KİK Kararı: 2016/UH.II-2575

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/056
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 19.10.2016
Karar No : 2016/UH.II-2575

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Özyer Taşımacılık Temiz. Hayv. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.,

Vali Mitat Bey Mah. 509. Sok. Adı Güzel Sitesi No: 4/42 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tuşba İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Vali Mithat Bey Mahallesi Vasem İş Merkezi Kat: 3 65100 Tuşba/VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/304211 İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Eğitim Öğretim Yıllında Tuşba İlçesinde Bulunan Özel Eğitim Sınıfı Öğrencilerinin 25 Araç ve 25 Rehber Personel Eşliğinde 180 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tuşba İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 01.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Eğitim Öğretim Yıllında Tuşba İlçesinde Bulunan Özel Eğitim Sınıfı Öğrencilerinin 25 Araç ve 25 Rehber Personel Eşliğinde 180 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Özyer Taşımacılık Temiz. Hayv. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.09.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.09.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.09.2016 tarih ve 53466 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.09.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2196 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında,

a) İhale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin kira sözleşmesi sunduğu, ancak mevzuata göre kira sözleşmesinin tevsik edici belge olarak kullanılabilmesinin mümkün olmadığı,

b) Amortisman giderine ilişkin açıklamanın doğru ve mevzuata uygun yapılmadığı,

c) Araçlara ilişkin sigorta, kasko ve MTV giderlerinin hesaplanmadığı, buna ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

d) Araçların bakım onarım giderine yer verilmediği,

e) Araçların lastik yıpranma giderlerinin hesaplanmadığı,

f) Patinaj zinciri giderine, araç takip cihazı giderine, Belediyeden alınması gereken özel izin belgesi giderine, çalışanların sağlık muayenesi giderine, okulda eğitimin sürdürülememesi halinde eğitim yapılacak başka bir okula yapılacak taşıma hizmeti için ortaya çıkacak gidere, muayene ve egzoz gazı ölçüm giderine ve resmi tören bayram günü gibi günlerde yüklenicilerin yapacağı taşıma işine ilişkin gidere yer verilmediği,

g) Sürücü ve personel giderinin doğru hesaplanmadığı,

h) Araçların akaryakıt sarfiyatının kataloglarda öngörülen değerlere göre alınmadığı, yakıt giderinin EPDK verileri uyarınca hesaplanmadığı,

ı) Sözleşme ve diğer giderlerin hesaplanmadığı,

i) İşin süresi 260 gün olmasına rağmen 180 iş günü üzerinden hesaplama yapıldığı bu gerekçelerle açıklamanın mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin, Tuşba İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılında Tuşba İlçesinde Bulunan Özel Eğitim Sınıfı Öğrencilerinin 25 araç ve 25 Rehber Personel Eşliğinde 180 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” olduğu, 01.09.2016 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 24 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 15 istekli tarafından teklif verildiği, idarece yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda 12 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edildiği, idarece belirlenen sınır değerin altında 4 isteklinin kaldığı, idarece bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklilerden sadece Meydan Sey. Yed. Parça Taş. İnş. Ot. Gıd. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, idarece anılan isteklinin açıklamasının uygun bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli olan Özyer Taş. Tem. Hayv. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 ‘uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Ulaşım,resim,harç,vergi,sigorta vb.. giderler dahildir .

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. ulaşım,resim,harç,vergi,sigorta vb.. giderler dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.1.h maddesinde “İstekliler teklifleri dahilinde; taşıma yapması gereken araç sayısının % 20’sni kadar aracın ÖZ MALI olduğunu gösteren belgeleri teklifleri dahilinde komisyona sunacaklardır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “Refakatçi Personelin Görevleri:

a)Okula/Kuruma gelişte ilk öğrencinin alındığı noktadan önce servis aracında bulunmak ve okuldaki/kurumdaki eğitim öğretim bittikten sonra en son öğrencinin indiği noktaya kadar görevini yapmak,

b)Refakat ettiği öğrencilerin güvenli ve emniyetli bir şekilde araca biniş ve inişleri ile geliş gidişlerine yardımcı olmak,

c)Taşıma işlemlerine ilişkin olarak Okul-Aile- öğrenci ilişkilerinde ortaya çıkacak sorunları ilgililere zamanında bildirmek,

d)Öğrencilere sağlık, beslenme ve temizlik konularında yardımcı olmak,

e)Taşıma işini yapan servis aracında bulunduğu zamanlar dışında eğitim öğretim saatlerinde okulda bulunmak ve Okul Müdürünün verdiği görevleri yapmak.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhaleyi yapan idarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talebi yazısında “1.Sürücü giderleri (Yıllık ücret ve SGK giderleri)

2. Rehber Personel (Yıllık ücret ve SGK giderleri)

3.Servis aracına ait yakıt giderleri.

4. Araç periyodik bakım giderleri.

5. Genel giderler. (MTV, Trafik sigortası, Ferdi Koltuk Sigortası)

6. Araç kiralanacak ise yıllık kira ücreti.

7. Araç lastik giderleri. (Yazlık kışlık lastik masrafları)

8. Amortisman giderleri.” bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.

a) Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin kira sözleşmesi sunduğu, ancak mevzuata göre kira sözleşmesinin tevsik edici belge olarak kullanılabilmesinin mümkün olmadığı iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanı uyarınca ihale konusu işte 25 adet araç kullanılacak olup, bu araçların %20’sinin isteklinin kendi malı olması şartı aranmaktadır. Bu durumda, ihale konusu işte kullanılacak 5 aracın isteklinin kendi malı olması gerekmekte, diğer araçlar bakımından böyle bir şart aranmamaktadır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin, iki adet araç için kira sözleşmesi sunduğu, geriye kalan 23 adet araç için ise noter onaylı araç ruhsatı sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde yer alan açıklama değerlendirildiğinde, ihale dokümanında kendi malı olma şartının istenildiği durumlarda, isteklilerin bu durumu, teklifleri kapsamında vermiş oldukları ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceği, kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmalarının istenmeyeceği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihaleye ait idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde iş kapsamında çalıştırılacak 25 araçtan sadece 5 adetinin kendi malı olma şartı yönünde düzenleme yapıldığı, dolayısıyla fiyat teklifi ile birlikte ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, işin yürütülmesi aşamasında kullanılacak araçlardan 5 adetine ait ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu sunulmasının yeterli olduğu, daha açık bir ifadeyle istekliden yeterlilik kriteri olarak öngörülmeyen belgenin aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında evleviyetle beklenilmeyeceği ve ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde kira sözleşmesinin tevsik edici belge olarak belirlenmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde diğer 20 araç bakımından ise bu belgelerin sunulmasına gerek olmadığı anlaşıldığından, isteklinin açıklamasının bu yönüyle mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

b) Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin amortisman giderine ilişkin açıklamayı doğru ve mevzuata uygun yapmadığı iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, ihale konusu işte kullanacağı araçların amortisman durumunu gösteren, SMMM tarafından 07.09.2016 tarihinde hazırlandığı anlaşılan amortisman listesi sunulduğu ve her bir araç için ayrı ayrı olmak üzere amortisman bedelinin hesaplandığı, belgede SMMM imzası ve kaşesi bulunduğu görülmüş olup, açıklamanın bu yönüyle mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmiş ise de ruhsatları sunulan araçların amortisman giderlerinin toplanması sonucunda, 24.619,49 TL tutarına ulaşılması gerekmesine rağmen isteklinin 22.952,85 TL tutarına ulaştığı, dolayısıyla aritmetik hata yapıldığı, bu durumda araçların amortisman tutarının daha fazla bir bedel oluşturmasına rağmen isteklinin daha düşük bir amortisman tutarına ulaşarak, maliyetin düşmesine neden olduğu sonucu oluştuğundan, açıklamanın bu yönüyle yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

c) Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin araçlara ilişkin sigorta, kasko ve MTV giderlerini hesaplamadığı, buna ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olmadığı iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, Motorlu Taşıtlar Vergisi giderine ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığı resmi internet sitesinde yer alan Motorlu Taşıtlar Vergisi Hesaplama modülünü kullanarak, ihale konusu işte çalışacak araçlar için hesaplama yaptığı ve bu tutarı teklif fiyatına dahil ettiği görülmüş olup, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklama uyarınca, anılan isteklinin, ferdi kaza sigortası ile trafik sigortası giderini tevsik etmek üzere fiyat teklifi sunduğu, fiyat teklifinin genel müdürlük ya da bölge müdürlüğü tarafından düzenlenmediği, belge ekinde teyit yazısının bulunmadığı görüldüğünden, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

d) Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin araçların bakım onarım, giderine yer vermediği iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, araçların bakım-onarım giderini tevsik etmek üzere bir adet fatura sunulduğu görülmüş olup, fatura, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79’uncu maddesinde, aşırı düşük teklifin tevsik edilmesi yöntemleri arasında bulunmadığından, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

e) Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin araçların lastik yıpranma giderlerini hesaplamadığı iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, araçların yazlık ve kışlık lastik giderini tevsik etmek üzere fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin, Tebliğ’in yukarıda yer verilen 79.2.2.1’inci maddesine uygun olduğu değerlendirilmiştir. Durum böyle olmakla birlikte anılan isteklinin sunduğu fiyat teklifinde sadece kışlık lastiğe ilişkin fiyatın maliyete dahil edildiği yazlık lastik fiyatının maliyete dahil edilmediği görüldüğünden, daha açık bir ifadeyle yazlık ve kışlık lastik gideri olarak sunduğu fiyat teklifinden daha düşük tutarı teklif fiyatına yansıttığından, açıklamanın bu yönüyle yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

f) Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin patinaj zinciri giderine, araç takip cihazı giderine, Belediyeden alınması gereken özel izin belgesi giderine, çalışanların sağlık muayenesi giderine, okulda eğitimin sürdürülememesi halinde eğitim yapılacak başka bir okula yapılacak taşıma hizmeti için ortaya çıkacak gidere, muayene ve egzoz gazı ölçüm giderine ve resmi tören bayram günü gibi günlerde yüklenicilerin yapacağı taşıma işine ilişkin gidere yer vermediği iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, başvuru sahibinin sözünü ettiği gider kalemlerine ilişkin açıklama talep edilmediğinden, istekliden bunlara ilişkin tevsik edici belge sunmasının istenilemeyeceği anlaşılmıştır.

g) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sürücü ve personel giderinin doğru hesaplamadığı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

Anılan Tebliğin 79.3.5’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde, personel çalıştırmasına dayalı olmayan ihalede, ihale konusu işte 25 adet sürücü ile 25 adet refakatçi personelin çalışacağı, Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemesi uyarınca 25 refakatçinin taşıma işleri dışında eğitim öğretim saatleri içinde okulda çalışmaya devam edeceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, sürücüler için ihale tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan asgari ücreti esas alarak, bir saatlik ücret üzerinden ihale süresi olan 180 iş günü boyunca hesapladığı ücreti teklif fiyatına dahil ettiği, öngördüğü ücretin saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu görülmüş olup, sürücüler için öngörülen ücret bakımından mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, refakatçiler bakımından ihale tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan asgari ücreti esas alarak, bir günlük ücret üzerinden (1.647,00 TL/30 gün=54,90 TL/gün) işin süresi boyunca verilecek ücreti hesapladığı görülmüştür. Ancak refakatçi personel eğitim öğretim saatlerinin tümünü idarede geçireceğinden, bu personele verilecek ücretin brüt asgari ücret üzerinden değil, sözleşme ve genel giderler hariç hesaplanacak işçilik üzerinden hesaplanması gerektiği (Kurumun işçilik modülü uyarınca sözleşme ve genel giderler hariç, 2.017,58 TL/30 gün=67,25 TL/gün) anlaşılmış olup, isteklinin açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

h) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, araçların akaryakıt sarfiyatının kataloglarda öngörülen değerlere göre almadığı ve yakıt giderini EPDK verileri uyarınca hesaplamadığı iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, ihale konusu işte kullanacağı araçların bir kilometrede 0,266667 litre akaryakıt tüketeceği varsayımı ile hesaplama yaptığı görülmekle birlikte bu bilgiyi tevsik eden herhangi bir belgeye yer vermediği görüldüğünden, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Anılan isteklinin akaryakıtın litre fiyatını Petrol Ofisinin internet sitesinde yer alan pompa fiyatları listesinde yer alan tutarı esas alarak hesapladığı ve bu bilgiyi içeren internet çıktısı sunduğu, bu fiyatın EPDK tarafından yayımlanan listede yer alan fiyatla uyumlu olduğu görülmüş olup, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

ı) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşme ve diğer giderlerin hesaplamadığı iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu “Toplam Maliyet İcmali” başlıklı belgede, teklif fiyatını 490.500,00 TL olarak belirttiği ve bu bedel üzerinden, karar pulu (binde 5,69), damga vergisi (binde 9,48), ve KİK payı (onbinde 0,005) hesabı yaptığı görülmüştür. Ancak anılan isteklinin teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelinde yer alan teklif bedelinin 492.705,00 TL olduğu göz önüne alındığında, isteklinin yapmış olduğu sözleşme ve genel giderler hesabının doğru olmadığı, olması gerekenden daha düşük bir tutarın hesaplandığı görüldüğünden açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

i) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, işin süresi 260 gün olmasına rağmen 180 iş günü üzerinden hesaplama yaptığı iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilanı ile İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin süresinin 180 iş günü olarak belirlendiği açık olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bu süre üzerinden hesaplama yapmasının yerinde olduğu değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Meydan Sey. Yed. Parça Taş. İnş. Ot. Gıd. Tic. ve San. Ltd. Şti. nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi