KİK Kararı: 2016/UH.II-3121

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/068
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 15.12.2016
Karar No : 2016/UH.II-3121 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Beyce Turizm Taş. Oto. Gıda Temiz. İnş. Taah. Trafik Müşv. Personel Des. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

Soğanlı Mahallesi Okul Sokak No:1 Osmangazi/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

SGK Bursa İl Müdürlüğü,

Demirtaşpaşa Mah. İnönü Cad. No: 114 16220 Osmangazi/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/343655 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servis Aracı Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

SGK Bursa İl Müdürlüğü tarafından 10.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servis Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Beyce Turizm Taş. Oto. Gıda Temiz. İnş. Taah. Trafik Müşv. Personel Des. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 21.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.11.2016 tarih ve 65249 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2725 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 5 kısımdan oluştuğu, ihalenin 5 kısmının da S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi'nin üzerinde bırakıldığı, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, söz konusu ihalenin İdari Şartname'sinde 5 kısım içinde her kısımda isteklinin 1 adet kendi malı aracının olmasının istenildiği, ihale üzerinde bırakılan kooperatifin ise ortaklarına ait araç ruhsatını sunduğu, kooperatifin ortaklarına ait aracı ihalede kendi adına öz mal olarak sunmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu, oda kayıt belgesinin ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmadığı,

3. Teklif zarfının ve teklif mektubunun temsil ve ilzama yetkili olmayan kişiler tarafından imzalandığı, temsil ve ilzama yetkili kişilere ait son durumu gösterir ticaret sicil gazetesinin sunulmadığı,

4. Geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, süresinin ve miktarının yeterli olmadığı, iş deneyim belgesinin tutarının sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını sağlamadığı,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dosyası kapsamında sunduğu belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu,

6. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihalenin 1, 2, 4 ve 5'in kısımlarına ait aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin;

- Araçlara ait kira bedelinin tevsiki için üçüncü kişilerle yapılan kira sözleşmesinin sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, kiralamaya ilişkin alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesine aykırı olduğu, SMMM veya YMM tarafından imzalanıp kaşelenmesi gerekirken serbest muhasebeciler tarafından imzalanıp kaşelendiği,

- Kooperatifin sunduğu sözleşme ve kiralamaya ilişkin sunulan fiyat tekliflerindeki araçların Teknik Şartname'de istenilen özellikleri karşılamadığı, araçlara ilişkin alınan fiyat tekliflerinde model yılının yer almadığı, eksikliklerin olduğu,

- Araçlara ilişkin fiyat tekliflerinin yedek parça, bakım-onarım, MTV ve akaryakıt dahil edilerek alınmasının mevzuata aykırı olduğu, kiralama süreleri ile ihale konusu iş süresince çalışacakları toplam sürenin uyumsuz olduğu, amortisman giderine yönelik yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,

- Bakım onarım, akü, yedek parça giderine yönelik açıklamalarının uygun olmadığı, işi gerçekleştirecek araçlarla bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, araçların 3 yılda yapacakları yol miktarı göz ardı edilerek bakım onarım giderinin açıklandığı, bakım onarıma yönelik alınan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu,

- İhalede 3 tip aracın çalıştırılacağı, isteklinin bazı araçların ortalama yakıt tüketimini hesaplamadan ve yetkili servisten beyan yazısı alınmadan yakıt giderine yönelik açıklamada bulunmasının uygun olmadığı, yakıt fiyatının tevsikine ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı, ön görülen akaryakıt bedelinin EPDK rayiç fiyatının altında olduğu,

- İşçilik giderine yönelik açıklamada, işçilik giderinin 2 yıl içerisinde göreceği artışlar dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı, MTV giderine yönelik açıklamanın eksik hesaplandığı, işin süresinin 2 yıl olmasına rağmen MTV giderinin bir yıl üzerinden hesaplandığı, söz konusu durumların mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir…” hükmü,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’un “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683’üncü maddesinde “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.” hükmü,

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun “Tarif” başlıklı 1’inci maddesinde “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinin 7.5.2’nci alt bendinde “Beş Kısımdan oluşan ihalede, istekli yada isteklilerin her bir kısım için bir adet aracın kendi öz malı olma şartı aranacaktır. Kendi öz malı olan araçlara ait araç trafik tescil belgelerinin aslı veya noter tasdikli suretleri veya kendi malı olduğunu gösterir fatura, demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğunu gösterir noter tespit tutanağı yada yeminli mali müşavir onaylı ve serbest mali müşavir raporu ile belgelendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile İdari Şartname düzenlemesi birlikte değerlendirildiğinde, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği, bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunlu olduğu, idarece beş kısımdan oluşan ihalede her kısımda 1 adet aracın isteklinin kendi malı olması şartının arandığı, araçların kendi malı olduğunun ise ruhsat, fatura, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilebileceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, araçların kendi malı olduğunun tevsiki için kooperatif üyelerine ait araç ruhsatları, Bursa Büyük Belediyesi tarafından verilen Kooperatif üyeleri adına düzenlenmiş servis aracı çalışma ruhsatı, 30.04.2016 tarihli olağan genel kurul toplantısına ait hazirun cetveli ile söz konusu kişilerin kooperatifin üyesi olduğunu gösterir üyelik belgelerinin sunulduğu görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında, idarenin 14.10.2016 tarihli yazı ile kooperatifin tüzel kişiliği adına kayıtlı olmayan ancak ortakları adına kayıtlı araçların kendi malı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda tereddüde düşüldüğü, söz konusu araçların kooperatifin kendi malı olarak kabul edilip edilmeyeceği hakkında müdürlük makamından görüş istenildiği, 19.10.2016 tarihli cevabî yazıda ise, kooperatiflere ortak olabilmenin ana şartının bir motorlu araca sahip olmak veya bu nitelikte bir aracın iki yıl kiralanması olduğunun belirtilerek aktarılan mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilebileceğinin ifade edildiği, ancak kooperatifin kendi malı olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine ilişkin net bir açıklamada bulunulmadığı, söz konusu yazıya istinaden de, ihale komisyonunun 04.11.2016 tarihli kararı ile kooperatifin üyelerine ait araçların kooperatifin kendi malı kapsamında değerlendirilebileceğini kabul ederek ihalenin 5 kısmının söz konusu kooperatifin üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, teklifi kapsamında sunduğu 12.05.2014 tarihli ve 8567 sayılı ticaret sicili gazetesi incelendiğinde de, gazetede S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin ana sözleşmesine ilişkin bilgilerin yer aldığı, söz konusu sözleşmede kooperatifin tüzel kişiliğe sahip olduğu, sözleşmenin “amaç ve faaliyet konuları” başlıklı 6’ncı maddesinin 6’ncı bendinde kooperatifin amacına uygun olarak araçları kiralayabileceği, kiraya verebileceği, satın alıp satabileceği yönünde hakka sahip olduğunun düzenlendiği görülmüştür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’un “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683’üncü maddesinde ise hukuk sınırları içerisinde bir şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahip olan kimsenin o şeyin maliki olabileceği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun “Tarif” başlıklı 1’inci maddesinde de kooperatifin tüzel kişiliğe haiz olduğu, değişir ortaklı ve sermayeli olduğu, hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla kooperatiflerin tüzel kişiliğe haiz oldukları, dolayısıyla tüzel kişiliğe sahip olan kooperatifin kendi nam ve hesabına araç alıp satabilmeye ehil oldukları, ihalede istekliler tarafından sunulan araçların kendi malı kapsamında değerlendirilebilmesi için araçların malikinin ihaleye teklif veren gerçek veya tüzel kişiliğin kendisinin olması gerektiği, diğer bir ifadeyle araçların kendi malı olduğunun ispatı için araçların tüzel kişiliğin üzerine kayıtlı olduğunu gösterir belgelerin teklif kapsamında sunulması gerektiği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin araçların kendi malı olduğunun tevsiki için kooperatif üyelerine ait araçlara ilişkin tevsik edici belgelerin, ihaleye katılan söz konusu kooperatifin kendi malı kapsamında değerlendirilemeyeceği,

Kaldı ki, ihale üzerinde bırakılan S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin araçların kendi malı olduğunun tevsiki için kooperatif üyelerine ait araçlara ilişkin tevsik edici belgelerin, ihaleye katılan söz konusu kooperatifin kendi malı kapsamında değerlendirilmesi durumunda, öz mala sahip olmayan tüzel veya gerçek kişilerin kendi malı olma şartı aranan ihalelere katılabilmesi için muvazaalı şekilde kooperatif kurma suretiyle ihaleye iştirak ederek ihalede rekabetin sağlanmasını ve ihaleye katılan kişilerin eşit şartlarda yarışmasını engelleyebileceği de göz önünde bulundurulduğunda, anılan isteklinin ihalede kullanılacak araçların kendi malı olduğunu gösterir herhangi bir belgede sunmadığı görüldüğünden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;

a) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da ilgili meslek odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin... istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.1’inci maddesinde “Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “ İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası veya ilgili meslek odası belgesi;

1. Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, ihalenin 5’kısmınada teklif verdiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve ihalenin 5’kısmında da birimi sefer olan miktarla istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpılması sonucu bulunan tutarların kontrol edilmesi sonucu birim fiyatlar ile birim miktarların çarpımının doğru hesaplandığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapmadığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından teklifi kapsamında Bursa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 31.08.2016 tarihinde düzenlenen oda sicil kayıt suretinin sunulduğu, söz konusu belgenin, ihalenin ilan tarihinin 08.09.2016, ihale tarihinin ise 10.10.2016 tarihi olduğu göz önünde bulundurulduğunda ilk ilan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır…” hükmü,

Hizmet alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;

…

ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

istenilmesi zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan imza sirkülerinde 23.03.2015 tarihli ve 4 sayılı karar ile kooperatifin yönetim kurulu başkanlığına Mehmet Çalışkan’ın, yönetim kurulu başkan yardımcılığına Fatih Gülsevdi’nin, yönetim kurulu üyeliğine ise Hüseyin Sözer, Recep Sönmez ve Yücel Çelikel’in 3 yıllığına seçildiği, söz konusu kişilerin herhangi ikisinin iki imza ile müştereken 21.03.2018 tarihine kadar kooperatifi temsil ve ilzama yetkili kılındıkları, imza sirkülerinde söz konusu kişilerin imzalarının yer aldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından 27.03.2015 tarihli ve 8788 sayılı, 12.05.2014 tarihli ve 8567 sayılı, 20.03.2014 tarihli ve 8532 sayılı ve 08.10.2013 tarihli ve 8421 sayılı ticaret sicili gazetelerinin sunulduğu, son yayımlanan 27.03.2015 tarihli ve 8788 sayılı ticaret sicili gazetesinde yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili kişilere ilişkin bilgilerin yer aldığı, söz konusu bilgilerin imza sirkülerinde yer alan bilgiler ile aynı olduğu görüldüğünden, anılan isteklinin sunmuş olduğu ticaret sicili gazetelerinin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

İstekliye ait teklif zarfı ile birim fiyat teklif mektubu incelendiğinde ise, teklif zarfı ile birim fiyat teklif mektubunda yer alan iki adet imzanın, imza sirkülerinde ve ticaret sicili gazetesinde kooperatifi temsil ve ilzama yetkili kılınan yönetim kurulu başkanı Mehmet Çalışkan ile yönetim kurulu üyesi Hüseyin Sözer’e ait oldukları, bu itibarla teklif zarfı ile teklif mektubunun müştereken kooperatifi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalandığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ni “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur…” hükmü ile

“İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

…

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.” düzenlemesi

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 08.03.2017 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi ile “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (yüz yirmi) takvim günüdür…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin T.C. Garanti Bankası A.Ş.nin Kestel şubesi tarafından 05.10.2016 tarihinde düzenlenen geçici teminat mektubunu sunduğu, teminat mektubunda teminat tutarının 85.000,00 TL, geçerlilik tarihinin ise 12.03.2017 tarihine kadar olduğu, istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun idarece ihale dokümanında isteklilere verilen teminat mektubu standart formuna uygun düzenlendiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’de geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihinin 08.03.2017 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirleneceği düzenlenmiştir.

Aynı Şartname’de geçici teminat mektubunun tutarının teklif edilen tutarın %3’ünden aşağıda olmayacak şekilde isteklilerce belirleneceği şeklinde düzenlemenin yer aldığı, buna göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin toplam teklif tutarının 2.485.826,00 TL olduğu dikkate alındığında anılan isteklinin sağlamasa gereken asgari teminat tutarı (2.485.826,00 TL x %3) 74.574,78 TL’dir.

Yukarıda aktarılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, istekli tarafından sunulan teminat mektubunun tutarının 85.000,00 TL olduğu ve 12.03.2017 tarihine kadar da geçerli olduğu göz önünde bulundurulduğunda, istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun süresinin ve miktarının sağlaması gereken asgari teminat süresi ile miktarını sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini tevsiken özel sektöre gerçekleştirilen işe ait sözleşme ve faturaların sunulduğu, sözleşmede toplam sözleşme bedelinin ön görülmeyerek sözleşmenin 26.09.2015 – 26.09.2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere servis sefer bedelinin birim fiyatı üzerinden 11.09.2015 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin sözleşme ekinde sözleşmede belirtilen servis taşıma işinin 634.000,00 TL+ KDV olarak tamamlandığının da anılan istekli tarafından beyan edildiği görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan faturaların toplam tutarının 634.349, 05 TL + KDV olduğu, yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edileceği belirtildiğinden, anılan isteklinin iş deneyimini tevsiken sunduğu sözleşme ekindeki toplam fatura tutarı olan 634.349, 05 TL’nin iş deneyim tutarı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

İdari Şartname’de istekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulmasının zorunluğu olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 2.485.826,00 TL olduğu dikkate alındığında sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının (2.485.826,00 TL x %20) 497.165,20 TL olduğu, bu itibarla anılan isteklinin iş deneyim tutarının (634.349, 05 TL) sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını sağladığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15 inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvurusunda herhangi bir belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin yalnızca ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ekinde sunmuş olduğu belgelerin İdari Şartname’nin “belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesine aykırı olduğu hususunun yer aldığı, bu itibarla söz konusu iddianın sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi talebi ile genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren bir iddia niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmamaktadır.

Dolayısıyla ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi talebini içeren söz konusu iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü ile

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, bu ilk değerlendirme sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uygun olmaması ve tekliflerinin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmaması durumunda, isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

İhale komisyonu Kanun’un 37’nci maddesine göre verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve sınır değerin altında kalan isteklilerden tekliflerini açıklamaları için belirli bir süre verir. Bu durumda isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunabilmeleri için öncelikle birinci ve ikinci oturuma göre yapılan değerlendirmede tekliflerinin geçerli olması gerekmektedir. Birinci ve ikinci oturumda yapılan değerlendirme neticesinde teklifi geçerli olmayan ve sınır değerin altında kalan istekliler ise aşırı düşük teklif açıklamasında bulunamayacaklardır.

Bu çerçevede, S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin, birinci iddia kapsamında yeterlilik kriteri olarak belirlenen kendi malı olma şartına ilişkin tevsik edici belgelerin kabul edilmesinin mümkün olmadığının tespit edildiği ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, dolayısıyla söz konusu isteklinin ihale komisyonu tarafından yeterlilik kriterini sağlamadığından dolayı teklifi değerlendirme dışı bırakılması gerekirken bırakılmadığı ve komisyonun geçerli teklife sahip olmayan istekliden ihalenin 1, 2, 4 ve 5’inci kısımlarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istemesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple geçerli teklife sahip olmayan, ancak ihalenin 1, 2, 4 ve 5’inci kısımlarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin bu aşamada aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu gerekçesiyle “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, söz konusu iddiaya ilişkin olarak, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun “Tarif” başlıklı 1’inci maddesinde kooperatifin tüzel kişiliğe haiz olduğu, değişir ortaklı ve sermayeli olduğu, bu itibarla kooperatiflerin tüzel kişiliğe haiz oldukları, dolayısıyla tüzel kişiliğe sahip olan kooperatifin kendi nam ve hesabına araç alıp satabilmeye ehil oldukları, ihalede istekliler tarafından sunulan araçların kendi malı kapsamında değerlendirilebilmesi için araçların malikinin ihaleye teklif veren gerçek veya tüzel kişiliğin kendisinin olması gerektiği, diğer bir ifadeyle araçların kendi malı olduğunun ispatı için araçların tüzel kişiliğin üzerine kayıtlı olduğunu gösterir belgelerin teklif kapsamında sunulması gerektiği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin araçların kendi malı olduğunun tevsiki için kooperatif üyelerine ait araçlara ilişkin tevsik edici belgelerin, ihaleye katılan söz konusu kooperatifin kendi malı kapsamında değerlendirilemeyeceği ifade edilmektedir.

Uyuşmazlık konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, araçların kendi malı olduğunun tevsiki için kooperatif üyelerine ait araç ruhsatları, Bursa Büyük Belediyesi tarafından verilen Kooperatif üyeleri adına düzenlenmiş servis aracı çalışma ruhsatı, 30.04.2016 tarihli olağan genel kurul toplantısına ait hazirun cetveli ile söz konusu kişilerin kooperatifin üyesi olduğunu gösterir üyelik belgelerinin sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, Kanun koyucu tarafından, kooperatiflere ilişkin hususların 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında düzenlendiği, anılan Kanunun 1 inci maddesinde kooperatifin, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar olarak tanımlandığı, 2 nci maddesinde, bir kooperatifin en az 7 ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulacağının hüküm altına alındığı ve ana sözleşmeye konacak hükümlerin sayıldığı, kooperatiflerin faaliyetinin ise, söz konusu ana sözleşmede yer alan kooperatifin amacı ve çalışma konusuyla sınırlandırıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillere ilişkin hükümleri içeren Türk Ticaret Kanununda kooperatiflerin, ticari işletme ve tacir olarak belirtilmediği, anılan Kanunun ticaret şirketlerinin türlerine ilişkin 124 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında sermaye ortaklıkları sayılırken kooperatiflerin, ne kişi ne de sermaye ortaklığı olarak sayılmadığı görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi gereğince idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Bu itibarla, yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, bir ana sözleşme ile işgücü ve parasal katkıyla, yardım ve dayanışma sağlamak amacıyla kurulabilen bu tür ortaklıkların, salt kar amaçlı birer tüzel kişilik olarak değerlendirilmemesi gerektiği, ne kişi ne de sermaye ortaklığı olarak sayılmayan bu tür özel ortaklığın kendi bünyesinde bulunmayan bir aracı, ancak kooperatif üyesinin aracı ile tevsik edebileceği, bu şekilde tevsik edilebilmesinin uygun görülmemesi halinde rekabetin daraltılmasına neden olacağı değerlendirilmektedir.

Somut olayda, faaliyet alanı ihale konusu işle uyuşan ve idarece ihale üzerinde bırakılan S.S. 142 Nolu Kestel Servis Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin araçların kendi malı olduğunun tevsiki için kooperatif üyelerine ait araçlara ilişkin belgeleri sunmuş olmasının uygun olduğu ve ihaleye katılan söz konusu kooperatifin kendi malı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlık konusu ihalede, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr.Ahmet İhsan ŞATIR Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi