KİK Kararı: 2016/UH.III-2034

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/046
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 10.08.2016
Karar No : 2016/UH.III-2034

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.,

Küçükesat Caddesi No:109/A-4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 2. Bölge Malzeme Müdürlüğü,

Anadolu Bulvarı Üzeri Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/216018 İhale Kayıt Numaralı “Irmak -Ankara-Irmak Arası Anahat Trenleri İle Gelen ve Giden Yolcuların 294 Gün Süre İle Otobüslerle Aktarılması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 2. Bölge Malzeme Müdürlüğü, tarafından 12.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Irmak -Ankara-Irmak Arası Anahat Trenleri İle Gelen ve Giden Yolcuların 294 Gün Süre İle Otobüslerle Aktarılması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti. nin 14.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.07.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.07.2016 tarih ve 40977 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1686 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece gönderilen yazıda tüm giderlere ait açıklama talep edildiği, hâlbuki Kamu İhale Genel Tebliği’nin 792.1.1’inci maddesi hükmünce önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi gerektiği ve önemli teklif bileşenlerinin tüm istekliler için aynı unsurları içermesi gerektiği, ayrıca idarece açıklama istenilen maliyet kalemleri için motorlu taşıt vergileri, sefer, fenni ve egzoz muayenesi, trafik cezası, otopark ücreti, sürücülerin özlük hakları, sürücülerin fazla çalışma ücretleri ve araç kiralama ve benzeri her türlü işletme giderler kalemlerinin açıklamasında de belirsizlikler olduğu, öte yandan aynı yazıda yer alan ve benzeri ifadelerinin sübjektif olup açık ve net olarak maliyet unsurlarını içermediği bu ifadelerle her türlü gidere ilişkin açıklama istenildiği bu durumun da Tebliğ’in anılan maddesine aykırı olduğu, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kırıkkale -Ankara-Kırıkkale Arası Ana hat Trenleri İle Gelen ve Giden Yolcuların 294 Gün Süre İle Otobüslerle Aktarılması Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve Türü:

Kırıkkale-Ankara-Kırıkkale Arası Trenlerle Gelen Yolcuların 294 Gün Süre İle Günde 8 Sefer Toplam 2352 Sefer Otobüsle Taşınması İşi

…

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: IRMAK-ANKARA-IRMAK ARASI

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.Aracın yakıt, tamir, bakım, onarım, yedek parça, oto lastiği, akü, sefer, fenni ve egzoz muayenesi, trafik cezası, motorlu taşıt vergileri, trafik sigortası, kasko sigortası ve yolcu koltuk sigortası, otopark ücretleri, sürücülerin maaşı, özlük hakları,(Ulaşım, yemek, giyim) SGK Primleri, yolluk, fazla çalışma ücretleri, İşveren Katkı Payı vb. tüm yasal hak ve alacakları, araç kiralama ve benzeri her türlü işletme giderleri ile teknik şartnamede belirtilen yükleniciye ait olan diğer giderleri “düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ise;

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

KIRIKKALE ANKARA- IKIRIKKKALE ARASI YOLCU AKTARMA (GÜNDE 8 SEFER * 294 GÜN)

sefer

2.352

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği, görülmüştür

İhale işlem dosyası içerisinde yer alan belgeler incelendiğinde,12.07.2016 tarihinde açık ihale usulüyle personel çalıştırmasına dayalı olmayan ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede 14 adet doküman satın alındığı, ihaleye 12 isteklinin teklif sunduğu, yaklaşık maliyetin 940.800,00 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin ise 723.692,30 TL olarak belirlendiği, teklif tutarları sınır değerin altında olduğu tespit edilen 7 istekliden (Koçlar Turizm Taşımacılık Petrol İnş. Gıda Hayv. İthalat İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Cihan Oto. Taşımacılık Turizm Temizli Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti., Albayraklar Turizm Hayv. İnş. Taah. Gıda Oto. Tic. ve San. Ltd. Şti., Musa Kutlu, Caner Aktaş, Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti., Şereflikoçhisar Tuzgölü Seyahat Turz. Tic. Ltd. Şti.) 12.07.2016 tarihli ve 202691 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi isteklinin Kuruma itirazen şikâyet başvuru tarihi itibariyle, ihaleyi yapan idare tarafından ihale komisyonu kararı alınmadığı, görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır. Söz konusu açıklamaya göre aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik olarak isteklilere gönderilen yazılarda önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının istenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamaları, idare tarafından hazırlanan ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak tespit edileceği, belirlenen sınır değerin altında kalan isteklilere ilgili idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek isteklilerden ayrıntılı açıklamalarının yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır.

12.07.2016 tarihli idare tarafından diğer istekliler ve başvuru sahibi istekli Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının “…işin yapımı için önem arz eden araçların yakıt, tamir, bakım, onarım, yedek parça, oto lastiği, akü, sefer, fenni ve egzoz muayenesi, trafik cezası, motorlu taşıt vergileri, trafik sigortası, kasko sigortası ve yolcu koltuk sigortası, otopark ücretleri, sürücülerin maaşı, özlük hakları, (Ulaşım, yemek, giyim) SGK Primleri, yolluk, fazla çalışma ücretleri, işveren katkı payı vb. tüm yasal hak ve alacakları, araç kiralama ve benzeri her türlü işletme giderleri ile teknik şartnamede belirtilen yükleniciye ait olan diğer giderleri vb. idari şartnamenin 25.maddesinde belirtilen giderlerin her bir kısmı için ayrı ayrı hazırlanarak İdari Şartnamenin 33.2 maddesine göre gerekli açıklamaları belgelendirmek suretiyle yapılarak 19.07.2016 tarihi mesai saati bitimine kadar gönderilmesi…”şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında teklifteki önemli bileşenlerin belirtilmesi gerekirken söz konusu yazıda “…işin yapımı için önem arz eden araçların yakıt, tamir, bakım, onarım, yedek parça, oto lastiği, akü, sefer, fenni ve egzoz muayenesi, trafik cezası, motorlu taşıt vergileri, trafik sigortası, kasko sigortası ve yolcu koltuk sigortası, otopark ücretleri, sürücülerin maaşı, özlük hakları, (Ulaşım, yemek, giyim) SGK Primleri, yolluk, fazla çalışma ücretleri, işveren katkı payı vb. tüm yasal hak ve alacakları, araç kiralama ve benzeri her türlü işletme giderleri ile teknik şartnamede belirtilen yükleniciye ait olan diğer giderleri vb.. idari şartnamenin 25.maddesinde belirtilen giderlerin her bir kısmı için ayrı ayrı hazırlanarak …” ifadesinden teklifle ilgili tüm hususlara ilişkin açıklama istenildiğinin anlaşıldığı, öte yandan vb. denilmek suretiyle muğlak bir ifadeye yer verildiği, dolayısıyla söz konusu açıklama isteme yazısında “vb.” ifadesinden Teknik Şartname’de yer alan gider bileşenlerinden hangilerini kapsadığının anlaşılamadığı, bu itibarla idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısını mevzuata uygun şekilde teklifin önemli bileşenlerini açık ve net olarak belirtmeden düzenlediği, bu durumda idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin mevzuata uygun olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde teklifi aşırı düşük olarak belirlenen başvuru sahibi istekliye idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenleri açıkça belirtilip sadece bu bileşenlere ilişkin yazılı açıklama talep edilerek sınır değer altındaki tüm tekliflere ilişkin olarak yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi