KİK Kararı: 2016/UH.I-3259

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/070
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 28.12.2016
Karar No : 2016/UH.I-3259

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Mert Cantur Taşımacılık Nak. İnş. Tem. Otom. Gıda Tic. Ltd. Şti.,

Fatih Mah. Cebi Cad. No: 48/A SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 7.Bölge Müdürlüğü,

İstiklâl Caddesi No: 138 55070 İlkadım/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/410858 İhale Kayıt Numaralı “Dsi 7 Bölge Müdürlüğü (2017 Yılı) Taşıt Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 7.Bölge Müdürlüğü tarafından 14.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Dsi 7 Bölge Müdürlüğü (2017 Yılı) Taşıt Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Mert Cantur Taşımacılık Nak. İnş. Tem. Otom. Gıda Tic. Ltd. Şti.nin 25.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.12.2016 tarih ve 67564 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2884 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Hedef Servis Hizmetleri Taşımacılık Otomotiv Gıda Mobilya Tekstil İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının tekrar incelenmesi gerektiği;

-Kiralayacaklarını ifade ettikleri tüm araçlara ait; kasko, sigorta, MTV, muayene giderleri vb. dahil kiralandığından bu araçlar için, kasko, sigorta, MTV ve muayene giderleri hesaplanıp hesaplanmadığı,

-Kiralama giderini tevsik için sunulan proforma faturaların altında “fiyatlara kasko, sigorta, MTV, muayene giderleri dahildir” ibaresinin yer alıp almadığı, bahse konu giderlerin her biri için ayrı bir bedel öngörülüp öngörülmediği, sadece araçlara toplam bedelin belirlendiği anlaşıldığından açıklamanın bu yönüyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu madde hükümlerine ve mevzuata uygun olup olmadığı,

-Özel araç sahiplerine ait alınan proforma faturada öngörülen bir periyodik bakım bedelinin tevsik edilip edilmediği,

-Söz konusu proforma faturada Tebliğ açıklamasına uygun olarak yetkili meslek mensubunun yer vermesi gereken ifadeye yer verilip yer verilmediği, bu yönüyle açıklamanın mevzuata uygun olup olmadığı,

-Lastik giderine ilişkin olarak, ihale konusu iş süresince her yıl için bir kışlık, bir yazlık takım lastik kullanılacağından, anılan bedelin tevsikine yönelik proforma fatura sunulup sunulmadığı, söz konusu proforma faturada Tebliğ açıklamasına uygun olarak yetkili meslek mensubunun yer vermesi gereken ifadeye yer verilmediği, bu yönüyle açıklamanın mevzuata uygun olup olmadığı,

-İşçilik maliyet giderine ilişkin olarak Teknik Şartname’de ihale konusu araçlar için şoför dahil fiyat teklifi verileceği belirtilmiş olup, Kurum işçilik modülü kullanılarak elde edilen bedel ile hesaplamalarda katsayıları belirleyerek işçilik hesabının yapılıp yapılmadığı,

-Yapılan tespit ve değerlendirmelerimiz sonucunda, anılan isteklinin sunduğu açıklamanın belirtilen yönlerden mevzuata uygun olup olmadığı,

-Ayrıca sunulan sözleşmelere göre kiralanan aracın her türlü vergi ve para cezasının, yakıt giderlerinin, araçların muayene giderlerinin, ferdi kaza sigortası, trafik sigortası giderlerinin, amortisman giderlerinin, kasko ücretlerinin, araçların lastik giderlerinin, ve bandrol giderlerinin kiraya veren tarafından karşılanacağı, işçilik giderlerinin ise kiracıya ait olup olmadığı,

-İhaleye ait Şartname’de ihalede çalıştırılacak araçlara ait minibüslerin P2 taşıt kartları ile kamyonetlere ait K belgesi türünden taşıt kartlarının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında anılan isteklinin sunup sunmadığının Kamu İhale Kurulunca tetkik edilmesi gerektiği,

-İhale komisyonu tarafından Şartnamede hüküm altına alınan taşıt kartlarına ait incelemelerin yapılıp yapılmadığının Kamu İhale Kurulunca incelenmesi gerektiğinin düşünüldüğü,

-Kiralanan araçlara ait ruhsatlardaki yaş hadlerinin, Teknik Şartname’de belirtilen araçlara ait yaş hadlerini karşılayıp karşılamadığının incelenmesi gerektiği,

-Anılan istekli tarafından verilen bedel ile günün ekonomik şartları ve mevcut piyasa koşullarında bu işin yapılamayacağı,

-Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi hükümleri gereği EK-O formlarının istekliden istenilerek fiyat teklifi veren firmanın teklif konuları kapsamında araçlara ait şirket envanterlerinin incelenmesi ve geçmiş dönemlerde ihale konusu araçlara ait fiyat teklifi verip vermediğinin tetkinin yapılması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasına ait itiraz konularında belirtilmiş olan esasların Kamu İhale Kanunu, Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin hükümleri çerçevesinde incelenmesi ve Kamu İhale Kanun’un 17’nci maddesi hükümleri gereği isteklinin işlemiş olduğu suçun kanun hükümleri gereği cezalandırılması gerektiği,

-İşçilik giderleri, araç şoförlerine ait iş sağlığı ve güvenliği maliyeti, amortisman gideri, aracın yıllık bakım gideri, tamir bakım ve onarım giderleri, kışlık lastik giderleri, yazlık lastik giderleri, kışlık ve yazlık lastik değişim giderleri, zincir giderleri, zorunlu trafik giderleri, (motorlu taşıtlar MTV giderleri), ferdi kaza koltuk sigortası giderleri, mali mesuliyet sigortası giderleri, egzoz pulu giderleri, araç takip sistemi (GPS) yakıtmatik cihazı giderleri, fenni muayene giderleri, sözleşme ve genel giderlere ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79'uncu maddesine uygun şekilde olması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan Hedef Servis Hizmetleri Taşımacılık Otomotiv Gıda Mobilya Tekstil İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki;

-İhale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçlara ilişkin öngörülen bedelin tevsikine yönelik sunulan proforma faturada her bir araç için (farklı yaşlarda olan araçlar için) bedellerinin belirtilmediği,

-Araç takip sistemi (GPS) giderlerine ilişkin olarak, düzenlenen proforma faturanın sunulmadığı, söz konusu proforma faturada Tebliğ açıklamasına uygun olarak yetkili meslek mensubunun yer vermesi gereken ifadeye yer verilmediği,

-Sözleşme giderleri hesaplamalarının hatalı olduğu,

-Aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenlerinin idare tarafından net olarak belirlenmediği halde dahi, araçlara ait trafik sigortası, zorunlu mali sorumluluk sigortası, her aracın lastik giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olduğunun kabul edilerek açıklama yapılması gerektiği, bu yönüyle aşırı düşük teklif açıklamasının hatalı olduğu ve sunmuş oldukları aşırı düşük açıklamalarının geçersiz kabul edilmesi gerektiği,

-Aşırı düşük teklif açıklamasında iş güvenliği uzmanı ile ilgili bilgi ve belge sunmadığı,

-Aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusu işte çalıştırılacak şoförler için maliyet bileşenleri olarak iş güvenliğine ait bilgi ve belge sunulmadığı,

-Teknik Şartname’nin 3.16’ncı maddesinde “tüm taşıtlarda HGS (Hızlı Geçiş Sistemi) mevcut olacaktır.”, 3.15’inci maddesinde “tüm taşıtlarda GPS araç takip sistemleri mevcut olacaktır” düzenlemelerinin olmasına karşın aşırı düşük teklif açıklamasında bu giderlere ilişkin olarak bir açıklama sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

...

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “...(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

Kamu ihale mevzuatı gereğince idareye veya Kuruma yapılan bir başvurunun, şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için, başvurunun hukuka aykırı işlem veya eylemlere karşı yapılmış olması gerekmektedir. Şöyle ki başvuruda bulunacak gerçek veya tüzel kişinin bir hukuka aykırı işlem veya eylemleri başvurusunda dile getirmesi durumunda söz konusu başvurudaki husus iddia niteliği taşıyabilir. Aksi takdirde mevzuat başvuru hakkını hukuka aykırı işlem veya eylemlere karşı tanımış olduğundan, hukuka aykırılığın dile getirilmediği başvurular şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu kapsamında değerlendirilememektedir.

Ayrıca herhangi bir belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin yalnızca soru mahiyeti taşıyan ya da sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini veya genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurular ile tüm belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini içeren başvurularda; Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içeren söz konusu başvuruların, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede söz konusu isteklinin iddiaları, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile ihale konusu işi nasıl karşılayacağı, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığının tekrardan incelenerek kontrol edilmesi, aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sunulan belgelerin nasıl sunulduğunun kontrol edilmesi talebini oluşturmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi, idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmesi, aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmesi gerektiği açıktır.

Yapılan inceleme neticesinde, itirazen şikâyet dilekçesinde, idarenin işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, başvurunun ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ve sunduğu belgelerin kontrol edilmesi talebinden ibaret olduğu, Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini doğuracak söz konusu başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin 2’nci kısmına iki, 3’üncü kısmına üç isteklinin geçerli teklif verdiği, teklif tutarı her iki kısımda da sınır değerin altında olan Hedef Servis Hizmetleri Taşımacılık Otomotiv Gıda Mobilya Tekstil İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 08.11.2016 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen bu isteklinin ihalenin başvuruya konu 2 ve 3’üncü kısımlarında en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalenin 2’nci kısmı için Mert Cantur Taşımacılık Nak. İnş. Tem. Otom. Gıda Tic. Ltd. Şti.nin, 3’üncü kısmı için ise Özdağ Turz. Serv. Taş. Oto. İnş. Mob. Kuym. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

08.11.2016 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak; “…personel masrafları ile yakıt, lastik periyodik bakım masrafları…” kalemlerinin belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerinden teklif tutarı sınır değerin altında olan teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, araç takip sistemi, HGS (Hızlı Geçiş Sistemi), trafik sigortası, zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri, iş güvenliği ile iş güvenliği uzmanı giderleri ve sözleşme giderlerinin aşırı düşük teklif sorgulamasında idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla bu giderlere ilişkin açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu giderlerin açıklanması ve uygun olarak açıklanmadığına yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin diğer bir iddiası olan sunulan proforma faturalarda farklı yaşlarda olan araçlar için bedellerinin ayrı ayrı belirtilmediği iddiasına ilişkin olarak; yapılan incelemede ihalenin 2’nci kısmında idare tarafından en az 2012 model, 12 adet (14+1) minibüs ile 4 adet (16+1) minibüs istendiği, bu araçlar için yapılan açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifinde ayrı özellikteki araçlar için ayrı satırlar açıldığı, ayrıca ihalenin 3’üncü kısmında istenilen farklı özellikteki araçlar için alınan fiyat teklifinde de ayrı satırlar açıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi