KİK Kararı: 2016/UH.II-2772

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/062
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 16.11.2016
Karar No : 2016/UH.II-2772

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Sebahattin BOZTEPE,

2. Sanayi Sitesi 14. Sok. No: 49-53 Biga/ÇANAKKALE

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Biga Milli Eğitim Müdürlüğü,

Turan Mahallesi Hükümet Caddesi 01 17200 Biga/ÇANAKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/390725 İhale Kayıt Numaralı “Ortaöğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği Alımı ve Dağıtım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Biga Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.09.2016 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Ortaöğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği Alımı ve Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sebahattin BOZTEPE’nin 14.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.10.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2016 tarih ve 59539 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2455 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 2016/390725 İKN’li ihaleye teklif verdikleri, tekliflerinin idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, bunun üzerine aşırı düşük teklif açıklamasında bulundukları ancak idarece “Yemek menüsü incelendiğinde, yemeklerin et ağırlıklı olması, yemek gramajları, yemek verilecek öğrencilerin yaş grubunun yüksek lise öğrencisi olması, personel, nakliye vb. giderler ve yemek maliyetlerin çok yüksek olduğu” gerekçesiyle açıklamalarının reddedildiği, böyle bir gerekçeyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi işleminin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesine aykırı olduğu, hiçbir mevzuata dayanmayan söz konusu işlemin düzeltilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “…(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Ortaöğretim öğrencilerine öğle yemeği alımı ve dağıtım işi

b) Miktarı ve türü:

255.430 adet tabldot yemek taşıma merkezi okullara taşınarak belirtilen saatte öğrencilere servis edilecektir

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: BİGA İLÇESİNDEKİ TAŞIMA MERKEZİ OKULLAR

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 41.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin Ek’inde yer alan tablonun aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.

1. KISIM (1.KISIM)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

GENEL ORTAÖĞRETİM İLE İMAM HATİP ORTAOKULU ÖĞRENCİLERİNE ÖĞLE YEMEĞİ ALIMI VE SERVİS İŞİ

adet

138.840

2. KISIM (2.KISIM)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

MESLEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNE ÖĞLE YEMEĞİ ALIMI VE SERVİS İŞİ

adet

116.590

Yapılan incelemede, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve ihalenin 1’inci kısmı için belirlenen 494.270,40 TL ve 2’nci kısım için belirlenen 415.060,40 TL yaklaşık maliyet tutarlarının 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen 380.208,00 TL (1’inci kısmı için), 319.277,23 TL (2’nci kısmı için) tutarlarının sınır değer olarak hesaplanarak, bu tutarın altında teklif sunan başvuru sahibi istekli Sebahattin Boztepe ve istekli Biga Onur Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmaktadır.

07.10.2016 tarihli kesinleşen komisyon kararında, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının “Yemek menüsü incelendiğinde, yemeklerin et ağırlıklı olması, yemek gramajları, yemek verilecek öğrencilerin yaş grubunun yüksek lise öğrencisi olması, personel, nakliye vb. giderler ve yemek maliyetlerin çok yüksek olduğu” gerekçesiyle uygun bulunmadığı görülmüştür.

Ayrıca aynı komisyon kararında Biga Onur Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve Doğan Haberveren’in ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde, istekliler tarafından anılan Tebliğ düzenlemeleri çerçevesinde usulüne uygun olarak yapılan açıklamaların kabul edilmesi, hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

07.10.2016 tarihli kesinleşen komisyon kararında belirtilen “Yemek menüsü incelendiğinde, yemeklerin et ağırlıklı olması, yemek gramajları, yemek verilecek öğrencilerin yaş grubunun yüksek lise öğrencisi olması, personel, nakliye vb. giderler ve yemek maliyetlerin çok yüksek olduğu” gerekçesinin mevzuatta yer alan hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gerekçesi olarak nitelendirilebileceği ve idarelerin bu gerekçeyle teklifleri reddetme işleminin mevzuata aykırı olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Sebahattin Boztepe’nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, yeniden incelenerek ulaşılan nihai değerlendirmenin (açıklamanın uygun bulunması halinde uygun bulunduğunun, uygun bulunmaması halinde ise mevzuatın hangi hükmüne uygun bulunmadığının) başvuru sahibi istekliye bildirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi