KİK Kararı: 2016/UH.III-196

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/006
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 20.01.2016
Karar No : 2016/UH.III-196
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Demirhan Turizm San. ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.,

Suadiye Cad. No: 68 Yenimahalle/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği,

Emniyet Mah. Mevlana Bulvarı No: 70 06338 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/148597 İhale Kayıt Numaralı “Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği Personel Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği tarafından 07.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği Personel Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Demirhan Turizm San. ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin 23.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.01.2016 tarih ve 570 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/42 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin sözleşme ve genel giderler, MTV, egzoz muayene ve özel servis aracı uygunluk belgesi giderleri, personel ücretleri, Teknik Şartname’de belirtilen yedek sürücülerin maliyeti, akaryakıt gideri, koltuk, trafik ve kasko sigortası giderleri, bakım, onarım lastik maliyetlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, kendi malı olmayan ve kiralanacağı beyan edilen araçlarla ilgili tüm giderlerin dahil edildiği fiyat teklifi sunulamayacağı, alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubu onayı ve beyanının bulunmadığı, fiyat teklifi veren kişilerin teklife konu araçlara sahip olup olmadığına ilişkin belge sunulmadığı, amortismana ilişkin hesaplamanın Vergi Usul Kanunu’na uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalenin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreterliğince yapılan “Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Sekreterliği Personel Taşıma İşi” ihalesi olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.”açıklaması bulunmaktadır.

İdari “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Yüklenici söz konusu taşıma hizmetini Ankara Valiliğinin 21 Mart 2000 tarih ve B051EGM4060041 İl Trafik Kan. 109157 Umum Servis araçları konulu yazısına ve 12 Mart 2000 gün ve 23991 sayılı resmi gazetede yayınlanan Ankara Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığının kararına istinaden tahdide tabi C plakası almış araçlarla personel taşımacılığı yapılacaktır. İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Den. Şb. Müdürlüğünden ve Büyükşehir Belediyesi servis hizmetleri zabıta müdürlüğünden şehir içi güzergâh müsaadesi ve ruhsatı almayan C plakalı araçlar, hizmet yapmayacaktır.

…

47.3. İdareci, taşıma sırasında meydana gelebilecek trafik kazalarının doğuracağı hasarlardan, kusur hangi tarafta olursa olsun sorumlu değildir. Sefer hizmeti esnasında veya dışında araca yada sürücüye trafik görevlilerince uygulanacak her türlü ceza, yükleniciye ait olacaktır. Bu konuda idarenin doğrudan veya rücu edilebilir hiçbir sorumluluğu bulunmayacaktır.

47.4. Yüklenici, sefere koyacağı araçlarını 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu esaslarına göre sigorta ettirecek ayrıca ferdi koltuk sigortası yaptıracaktır. Sigorta poliçelerinin birer nüshası hizmet başlamadan önce idareye verilecektir. Sigorta primleri yüklenici tarafından ödenecektir. Sözleşme dönemi içerisinde, zorunlu mali mesuliyet sigortası primlerinde değişiklik yapıldığı takdirde, yüklenici tarafından zeyilname poliçesi yaptırılacak, yeni poliçelerin birer nüshası idareye verilecektir.

47.5. Servis aracında, teknik kusurdan veya sürücünün hatasından kaynaklandığı tespit edilen trafik kazası nedeniyle yaralanan veya ölen personelin maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı saklıdır. Muhatap olarak yüklenici hakkında işlem yapılacaktır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’de “…2.1. Taşıma işinin yürütülmesi ve yüklenicinin bu işle ilgili olarak çalıştırdığı personel; ceza ve hukuk yasaları ile İş Kanunu, Trafik Kanunu, Vergi Kanunları, Sosyal Sigortalar Mevzuatı ve ilgili bütün Kanunlar ile Karayolları Trafik Tüzüğü, Belediye nizamnameleri vesaire Kanun, tüzük ve nizamnamelerin uygulanmasından doğacak her türlü sorumluluk, trafik cezaları dâhil her türlü ceza ve araçların işletilmesinden doğan her türlü giderler yükleniciye aittir.

2.2. Bu taşıma işi ile ilgili olarak herhangi bir makam, merci ve şahsın Kurul aleyhine açacakları dava ve takipleri, Kurul yükleniciye rücu edecek ve bu yüzden Kurulun uğrayacağı her türlü zarar ve ziyanı yüklenici karşılayacaktır.

…

2.4. Yüklenici, hizmetin görülmesi sırasında meydana gelen gerek Kurul personelinin gerekse kendisinin veya çalıştırdığı personelin birbirlerine veya 3. şahıslara sebebiyet verdiği (kasıt, ihmal, dikkatsizlik, tedbirsizlik ve vasıfsız işçi çalıştırma vb.) zarar ve ziyanı tazminle sorumludur. Kurula bu konu ile ilgili hiçbir surette hukuki ve cezai sorumluluk yüklenemez. Bununla birlikte kaza veya can kaybı vukuunda (3. şahıslar da dâhil) maddi ve manevi tüm zarar, ziyan ve araçlar ile sürücülerin ve personelin uğradığı maddi ve manevi zararlar yüklenici tarafından karşılanacaktır. Kurul bu türlü dava, şikâyet ve benzeri konularda hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Yüklenici, Kurulun bu taleplere muhatap olması veya aleyhine hüküm tesis edilmesi hallerinde, Kurulun bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı maddi ve manevi tazminat, hasar bedeli, zarar, ziyan, faiz, yargılama masrafı vekâlet ücreti gibi her türlü ödentiler Kurul tarafından ödeme tarihinden itibaren başlamak üzere ticari faiziyle birlikte hiçbir itirazda bulunulmadan Kurula ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

…

2.8. Firma servis hizmetlerinde kullanacağı araçlarda, sigorta poliçesindeki yazılı koltuk sayısı kadar (trafik sigortası hariç) ferdi kaza sigortası poliçesi yaptırmak zorunda olup söz konusu evrakların aslını veya noter tasdikli suretlerini sözleşme sırasında teslim edecektir. Yüklenicinin kendi personeli ile Kurul personelinin servis aracındayken uğrayacağı her türlü maddi veya manevi zarar yükleniciye ait olup Kurul hiçbir sorumluluk kabul etmeyecektir.

…

2.10. Personelin ikamet değiştirmesi ve yeni personel istihdam edilmesinden kaynaklanan sebeplerden dolayı mevcut güzergâh/güzergâhlar 10 km’ye kadar uzatılabilir. Bu değişiklik yapılmasından dolayı yüklenici herhangi bir ek ücret talep edemez. Hizmet binasının değişmesi halinde de ek bir ücret talep edilmeksizin sözleşme hükümleri çerçevesinde yeni hizmet binasında iş yürütülecektir. Güzergâhlarda bulunan durak yerleri ve servis saatleri iş yeri çalışma durumuna göre Kurul tarafından değiştirilebilir.

2.11. Söz konusu hizmetin yerine getirilmesinde 25 Şubat 2004 Tarih ve 25384 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Kamu Kurum Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği”ndeki tüm şartlara uyulacaktır. Gerekli olan tüm izinler ve her türlü işlemi takip ve sonuçlandırmak yükleniciye aittir. Bu işlerden doğacak her türlü masraf, vergi, resim ve harçlar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

2.14. Personel taşımasında kullanılacak servis araçları ve araçların her türlü giderleri (tamir, bakım, onarım, akaryakıt, lastik, yedek parça, sürücü, vergi ve sigorta vb.) yükleniciye ait olacaktır.

…

2.18. Yüklenici, personel taşıma işini ihale süresi içinde yürütürken taşıma işi ile ilgili mevzuatın yüklediği veya yükleyeceği her türlü mükellefiyeti yerine getirmek zorundadır. Kurul bunlardan dolayı herhangi bir mazeret ve sorumluluk kabul etmez.

2.19. Belediye, İl Trafik Komisyonu ve Karayolları İl Müdürlüklerince yol, köprü, alt ve üst geçit yapımı nedeniyle güzergâhlarda meydana gelebilecek mesafe artışlarından dolayı yüklenici ilave olarak ek ücret talebinde bulunamaz.

2.20. İhale konusu işin yürütülmesi ile ilgili Belediye ve İl Trafik Komisyonuna yapılması gerekli müracaat ve izin yüklenici tarafından alınacak, bunlara ilişkin her türlü masraf, vergi, resim ve harç vb. giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

2.21. Kurul; yangın, tabi afet, alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta sevki, cenaze töreni, yerli ve yabancı konukların gezileri gibi hallerde yükleniciden araç talep edebilecek, yüklenici tarafından gönderilen araç ücreti, ihalede belirtilen (aracın cinsine göre teklif edilen) araç birim fiyatını geçmeyecektir. İhaleyi üstlenen firma idarenin bu yetkilerini kabul etmiş sayılır.

…

8. Yüklenici, personel servis hizmetinde kullanacağı taşıtlara, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunuyla getirilen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmak zorundadır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan servis araçları ile personel taşımacılığı yapılmayacaktır.

…

9.8. Kurul, belirlenen güzergâhlarda ana arterlerden çıkmamak kaydıyla personel sayısı, lojman ve güzergâh durumuna göre en son noktadan itibaren (10) kilometre mesafeye kadar uzatma veya değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Bu durumda yüklenici firma ek ücret talep edemez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhalede sınır değerin idarece yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesiyle 1.522.153,33 TL olarak tespit edildiği, teklif edilen tutarların tamamı bu tutarın altında olduğundan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği görülmüştür.

İsteklilerce sunulan açıklamalar incelendiğinde Kaya Seyahat Turizm san. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. ile Hilal-Tur Seyahat Tur. Tic. Ltd. Şti. - Yumuş Tur. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin “uygunluk belgesi”yle ilgili birer alındı belgesi sunarak açıklama yaptığı ancak başvuru sahibi Demirhan Turizm Sanayi ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin bu hususta açıklama sunmadığı, anılan isteklinin ayrıca MTV giderine ilişkin belgelere dayalı açıklama yapmadığı belirlenmiştir. Diğer taraftan Hilal-Tur Seyahat Tur. Tic. Ltd. Şti. - Yumuş Tur. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sözleşme ve genel giderler karşılığında bir maliyet öngörmediği tespit edilmiştir.

Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklamalarına göre, aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik olarak isteklilere gönderilen yazılarda önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının istenmesi gerekmektedir. Yazı kapsamında teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmesi aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirilmesine ilişkin objektif kriterler ortaya konulması açısından önem arz etmektedir. Başvuruya konu ihalede önemli teklif bileşenleri belirtilerek açıklama istenmemesinin açıklama sunan istekliler tarafından araç giderleri içerisindeki bazı bileşenlere ilişkin olarak açıklama yapılması veya yapılmaması sonucunu ortaya çıkardığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, teklifi aşırı düşük olan istekliler tarafından açıklama yapılması ve bu açıklamanın değerlendirilmesi işlemlerinin sağlıklı gerçekleştirilebilmesi amacıyla, idarece maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlerle ilgili açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların belirlenmesi, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlerle ilgili açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi