KİK Kararı: 2016/UH.II-2040

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/046
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 10.08.2016
Karar No : 2016/UH.II-2040

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ozan Gurup Otomasyon Peysaj İnşaat Temizlik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

355 Sok. No: 20/2 Karabağlar/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı,

Merkez Efendi Mah. 3819 Sokak (Nur Sokak) No: 80/B Yunusemre/MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/173629 İhale Kayıt Numaralı “Manisa Büyükşehir Belediyesi İl Mülki Sınırları İçerisinde Haşere ile Mücadele Hizmetlerinde Personel Çalıştırılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 15.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa Büyükşehir Belediyesi İl Mülki Sınırları İçerisinde Haşere ile Mücadele Hizmetlerinde Personel Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Ozan Gurup Otomasyon Peysaj İnşaat Temizlik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin 11.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.07.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.07.2016 tarih ve 41660 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1722 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işte 210 personelin çalıştırılacağı ve idarece istenilen iş bitirme belgesinin personel çalıştırılmasına dayalı olması gerektiği, ancak ihale üzerinde kalan istekli Zenginler Taahhüt Taşeronluk Temizlik Gıda İnşaat Tarım Ürünleri Hayvancılık Tekstil Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin personel çalıştırılmasına yönelik yapılan bir iş nedeniyle alınmadığı, anılan belgenin dayanağı olan sözleşme incelendiğinde çok az sayıda personel çalıştırıldığının görüleceği ve anılan belgenin sağlıklı bir şeklide ayrıştırılmadığı, sağlıklı bir şekilde ayrıştırma yapılması durumunda söz konusu belgenin ihalede istenildiği şekilde teklif edilen tutarın %25’ini sağlamadığı,

2. Anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı,

3. Söz konusu iş deneyim belgesi kapsamında, Zenginler Taahhüt Taşeronluk Temizlik Gıda İnşaat Tarım Ürünleri Hayvancılık Tekstil Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Abalıoğlu Yem Soya ve Tekstil A.Ş. arasında yapılan sözleşmeye konu işin vektörle mücadele işi olduğu ve bu işte çalıştırılacak bütün personelin sertifikalı olması gerektiği, fakat bu işte sertifikalı personel çalışmadığı, bu iki şirket arasında böyle bir sözleşmenin imzalanmış olmasının haksız rekabete ve haksız kazanç sağlanmasına yol açtığı ve söz konusu iş bitirme belgesinin dayanağı olan sözleşmeye ait damga vergisi ve SGK primlerinin yatırıldığına dair makbuzların ve SGK iş yeri açılış bildirgesinin sunulmadığı,

4. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Hizmet Alımı İşleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Manisa Büyükşehir Belediyesi İl Mülki Sınırları İçerisinde Haşere İle Mücadele Hizmetlerinde Personel Çalıştırılması İşi

b) Miktarı ve türü:

Miktar: 01.07.2016 - 31.12.2016 Tarihleri arasında (6 Ay) Süreli 210 Personel Çalıştırılması İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Manisa Büyükşehir Belediyesi İl sınırları

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş Haşere ile mücadele (ilaçlama) işlerinde personel çalıştırılması işi benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Haşere ile Mücadele Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “İşin Adı” başlıklı 1’inci maddesinde “Manisa Büyükşehir Belediyesi İl Mülki sınırları içerisinde Haşere ile Mücadele Hizmetleri hizmet alımı işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “Manisa Büyükşehir Belediyesi 2016 Haşere ile Mücadele hizmetlerinde il mülki sınırları dahilinde biyosidal ürün uygulama hizmetleri işi ihalesidir.” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

… istenilmesi zorunludur.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, …

İhale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde, “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, … personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

…

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

28.06.2016 tarihli ihale komisyonu kararında söz konusu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, Zenginler Taahhüt Taşeronluk Temizlik Gıda İnşaat Tarım Ürünleri Hayvancılık Tekstil Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibi Ozan Gurup Otomasyon Peyzaj İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek üzere Zenginler Taahhüt Taşeronluk Temizlik Gıda İnşaat Tarım Ürünleri Hayvancılık Tekstil Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına Abalıoğlu Yem Soya ve Tekstil A.Ş. tarafından düzenlenen iş bitirme belgesi adı altında bir belge sunduğu, anılan belge üzerinde tarih ve sayı olmadığı, söz konusu belgeye konu işin “Abalıoğlu A.Ş.’ye ait fason üretim yapan kümeslerin ilaçlanması (fümigasyon-dezenfeksiyon) işi” olduğu, işin tanımı “Haşerelere karşı insektisit, rodentisit ve mollusisit mücadele yapılması” işin kabul tarihinin 15.01.2016 ve belge tutarının 1.489.458,86 TL olduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale konusu işin “Manisa Büyükşehir Belediyesi İl Mülki Sınırları İçerisinde Haşere İle Mücadele Hizmetlerinde Personel Çalıştırılması İşi”, benzer işin “Kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş haşere ile mücadele (ilaçlama) işlerinde personel çalıştırılması işi” olduğu anlaşılmıştır. İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek üzere, Abalıoğlu Yem Soya ve Tekstil A.Ş. ile aralarında yapılan sözleşme ve bu sözleşmeye bağlı olarak düzenlenen fatura örneklerini ve bu iş kapsamında çalıştırmış olduğu personelin SGK tahakkuk fişlerini teklif dosyasında sunduğu görülmüş olup, sözleşme kapsamında yapılan işin “Haşerelere karşı insektisit, rodentisit ve mollusisit mücadele yapılması, kümeslerin ilaçlanması (fümigasyon-dezenfeksiyon) işi uygulama hizmeti” olduğu ve iş kapsamında personel çalıştırıldığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan İdari Şartname’de belirtilen benzer iş tanımında, ihale konusu iş kapsamında yalnızca personel çalıştırılmasına dayalı işlere ilişkin iş deneyimini tevsik edici belgelerin sunulmasının istenilmediği, personel çalıştırılmasına dayalı olmasa da personel çalıştırılan haşere ile mücadele (ilaçlama) işlerinin benzer iş olarak belirlendiği görülmüştür. Bu nedenle isteklilerin sunmuş oldukları iş deneyimini gösteren belgelerin benzer işe uygun olup olmadıkları hususunun, haşere ile mücadele (ilaçlama) işlerinde personel çalıştırılmış olunması çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda, anılan isteklinin sunduğu iş deneyimini tevsik edici belgelere konu işin “Abalıoğlu A.Ş.’ye ait fason üretim yapan kümeslerin ilaçlanması (fümigasyon-dezenfeksiyon) işi” olduğu, ihale konusu işte personel çalışmış olduğu, bu hususun iş kapsamında çalışmış olan personele ait SGK tahakkuk fişlerinin sunulmasından anlaşıldığı, dolayısıyla sözleşmeye konu işin benzer iş kapsamında değerlendirilebileceği neticesine varılmıştır. Bu nedenle benzer iş kapsamında olan belgenin ayrıştırma yapılmaksızın bir bütün halinde değerlendirmeye alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, anılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesinin güncellenmiş tutarının, teklif edilen bedelin %25’ini karşıladığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin bu tespitin aksini içeren iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’ncü iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendinde, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulması gereken belgelerin neler olduğu hüküm altına alınmış olup, iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulan sözleşme kapsamında çalıştırılacak personelin sertifikalı olması ve bunun tevsik edilmesi, SGK iş yeri açılış bildirgesinin ve sözleşmeden kaynaklanan damga vergisinin vergi dairesine yatırıldığına dair dekontun sunulma zorunluluğu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. ” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderler, ulaşım, haberleşme, irtibat bürosu, yemek dahil İşçi aylık ücretleri, bayram çalışmaları, fazla çalışma, teknik şartnamede yazılı iş kapsamında kullanılacak kıyafet giderler ve buna ilişkin giderler ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1 adet engelli temizlik işçisi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret

1 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %20 fazlası

195 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %25 fazlası

5 adet vasıflı engelli işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %25 fazlası

8 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %50 fazlası olan asgari ücrete göre hesaplanacaktır.

Genel Tatil - Ulusal Bayram;

1 adet engelli temizlik işçisi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret (Toplamda 10 gün)

1 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %20 fazlası (Toplamda 10 gün)

195 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %25 fazlası (Toplamda 1950 gün)

5 adet engelli vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %25 fazlası (Toplamda 50 gün)

8 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %50 fazlası (Toplamda 80 gün) verilecek olup Ulusal Bayram ve Resmi tatil Günleri çalışma ücreti 4857 sayılı İş Kanunun 47. maddesine göre hesaplanacaktır.

Fazla Çalışma;

1 adet engelli temizlik işçisi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret (Toplamda 135 saat)

1 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %20 fazlası (Toplamda 135 saat)

50 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %25 fazlası (Toplamda 6750 saat)

8 adet vasıflı işçi için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin %50 fazlası (Toplamda 1080 saat) verilecek olup 4857 sayılı İş Kanunun 41. maddesine göre hesaplanacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Yemek Bedeli: Çalışacak olan 210 adet personelin her biri için ay içerisinde (26) gün olmak üzere nakdi olarak brüt 7,50- TL / Gün yemek parası verilecek olup maaş bordrosunda gösterilecektir.
208 adet personel için günlük 500 gr yoğurt giderleri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılıp hesaplanmış olup teklif fiyata dahildir.
Yol Ücreti:
Hiçbir personel için Yol ücreti öngörülmeyecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Giyecek Yardımı: Teknik şartnamede belirtilen nitelik ve istenen miktara uygun olacak şekilde yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 maddesi c fıkrası gereği Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2'dir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalede 4.028.287,91 TL olan sınır değer tutarı altında teklif verdiği tespit edilen Zenginler Taahhüt Taşeronluk Temizlik Gıda İnşaat Tarım Ürünleri Hayvancılık Tekstil Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Ozan Gurup Otomasyon Peyzaj İnş. Tem. Taah. San. Tic. Ltd. ve İlser Haşere İlaç ve Makinaları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinden, idare tarafından 22.06.2016 tarihinde EKAP üzerinden, açıklanması istenilen önemli teklif bileşenin “yoğurt (500 gr)” olduğu belirtilerek, aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli Zenginler Taahhüt Taşeronluk Temizlik Gıda İnşaat Tarım Ürünleri Hayvancılık Tekstil Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yoğurt (500 gr) maliyet bileşeninin tevsiki amacıyla Tursüt Hay. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınmış 38.937,60 TL tutarında üzerinde proforma fatura olduğu yazılmakla birlikte fiyat teklifi niteliğini haiz belgeyi sunduğu, anılan belgenin 24.06.2016 tarihli olduğu, belgenin SMMM Yaşar Örge’nin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, üzerinde TURMOB kaşesinin bulunduğu, belge üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanmıştır. 24.06.2016 tarih ve 0001 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yer aldığı tespit edilmiş olup, fiyat teklifi niteliğini haiz belge üzerindeki ibarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen ibareyle aynı olmadığı, ancak söz konusu ibarenin içeriğinin mevzuatta yer alan ibarenin içeriğini kapsadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu ve başvuru sahibinin bunun aksini içeren iddiasının reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibinin dördüncü iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde; İlser Haşere İlaç ve Makinaları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yoğurt (500 gr) maliyet bileşeninin tevsiki amacıyla Ayaz Gıda Süt Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınmış, 1 adet 500 gr yoğurt için KDV dahil 1,84 TL birim fiyatlı üzerinde proforma fatura olduğu yazılmakla birlikte fiyat teklifi niteliğini haiz belgeyi sunduğu, anılan belgenin 27.06.2016 tarihli olduğu, Mali Müşavir Nurten Okkaoğlu’nun iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, üzerinde TURMOB kaşesinin bulunduğu, belge üzerinde “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yer aldığı tespit edilmiş olup, söz konusu ibarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen ibareyle aynı olmamakla birlikte ibarenin içeriğinin mevzuatta yer alan ibarenin içeriğini de kapsamadığı, bu nedenle anılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, İlser Haşere İlaç ve Makinaları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin ihalede geçerli teklif sıralamasında üçüncü sırada yer aldığı, düzeltici işlem tesis edilmesi halinde dahi ihalede ekonomik açıdan birinci ve ikinci avantajlı teklif sıralamasının değişmeyeceği, usul ekonomisi ile 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan ihtiyaçların zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkeleri çerçevesinde anılan aykırılığın ihalede esasa etki etmeyeceği anlaşıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi