KİK Kararı: 2016/UH.I-43

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/002
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 07.01.2016
Karar No : 2016/UH.I-43
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Atatürk Bulvarı No: 1/28 Karşıyaka/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

Cumhuriyet Bulvarı No: 16 35250 Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/108979İhale Kayıt Numaralı “İçmesuyu Su Tankeri Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 08.10.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İçmesuyu Su Tankeri Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.12.2015 tarih ve 95897 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3251 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 25.11.2015 tarihli kesinleşen ihale kararına göre ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Çalık İnş. Malz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, kendilerinin ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendikleri, kesinleşen ihale kararının tebellüğü üzerine 01.12.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, idarece 04.12.2015 tarihinde alınan karar ile şikâyet başvurularının reddedildiği, ancak idareye yaptıkları şikâyet başvurularının detaylı olarak cevaplandırılmadığı ve taraflarına teknik bir açıklamanın yapılmadığı, kendilerine idarece verilen cevaptan; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kullanılacak araçların firmanın kendi malı olmadığı ve kiralama yoluyla bu işi yaptıracaklarının anlaşıldığı, bu durumda maliyetlerin daha yüksek olacağı, anılan firmanın kârlılığının ispatının mevzuata uygunluğu konusunda şüphelerinin bulunduğu,

Ayrıca anılan firmanın aşırı düşük teklif savunma dosyasında yer alan proforma faturaların idarece incelendiği ve uygunsuz bir durum olmadığının beyan edildiği, fakat bu boyuttaki bir işin en önemli kalemlerinden biri olan araç ve ekipmanların temini sorgulanırken EK-0.6 satış tutarı tespit tutanağının meslek mensubundan istenilmesi gerektiği, proforma faturaların üzerinde yer alması gereken ibarenin yazılı olmadığı, satış tutarı tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olan su tankeri aracı kiralama, kontrollük aracı kiralama, araç üstü ekipman kiralamalarının satış faturalarına ait o dönem içindeki toplam satış, toplam miktar ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirlenmesi gerektiği, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının en az %80’i kadar teklif verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği, sonuç olarak sunulan kiralama proforma faturaların mesnetsiz olduğu,

Araçlara ilişkin sunulan proforma faturaların ve araç ruhsatlarının noter onaylı nüshalarının istenilmesi gerektiği, yevmiye defteri sıra numaralarının belirtilmesi ve yevmiye defterinin o kısmını gösteren sayfaların noter onaylı nüshalarının istenilmesi gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif savunma dosyasında yakıt sarfiyatının yetkili bayiden alınmış yakıt tüketim bilgi yazısı ve kataloglardan alınmış bilgiler kullanılarak belirlendiği, yapılan araştırmalar sonucunda hiçbir ağır vasıta yetkili satıcısının yakıt tüketim bilgi yazısı vermeye yetkili olmadığının ve satış politikalarından dolayı düz yolda ve standart hızla katedilen mesafeler için sözlü olarak bilgi verilebileceğinin anlaşıldığı, ihale konusu işin yapılacağı yerler ve engebeli arazide yol katedileceği göz önüne alındığında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın nakliye formüllerinde kullanılan A katsayısının yapılacak hesaba yansıtılması gerektiği, ayrıca Kurum tarafından yapılacak araştırma neticesinde ağır vasıta araçlarının hiçbirinin internet sitelerindeki kataloglarda yakıt sarfiyatı bilgisine ulaşılamayacağı, köylerdeki su depolarına su basılırken her seferinde %25 daha fazla akaryakıt harcandığı, bu durumda birim fiyat teklif cetvelinin 1 ve 2 nolu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların analizlerinde akaryakıt sarfiyat hesabının eksik kaldığı, sonuç olarak analizlerde kullanılmış olan birim akaryakıt sarfiyatı miktarlarının gerçeği yansıtmadığı, bu durumun haksız rekabet oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “İçmesuyu Su Tankeri Kiralanması” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

- İzsu çalışma ruhsatı (İzsu Genel Müdürlüğü internet sayfasında, Hizmetlerimiz- Tarifeler- Makine ve Araç Kiralama Bölümde detaylı bilgi sunulmuştur.)

- Kasko sigortaları dahil her türlü sigorta bedelleri, taşıt vergisi, muayene v.b. sorumluluklar ile amortisman giderleri, tamir, bakım, lastik, akaryakıt, yağ, üstübü vb. gibi sarf malzeme giderleri ve muhtasar vergiler, tanker şoförü, şoföre ait sigorta ve tüm yasal ödemeleri ile diğer benzeri masraflar yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.

- Su tankerlerinin dolumu için gerekli hortum ve ek parçaları firma tarafından temin edilecek olup bu işlemler teklif fiyata dahildir.

- İhtiyaç duyulduğunda tankerler 7 gün 24 saat çalıştırılabilecektir. Yüklenici böyle durumlarda değiştirici şöförleri ücret talep edilmeksizin temin edecek olup bu işlem ile ilgili giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

- Teknik Şartneme'nin 6.10. Maddesinde özellikleri, niteliği, çalışma şartları ve giderleri belirtilen 1 adet araç için ayrıca bir ödeme yapılmacak olup teklif fiyata dahildir.

- İş veren Mali Mesuliyet ve 3. Şahıs Sorumluluk Sigortası giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

- Su tankerlerinde, araçların günlük yaptıkları toplam km. ve anlık araç yerinin tespiti için, araç takip cihazı olacaktır. Bu işlemler için gerekli cihaz Doküman ve şifreler yer teslimiyle birlikte idareye teslim edilecek olup bu işlemle ilgili giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

- Yüklenici karı teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Su tankeri için 70 Km/gün ile sınırlı günlük sabit kiralama bedeli (yakıt + amortisman + şoför vs. giderler dahil olmak üzere) (6 tanker x 730 gün= 4380 gün)

gün

4.380

2

Su tankeri için 70 Km doldurduktan sonra yapılacak her bir km. başına hizmet bedeli (yakıt + amortisman + şoför vs. giderler dahil olmak üzere)

kilometre

220.000

3

Mesai saati (8:00-17:00) sonrası İdarenin talimatı ile fazla mesai yapılması durumunda çalışacak her bir saat başına hizmet bedeli (yakıt + amortisman + şoför vs. giderler dahil olmak üzere)

saat

10.000

tablosuna,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 730 (yediyüzotuz) gündür.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) Genel Müdürlüğü, Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Su ve Kanal İşletme Dairesi Başkanlığı’na bağlı Ödemiş Şube Müdürlüğü (Ödemiş, Kiraz ve Beydağ) sorumluluk sınırları içerisinde iki adet, Bergama Şube Müdürlüğü (Bergama, Dikili, ve Kınık) sorumluluk sınırları içerisinde bir adet, Tire Şube Müdürlüğü (Tire) sorumluluk sınırları içerisinde bir adet olmak üzere su teminini yetersiz olduğu bölgelerde, içme suyu ihtiyacının karşılanması için sürücülü olarak su tankeri kiralanması işini kapsar.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Su tankeri teknik özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.12 İdaremiz tarafından kiralanacak olan su tankerleri yüklenicinin kendi malı veya kiralama yolu ile temin ettiği tankerler olacaktır.

4.15 İdare tarafından kiralanacak olan su tankerlerine ait olmak üzere; kasko sigortaları dahil her türlü sigorta bedelleri, taşıt vergileri, muayene vergileri vb. sorumlulukları ile amortismana giderleri, tamir, bakım, lastik, akaryakıt, yağ, üstübü vs. sarf malzeme giderleri, muhtasar vergiler, tanker şoförü, şoföre ait sigorta ve tüm yasal ödemeleri ile diğer benzeri masraflar yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından 2 isteklinin teklifinin geçerli kabul edilerek aşırı düşük sınır değerinin İdari Şartname’nin 33.1’inci maddesine göre 3.182.538,46 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif veren Çalık İnş. Malz. Tic. Ltd. Şti. ile Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.den 19.10.2015 tarihli yazılarla teklif bileşenlerinden “söz konusu iş için çalıştırmayı planladığınız su tankerlerinin temin edilme biçimi (kendi malı, kiralama) ile teklif fiyatınızı oluşturan iş kalemine ait birim fiyatınıza” ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun kabul edilerek ihalenin Çalık İnş. Malz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Şahinler Hafriyat Yapı Tarım Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeline ilişkin olarak sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan “araçlara ilişkin sunulan proforma faturalar ile analizlerde kullanılmış birim akaryakıt sarfiyatı miktarlarına” ilişkin iddialarda bulunulduğu görülmüştür.

Proforma faturalara ilişkin olarak yapılan incelemede:

İhale üzerinde bırakılan Çalık İnş. Malz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük savunma dosyasında sunduğu belgeler incelendiğinde: 6 adet Mercedes Benz marka Atego 2124 C / 48 E5 standart donanımlı araçlara ilişkin Hases Oto. Yat. ve Paz. A.Ş. tarafından 23.10.2015 tarihinde düzenlenen ve toplam bedeli 1.042.986,01 TL olan Yeminli Mali Müşavir Halil Cabar onaylı proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturanın üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/10/2015) tarih ve (MN26/178) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin ve meslek mensubu imzası ile kaşesinin bulunduğu, sunulan belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Dacıa Yeni Sandero Stepway 1.5 dCi 90 bg EVTEC1 PARTO1 RSNORM TETA aracına ilişkin Ernaz Servis Oto. Paz. San ve Tic. A.Ş. tarafından 27.10.2015 tarihinde düzenlenen ve teslim fiyatı 46.750,01 TL olan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Ersin Kayaoğlu onaylı proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturanın üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (27/10/2015) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ve meslek mensubu imzası ile kaşesinin bulunduğu, sunulan belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Mercedes Atego 2124 marka araca monte edilecek malzemelere ilişkin İzmir Tanker Treyler San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 23.10.2015 tarihinde düzenlenen ve toplam bedeli 184.080,00 TL olan Serbest Muhasbeci Mali Müşavir Engin Tümer onaylı proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma faturanın üzerinde “bu fiyat teklifindeki birim fiyatların, mükellefin yasal defter belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 24.10.2015 tarih ve 001 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresi ve meslek mensubu imzası ile kaşesinin bulunduğu, sunulan belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte anılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan 3 adet proforma faturanın ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, söz konusu tutanakların fiyat teklifi ekinde sunulmasına gerek olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde gerekli görülmesi halinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin öngörüldüğü, idarece söz konusu tutanakların gerekli görülmeyerek istenilmediği, Kurumun gerekli görmesi ile ilgili olarak ise meslek mensubu onaylı tutanakların 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanılabileceği, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 sayılı Kanun’a ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı, başvuru sahibi tarafından iddiasını destekleyici herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı hususları dikkate alındığında, bu konuda daha ayrıntılı bir inceleme yapılmasına gerek bulunmamış ve şekil bakımından mevzuata uygun olan proforma faturalara ilişkin olarak başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan idarece ihale dokümanında ihale konusu işte kullanılacak su tankerlerinin temin edilme biçimine ilişkin olarak ya yüklenicinin kendi malı ya da kiralama yolu ile temin edileceğinin belirtildiği, işin denetiminde kullanılmak üzere istenilen bir adet sürücüsüz binek aracının temin edilme biçimi ile ilgili olarak ihale dokümanında bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

İkincil mevzuatta kendi malı olarak istenilen araçların tevsik yönteminin “ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu” olarak belirlendiği, ayrıca geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında araçlara ilişkin proforma fatura sunulduğu görülmekle birlikte, aşırı düşük savunma dosyasında proforma fatura ile alınacak demirbaş araçlara ait amortisman gideri öngörüldüğüne ilişkin belgelerin yer aldığı, dolayısıyla anılan isteklinin bahse konu araçları ihale üzerinde kalması halinde satın alacağı, bu itibarla kendi malı olmayan araçlara ilişkin amortisman bedeli öngörüldüğünün anlaşıldığı, ancak mevzuatta kendi malı olması istenilen araçların tevsik yönteminin neler olduğunun sayılmak suretiyle net olarak belirtildiği (ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu), dolayısıyla proforma fatura ile alınması öngörülen araçların demirbaş olarak kabul edilemeyeceği, bir diğer ifadeyle ileride firmanın demirbaşına girecek araçlara yönelik proforma fatura ile yapılan belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı,

Ayrıca anılan isteklinin teklif fiyatını açıklarken proforma faturaların bedellerini yansıtmadığı, söz konusu faturalara konu araçlar kendi malıymış gibi değerlendirilerek proforma faturaların üzerindeki tutarlar esas alınarak hesaplanan amortisman gideri olarak öngördükleri bedeli teklif fiyatlarına yansıttıklarının görüldüğü, ancak sadece kendi malı olarak istenilen araçlara ilişkin olarak amortisman ayrılacağı, bir başka deyişle araçlarla ilgili amortisman gideri öngörülebilmesi için araçların isteklinin kendi malı olması gerektiği hususları bir arada değerlendirildiğinde bahse konu isteklinin teklif fiyatı içerisinde araçlara ilişkin bedel öngörülmediği sonucuna ulaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Öte yandan anılan istekli tarafından araçlara ilişkin sunulan proforma faturaların ve araç ruhsatlarının noter onaylı nüshalarının istenilmesi gerektiği, yevmiye defteri sıra numaralarının belirtilmesi ve yevmiye defterinin o kısmını gösteren sayfaların noter onaylı nüshalarının istenilmesi gerektiği iddialarına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak araçların kendi malı olduğunu gösteren hiçbir belge sunulmadığı, bir diğer ifadeyle başvuru sahibinin iddiaların araçların kendi malı olduğunu gösteren belgelerin incelenmesine yönelik olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibi isteklinin bu yöndeki iddialarının dayanağının olmadığı sonucuna varılmıştır.

Analizlerde kullanılmış birim akaryakıt sarfiyatı miktarlarına ilişkin olarak yapılan incelemede:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından akaryakıt maliyetlerine ilişkin Mercedes Benz Atego 2124C/48 E5 2015 model aracın 1 km ortalama yakıt tüketim miktarı 0,25 lt, 2015 Model Dacia Sandero Stepway 1.5 dci 90 bg aracının şehir içi ortalama yakıt tüketim miktarının ise 0,046 lt olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından kaşe ve imzalı belgenin sunulduğu, belge ekinde,

- 06.10.2015 tarihli EPDK bayi satış fiyatı bülteni,

- Hases Oto. Yat. ve Paz. A.Ş. Mercedes - Benz bayisinden alınan 100 km ortalama yakıt tüketimlerine ilişkin yazı,

- 2015 Model Dacia Sandero Stepway 1.5 dci 90 bg aracın 100 km ortalama şehir içi yakıt tüketimini gösteren kataloğun sunulduğu görülmüştür.

Hases Oto. Yat. ve Paz. A.Ş. tarafından üzerinde “Mercedes benz marka atego 2124c/48 E5 aracın genel müşteri kullanımına göre 100 km deki ortalama yakıt tüketimi 25 lt seviyelerinde olup yol, hava şartları, üst yapı özellikleri, yüksüz veya tam yüklü durumu, sürücü kullanımına göre farklılık gösterebilir” beyanının yer aldığı 23.10.2015 tarihinde düzenlenmiş belge ve “www.dacia.com.tr” internet sitesinden çıkartılmış Şubat 2015 tarihli kataloğun motor seçenekleri bölümünün yer aldığı sayfalar ile rapor tanzim tarihi itibariyle hem “www.dacia.com.tr” hem de “www.mercedes-benz.com.tr” internet adreslerinde yer alan bilgiler üzerinden yapılan incelemede de aynı sonuçlara ulaşılmış olup başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde ifade edilen internet sitesinde yapılan incelemede bu bilgilerin yer almadığı iddiasının doğru olmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan ihale konusu işin yapılacağı yerin Teknik Şartname’de açıkça belirtildiği, ihaleye teklif veren isteklilerinin tekliflerini oluştururken kullanacakları araçların kaç km yol katedecekleri ile akaryakıt sarfiyatına ilişkin öngörülerinin bu çerçevede hesaplanarak teklif verilmesi gerektiği, ayrıca akaryakıt sarfiyat miktarlarına ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın A katsayı kullanılma zorunluluğunun ne ihale dokümanında da ne de mevzuatta yer almadığı, kaldi ki ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından akaryakıt sarfiyatına ilişkin sunulan belgelerinden ortalama yakıt tüketimi bilgisinin kullanıldığı, basiretli tacir olarak nitelendirilen isteklilerin söz konusu durumu değerlendirerek teklif vermeleri gerektiğinin kural olarak kabul edildiği, açıklanan nedenlerle anılan isteklinin açıklamalarında yer alan akaryakıt sarfiyat miktarlarının gerçeği yansıtmadığı iddiasının yerinde olmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Çalık İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının “bahse konu isteklinin teklif fiyatı içerisinde araçlara ilişkin bedel öngörülmediği” gerekçesine dayanılarak uygun olmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan Çalık İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin“Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Çalık İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; aşırı düşük teklif açıklamalarında araçlara ilişkin proforma fatura sunulduğu görülmekle birlikte, aşırı düşük savunma dosyasında proforma fatura ile alınacak demirbaş araçlara ait amortisman gideri öngörüldüğüne ilişkin belgelerin yer aldığı (s.34), dolayısıyla anılan isteklinin bahse konu araçları ihale üzerinde kalması halinde satın alacağı, bu itibarla kendi malı olmayan araçlara ilişkin amortisman bedeli öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Demirbaş araçlara ilişkin belge tevsikinin kira yöntemi yada kendi malı olarak mevzuatta yer aldığı, bunların dışında bir alternatifin olmadığı, normal koşullarda her isteklinin ihaleyi kazanabilmek amacı ile teklif verdiği ve ihaleyi kazandıktan sonra da bu malzemeleri satın alacağı kurgusuna dayanılarak ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından kendi malı olmayan demirbaş malzemelerine ilişkin sunulan üç proforma faturanıntoplam tutarı üzerinden yıllık % 20 ve % 25 olmak üzere 4 ve 5 yıl üzerinden amortisman hesabı yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işe ait maliyetleri tevsik etmek için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu, diğer yandan dokümanda bu malzemelerin kendi malı olacağına ilişkin düzenlemesinin de bulunmadığı hususu göz önüne alındığında, hayatın olağan akışı içinde piyasanın bu yönde çalıştığının bilindiğinin açık olduğu, her ihalede farklı malzeme çeşitliği yönünden isteklinin bu malzemelerin maliki olması hususunun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen amortisman hesabının kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu, bu nedenle ihalenin üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunun “Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi