KİK Kararı: 2016/UH.II-1889

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/044
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 27.07.2016
Karar No : 2016/UH.II-1889 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bilginay Temizlik Hiz. Yemek Bilg. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Tek. Ayak. Tur. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. - Akdeniz Tem. İlaç. Hizm. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi,

Cevizlidere Mah. 1243 Sk. Palmiye İş Merkezi No: 4/10 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Buca Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Menderes Caddesi No: 85 Belediye Sarayı 35150 Buca/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/208117 İhale Kayıt Numaralı “Buca Belediye Sınırlarında Yer Alan Çöplerin Toplanması, Nakli, Sokakların ve Pazar Yerlerinin Süpürülmesi, Konteynerlerin Yıkanması, Bakımı ve Temizliğinin Yapılması Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Buca Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 12.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Buca Belediye Sınırlarında Yer Alan Çöplerin Toplanması, Nakli, Sokakların ve Pazar Yerlerinin Süpürülmesi, Konteynerlerin Yıkanması, Bakımı ve Temizliğinin Yapılması Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Bilginay Temizlik Hiz.Yemek Bilg. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Tek. Ayak. Tur. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. - Akdeniz Tem. İlaç. Hizm. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin 16.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.06.2016 tarih ve 38464 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1543 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece farklı tarihlerde yapılan, başvuruya konu ihalenin konusu hizmet alımı ile aynı niteliğe haiz olduğu ve çeşitli gerekçelerle iptal edildiği ileri sürülen bazı ihalelerle ilgili ihale dokümanı düzenlemeleri ve ihale süreçleri ile ilgili bir takım bilgiler paylaşılarak, anılan ihaleler ile başvuruya konu ihale karşılaştırıldığında, Belediyenin mücavir alanı, sorumluluk sahasının genişliği, nüfusu ve bunun gibi bir takım unsurlarda değişiklik olmamasına rağmen, teknik özellik ve sayısal bakımdan sürekli olarak kendi malı araç şartının değiştirildiği, bu yolla birbirleriyle organik bağı olduğu ileri sürülen kimi firmalar lehine avantaj yaratılmaya ve ihaleye katılacak firmalara zorluk çıkarılmaya çalışıldığı, bu kapsamda ihalede kendi malı olarak sunulması istenen yol süpürme araçları ve çöp toplama kamyonlarına ilişkin bir takım teknik düzenlemelere de yer verilerek Teknik Şartname düzenlemelerinde katılımın daraltılmasına sebep olacak, kapasite, tonaj ve güç sınırlamaları getirildiği, bu durumun kamu zararına yol açtığı, rekabeti sınırlandırdığı ve gizlilik ilkesini zedelediği,

İdarenin, benzer hizmet alımına konu olan önceden düzenlemiş olduğu ihalelerin sürekli olarak, yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunan bir şirket ve o şirketin kurucusu olduğu bazı şirketler üzerinde bırakıldığı, bu durumun kamu zararlarına sebebiyet verdiği, anılan şirketler dışında teklif sunan isteklilerinin tekliflerinin bir şekilde Kanun’a ve Tebliğ’e aykırı olarak değerlendirme dışı bırakıldıkları,

Başvurularının titizlikle incelenmediği ve şikâyet başvurusunda bulunmalarından ötürü haklarında yasaklama kararı verilmesi için bir takım girişimlerde bulunulduğu yönünde duyum aldıkları, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

Anılan gerekçeler doğrultusunda ihaledeki kendi malı araç şartlarının daha önceki ihalelere uygun olarak, daha önceki ihalelerden farklı değil de benzer şekilde hazırlanması ve değiştirilmesi adına düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, idarelerin ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, belirtilmekte ve bu kapsamda ihalelerde işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine ve ekipmanın kendi malı olma şartının idarelerce aranmamasının esas olduğu, ancak ihale konusu işin niteliği ve kapsamına göre, idarenin ihtiyacının zamanında karşılanması, işin yapılabilirliği zaman ve kalite kaybını engellemek ve daha iyi hizmet vermek kaygıları ile idarelerce, makina ve ekipmanın bir bölümünün kendi malı olma şartının belirlenebileceği, idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu ancak yeterlik değerlendirmesinde belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde tespit edilmemesi gerektiği, bu doğrultuda makine ve ekipmanın, kendi malı olma şartı için tespit edilen oranının isteklilerin ihaleye katılımına engel olmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği hususları anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: BUCA BELEDİYE SINIRLARINDA YER ALAN ÇÖPLERİN TOPLANMASI, NAKLİ, SOKAKLARIN VE PAZAR YERLERİNİN SÜPÜRÜLMESİ, KONTEYNERLERİN YIKANMASI, BAKIMI VE TEMİZLİĞİNİN YAPILMASI HİZMET ALIM İŞİ

b) Miktarı ve türü:

TÜRÜ HİZMET ALIP OLUP,TOPLAMDA 386 KİŞİ İLE 28 AY'LIK HİZMET ALIM İŞİDİR.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: BUCA BELEDİYESİ İLÇE SINIRLARIDIR…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.2.

İSTEKLİLER, KENDİ MALI ŞARTI ARANAN ARAÇLARIN TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLEN ÖZELLİKLERE HAİZ OLDUĞUNU GÖSTERİR BİLGİ VE BELGELERİN (ARAÇ RUHSATLARI İLE BİRLİKTE TEKNİK ÖZELLİKLERİ TEVSİK EDİCİ DİĞER BELGELERİN) TEKLİF ZARFI İÇERİSİNDE SUNULMASI ZORUNLUDUR.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Temizlik Hizmeti Kapsamında çalışacak araçlar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.2- Bu ihale kapsamında istenilen araçlardan Yüklenici tarafından kendi malı olması gereken Araç Listesi;

No

Aracın Cinsi

Güç

Miktar

1

Hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu 8 + 1 m³, yüklü ağırlığı 8.500 – 9.800 kg arası olacaktır.

Asgari 155 HP

1 Adet

2

Hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu en az 18 + 1,5 m³, azami yüklü ağırlığı en fazla 18 ton olacaktır.

Asgari 320 HP

1 Adet

3

1,53 m³ rejeneratif fırçalı – fırçasız yol ve zemin süpürme makinesi monteli çift kabin kamyonet (çöp haznesi tipi polipropilen, 4 devirli 2 silindirli 3600 DD/22 hp üst yapı motor gücüne sahip, süpürme tipi fırçasız, start butonu ile hareket eden)

Asgari 155 HP

1 Adet

4

18 m³ kapasiteli çift vinçli tip çöp sıkıştırmalı kompaktörlü kamyon şasi dahil yer altı ve yer üstü atık toplama aracı (kızaklı mobil kompaktör, otomatik, yağlama, uzaktan bağlantı için GSM modül, araç kameraları kancalı vinçli dahil) otomatik çok amaçlı çöp aracı (ÇAÇA) yüklü ağırlığı en az 25 ton olacaktır

Asgari 320 HP

1 Adet

5

22 + 1,5 m³ yüksek başınçlı konteyner yıkamalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, yüklü ağırlığı en fazla 18 ton olacaktır.

Asgari 410 HP

1 Adet

6

12 m³ kapasiteli basınçlı yol yıkama sistemli hidrolik tertibatlı toz toplama üniteli filtre sistemli vakumlu süpürge aracı, azami yüklü ağırlığı en fazla 18 ton olacaktır.

Asgari 380 HP

1 Adet

7

10 m³ hidrolik sıkıştırmalı yandan yüklemeli, 8 m³ kapasiteli vakumlu yol süpürme aracı, azami yüklü ağırlığı en fazla 18 ton olacaktır.

Asgari 320 HP

1 Adet

8

1,7 m³ çöp hazneli, 72 volt 600 AH L.IP bataryalı birbirinden bağımsız 2 hareketli 2 sabit olmak üzere 4’lü fırça sistemli, 240 lt su hazneli 1400 mm den boşaltma özellikli elektrikli yol süpürme makinası

Asgari 10 HP

1 Adet

9

22 m³ kapasiteli hidrolik damperli kamyon yüklü ağırlığı en az 25 ton olacaktır.

Asgari 320 HP

1 Adet

”düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde idarece, Buca Belediye Başkanlığı sorumluluk alanı içerisinde yer alan çöplerin toplanması, nakli, sokakların ve pazar yerlerinin süpürülmesi, konteynerlerin yıkanması, bakımı ve temizliğinin yapılması hizmet alımı kapsamında 386 personel ile 49 adet aracın belirlendiği, bu araçlardan kendi malı olması istenen araç ve makine sayısının ise 9 adet olduğu, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarece kendi malı olma şartı için tespit edilen oranın, isteklilerin ihaleye katılımına engel olmayacak şekilde makul bir seviyede belirlendiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi kapsamında yer verdiği iddialar incelendiğinde idarece, şikâyet başvurusunda bulunmalarından ötürü haklarında yasaklama kararı verilmesi için bir takım girişimlerde bulunulduğuna dair bir takım duyumlar aldıkları ve bu hususunda mevzuata aykırı olarak değerlendirilmesi gerektiğine dair iddiaya yer verilmiştir. Ancak itirazen şikâyet tarihinde, ihalenin henüz gerçekleştirilmediği dolayısıyla söz konusu yasaklama işleminin mezkûr ihale kapsamında incelenemeyeceği görülmektedir. Ayrıca kamu ihale mevzuatı uyarınca somut eylem ve deliller olmadan, bir takım duyum ve şüpheler üzerinden hareketle değerlendirmelerde bulunulamayacağı da açıktır.

Yine itirazen şikâyet dilekçesinde, idarece farklı tarihlerde yapılan ve başvuruya konu ihalenin konusu hizmet alımı ile aynı niteliğe haiz olduğu ileri sürülen bazı ihalelerle ilgili ihale dokümanı düzenlemeleri ve ihale süreçleri ile ilgili bir takım bilgiler aktarılmış ve başvuruya konu ihale ile kıyas edilmiş, belediyenin mücavir alanı, sorumluluk sahasının genişliği, nüfusu ve bunun gibi bir takım unsurlarda değişiklik olmadığı tespitinden hareketle, kendi malı olarak istenen araçların teknik özellikleri ve adetlerinin her ihalede sürekli değiştirilmesinin birbirleriyle organik bağı olduğu ileri sürülen kimi firmalar lehine avantaj yaratılmaya çalışılmasından ve ihaleye katılacak diğer firmalara zorluk çıkarılmaya çalışılmasından kaynaklandığı, bu durumun kamu zararına yol açtığı, katılımı daraltarak rekabeti sınırlandırdığı ve gizlilik ilkesini zedelediği belirtilmiş ve mezkûr ihalede, kendi malı araç şartlarının daha önceki ihalelere uygun olarak, daha önceki ihalelerden farklı değil de benzer şekilde hazırlanması ve değiştirilmesi adına düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddia edilmiştir.

Kısacası idarenin daha evvel düzenlediği ancak çeşitli gerekçelerle iptal edilen benzer hizmet alımına konu ihaleler ile başvuruya konu ihalede, kendi malı olarak istenen araçlarda adet ve teknik özellik bakımından ortaya çıkan farklılıkların, ihalenin hep aynı firmaya ya da organik bağı olduğu ileri sürülen firmalara bırakılmasına zemin oluşturmak adına düzenlendiği iddiası uyuşmazlığa temel teşkil etmektedir. Ancak İhalelere Yönelik Başvurular Hakkındaki Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesindeki “… (9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü gereği, başka bir ihaleye ilişkin bir hususun şikâyete konu ihalede itirazen şikâyet konusu yapılamayacağı ve bu doğrultuda farklı ihalelerden edinilen bir takım veriler ile de başvuruya konu ihaleye ilişkin bir takım tespitlerde bulunulamayacağı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte idarelerin hizmet gereklerini ve gereksinimlerini dolayısıyla ihtiyacını belirlemede takdir yetkisinin bulunduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, idarece kendi malı araç şartlarının daha önceki ihalelerle uyumlu olacak şekilde hazırlanması ve değiştirilmesi adına düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde ayrıca, ihalede kendi malı olarak sunulması istenen yol süpürme araçları ve çöp toplama kamyonlarına ilişkin bir takım teknik düzenlemelere yer verilerek, Teknik Şartname düzenlemelerinde katılımın daraltılmasına sebep olacak, kapasite, tonaj ve güç sınırlamaları getirildiğine ilişkin bir takım iddialara da yer verilmiştir. Bu kapsamda yapılan incelemede, itirazen şikâyet dilekçesinde çöp kamyonlarının ve vakumlu yol süpürme araçlarının yüklü ağırlığına ilişkin yapılan belirlemelerin rekabeti daralttığı iddiasının, idarece söz konusu yüklü ağırlıklar belirlenirken “en fazla” ibaresi belirtilmek suretiyle değer aralıkları belirtildiğinden, yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda değerlendirilebileceği dolayısıyla yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ancak 1,53 m³ çöp hazneli rejeneratif fırçalı – fırçasız yol ve zemin süpürme makinesi monteli çift kabin kamyonet (çöp haznesi tipi polipropilen, 4 devirli 2 silindirli 3600 DD/22 hp üst yapı motor gücüne sahip, süpürme tipi fırçasız, start butonu ile hareket eden) aracına ilişkin olarak idarece belirlenen çöp haznesi kapasitesinin aralık belirtilmeden “1,53 m³” gibi net bir sayısal değer şeklinde belirlendiği, aynı durumun “4 devirli 2 silindirli 3600 DD/22 hp” şeklinde belirlenen üst yapı motor gücü belirlemesi içinde geçerli olduğu görülmektedir.

İdarelerin ihtiyaçlarını belirlemede takdir yetkisinin bulunduğu yukarıda belirtilmiştir. Ancak bu yetki idareleri ihalede katılımı daraltacak ve rekabeti kısıtlayacak düzenlemelerde bulunmasına cevaz vermemektedir.

Yapılan inceleme neticesinde, idarece yukarıda yer verilen düzenlemelerin, katılımı daralttığı ve rekabeti kısıtladığı, 14 adet ihale dokümanının satın alındığı ihalede, 2 adet isteklinin teklif sunmasının da bu doğrultuda değerlendirilebileceği, sonuç olarak başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi