KİK Kararı: 2016/UH.I-3201

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/069
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 21.12.2016
Karar No : 2016/UH.I-3201

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Deniz Nakliye Gıda Tekstil İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.

Bahçekapı Mah. 2485. Sok. No: 4/7-A Etimesgut/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü,

Atatürk Bulvarı No: 98 3.Kat C Blok 06650 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/397001 İhale Kayıt Numaralı “2017 Yılı Sınavlarına Ait Evrakların Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün Gölbaşı Adnan Güneşoğlu Tesislerinden Alınarak Gizlilik ve Güvenlik Esaslarına Uygun Biçimde Sınav Merkezlerine Götürülüp, Aynı Şekilde Getirilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 09.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017 Yılı Sınavlarına Ait Evrakların Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün Gölbaşı Adnan Güneşoğlu Tesislerinden Alınarak Gizlilik ve Güvenlik Esaslarına Uygun Biçimde Sınav Merkezlerine Götürülüp, Aynı Şekilde Getirilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Deniz Nakliye Gıda Tekstil İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 25.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.12.2016 tarih ve 67510 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2874 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamaları sunan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Hürmet Nak. Oto. Tur. İt. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Mevlana Nak. Oto. İnş. Ltd. Şti.ne ait iş deneyim belgelerinin usulüne uygun düzenlenmediği, benzer iş tanımına uygun olmadığı ve üzerindeki miktarın yetersiz olduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklamaları sunan isteklilerin açıklamalarına ilişkin olarak;

- İhale dokümanında istenen araçlara ilişkin açıklamaların yetersiz olduğu, öngörülen amortisman bedelinin isteklilerin envanteri ile uyuşmadığı, kiralanan araçlara ilişkin fiyat tekliflerinde belirtilen özelliklerin birbirini tutmadığı ve fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği,

- Akaryakıt gideri açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, tevsik edici belge sunmadığı, akaryakıt giderini açıklamak için kullanılan araçların ihale dokümanına ve açıklamalardaki araçlara uygun olmadığı,

- MTV, egzoz ölçümü ve muayene giderleri için genelleme yapıldığı, her araç için farklı bedeller öngörülmediği,

- Zorunlu trafik sigortası, kasko ve ferdi kaza sigorta için sunulan belgelerin şekil unsurlarının tamamlanmadığı, şöyle ki; genel müdürlük veya bölge müdürlüğünce teyit yazılarının yer almadığı, teminat tutarlarının işin süresini kapsamadığı,

- İşçi giderleri ile ilgili KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanırken eksik ve yanlış hesaplandığı, işçiler kısmi zamanlı ve saatlik çalışacak olmasına rağmen günlük hesaplanarak daha az gün sayısı ile açıklandığı,

- Araçlara ilişkin verilen fiyatlarda her araç için ayrı satır açılmayarak tek fiyat sunulduğu, bakım onarım fiyatı ile araçların uyuşmadığı, araçlar için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı,

- Araç Takip Sistemi (GPS, GSM) maliyetleri ve mobil ünite ile ilgili her türlü yazılım (M2M-GSM) maliyetlerini tevsik etmek amacı ile üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı,

- İaşe bedeli, köprü, otoyol geçiş ücretleri maliyetlerini tevsik etmek amacı ile üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı, köprü ve otoyol geçişleri araç türüne göre farklılıklar göstermekte olup, araç açıklamalarında tek fiyat olarak sunulduğu,

- Takoz, çekme halatı, zincir, yangın tüpü, ilk yardım çantası gibi karayolları trafik mevzuatından kaynaklanan maliyetleri tevsik etmek amacı ile üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı,

- Bazı açıklama kalemlerini bahse konu alanların tamamında faaliyet göstermeyen tek firmadan teklif alınarak yapıldığı ve bu durumun mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

- Sunulan belgelerin mevzuat hükümlerine uygun sunulmadığı, bahse konu belgeler yerine internet çıktıları ve firmaların kendi tahmini beyanlarına göre hesaplama yapıldığı,

- Sınır değerin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif değerlendirmesinde vermiş olduğu cevaplara dayanak olarak sunulan fiyat tekliflerine imza atan ve teklif verenin mali defterleri ile karşılaştırıldığında uyumsuzluğu tespit edilen meslek mensuplarının, bağlı oldukları muhasebeciler odasına şikâyet edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde (1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

(b) Yurt dışında gerçekleştirilen işlerde, o ülkenin resmi kurumları tarafından düzenlenmiş iş deneyimini gösteren belgeler veya sözleşme ve bu sözleşmeye bağlı olarak düzenlenen fatura örnekleri veya fatura örneğinin o ülkenin yetkili makamları tarafından onaylı suretleri ya da fatura dengi belgeler iş deneyimini gösteren belgeler olarak kabul edilir. Bu kapsamda sunulan belgelerin, o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi, sözleşmede; iş sahibinin adı ve soyadı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve iş tanımı, yüklenicinin adı ve soyadı veya ticaret unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim ve/veya kabul tarihinin gösterilmesi zorunludur.

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak iş deneyim tutarı hesaplanır. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır.

( g) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortak tarafından gerçekleştirilen iş kısmına yönelik tutar iş deneyim tutarı olarak kabul edilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2017 Yılı Sınavlarına Ait Evrakların Ölçme,Değerlendirme Ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün Gölbaşı Adnan Güneşoğlu Tesislerinden Alınarak Gizlilik Ve Güvenlik Esaslarına Uygun Biçimde Sınav Merkezlerine Götürülüp, Aynı Şekilde Getirilmesi İşi,

b) Miktarı ve türü:

2017 Yılı Merkezi Sistem Sınavları ile Kurumumuzca Yapılan Diğer Sınavlara Ait Sınav Evrakının, Kapalı Kasalı Araçlarla 1.283.100 km Üzerinden 81 İl Merkezi ve Belirlenen İlçelere Nakliye Hizmeti satın alınması işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Türkiye Genelinde 81 İl ve bu İllere bağlı İlçelerde belirlenen Sınav Merkezleri

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

...

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu ihalede Kamu ve / veya Özel sektörde Kapalı kasa araçlarla Yurt sathında, kargo taşımacılığı ve/veya nakliye işi benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden özel sektöre taahhüt edilen hizmetlerin yüklenicilerinin iş deneyimini tevsiki için; bedel içeren bir sözleşme, bu sözleşme ile ilgili olarak Vergi Usul Kanunu’na göre düzenlenen fatura örnekleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulacağı, ayrıca yapılan sözleşmelerde sözleşme bedelinin açıkça belirtilmesi gerektiği ve iş deneyim belgesi olarak kabul edilebilmesi için tamamlanan bir işe ait olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede isteklilerden teklif edilen bedelin % 40'ından az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ait sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, İdari Şartname’de benzer iş düzenlemesinin “Bu ihalede Kamu ve / veya Özel sektörde Kapalı kasa araçlarla Yurt sathında, kargo taşımacılığı ve/veya nakliye işi benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde yapıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, Hürmet Nak. Oto. Tur. İt. Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Zer Merkezi Hiz. ve Tic. A.Ş ile aralarında imzalanan 08.04.2012 tarihli “Emtia Taşıma Sözleşmesi” sunduğu, sözleşme ekinde faturaların yer aldığı anlaşılmıştır.

Mevlana Nak. Oto. İnş. Ltd. Şti.nin ise iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Ceva Lojistik Ltd. Şti. ile aralarında imzalanan 01.01.2014 tarihli “Kitap ve Değerli Evrak Taşıma Sözleşmesi” sunduğu görülmüştür.

Sözleşme metinleri incelendiğinde, söz konusu taşıma işi kapsamında şoför çalıştırılacağı anlaşılmakla birlikte, anılan metinde çalışacak şoförlerin miktarı, alacağı ücret ve çalışma saatleri ile ilgili herhangi bir düzenlemenin yer almadığı bu nedenle iş deneyimini tevsik edici belgeler arasında Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan bahsi geçen Hürmet Nak. Oto. Tur. İt. Ltd. Şti. ile Zer Merkezi Hiz. ve Tic. A.Ş. arasındaki Sözleşme’nin “Mali Hükümler” başlıklı 8’inci maddesinde “Taşımacının sözleşme ve eklerine uygun şekilde yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirilmesi şartıyla, Sözleşme kapsamında belirlenen hizmet karşılığında TAŞIMACI’ya ödenecek ücret EK-3 Teslim Süresi ve fiyat listesinde gösterilmiştir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. Söz konusu sözleşme hükümlerinden işin birim fiyat üzerinden bağıtlanan bir iş olduğu, toplam sözleşme tutarının bulunmadığı, anılan sözleşme ekinde herhangi fiyat listesine de yer verilmediği anlaşılmıştır. Her ne kadar birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilecek olsa dahi söz konusu sözleşmede birim fiyatın da bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mevlana Nak. Oto. İnş. Ltd. Şti. ile Ceva Lojistik Ltd. Şti. arasındaki Sözleşme’nin “Ödeme” başlıklı 5.4’üncü maddesinde “a.Taşımacı Firma, sözleşme uyarınca yaptığı taşımalara ilişkin faturaları, taşımaları izleyen ayın birinci çalışma gününden itibaren haftalık olarak düzenleyerek, en geç takip eden Salı günü saat 13.0 a kadar ilgili CEVA yetkilisine imza karşılığı teslim edecektir...” ifadelerinin yer aldığı görülmüş ancak sözleşmede ayrı olarak herhangi bir belgenin sunulmadığı ve sözleşmede bedel olarak herhangi bir tutarın belirtilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca aynı Sözleşmenin “İşin Süresi ve Feshi” başlıklı 6’ncı maddesinde “Sözleşme 01.01.2014 tarihinden itibaren 31.12.2019 tarihine kadar…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda, Hürmet Nak. Oto. Tur. İt. Ltd. Şti. tarafından sunulan ve toplam sözleşme tutarı veya birim fiyat içermeyen sözleşmenin ve ekinde yer alan faturaların iş deneyimini gösteren geçerli bir belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşmede bedel öngörülmediği ve sözleşme ekinde fiyat listesine yer verilmediği için sözleşmede yazılı bedele yönelik bir tespitin yapılamayacağı anlaşılmış olup anılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek üzere sunmuş olduğu belgelerin mevzuata aykırı olduğu ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Mevlana Nak. Oto. İnş. Ltd. Şti. tarafından sunulan ve bedel içermeyen sözleşmenin iş deneyimini gösteren geçerli bir belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşmede bedel öngörülmediği, sunulan sözleşmenin halen devam eden bir işe ait olması nedeniyle de iş deneyim belgesi olarak değerlendirilemeyeceği, anılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek üzere sunmuş olduğu belgelerin mevzuata aykırı olduğu ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif alınan ihalede iş kalemlerinin, “

Birim fiyat teklif cetveli

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Türkiye Genelinde 81 il ve bu İllere bağlı ilçelerde bulunan sınav merkezlerinde 2017 yılı içerisinde yapılacak olan sınavlara ait sınav evraklarının Gölbaşı Adnan Güneşoğlu tesislerinden alınarak gizlilik ve güvenlik esaslarına uygun biçimde sınav merkezlerine götürülüp, aynı şekilde getirilmesi işi.

Kilometre

1.283.100

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

“ şeklinde belirlendiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar ve Açıklamalar” başlıklı maddesinde “3.3. Sınav merkezlerine Sınav evrakı taşıma işi önceki yılların iş yükü ortalaması ve 2017 yılı sınav uygulama takvimi temel alınarak toplamda 1.276.800 km üzerinden planlanmıştır.

…

3.4. Sınavlarda kullanılan bilumum evrakın Ankara İli içerisinde depolar arasında taşınması işi yılda 90 sefer üzerinden toplamda 6300 km olarak planlanmıştır. Bu işleme dair talep ve hak edişler Ölçme, Değerlendirme ve Yerleştirme Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yürütülecektir.

…

3.11.Hizmet birimi tarafından sevk tarihinden yaklaşık iki hafta önce sevkiyat planı hazırlanacak ve yüklenicinin belirteceği elektronik posta adresine bildirilecektir.

3.12. Sınav evrakı sevkiyat gün ve görev süresi 1-12 gün arasında değişmektedir.

3.13 Sınav evraklarının taşıma işi ile ilgili olarak, yükleme işi için araçların yükleme tesislerinde bulunması gereken zaman, sınav bitiminde araçların tesislere dönüş zamanları, sınav evrakı taşıması sırasında konaklama noktalan hizmet birimi tarafından sevkiyat planında belirtilecek ve yüklenici belirtilen tarihlere kesinlikle uyacaktır. Ancak hizmet birimi olağanüstü durumlarda (güvenlik, terör, heyelan, kapalı yol, kış şartlan, sınav iptalleri vb.) güzergâh değişikliğine gidebilecektir.

3.16.Yüklenici, sevkiyat esnasında meydana gelebilecek her türlü kaza, arıza v.b. durumlarda hizmet birimine süratle haber verecektir. Tahsis edilen aracın yola devam edememesi durumunda, yüklenici tarafından derhal aynı özellikleri taşıyan başka bir araç görevlendirilecektir. Görevlendirilen araç en fazla 8 saat içerisinde sevk işlemine başlamış olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kullanılacak Araçlarda İstenilen Özellikler” başlıklı maddesinde ise “…4.9Sınav evrakı taşıma işlerinde kullanılacak araçlar 2011 model ve üzerinde olacaktır.

4.10.Sınav evrakı güvenlik kutularının boyu 41 cm, eni 30 cm, yüksekliği ise 32 cm’dir. (41x30x32 cm). Bu sebeple kullanılacak araçların taşıma kapasitesi hacim cinsinden net 5 m3 ile 50 m3 arasında olacaktır.

…

4.12 Araçlarda takoz, çekme halatı, zincir, yangın söndürücü, ilk yardım seti, el feneri, yedek lastik, kriko ve takım çantası bulunacaktır,

4.13 Araçlar yükleme gününden önce bakımları tamamlanmış, uzun yola çıkabilecek durumda ve donanımda olacaktır.

4.14 Araçlar trafiğe çıkabilmek için Karayolları Trafik Mevzuatına uygun, belgelen ve muayeneleri tamamlanmış, trafik sigortalan yapılmış olacaktır.

4.15 Araçlarda ATS yazılımı üzerinden takibinin sağlanması amacıyla konteyner tipi Mobil Ünite (GSM+GPS) bulundurulacak, Sistemin kesintisiz çalışmasından yüklenici sorumlu olacaktır.

4.16 Mobil ünite 100 (yüz) adet olarak hizmet birimine iş başlangıcında teslim edilecektir. İş bitiminde geri teslim alınacaktır. Bunun için herhangi bir kiralama vs. ücret talep edilmeyecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araç Sürücüleri” başlıklı maddesinde “..5.15 Araç sürücüleri konaklama merkezlerinde aracın tüm anahtarlarım ve ruhsatım araç sorumlusuna kesinlikle teslim edecektir.

5.16 Araç sürücüleri molaları küçük yerlerde değil, 7/24 güvenliği sağlanmış büyük tesislerde verecektir.

5.17 Araç sürücüleri görev başlangıç ve bitiş tarihleri arasında kesinlikle araçta konaklamayacaklardır. Tespit edilmesi halinde ilgili sürücüye görev verilmeyecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Özel hükümler:” başlıklı maddesinde “…6.2 Sınav evrakı taşıma işlerine tahsis edilen her araçta 1 (bir) sürücü ve hizmet birimince görevlendirilen 2 (iki) sınav evrakı nakil görevlisi bulunacaktır.

6.3 Aracın şoför mahalli kısmı, şoför dışında 2 (iki) kişinin seyahat etmesine uygun olacaktır. Hizmet birimi tarafından görevlendirilen sınav nakil görevlilerinin her biri için ayrı ayrı olmak üzere yüklenici tarafından sevkiyat öncesinde ferdi kaza sigortalan yaptırılacak ve e-posta ile hizmet birimine düzenli olarak gönderilecektir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Özel hükümler:” başlıklı maddesinde “7.3 Yükleme günü ile hareket günü aynı gün olmayabilir. Aynı gün olmadığı durumlarda yüklenen araçlar Genel Müdürlük tesislerinde güvenlikli alanda bekletilecektir.

…

7.7 Araç sürücülerinin iaşe, konaklama giderleri ile akaryakıt, köprü, otoyol geçiş ücretleri, trafik cezalan ile her türlü giderler yükleniciye ait olduğundan, yüklenici her türlü parasal önlemi almak zorundadır. Araçlar yükleme için yükleme tesislerine gelmeden önce akaryakıt ikmallerini yapacaktır.

…

7.9 Yüklenici her sınav sevkiyatı döneminde yükleme rampasına girecek tüm araçları kullanmak üzere 2-3 şoför görevlendirecektir. Bu şoförler haricinde yükleme alanına başka şoför alınmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük açıklaması isteme yazısında maliyet bileşenleri olarak; “1. Araçların MTV, kasko, sigorta, egzoz ölçümü ve muayene maliyetleri,

2. Aracın periyodik (aylık/yıllık) bakım maliyetleri,

3. Araçların teknik şartnamede belirtilen; araç takip sistemi (GPS, GSM) maliyetleri ve mobil ünite ile ilgili her türlü yazılım (M2M-GSM) maliyetleri,

4. Karayolları Trafik Mevzuatına uygun araçlarda olması gereken ekipman (takoz, çekme halatı, zincir, yangın söndürme, ilkyardım çantası vb.) maliyetleri,

5. Araç kira sözleşmeleri maliyetleri,

6.Araç amortisman giderleri,

7.Sürücülerin işçilik maliyetleri,

8.Sürücülerin görev süresince iaşe bedeli, köprü, otoyol geçiş ücretleri maliyetleri,

9.Hizmet birimi tarafından sınav naklinde görevlendirilen 2 personelin her biri için ferdi kaza sigorta maliyeti,

10.Akaryakıt maliyeti,” belirlendiği görülmüştür.

İhale dokümanının yukarıya aktarılan düzenlemeleri incelendiğinde, Teknik Şartnamede her bir araç için bir şoför ve iki kişi nakil görevlisi çalıştırılacağı, bunlara ait iaşe konaklama tüm giderlerin teklif fiyata dâhil olduğu belirtilmiştir.

Sınav evraklarının taşıma işi ile ilgili olarak, yükleme işi için araçların yükleme tesislerinde bulunması gereken zaman, sınav bitiminde araçların tesislere dönüş zamanları, sınav evrakı taşıması sırasında konaklama noktalarının hizmet birimi tarafından sevkiyat planında belirtileceği ancak hâlihazırda bir sevkiyat planının olmadığı, dolayısıyla araçların ve personelin ne kadar süre hangi güzergahta görev yapacağının belli olmadığı, bunun da yüklenici tarafından karşılanması istenen iaşe ve konaklama köprü, otoyol geçiş ücretleri sınav naklinde görevlendirilen 2 personelin her biri için ferdi kaza sigorta maliyeti gibi maliyetleri belirsizleştirdiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde tahminî hat sayılarına yer verilmiş olmakla beraber bu hatta aynı anda mı nakil işinin yapılacağının belli olmadığı dolaysıyla ihale konusu işte tek seferde çalıştırılması planlanan araç sayının belirsiz olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıya aktarılan tespitler ışığında ihale birim fiyat teklif cetvelinde kilometre üzerinde teklif alındığı, çalıştırılacak personel ve araç sayısının belli olmadığı, araçların çalışacağı sürelerin belli olmadığı, kaldı ki idare tarafından yaklaşık maliyet hesabının fiyat teklifi alarak oluşturulduğu anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatında düzenlenen aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasındaki amaç, yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre düşük bulunan teklif fiyatının, ihale dokümanında verilen maliyet bileşeni verilerine dayalı olarak gerek miktar gerekse de Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki belgelerle tevsik edilecek birim fiyatlar üzerinden gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğini ortaya koymaktır. Bu noktada idarelerin teklifin düşüklüğüne sebebiyet veren/verdiği düşünülen ve özellikle yaklaşık maliyette önemli bir maliyet kalemi teşkil eden unsurları önemli maliyet bileşeni olarak belirleyerek sorgulama gerçekleştirmeleri gerekmektedir. İdarece bu belirleme yapılırken ihale konusu hizmetin niteliği (personel çalıştırılmasına dayalı olup olmaması gibi), maliyette sorgulanacak kalemin fiyat bileşenleri içindeki önemi ve teklif fiyatına etkisi gibi hususları da göz önüne alması önem arz etmektedir. Nitekim 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi hükmü ve Tebliğ’in 79’uncu maddesindeki açıklamalar da, açıklamanın teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenler üzerinden yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenler üzerinden yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan incelemede idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli maliyet bileşenlerinin belirlendiği görülmekle beraber ihale dokümanında belirsiz olduğu anlaşılan maliyet kalemlerinin de teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği, bu tip giderler için mevcut doküman üzerinden eşit ve sağlıklı aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılmasının mümkün olmadığı bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil edeceği sonucuna varılmıştır.

Netice olarak idare tarafından ihale dokümanında belirsizlik içermeyen maliyet kalemlerinin, teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerekmektedir.

Ancak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, bu ilk değerlendirme sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uygun olmaması ve tekliflerinin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmaması durumunda, isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

İhale komisyonu Kanun’un 37’nci maddesine göre verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve sınır değerin altında kalan isteklilerden tekliflerini açıklamaları için belirli bir süre verir. Bu durumda isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunabilmeleri için öncelikle birinci ve ikinci oturuma göre yapılan değerlendirmede tekliflerinin geçerli olması gerekmektedir. Birinci ve ikinci oturumda yapılan değerlendirme neticesinde teklifi geçerli olmayan ve sınır değerin altında kalan istekliler ise aşırı düşük teklif açıklamasında bulunamayacaklardır.

Bu çerçevede, Mevlana Nak. Oto. İnş. Ltd. Şti. ve Hürmet Nak. Oto. Tur. İt. Ltd. Şti.nin, birinci iddia kapsamında yeterlik kriteri olan iş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı olduğunun tespit edildiği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, dolayısıyla söz konusu isteklilerin ihale komisyonu tarafından yapılan ikinci oturumda yeterlik kriterini sağlamadığından teklifleri değerlendirme dışı bırakılması gerekirken bırakılmadığı ve geçerli teklife sahip olmayan bu isteklilerden (Mevlana Nak. Oto. İnş. Ltd. Şti. ve Hürmet Nak. Oto. Tur. İt. Ltd. Şti.) bu aşamada aşırı düşük teklif açıklaması istenemeyeceği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdare tarafından süresinde sunmadığı gerekçesi ile aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirmeye alınmayan, ihalede teklif tutarı sınır değerin altında kalan Bintem Taşımacılık Gıd. Tur. İnş. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının 07.12.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2996 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile açıklamanın süresinde yapıldığı, ilgili isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata göre değerlendirilmesi sonucuna varıldığı görülmüştür.

Söz konusu isteklinin birinci iddia kapsamında yapılan incelemede teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiren bir hususun bulunmadığı, dolayısıyla Bintem Taşımacılık Gıd. Tur. İnş. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.den ihale dokümanında kesin olarak belirli maliyet kalemleri teklifte önemli maliyet bileşenleri olarak belirlenerek yeniden açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Hürmet Nak. Oto. Tur. İt. Ltd. Şti. ve Mevlana Nak. Oto. İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Bintem Taşımacılık Gıd. Tur. İnş. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.den ihale dokümanında belirsizlik içermeyen maliyet kalemlerinin teklifte önemli maliyet bileşenleri olarak belirlenerek yeniden açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi