KİK Kararı: 2016/UH.II-3239

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/070
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 28.12.2016
Karar No : 2016/UH.II-3239

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Yemekçim Tabldot Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Tevfikbey Mah. İstiklal Cad. Tekin Sok. No : 6 Küçükçekmece/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara İli 1. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Talatpaşa Bulvarı No: 177 Altındağ Belediyesi İçi 06230 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/404767 İhale Kayıt Numaralı “Genel Sekreterliğimize Bağlı Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi 24 Aylık Yemek Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara İli 1. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 24.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Sekreterliğimize Bağlı Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi 24 Aylık Yemek Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yemekçim Tabldot Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 28.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.12.2016 tarih ve 68063 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2906 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyetin gerçeği yansıtmadığı, yaklaşık maliyetin şartnamelere göre yeniden hesaplanması gerektiği, diğer taraftan ihale konusu işi şu anda yapan firma ve diğer firmaların yaklaşık maliyeti öğrenerek ve birlikte hareket etmek suretiyle ihaleye teklif verdikleri, bahsi geçen firmaların kurmuş oldukları illegal oluşumların MSB Ankara Ted. Bölge Başkanlığının ihalelerinde gün yüzüne çıkartıldığı ve yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle “Hazır Yemek Hizmeti” ihalelerinin iptal edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinin (a) bendinde ihale konusu hizmetin adının “Genel Sekreterliğimize Bağlı Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi 24 Aylık Yemek Hizmet Alımı İşi” olarak düzenlendiği, anılan maddenin (b) bendinde hizmetin miktarı ve türünün “Normal Kahvaltı 972.000 Adet, Normal Yemek (Öğle-Akşam) 3.000.000 Adet, Diyet Kahvaltı 237.250 Adet, Diyet Yemek (Öğle-Akşam) 474.500 Adet ve Ara Öğün 712.000 Adettir.” şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verecekleri, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde ise işin tamamı için teklif verileceği düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık Maliyete İlişkin İlkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1)İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(4)Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir...” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesi gereği idarelerin yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit etmesi gerektiği, bu nedenle idare tarafından gerek duyulduğunda, aynı maddede belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması yapabileceği, diğer taraftan yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde ise yine aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen usullerle bulunabilecek fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatların esas alacağı, idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, söz konusu bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği, idarece istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmaması ve buna ilişkin gerekçelerin de yaklaşık maliyet hesaplama cetvelinde gösterilmesi gerektiği, bu bağlamda, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda idarelerin yaklaşık maliyet tespitinde takdir yetkisine sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idarelerce hesaplanan yaklaşık maliyetin gizli tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 29.11.2016 tarihli ihale komisyonu kararında, ilan tarihi 11.10.2016 olan ve 24.11.2016 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 16 adet teklif verildiği, 7 isteklinin tekliflerinin “…yaklaşık maliyet üzerinde olduğu…“ gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, Rota Yemekçilik A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Fesleğen Tem. Bil. Yem. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin idare tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ve şartnamelere göre yeniden hesaplanması gerektiği iddiasına yönelik olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede,

İdarece yaklaşık maliyetin hesabı aşamasında, 669 sayılı KHK kapsamında Askeri Hastanelerin (GATA’nın) Sağlık Bakanlığı’na devredildiği, ihtiyacın aciliyeti göz önünde bulundurularak daha önce aralarında kendi Genel Sekreterlikleri ve farklı illerdeki hastaneler için yapılan işlerdeki ihale verilerinin kullanıldığı, söz konusu hesaplamada bazı verilerin “…personel maliyeti dahil olması veya ortalamayı artırması” gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı, bu şekilde hesaplanan öğün toplam maliyetinin üzerine işçilik toplam maliyetin de eklenerek genel toplama ulaşıldığı görülmüştür.

İdarece yaklaşık maliyeti hesap sürecindeki, yukarıda anılan öğün hesabının yanı sıra işçilik maliyetinin ayriyeten 10.656.547,72 TL olarak dahil edildiği ve yaklaşık maliyetin toplamda 27.117.731,66 TL olarak belirlenmesi işlemlerinin belgelere dayalı ve usulüne uygun olarak yapıldığı, mevzuatın idareye yaklaşık maliyet hesabında geniş bir belirleme yetkisi verildiği de dikkate alındığında yapılan hesaplamalarda mevzuata aykırılık bulunmadığı, ayrıca, mevcut ihaleye verilen tekliflere bakıldığında, tekliflerin yaklaşık maliyet etrafında toplandığı, yaklaşık maliyet altında 9 teklifin, yaklaşık maliyetin üzerinde ise 7 teklifin bulunduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin gerçek piyasa koşullarını yansıtmadığının söylenemeyeceği, anılan nedenlerle başvuru sahibinin iddiasının bu kısmının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi “ihale konusu işi şu anda yapan firma ve yandaşlarının yaklaşık maliyeti öğrenerek ve birlikte etmek suretiyle aralarında paslaşmak suretiyle ihaleye teklif verdikleri, bahsi geçen firmaların kurmuş oldukları illegal oluşumların MSB Ankara Ted. Blg. Bşk. lığının ihalelerinde gün yüzüne çıkartıldığı ve yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle ‘Hazır Yemek Hizmeti’ ihalelerinin iptal edildiği” iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede ise;

Yaklaşık maliyetin 27.117.731,66 TL ve yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesi ile bulunan sınır değerin 20.859.793,58 TL olduğu, ihaleye 16 istekli tarafından teklif verildiği, bütün tekliflerin sınır değerin üzerinde bulunduğu, 7 isteklinin teklifinin “yaklaşık maliyet üzerinde olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 9 isteklinin teklifinin ise sırasıyla 24.553.068,96 TL, 24.732.228,00 TL, 24.874.583,96 TL, 24.955.536,16 TL, 25.880.416,46 TL, 26.100.903,00 TL, 26.352.299,56 TL, 26.390.062,40 TL, 26.970.233,96 TL olduğu ve 29.11.2016 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Rota Yemekçilik A.Ş. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede, ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk teklif olan Rota Yemekçilik A.Ş.nin teklif bedeli ile devam eden 3 isteklinin teklif bedelleri ile yaklaşık maliyet arasında oldukça farkın bulunduğu ve ihaleye verilen toplam 16 teklifin yaklaşık maliyetin etrafında (aşağısında-üzerinde) şekillendiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede anılan isteklilerin yaklaşık maliyeti bildiklerine ilişkin herhangi bir emareye ulaşılamamıştır.

Sonuç olarak, ihalede yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edildiği ve 4 isteklinin birlikte hareket ettiklerini tevsik eden herhangi bir başka somut bilgi veya belgenin bulunmadığı, bunun dışındaki hususların ise ihale işlem dosyası üzerinden yapılan itirazen şikayet incelemesi esnasında ortaya çıkartılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından ihale dosyasında yer alan bilgi ve belgeler uyarınca başvuru sahibinin iddiasının bu kısmı da yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi