KİK Kararı: 2016/UH.II-2529

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/055
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 12.10.2016
Karar No : 2016/UH.II-2529

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Şirinler Kuruyemiş Tar. Gıda Hay. Yem. Tem. Hiz. İlaç. İnş. Pet. Tur. İth. İhr. ve Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Yozgat Caddesi 2. km Çevre Yolu Alaca/ÇORUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mecitözü İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Tutluk Mahallesi Hükümet Konağı No: 2 Kat: 1 19700 Mecitözü/ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/281547 İhale Kayıt Numaralı “Mecitözü İlçesi 6 Taşıma Merkezi Temel Eğitim Okullarında Eğitim Gören 505 Öğrenciye 178 İş Günü Süresince (Malzeme Dahil) Sıcak Öğle Yemeği Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mecitözü İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 19.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mecitözü İlçesi 6 Taşıma Merkezi Temel Eğitim Okullarında Eğitim Gören 505 Öğrenciye 178 İş Günü Süresince (Malzeme Dahil) Sıcak Öğle Yemeği Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Şirinler Kuruyemiş Tar. Gıda Hay. Yem. Tem. Hiz. İlaç. İnş. Pet. Tur. İth. İhr. ve Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.09.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.09.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.09.2016 tarih ve 51966 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2111 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer verilen;

- Ek-H.4 belgesinde belirtilen toplam miktarlar ile Teknik Şartname'de verilen gramaj tablosunda yer alan çiğ girdi miktarlarının uyumlu olmadığı,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının mümkün olduğu ana çiğ girdi kalemlerine ilişkin fiyat teklifi sunduğu, bununla beraber sunulan fiyat tekliflerinin de Tebliğ açıklamalarına uygun düzenlenmediği, ayrıca sunulan fiyat teklifleri üzerinde yazılı tutarlar incelendiğinde bu tutarlardaki aritmetik hatalar ve aynı şekilde sunulmuş olan Ek-H.4’te de pek çok hesaplama hatasının bulunduğu,

- Öğün başına verilmesi gereken roll ekmeğin 2 adet olduğu, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının 1 adet ekmeği dahi karşılamadığı,

- Personel maliyetinin uygun şekilde açıklanmadığı, ihale konusu işte en az 2 saat çalışma ifa etmesi gereken en az 2 personelin bulunması gerektiği, 1 personel üzerinden hesaplama yapılsa dahi 0,21 TL öğün başına işçilik maliyetinin oluşacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bunun da altında hesaplama yapıldığı, bununla beraber işin 2017 yılında gerçekleştirilecek kısmı için artış tutarı öngörülmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Mecitözü İlçesi 6 taşıma Merkezi Temel Eğitim Okullarında Eğitim Gören 505 Öğrenciye 178 İş Günü Süresince (Malzeme Dahil)Sıcak Öğle yemeği Alımı İşi

b) Miktarı ve türü:

2016-2017 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI MECİTÖZÜ İLÇESİ 6 TAŞIMA MERKEZİ OKUL MÜDÜRLÜĞÜNE TAŞINAN 505 TEMEL EĞİTİM ÖĞRENCİLERİNE 178 GÜN VERİLECEK MALZEMELİ SICAK ÖĞLE YEMEĞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Doğu İlkokulu Müdürlüğü Mecitözü/ÇORUM, Atatürk Ortaokulu Müdürlüğü Mecitözü/ÇORUM, Mecitözü İmam Hatip Ortaokulu Müdürlüğü Mecitözü/ÇORUM, Elvançelebi İlk ve Ortaokulu Müdürlüğü/ Elvançelebi Köyü/ÇORUM, Çitli Ş.D.D.İlk ve Ortaokulu Müdürlüğü/ Çitli Köyü/ÇORUM, Emirbağ Ş.Ü.Ş.İlk ve Ortaokulu Müdürlüğü/ Emirbağ Köyü/ÇORUM“ düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

505(beşyüzbeş) öğrenci için alınacak 89.890(seksendokuzbinsekizyüzdoksan) öğün sıcak öğle yemeğinin üretiminde kullanılacak malzemeleri, Üretilen yemeğin 178 (yüzyetmişsekiz) iş günü süresince altı taşıma merkezi okul müdürlüklerine teslimi, 6 (Altı) taşıma merkezi okul müdürlüğünde yemek servisinin yapılması,6 Altı taşıma merkezi okul müdürlüğünde yemek öncesi ve sonrası temizlik hizmetlerinin yürütülmesi, Taşıma merkezi okul müdürlüklerinde yemek öncesi ve sonrası temizlik hizmetlerinin yürütülmesinde görevlendirilen personel ile yüklenicinin yemek üretim yerinde (mutfağı) yemeğin hazırlanması, dağıtımı, servisi edilmesi işlerinde görevlendirilen personelin maaş, SGK pirimi, vergi vb. tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Bahsi geçen Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46.1’inci maddesinde de “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bununla beraber Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 19.09.2016; işi bitirme tarihi 09.06.2017

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almakta olup, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ise aşağıda belirtildiği şekilde hazırlandığı görülmüştür.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Mecitözü İlçesi 6 taşıma Merkezi Temel Eğitim Okullarında Eğitim Gören 505 Öğrenciye 178 İş Günü Süresince (Malzeme Dahil)Sıcak Öğle yemeği Alımı İşi

öğün

89.890

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale konusu işin teknik kriterlerinin yer verildiği Teknik Şartname'nin “Yemek mönüleri” başlıklı 2’nci maddesinde ise “Y E M E K L E R

Günler

Örnek Yazlık Mönü

Yaklaşık Kalori değeri

Örnek Kışlık Mönü

Yaklaşık Kalori değeri

1. GÜN

Tas Kebabı

343

Etli Kuru Fasulye

336

Pirinç Pilavı

326

Pirinç Pilavı

326

Cacık

131

Karışık Salata

100

2. GÜN

Tarhana Çorbası

183

Kıymalı Bezelye

298

Kıymalı patates

250

Kıymalı Soslu Makarna

337

Karışık Salata

100

Meyve Suyu (Kutu)

100

3. GÜN

İzmir Köfte

348

Kıymalı/Etli Patates

250

Bulgur Pilavı

291

Bulgur Pilavı

291

Meyve Suyu (Kutu)

100

Ayran (Paket)

70

4. GÜN

Patlıcan Musakka

201

Kırmızı Mercimek Çorbası

183

Pirinç Pilavı

326

Etli Talaş Böreği

590

Yoğurt (Paket)

65

İrmik Helvası

302

5. GÜN

Orman Kebabı

339

Sebzeli Piliç Güveci

300

Peynirli Makarna

354

Pirinç Pilavı

326

Komposto

193

Mevsim Meyvesi

100

6. GÜN

Etli Taze Fasulye

225

Yayla Çorbası

115

Pirinç Pilavı

326

Kıymalı Ispanak

276

Mevsim Meyvesi

70

Kadayıf

430

7. GÜN

Kıymalı/Etli Patates

250

Kıymalı Bezelye

298

Bulgur Pilavı

291

Fırın Makarna

505

Karışık Salata

100

Revani

390

8. GÜN

Kırmızı Mercimek Çorbası

183

Etli Nohut

350

Sebzeli Piliç Güveci

300

Bulgur Pilavı

291

Kadayıf

430

Meyve Suyu (Kutu)

100

9. GÜN

Tas Kebabı

343

Tas Kebabı

343

Pirinç Pilavı

326

Pirinç Pilavı

326

Ayran (Paket)

70

Karışık Salata

100

10. GÜN

Yayla Çorbası

115

Etli Kış Türlüsü

238

Kadınbudu Köfte

417

Peynirli Tepsi Böreği

354

Karışık Salata

100

Ayran (Paket)

70

Yukarda verilen yemekler ile birlikte; her bir öğünde 50gr. ağırlığında kapalı ambalaj içerisinde üzerinde son kullanma tarihi ve diğer bilgilerin yer aldığı toplam 50X2=100gr. Roll ekmek ile 200ml.’lik kapalı ambalajlarda içme suyu verilecektir.

Madde 2.1.-Yukarıda Belirtilen Yemek Mönüsü 2016-2017 Eğitim- Öğretim yılı Eylül-Haziran döneminde dönüşümlü olarak uygulanacaktır.

Madde 2.2.- Yemeklerin hazırlanmasında, madde 5’te belirtilen gramajlara harfiyen uyulacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname'nin 3’üncü maddesinde “Malzemeli mamul yemeğin üretimi, taşıma merkezi okul müdürlüğü adreslerine nakli, yemek servisinin yapılması, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yürütülmesi işleri yüklenici firma tarafından görevlendirilecek personel eliyle gerçekleştirilecektir. Yüklenici bu hizmetler için yeteri kadar personel görevlendirecektir.

Bu personel için yapılacak Maaş, SGK pirimi vergi vb. giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığı altında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Aktarılan ihale dökümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin malzeme dahil yemek hazırlanması, taşınması ve servisi olduğu görülmüş olup, ihale konusu işe başlama tarihinin 19.09.2016, işin bitirilme tarihinin ise 09.06.2017 olarak belirlendiği, bu tarihler arasında toplam 89.890 öğün malzemeli yemek hizmeti verileceği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede 6 adet doküman indirildiği/satın alındığı, ihaleye dört isteklinin teklif sunduğu, bir isteklinin teklif zarfının Kanun’da belirtilen şartları taşımadığı gerekçesiyle açılmaksızın sahibine iade edildiği, bir isteklinin teklifinin ise sunduğu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinde kayıtlı olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yapılan değerlendirmede bir isteklinin sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilmiştir.

İhale dokümanı düzenlemelerince teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğinden, idarece sınır değerin altında teklif veren istekliye 22.08.2016 tarihli ve 8954931 sayılı aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının gönderildiği, söz konusu yazının tek sayfadan oluştuğu, ilgili yazı ekinde Teknik Şartname'nin 2’nci maddesinde yer alan 10 günlük yemek listesinin bulunduğu ve istekliye açıklamalarını sunmak için dört (4) iş günü süre verildiği görülmüştür. Sorgulamaya tabi tutulan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve idarece 29.08.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile sunulan teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin neticelendirildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde başvuru sahibi tarafından sunulan 26.08.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında,

- Açıklama üst yazısı,

- EK-H.4 (Malzemeli yemek sunumu hesap cetveli, ana çiğ girdileri, işçilik girdileri)

- Ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsikine ilişkin 13 adet fatura, ticaret borsa fiyatları, hâl fiyatları,

- Açıklamalar,

- Taşınmaza ait tapu kaydı,

- İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatı ve

- Ücret bordrosu sunulduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde toplam 168.474,35 TL tutar öngördüğü ana çiğ girdi oranının 0,72, 46.742,80 TL tutar öngörülen işçilik oranının ise 0,20 olarak belirtildiği ve toplam teklif tutarı olan 233.714,00 TL içerisinde “ana çiğ girdi maliyeti+ işçilik maliyeti/ toplam teklif tutarı” oranının 0,92 olduğu, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan “Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir.” şartının sağlandığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında Teknik Şartname’de yer verilen 10 günlük yemek menüsüne göre hazırlanmış yemek çeşitlerinin ve çiğ girdi miktarlarının belirtildiği örnek yemek menüsü sunulmamakla birlikte, açıklamalarında söz konusu örnek menünün esas alınarak ortalama maliyetin hesaplandığının belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek-H.4) yer alan toplam ana çiğ girdi miktarları incelendiğinde; iş kapsamında toplam 89.890 öğün yemek hizmeti verileceği ve tekliflerin hesaplanmasında dikkate alınması gereken kriterin öğün sayısı olacağı dikkate alındığında, isteklinin açıklamalarında esas aldığını belirttiği 10 günlük (yazlık ve kışlık menüler dönüşümlü olmak üzere 20 öğün) örnek yemek menüsünde toplam 0,620 kg sığır eti (kemiksiz) kullanıldığı görülmüştür. Bu bağlamda işin tamamı için toplam (0,620 / 20 x 89.890=) 2786,59 kg sığır eti (kemiksiz) öngörülmesi gerekli iken istekli tarafından 935,16 kg miktar belirtildiği tespit edilmiş olup, sığır etine (kemiksiz) ilişkin ana çiğ girdi miktarı eksik hesaplandığından bu yönüyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmamıştır.

Bahsi geçen aykırılığın (gramaj eksikliğinin) aşağıdaki tabloda yer verilen ürünlerde de olduğu tespit edilmiştir.

Ana çiğ girdileri

A= Örnek menü göz önünde bulundurularak hesaplanan toplam miktar (20 öğün)

B=İşin tamamı olan 89.890 öğün için öngörülmesi gereken asgarî miktar (A/20x89.890)

C=İstekli tarafından ana çiğ girdileri tablosunda belirtilen toplam miktar

İsteklinin teklif ettiği miktardaki düşüklük oranı

[(B-C)/B]

Koyun eti (kemikli)

0,25 kg

1123,62 kg

698,20 kg

0,3786

Salatalık

0,30 kg

1348,35 kg

898,90 kg

0,3333

Domates

0,92 kg

4134,94 kg

1146,16 kg

0,7228

Havuç

0,45 kg

2022,52 kg

818,05 kg

0,5955

Yoğurt

0,20 kg

898,90 kg

449,45 kg

0,5000

İhale konusu yemek hizmetinde isteklilerden öğün başına birim fiyat teklif alındığı, ayrıca yüklenici ile teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanması öngörüldüğü ve ayrıca idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, istekliden 10’ar günlük kışlık ve yazlık örnek yemek menüsü üzerinden teklif maliyetinin açıklanmasının istenildiği göz önüne alındığında, örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki girdilerin miktarları ile birim fiyatların çarpımları ve toplamları üzerinden bir öğün maliyetinin ve dolayısıyla toplam öğün maliyeti üzerinden toplam maliyetin hesaplanması ve bunu gösteren hesaplamaların da aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerekmektedir.

Bununla birlikte, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında 10’ar günlük kışlık ve yazlık örnek yemek menüsü üzerinden girdi miktarları ile birim fiyatların çarpımını ve bu şekilde bir günlük ortalama öğün maliyeti ve dolayısıyla toplam yemek maliyetini gösteren hesaplamaların sunulmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla örnek yemek menülerindeki girdiler ve birim fiyatların çarpımı üzerinden teklif maliyetinin açıklanamadığı anlaşılmış olup, açıklamanın bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan Teknik Şartname'nin 2’nci maddesinde her bir öğünde 50 gr. ağırlığında kapalı ambalaj içerisinde üzerinde son kullanma tarihi ve diğer bilgilerin yer aldığı toplam 50X2=100 gr. roll ekmek verileceği belirtilmiştir. Bu düzenlemeden işin tamamı olan 89.890 öğün yemek için toplam (2 x 89.890 =) 179.780 adet 50 gramlık roll ekmek dağıtılacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında 44.500 adet ekmek öngördüğü, bu yönüyle de aşırı düşük teklif açıklamalarının Teknik Şartname düzenlemesini karşılamadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği “Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının mümkün olduğu ana çiğ girdi kalemlerine ilişkin istekli tarafından fiyat teklifi sunulduğu, bununla beraber sunulan fiyat tekliflerinin de Tebliğ açıklamalarına uygun düzenlenmediği, ayrıca sunulan fiyat teklifleri üzerinde yazılı tutarlar incelendiğinde bu tutarlarda aritmetik hatalar bulunduğu” iddiasına yönelik olarak ise, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat teklifi sunulmadığı, bununla beraber bulgur, makarna, beyaz peynir, un, sıvı yağ gibi ticaret borsası bültenlerinde yer alan ana çiğ girdilerin maliyetinin tevsikine ilişkin 13 adet alış faturasının sunulduğu tespit edilmiş, alış faturası ile açıklama yapmanın Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemlerden biri olmadığı anlaşılmıştır. Bu yönüyle de isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde yer alan “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması çerçevesinde, inceleme konusu ihalede çalıştırılacak personel sayısı belirlenmediği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamını idare için kullanacağına yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği ve yaklaşık maliyet hesap cetveline göre yaklaşık maliyetin en az %70’lik kısmının işçilik giderinden oluşmadığı görüldüğünden, söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu sonucuna varılmıştır.

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, teklif bedelinin %20’sinin işçilik gideri olarak kabul edileceği ve toplamda 46.742,80 TL işçilik gideri öngörüldüğü belirtilmiştir. İhale dokümanında çalıştırılacak personelin çalışma süreleri açısından herhangi bir belirleme yapılmadığı ve personel sayısının da dokümanda belli olmadığı göz önüne alındığında, istekli tarafından belirsizlik üzerine açıklama yapılmasının beklenemeyeceği, bu açıdan değerlendirildiğinde işçilik için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığının kesin olarak söylenemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, örnek yemek menüsünde yer verilen yemeklerin içeriğindeki girdilerin miktarları ile birim fiyatların çarpımları ve toplamları üzerinden bir günlük öğün maliyetinin ve dolayısıyla toplam maliyetin hesaplanmadığı ve bunu gösteren hesaplamaların da aşırı düşük teklif açıklamasında sunulmadığı anlaşılmıştır. Bununla beraber tekliflerin hesaplanmasında dikkate alınması gereken kriterin öğün sayısı olacağı dikkate alındığında, sığır eti (kemiksiz), koyun eti (kemikli), salatalık, domates, havuç, yoğurt ve roll ekmek için belirlenen toplam gramajlarda eksiklik olduğu görülmüştür. Bununla beraber ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı tespit edilen bulgur, makarna, beyaz peynir, un, sıvı yağ gibi ana çiğ girdiler için Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemler ile açıklama yapılabileceği hâlde alış faturaları ile açıklama yapılmasının da mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış, başvuru sahibi isteklinin iddiaları yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırı olduğu belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi