KİK Kararı: 2016/UH.II-177

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/006
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 20.01.2016
Karar No : 2016/UH.II-177
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Utta Planlama Projelendirme Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.,

İç Sokak No: 7/2 Güvenevler/A. Ayrancı /ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı Çankaya Mah. İstiklal Cad. Eski Özel İdare İşhanı Kat: 5 Akdeniz/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/134330 İhale Kayıt Numaralı “İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı Bünyesinde Silifke İlçesi 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Yapımı Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 27.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı Bünyesinde Silifke İlçesi 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Yapımı Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Utta Planlama Projelendirme Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. tarafından 04.01.2016 tarih ve 181 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/5 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bahse konu ihalede geçerli tek teklif kendi tekliflerinin kaldığı, idarece söz konusu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle tekliflerinin reddedilerek ihalenin iptaline karar verildiği, rekabetin sağlanıp sağlanmadığı hususunu belirlemede sadece ihalede sunulan teklif sayısı ya da geçerli kalan tekliflerinin sayısına bakılmasının yeterli olmadığı, tekliflerinin sınır değerin üzerinde ve %11,39 kırım oranıyla yaklaşık maliyetin altında olduğu, ihalenin rekabet sağlanamadığı ve kaynakların verimli kullanılmasına olanak sağlanmadığı gerekçesiyle iptal edilmesinin emsal kazanmış mahkeme kararlarına ve Kurul kararlarına aykırı olduğu, idarenin almış olduğu bu karar ile 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, eşit muamele ve güvenilirlik ilkelerini ihlal ettiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu işin “İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı bünyesinde Silifke İlçesi 1/5000 Ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı Yapımı Hizmet Alımı” işi olduğu, işin açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...”hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. ...” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamaları bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen maddelerinden ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve ihalenin iptaline ilişkin olarak idarece tesis edilen işlemin ihale mevzuatına uygunluğunun denetiminin idari işlemin unsurları ve idarece iptal nedeni olarak gösterilen gerekçeler ile sınırlı olarak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

27.11.2015 tarihinde gerçekleşen ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 7 isteklinin katıldığı, 18.12.2015 tarihli ihale komisyonu kararından, Promer Planlama Müh. Tic. A.Ş. nin teklifinin ihale dokümanı satın almadığı dolayısıyla istekli olabilecek sıfatını kazanamadığı gerekçesiyle, Kent Tic. Ltd. Şti. ve Er Tasarım Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle, Dört E Tic. Ltd. Şti. , Modül Planlama Tic. Ltd. Şti. , Taha Orhan A.Ş. ve Ana-Kent Planlama A.Ş. nin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Utta Planlama Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin geçerli kabul edildiği, ancak ihalede teklifi yaklaşık maliyetin altında sınır değerin üzerinde tek teklifin yer aldığı, söz konusu durumun 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle Utta Planlama Tic. Ltd. Şti nin teklifinin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Şikayete konu ihaleye katılan Dört E Tic. Ltd. Şti., Modül Planlama Tic. Ltd. Şti. , Taha Orhan A.Ş. ve Ana-Kent Planlama A.Ş.nin teklifinin yeterlilik kriterlerinin sağlanması yönünden geçerli olduğu ancak idarece yaklaşık maliyetin üzerinde olan bahse konu tekliflerin değerlendirilmeye alınmadığı, bu durumda başvuruya konu ihalede yeterlilik kriterlerini sağlayan 5 isteklinin bulunduğu, ihaleye katılım aşamasında rekabetin sağlandığı, kaldı ki sadece geçerli teklif sayısına bakılarak ihalede rekabet koşullarının sağlanmadığının ileri sürülemeyeceği, yeterlilik kriterlerini sağlayan 4 isteklinin teklifi yaklaşık maliyetin üzerinde olsa dahi 1 isteklinin teklifinin sınır değerin üzerinde ve yaklaşık maliyetin altında olduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda rekabetin oluşmadığının söylenemeyeceği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan incelemeye konu ihalede geçerli teklifler arasında en düşük teklifin başvuru sahibi istekliye ait olduğu, bahsi geçen isteklinin 412.316,00 TL tutarındaki teklif fiyatının sınır değerin üzerinde yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte idare tarafından ihale konusu işin öngörülen bedelini belirlemek amacıyla hesaplanan 465.306,50 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin %88,61’ine tekabül ettiği, bu yönüyle kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği, bu itibarla, ihaleye katılan istekli olabilecek sıfatını kazanmayan Promer Planlama Müh. Tic. A.Ş. nin dışında kalan 7 istekliden ikisinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olan aksaklıkların isteklilerin kendi hatalarından kaynaklandığı ve yaklaşık maliyetin altında geçerli teklifin sunulduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, idarenin “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerine aykırılık bulunduğu yönündeki iptal gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibi isteklinin, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptal edilmesi gerektiği yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, iptal gerekçesinin ve iptal işleminin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle “idarenin ihalenin iptali kararının iptaline” karar verilmiştir.

Anılan kararda, incelemeye konu ihalede geçerli teklifler arasında en düşük teklifin başvuru sahibi istekliye ait olduğu, bahsi geçen isteklinin 412.316,00 TL tutarındaki teklif fiyatının sınır değerin üzerinde yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte idare tarafından ihale konusu işin öngörülen bedelini belirlemek amacıyla hesaplanan 465.306,50 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin %88,61’ine tekabül ettiği, bu yönüyle kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği, bu itibarla, ihaleye katılan istekli olabilecek sıfatını kazanmayan Promer Planlama Müh. Tic. A.Ş. nin dışında kalan 7 istekliden 2’sinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olan aksaklıkların isteklilerin kendi hatalarından kaynaklandığı ve yaklaşık maliyetin altında geçerli teklifin sunulduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda, idarenin “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerine aykırılık bulunduğu yönündeki iptal gerekçesi mevzuata uygun olmadığı ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan maddenin gerekçesinde yer alan; “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılamaması ya da Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti” gibi nedenlerle ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, Kanun’un 40’ıncı maddesinin altıncı fıkrası ile, ihale komisyonu kararı üzerine, ihale yetkililerine ihale komisyonu kararının alınmasından itibaren 5 iş günü içerisinde yapacakları inceleme sonucunda, gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihalenin iptal edilmesi hususunda takdir yetkisi verildiği anlaşılmakla birlikte, ihale komisyonları ile ihale yetkililerinin söz konusu yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığı, bu yetkinin mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılması gerektiği açıktır.

İncelenen ihalenin idarece 29.01.2015 tarihli ihale komisyon kararıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi uyarınca iptal edilmesine karar verildiği, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararında; ihalede teklifi yaklaşık maliyetin altında sınır değerin üzerinde tek teklifin yer aldığı, söz konusu durumun Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle Utta Planlama Tic. Ltd. Şti nin teklifinin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği belirtilmiştir.

Bu durumda, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile 4734 sayılı Kanunun 5’nci maddesinde yer alan ilkeler çerçevesinde, söz konusu ihalenin Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi uyarınca ihale komisyonu tarafından iptal edilmesine ilişkin gerekçenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği ve ihalenin iptal işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “idarenin ihalenin iptali kararının iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi