KİK Kararı: 2016/UH.I-45

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/002
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 07.01.2016
Karar No : 2016/UH.I-45
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Koçlar Turz. Taş. Pet. İnş. Gı. Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Plevne Mah. Babür Cad. No: 20 Altındağ/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Meteoroloji Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü,

Kalaba Sanatoryum Cad. Haliç Sok. No: 06 06120 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/142339 İhale Kayıt Numaralı “Meteoroloji 9 Bölge Müdürlüğü Personel Servisi ve Hizmet Aracı Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Meteoroloji Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 19.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Meteoroloji 9 Bölge Müdürlüğü Personel Servisi ve Hizmet Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Koçlar Turz. Taş. Pet. İnş. Gı. Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.12.2015 tarih ve 98097 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3376 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının Teknik Şartname’ye aykırı hususlar içermediği, Teknik Şartname ve yayımlanan servis güzergâh bilgi formlarındaki açıklamalara göre tekliflerinin hazırlandığı, ihale dokümanına aykırı olduğu tespit edilen hususların idarece açıklanması gerektiği, ihale dokümanında ki şartlar ile reel çalışma şartları arasında uyumsuzluk var ise aşırı düşük açıklaması istenirken hangi servis aracının kaç km yapacağının belirtilerek tekrar aşırı düşük sorgulamasının yapılmasının gerektiği, teknik dokümanlara uygun sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

Personel servis araçlarındaki yakıt giderleri açıklamalarına ilişkin belgelerin, araçların boş ve trafik olmayan alanlardaki tüketimleri içerdiği, gerçek maliyetleri karşılayan belge niteliği taşımadığının ifade edildiği, yapılan aşırı düşük teklif açıklaması ve belgelendirmenin Kamu ihale Genel Tebliği’ne uygun olduğu, hiçbir araçta boş - dolu olarak yakıt hesabı yapılamayacağı ve katalog düzenlenemeyeceği, tespit edilemeyecek personel ağırlığı, personel kg değişimleri, şoför agresif kullanımı gibi hususlar ile yakıt tüketiminin hesaplanamayacağı, ayrıca araçların yakıt tüketiminin şehir içi kullanım şartları dikkate alınarak hesaplandığı, aracın trafiğe kapalı olarak yakıt tüketiminin hesaplanmadığı, yapılan hesaplamada aykırılık tespit edilen hususların ve gerçek hesaplama maliyetinin taraflarına açıklanması gerektiği, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olduğu,

Ayrıca idarenin cevap yazısında belirtmiş olduğu gerekçelere ilişkin olarak ise aracın Şehir İçi 100 Km de 9.20 lt yakıt tüketeceği aracın ilk üretiminde tespit edildiği, daha sonra değişkenlik gösteren bir özellik olmadığı, herkes için düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler arasında yer aldığı, fiyat teklifi niteliğinde olmadığı, örnek olarak verilen 25.11.2015 tarihli ve 2015/UH. II-3137 sayılı kamu ihale kararı ile aynı nitelikte olmadığı,

Firmaları tarafından Özer Tur tarafından ihale dokümanlarına ve mevzuata uygun Teklif Mektubu aldığı, İdari Şartname de 3 araç öz malı olarak istenmekte ve çalıştırılması şartı aranmayacaktır denildiği, bu araçların Koçlar Turizm firmasına ait olduğunun belirtildiği, piyasa şartlarına uygun olarak firmalarının da aynı fiyattan bu araçları çalıştırabileceği veya Özer Tur’dan kiralayabileceği anlatılmak istendiği,

Servis araçların güzergâh izin ve uygunluk belgesi alması için Ulaşım Dairesi Başkanlığına yatırılması gereken bedeli ispatlamak amacı ile idareye belge sunulduğu, fakat belgede kasa değişikliği yapılan bir araca yeniden uygunluk belgesi alındığından aracın satış işlem bedeli yazıldığı, belge de sunulan tutarın EGO Genel Müdürlüğünden teyit edilebileceği, ayrıca idarenin istemiş olduğu aşırı düşük teklif sorgulamasında teklif fiyatı oluşturan önemli kriterler tam ve açık olarak belirtilmediği gibi güzergâh izin ve uygunluk belgesi giderlerinin de istenmediği, maliyetleri tam olarak hesaplayabilmek amacı ile öngörülen bu giderlerden dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği,

Gümüş Otomotiv/Şakir Seyfi tarafından alınan fiyat teklifinde araçların kaç km’de periyodik bakımının yapılacağının açıkça belirtildiği, araçların yapacağı toplam km hesaplanarak Hangi aracın kaç kere bakıma gireceğinin tespit edildiği, kaç km yapacağı belli olmayan araçlara ise yıllık 3 sefer bakım gideri öngörüldüğü ve maliyet analiz tablosuna yansıtıldığı, Gümüş Otomotivden araçların ulaşabileceği ortalama km’lere göre periyodik bakım ücretlerinin fiyatlarının alındığı, idarenin bu hususu yanlış yorumladığı,

Teknik Şartname de “a) Binek ve kamyonet araçlarından faydalanma; Araçlar ekli listelerde belirtilen birimlere deposu dolu olarak teslim edilecek, dolu olarak geri teslim alınacaktır;” düzenlemesinin yer aldığı, araçların deposu dolu olarak teslim edilip dolu olarak geri alınacağına göre gider öngörülmemesi gerektiği, idarenin zarara uğramasını engellemek amacı ile aşırı düşük teklif açıklamasının tekrar incelenmesi, tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2.b maddesinden ihale konusu işin miktarı ve türünün “5 Adet Minibüs Servis Hizmet Aracı, 1 Adet Binek Hizmet aracı, 2 Adet 4x4 Arazi Aracı ve 5 Adet Kamyonet Hizmet Aracı” olduğu görülmüştür.

01.12.2015 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde ise, söz konusu ihaleye 6 adet teklif sunulduğu Kaya Seyahat Turizm. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, Birlikbir Sey. Oto. Gı. Turz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Yeni Metkan Turz. Taş. Oto. İnş. Taah. Eml. Gı. Tem. Hiz. Kuy. San. ve Tic. Ltd. Şti., Koçlar Turz. Taş. Pet. İnş. Gı. Hayv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Hamza Zararsız firmasının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Onural Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük olan isteklilere gönderilen 20.11.2015 yazıda “Meteoroloji 9. Bölge Müdürlüğünün 2015/142339 ihale kayıt numarası ile 19.11.2015 tarih ve saat 10:00 da yapılan 2016 yılı personel servisi ve hizmet aracı kiralama hizmet alımı ihalesinde 5 adet servis, 1 adet binek, 2 adet 4x4 ve 5 adaet 4x2 kamyonet hizmet aracı için vermiş olduğunuz teklif aşırı düşük bulunmuştur. 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif edilen hizmetin özgünlüğü açısından yapacağınız açıklamalarınızı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1 maddesinde belirtilen süre içerisinde yine anılan Tebliğ’in 79.2 ve 79.3 maddelerinde belirlenen kriterlere göre yapmanızı rica ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmüne göre, idarelerce teklifte önemli görülen bileşenler tespit edilerek, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlere ilişkin olarak açıklama istenilmesi gerekmektedir. Ancak idarenin aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderdiği yazıda, teklifte yer alan önemli bileşenlerin idare tarafından belirlenmediği, bu bileşenlerin tespitinin isteklilerin takdirine bırakıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda, içerisinde tür ve kapsam itibarıyla farklılık arz eden çeşitli maliyet bileşenleri bulunan ihale konusu işte, aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde sunulacağı, hangi bileşenlerin açıklanacağı net olmadığından aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin sağlıklı şekilde sonuçlandırılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerden Koçlar Turz. Taş. Pet. İnş. Gı. Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmış olan maliyet analiz tablosunda 17 kalem için açıklama yapıldığına dair listenin sunulduğu, Yeni Metkan Turz. Taş. Oto. İnş. Taah. Eml. Gı. Tem. Hiz. Kuy. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama listesinde ise 9 kalem için açıklama yapıldığına dair listenin sunulduğu, Birlikbir Sey. Oto. Gı. Turz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ise 14 kalem için açıklama yapıldığına dair listenin sunulduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından yapılan açıklama kalemlerinin birbirinden farklılıklar arz ettiği, Koçlar Turz. Taş. Pet. İnş. Gı. Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamada farklı olarak, araçlarda yer alacak olan tanıtıcı levha ve resmi hizmete mahsustur ibaresi yazılan levha maliyetine yer verildiği görülmüştür.

Yeni Metkan Turz. Taş. Oto. İnş. Taah. Eml. Gı. Tem. Hiz. Kuy. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama listesinde ise diğer isteklilerden farklı olarak, maliyet bileşenleri icmal tablosunda açıklama istenmeyen diğer giderler sütununa yer verildiği, ayrıca akü gideri, yağ giderine ilişkin olarak fiyat teklifinde ayrı maliyetler öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Birlikbir Sey. Oto. Gı. Turz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında diğer isteklilerden farklı olarak, kışlık zincir maliyetine, fenni ve eksoz muayene ve tüvtürk maliyetine, amortisman gideri maliyetine, araç teslimatı intikal maliyetine, konaklama maliyetine, belediye harç ve vergiler maliyetine, depo dolum maliyetine yer verildiği görülmüştür.

Nitekim aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazı kapsamında teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmemesinin, açıklama sunan istekliler tarafından araç giderleri içerisindeki bazı bileşenlere ilişkin olarak açıklama yapılması veya yapılmaması sonucunu ortaya çıkardığı, dolayısıyla yazı kapsamında teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmesinin aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirilmesine ilişkin objektif kriterler ortaya konulması açısından önem arz ettiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, teklifi aşırı düşük olan istekliler tarafından açıklama yapılması ve bu açıklamanın değerlendirilmesi işlemlerinin daha sağlıklı şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla, idarece maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlerle ilgili açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerin idarece belirlenen tüm maliyet bileşenleri için gider öngörmeleri, ancak sadece idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili olarak açıklama yapmaları gerektiğinin de belirtilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin mevzuata uygun şekilde tekrarlanması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi