KİK Kararı: 2016/UH.III-2234

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/049
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 31.08.2016
Karar No : 2016/UH.III-2234

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

Şebnem Sokak Tavukçuoğlu İş Merkezi No:2 Kat:1 Bostancı/Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı,

Devlet Mahallesi, İnönü Bulvarı No:16, C Blok, Kat:4 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/194928 İhale Kayıt Numaralı “KKTC Tarafı İçmesuyu Tesisleri İşletilmesi ve Personel Çalıştırılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından 12.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kktc Tarafı İçmesuyu Tesisleri İşletilmesi Ve Personel Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nin 03.08.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2016 tarih ve 46797 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1905 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından 12.07.2016 tarihinde yapılan “KKTC Tarafı İçmesuyu Tesisleri İşletilmesi ve Personel Çalıştırılması” hizmet alımı işinde tekliflerinin sınır değer altında olduğu için kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 27.07.2016 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları, ancak 01.08.2016 tarihli kesinleşen ihale kararında tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmadığından reddedildiği şöyle ki, personel giderine ilişkin %15,5 toplam prim oranı sundukları, ancak idarece bu prim oranının %16,5 olması gerektiği, konaklama giderine ilişkin herhangi bir açıklama yapmadıkları, tesis sigorta giderleri için sundukları açıklamada sigorta poliçesi fiyatının yanlış alındığı, terfi merkezi ve dağıtım hatlarının sigortalama bedellerinin dikkate alınmadığı, kiralık araç giderine ilişkin fiyat teklifinde akaryakıt bedelinin teklif fiyatına dâhil edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, içmesuyu boru hatları onarım gideri için sundukları fiyat teklifinde daha önce aynı kapsamda bakım onarım işlerinin yapıldığı ve kayıtlara alınmadığı bu nedenle analiz sunmalarının gerektiği, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.…” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin,

a) Adı: KKTC Tarafı İçmesuyu Tesisleri İşletilmesi ve Personel Çalıştırılması

b) Miktarı ve türü: KKTC Su Temin Projesi kapsamında inşa edilen; Pompa İstasyonlarının, İçmesuyu Arıtma Tesisinin, isale hatları ve üzerindeki tüm yapıların işletme, bakım-onarım, temizlik ve periyodik kontrol hizmetleri 51 adet personel ile yaptırılacaktır.

KKTC Su Temin Projesi kapsamında inşa edilen; Güzelyalı ve Geçitköy Pompa İstasyonlarının, İçmesuyu Arıtma Tesisinin, KKTC sınırları içerisinde yer alan düktil borulu isale hatları ile hat üzerindeki tüm terfi merkezi, depo, branşman, vana, sayaç, debimetre, vantuz ve tahliye yapılarının teknik işletme, bakım-onarım, periyodik kontrol hizmetlerinin yapılması, hizmetlerin yürütülmesi ve kayıt altına alınması için gerekli iş makineleri, yardımcı ekipman ve sarf malzemelerinin temin edilmesi, su tüketim miktarlarının yerel yönetim yetkilileri ile birlikte belirlenmesi, tesislerin temizlik, peyzaj ve ilaçlama işlerinin yapılması, sayılan bu hizmetlerin aksatılmadan yerine getirilmesi amacı için yeterli sayıda, nitelikli ve deneyimli personellerin çalıştırılması ve eğitilmesidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Teknik Şartnamede detaylandırılan giderlerin yanı sıra kdv hariç her türlü vergi, resim, harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. “ düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ise;

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Tesislerin İşletme, Bakım, Onarım, Kontrol ve Temizlik İşlerinin Yapılması

ay

12

2

Arıtma Tesisinde Kullanılacak Kimyasallar ve Sarf Malzemelerin Temini

komple

1

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

“ şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

12.07.2016 tarihinde açık ihale usulüyle personel çalıştırmasına dayalı olmayan ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede 12 adet doküman satın alındığı, ihaleye 7 isteklinin teklif sunduğu, 1 isteklinin teklifinin banka referans mektubunun uygun olmadığı gerekçesiyle, 1 isteklinin teklifinin de iş deneyim belgesinin yetkili mercilerce onaylanmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yaklaşık maliyetin 6.561.924,48 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin ise 5.047.634,22 TL olarak belirlendiği, idare tarafından teklif tutarları sınır değerin altında olduğu tespit edilen 2 istekliden (başvuru sahibi Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri San. ve Tic. A. Ş., Meseç İnş. Makina Taah. Petrol Ürünleri San.ve Tic. Ltd. Şti.) 18.07.2016 tarihli ve 475478 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan iki isteklinin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, bahse konu ihalenin sınır değer üzerinde ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Mitaş Proje İnş. Tekstil San.ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, Elron İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, buna ilişkin ihale komisyonu kararının 01.08.2016 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır. Söz konusu açıklamaya göre aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik olarak isteklilere gönderilen yazılarda önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının istenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamaları, idare tarafından hazırlanan ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak tespit edileceği, belirlenen sınır değerin altında kalan isteklilere ilgili idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek isteklilerden ayrıntılı açıklamalarının yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 18.07.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının “…işin yapımı için seçilen teknik çözümlerin, işin yerine getirilmesinde kullanılan avantajlı koşulların, teklif edilen fiyatlara ait tüm dayanakların (proforma fatura, fatura, alınan tekliflerin, vb. belgelerin) ve gerekli görülen tüm açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hükümlere uygun olarak en geç 27.07.2016 tarihi, saat 15:00’e kadar teslim edilmesi …” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinde teklifleri aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında teklifteki önemli bileşenlerin belirtilmesi gerekirken söz konusu yazıda “…işin yapımı için seçilen teknik çözümlerin, işin yerine getirilmesinde kullanılan avantajlı koşulların, teklif edilen fiyatlara ait tüm dayanakların (proforma fatura, fatura, alınan tekliflerin, vb. belgelerin) ve gerekli görülen tüm açıklamaların …” şeklinde ifadeye yer verildiği görülmüş olup, anılan yazıda “…teklif edilen fiyatlara ait tüm dayanakların (proforma fatura, fatura, alınan tekliflerin, vb. belgelerin) ve gerekli görülen tüm açıklamaların…” ifadesinden teklifle ilgili tüm hususlara ilişkin açıklama istenildiğinin anlaşıldığı, bu itibarla idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısını mevzuata uygun şekilde teklifin önemli bileşenlerini açık ve net olarak belirtmeden düzenlediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenleri açıkça belirtilip sadece bu bileşenlere ilişkin yazılı açıklama talep edilerek sınır değer altındaki tüm tekliflere ilişkin olarak yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi