiş, ancak başvuru sahibince idarenin cevabının kendisine tebliği beklenilmeksizin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer verilen açıklamalar doğrultusunda 21.09.2015 tarih ve 78393 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2426-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif dosyası kapsamında sunulan iş deneyim belgesinde ortaklık oranlarına yer verilmediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ne var ki iş deneyim belgelerinin EKAP’a kayıt edilmesi amacıyla üzerinde ortaklık oranlarının (5M %99 - Enkay %1) bulunduğu belgenin aslının belgeyi düzenleyen idareye verildiği, belgenin EKAP sistemine kaydının gerçekleştirilerek bilgilerin sistem tarafından oluşturulduğu ve yeni iş deneyim belgesinin taraflarına verildiği, ihale komisyonu tarafından iş deneyim belgesinin içeriğine ilişkin olarak gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak rekabetin oluşmadığı gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Davacı 5M Kurumsal Hiz. İnş. Turz. Araç Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 14.10.2015 tarihli ve 2015/UH.III-2694 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesinin 12.05.2016 tarihli E:2016/1463, K:2016/1616 sayılı kararı üzerine alınan 24.08.2016 tarihli ve 2016/MK-466 sayılı Kurul kararıyla “1- Kamu İhale Kurulunun 14.10.2015 tarihli ve 2015/UH.III-2694 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Danıştay 13. Dairesinin kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda işin esasının yeniden incelenmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihalenin Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği ve bağlı bulunan 21 farklı sağlık tesisinin temizlik işlerinin 1.010 personel ile 36 ay süresince yürütülmesi işi olduğu, açık ihale usulü ile 27.08.2015 tarihinde yapılan ihalede onsekiz ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, altı isteklinin ihaleye katıldığı, ihaleye katılan isteklilerden Koçkaya İlaç. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında teklif mektubu ve geçici teminat mektubu sunmadığı, Miray İnsan Kay. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde istenilen belgeleri sunmadığı, 5M Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Araç Kir. Hiz San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu iş deneyim belgesinde ortaklık oranı bulunmadığı gerekçeleriyle adı geçen istekilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Kale Sur Yapı Kimya. Taş. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli ancak yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Yıldırım Tem. Org. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi geçerli olmakla birlikte ihale komisyonu tarafından ihalede yeterli rekabet sağlanamadığı gerekçesi ile bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

(6) İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, son başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını göstermesi gereklidir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

…

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ihale dokümanında başvuru zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve eklerinin idarelerce tamamlatılmayacağı, sadece isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin idarelerce tamamlatılabileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından ihale dosyası kapsamında 5M Kurumsal Hiz. İnş. Turz. Araç Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Enkay Tur. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı adına Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından “Yaklaşık 300.000 m2 açık ve kapalı alanın, 242’si vasıfsız ve 23’ü vasıflı olmak üzere toplam 265 işçi ile 730 gün süreli makine, ekipman ve malzemeli olarak genel temizliği ve park-bahçe hizmeti alımı” işi için düzenlenen sözleşme tarihi 18.05.2011, kabul tarihi 19.02.2014, belge tutarı 11.946.596,37 TL olan 20.05.2015 tarihli ve 3574-H-KK-3-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, ancak söz konusu belgede anılan İş Ortaklığının ortaklık oranlarının yer almadığı, bununla beraber bahse konu belgenin açıklama kısmında “bu iş bitirme belgesi 24.02.2014 tarih ve 4472275/934.02/970 sayılı iş bitirme belgesi yerine verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.

Öte yandan, adı geçen istekli tarafından 24.02.2014 tarihli ve 4472275/934.02/970 sayılı iş bitirme belgesinin EKAP’a kaydının gerçekleştirilmesini teminen Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğüne yaptığı başvuruya ilişkin bilgi ve belgelere şikâyet ile itirazen şikâyet dilekçeleri ekinde yer verdiği, söz konusu iş bitirme belgesinin ihale dosyası kapsamında sunulan 20.05.2015 tarihli ve 3574-H-KK-3-1 sayılı iş bitirme belgesi ile içerik itibariyle aynı olduğu, bununla birlikte belge kapsamında anılan İş Ortaklığı hisselerinin %99 oranında 5M Kurumsal Hiz. İnş. Turz. Araç Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ve %1 oranında Enkay Tur. İnş. Ltd. Şti.ne ait olduğu bilgilerinin de yer aldığı görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında sunulan belgeler ve kamu ihale mevzuatının yukarıda aktarılan hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, mevzuat gereğince taşıması zorunlu asli unsurlara haiz olduğu anlaşılan şikâyete konu iş bitirme belgesinde ortaklık oranlarına yer verilmemesinin belgeyi düzenleyen kurumdan kaynaklanan bir eksiklik olduğu ve belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikteki söz konusu eksikliğin idarece bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İhalenin iptal gerekçelerine yönelik yapılan incelemede ulaşılan tespitlere ise aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir” ifadelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 39’uncu maddesi idareye, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması, ödenek yetersizliği ya da Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi durumlarda, ihalede verilmiş tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisi tanımaktadır. Ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, yetkinin anayasal ilkeler çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı gözetilerek kullanılması, tesis edilen işlemin gerekçesinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin hesaba katılarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uygun şekilde hareket edilmesi gerekmektedir.

İdare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, 36 ay süre ile çalışacak 1.010 personel için yemek ve yol giderleri eklenmek suretiyle 69.052.860,84 TL ücret öngörüldüğü, bu tutara % 4 oranında sözleşme ve genel giderler eklendiğinde 71.814.975,27 TL tutarının elde edildiği, ayrıca firma kârı olarak hesaplanan % 5 oranındaki 3.452.643,04 TL tutarı eklendiğinde yaklaşık maliyetin 75.267.618,31 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

İdarenin iptal gerekçesi ve ihalede oluşan somut durum incelendiğinde, söz konusu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye başvuru sahibi de dâhil olmak üzere 6 isteklinin teklif sunduğu, başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu üç isteklinin teklifinin yeterlik belgeleri sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan üç geçerli tekliften birinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu, diğer ikisinin ise yaklaşık maliyetten düşük olmakla birlikte hem yaklaşık maliyete (en düşük teklifin dahi yaklaşık maliyetin %99,7’si düzeyinde olduğu) hem de birbirlerine çok yakın oldukları, başvuru sahibinin iş deneyim belgesine ilişkin idarece gerekli inceleme yapılıp anılan teklif geçerli bir teklif olarak kabul edilse dahi anılan teklifin de diğer teklifler gibi yaklaşık maliyete çok yakın düzeyde (%99,9’u düzeyinde) olduğu, bu durumun da ihalede rekabet koşullarının gerçekleşmediği sonucunu değiştirmeyeceği, bir başka ifadeyle Kurulun ihalenin iptali işlemini yerinde bulan 14.10.2015 tarihli ve 2015/UH.III-2694 sayılı kararındaki değerlendirmelerin mevcut durumda da geçerliliğini koruduğu, anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde hükme bağlanan idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şatlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu kuralı da göz önüne alındığında, incelenen ihalede rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin idarece iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi