KİK Kararı: 2016/UH.I-3183

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/069
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 21.12.2016
Karar No : 2016/UH.I-3183

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN,

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti.,

Yeni Sanayi Mahallesi 515 Sokak B/5 Blok No: 1-2-3-4-6 Nazilli/AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çine İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Hamitabat Mahallesi Hükümet Konağı 3 09500 Çine/AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/307388 İhale Kayıt Numaralı “Çine İlçesi Taşımalı Gelen Ortaöğretim Okulu Öğrencilerine Öğle Yemeği Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çine İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 01.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çine İlçesi Taşımalı Gelen Ortaöğretim Okulu Öğrencilerine Öğle Yemeği Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti.nin 17.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2016 tarih ve 65389 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2730 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, firmalarının teklif fiyatlarının sınır değerin altında kalması üzerine idarece önce 07.11.2016 tarihinde, daha sonra söz konusu yazıda düzeltme yapılarak 08.11.2016 tarihinde isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasının istenildiği, 11.11.2016 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasını sundukları, 11.11.2016 tarihli kesinleşen ihale kararında Doğan Srt Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığından değerlendirmeye alınmadığı, açıklamada bulunan diğer isteklilerin açıklamalarının uygun bulunduğu belirtilerek ihalenin Erpa Gıda Mad. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, firmalarının da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğunun bildirildiği,

İdareye yapılan şikayet başvurusunun ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olmadığı gerekçesiyle reddedildiği,

Ancak;

1. İhale üzerinde bırakılanın isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine aykırı olduğu, Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinin iş süresince kullanılacak malzemelerin tamamını kapsamadığı, çiğ girdi fiyatlarının hatalı olarak Cetvele yansıtıldığı, çiğ girdi fiyatları ve miktarlarında çarpım hataları ve eksik hesaplama yapıldığı, EK-H.4 cetvelinde fiyatlarda yuvarlama yapıldığı,

2. Örnek yemek menüsünde bazı yemeklerin içeriğindeki tavuk eti, margarin, maydanoz, domates salçası, kemiksiz dana eti, kıyma, yaz kabağı, lor peyniri, kırmızı mercimek, ceviz iç, yeşil soğan, şeker, sıvı yağ, tereyağ, kaşar peyniri, Hindistan cevizi, yumurta, salatalık, kemal paşa, taze soğan, biber gibi çiğ girdilerin birim fiyatlarının cetvele hatalı yansıtıldığı, fiyatların Ticaret Borsasının ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatı gösteren belgelerin sunulmadığı, maliyeti düşürmek için asgari birim fiyatlarla açıklama yapıldığı,

3. Kemalpaşa tatlısı için yapılan maliyet açıklamasında 10 gr Hindistan cevizi girdisi ceviz iç olarak hesaplanması gerekirken normal ceviz (kabuklu) olarak hesaplandığı, dolayısıyla maliyetin bu yolla düşürüldüğü,

4. Örnek yemek menüsündeki yemeklerde gramajların birebir cetvele yansıtılmadığı ve çarpım hataları yapıldığı,

5. Örnek yemek menüsündeki misket köfte, etli nohut ve sulu köftede kemiksiz dana eti kullanılması gerekirken “Yemekler hazırlanırken; türüne göre yemeğin içerisinde kemiksiz et, kemiksiz tavuk eti, kemikli tavuk eti, dana kıyması bulunacaktır. Öğrencilere ana yemek olarak et yemeği verildiği durumlarda öğrenci başına 80 gr kemiksiz et, 200 gr kemikli tavuk eti düşecek şekilde yemekler hazırlanacaktır” normal dana eti kullanılarak maliyetin düşürüldüğü, ayrıca normal dana eti gramlarının eksik hesaplandığı,

6. Teknik Şartname’nin 25’inci maddesinde “Yemeklerin hazırlanmasında gıda mühendisi ile eğitim görmüş ve ustalık belgesi bulunan personel çalıştırılacaktır. Dağıtımda görevli personelin besin zehirlenmeleri ve hijyen konusunda bilgilendirilmeleri muhakkak sağlanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenici tarafından hazırlanan yemeklerin dağıtımı için 1 araç tahsis edilecek, araç kullanmak içinde 1 şoför istihdam edilecektir” düzenlemesinin bulunduğu

Belirtilen düzenlemelere rağmen 1 gıda mühendisi, 1 usta aşçı, 1 yardımcı aşçı, 1 bulaşıkçı, 1 şoför maliyetinin tam zamanlı (8 ay 22 gün üzerinden) hesaplanması gerekirken eksik hesaplandığı, işin yemek hizmetleri alımı ve sonrası temizlik işlerini de kapsadığı, sadece öğle yemeği arasında bile 1 saat olduğu ve sonrası yemekhane temizliği yapılacağı göz önünde bulundurulduğunda 10 adet yemek dağıtım elemanının en az günde 2 saat kısmi çalışma yaptığı göz önünde bulundurularak maliyet hesaplanması gerektiği,

7. Yemeklerin üretiminde kullanılacak marul, maydanoz gibi çiğ girdilerin ilgili bültenlerde kg fiyatı mevcut iken maliyeti düşürmek için “adet” ve “demet” fiyatlarının kullanıldığı, birim fiyatların bu şekilde hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu,

8. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ana çiğ girdi ile işçilik maliyeti toplamının toplam tutarına oranının Tebliğ’de belirtilen oran aralığında olmadığı,

9. Açıklama için gerekli olan tüm fiyatların Borsa Bültenlerinde olmasına rağmen bazı ürünlerde açıklamanın üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, bu fiyat teklifinde anılan Tebliğ’in 79.2.2.2’nci maddesinde belirtilen TÜRMOB mührünün bulunmadığı,

Ayrıca açıklamanın Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde belirtilen yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması halinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılması mümkün iken anılan isteklinin Tebliğ’in 7.2.2’nci maddesine aykırı açıklama yaptığı,

10. Bahse konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmamasına rağmen anılan isteklinin işçilik hesaplamasında %4 sözleşme gideri ve genel giderler dahil ederek işçilik maliyetinin hesaplandığı, bu durumun Tebliğ’in 79.3.5’inci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihale Çine Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından götürü bedel teklif almak suretiyle, 19.09.2016-09.06.2017 tarihleri arasında, 178 iş günü, 1257 ortaöğretim öğrencisine sıcak öğle yemeği alım işidir. 01.09.2016 tarihinde yapılan ihaleye 3 istekli tarafından teklif verilmiş olup bu isteklilerin tamamına yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda 11.11.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile Doğan STR Gıda Ltd. Şti. aşırı düşük açıklamasında bulunmadığından teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, ihale Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. Nak. Elek. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmış, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Dörtlü Gıda Yemek İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti. belirlenmiş, komisyon kararı aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde“…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri:…

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: …

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar:…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: …

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: …

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel:…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu hizmetin miktarı ve türü” başlıklı 2.1.b maddesinde “178 iş günü 1257 ortaöğretim öğrencisine sıcak öğle yemeği alım işi

178 iş günü aşağıda isimleri bulunan taşıma merkezi okullara gelen toplam 1257 öğrenciye malzemeli öğle yemeği hazırlanması ve dağıtım işi

1- Çine Anadolu Lisesi

2- Mehmet Tuncer Anadolu Lisesi

3- Akçaova Anadolu Lisesi

4- Çine Madran Anadolu Lisesi

5- Çine Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

6- Mehmet Emin Ünal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

7- Muhsin Kalkan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

8- 70. Yıl Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

9- Çine Anadolu İmam Hatip Lisesi

10- Çine İmam Hatip Ortaokulu

olmak üzere toplam 1257 öğrenci

c) Yapılacağı yer: 1 Taşıma Merkezi ortaokul ve 9 Taşıma Merkezi ortaöğretim okulu” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, Sigorta, Vergi, Resim ve harç giderleri istekliye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, Sigorta, Vergi, Resim ve harç giderleri istekliye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde“33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” düzenlemesi yer almaktadır.

2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı Öğretim Öğrencilerine Verilecek Öğle Yemeği Teknik Şartnamesinde “1- Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetinin yapılmasında, görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SGK primi, vergi vb) yüklenici firma tarafından karşılanacaktır…

2-…İdare; yüklenici firmanın yemek pişirdiği yemek fabrikasını, istediği gün ve saatte denetlemeye her zaman yetkilidir.

…

7-Öğrencilere, okulların açık olduğu, yemek verilebilecek günlerde verilen bir öğün yemekte en az 850 kalori bulunacaktır. Yemekler hazırlanırken;

a-Mevsim şartlarına uygun olarak, her gün bir ana yemek verilecektir. Yemeğin türüne göre yemeğin içerisinde kemiksiz et, kemiksiz tavuk eti, kemikli tavuk eti, dana kıyması bulunacaktır. Öğrenci başına 80 gr kemiksiz et, 200 gr kemikli tavuk eti düşecek şekilde yemekler hazırlanacaktır.

…

d-Köfte verilmesi halinde, öğrenci başına 100 gr köfte (en az 3 büyük köfte veya 6 küçük köfte ) yanında yeteri kadar patates verilecektir.

f-Ekmekler masalarda kapalı kaplar içerisinde, dilimlenmiş olarak bulunacak ve miktarında sınırlama olmayacaktır.

…

24- Öğrencilere verilecek aylık yemek listesi, işyerinde çalışan gıda mühendisi tarafından hazırlanacaktır…

25- Yüklenici tarafından yemeklerin hazırlanmasında gıda mühendisi ile eğitim görmüş ve ustalık belgesi bulunan personel çalıştırılacaktır. Dağıtımda görevli personelin besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi muhakkak sağlanacaktır.

26- Yüklenici tarafından hazırlanan yemeklerin dağıtımı için 1 (bir) araç tahsis edilecek araç kullanmak için 1 şoför istihdam edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihaleye 3 istekli tarafından teklif verilmiştir. Bu isteklilerin tamamının teklifinin sınır değerin altında kaldığı tespit edilerek önce 07.11.2016 tarihli yazı ile, daha sonra gramajlar yeniden belirlenerek 08.11.2016 tarihli ikinci bir yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş, 08.11.2016 tarihli yazı ekinde açıklama istenilen 2 haftalık örnek menü, örnek menü içerisinde yer alan yemeklerin çiğ girdileri ile bu girdilerin gramajlarının belirtildiği listenin verildiği görülmüştür .

Bahse konu ihalenin ihale tarihi 01.09.2016’dır. İhale üzerinde bırakılan Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. Nak. Elek. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 11.11.2016 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmuştur. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması ekinde; 10 günlük yemek cins ve girdi ve gramajlarının yer aldığı yemek listesi, her bir çiğ girdinin yemeklerde kaç gram kullanıldığını gösterir Gramaj Dağılım Tablosu, 178 Günlük Çiğ Maliyet Toplam Gramaj Tablosu, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli, KİK İşçilik Hesaplama Modülü Çıktısı, 01.09.2015-31.08.2016 Dönemlerini Kapsayan Ankara Ticaret Borsası Günlük Bültenleri ve Sivas Ticaret Borsasının 2015 Ekim Ayı Aylık Bülteninin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun olduğu, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Sunum Cetvelinin iş süresince kullanılacak malzemelerin tamamını kapsadığı, çiğ girdi fiyatları ve miktarlarında eksiklik bulunmadığı, çarpım hataları yapılmadığı, her girdinin miktarla çarpımı sonucu bulunan tutarın virgülden sonra iki haneye anılan Tebliğ’in 16.5’inci maddesinde belirtilen açıklamaya göre yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. Nak. Elek. San ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında; açıklama istenilen yemek menüsünde yer alan yemeklerin çiğ girdilerinin birim fiyatlarının Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveline doğru yansıtıldığı, fiyatların Ticaret Borsasının ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisindeki işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatların esas alınarak yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Anılan istekli açıklama istenilen Kemalpaşa tatlısı için yapılan açıklamada çiğ girdi içerisinde yer alan ceviz ve hindistan cevizi için ayrı ayrı maliyet öngördüğü, ayrıca ceviz girdisinin kabuklu ceviz olarak değil iç ceviz fiyatı esas alınarak maliyet hesaplandığı ve bu hususun ticaret borsasının ortalama fiyatları esas alınarak tevsik edildiği görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. Nak. Elek. San ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin gramajlarının birebir cetvele doğru yansıtıldığı ve cetvelde çarpım hatalarının bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde “Öğrencilere, okulların açık olduğu, yemek verilebilecek günlerde verilen bir öğün yemekte en az 850 kalori bulunacaktır. Yemekler hazırlanırken;

a-Mevsim şartlarına uygun olarak, her gün bir ana yemek verilecektir. Yemeğin türüne göre, yemeğin içerisinde kemiksiz et, kemiksiz tavuk eti, kemikli tavuk eti, dana kıyması bulunacaktır. Öğrencilere ana yemek olarak et yemeği verildiği durumlarda, öğrenci başına 80 gr. kemiksiz et, 200 gr. kemikli tavuk eti düşecek şekilde yemekler hazırlanacaktır.

…

d-Köfte verilmesi halinde, öğrenci başına 100 Gr. köfte, (en az 3 büyük köfte veya 6 küçük köfte) yanında yeteri kadar patates verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de yemeğin türüne göre kemiksiz et kullanılacağına ilişkin düzenleme yapılmış, kemiksiz etin hayvanın hangi bölgesinde olması gerektiğine ilişkin bir düzenlemeye (gövde, but, biftek, kol vb.) yer verilmemiştir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında dana kemiksiz kol fiyatıyla açıklama yapıldığı ve günlük bültende söz konusu etin “kemiksiz et” olduğunun açıkça belirtildiği, ayrıca dana eti gramajlarının eksik hesaplanmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 17.11.2016 tarihli şikayet başvurusu üzerine idarece 18.11.2016 tarihli ve 13059570 sayılı yazı ile “…dilekçenizde iş üzerine ihale edilen firmanın sunmuş olduğu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olmadığı ve diğer iddia ettiğiniz hususlarda da herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmediğinden itiraz başvuru dilekçeniz reddedilmiştir” denilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri istekliye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, Sigorta, Vergi, Resim ve harç giderleri istekliye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetinin yapılmasında, görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SGK pirimi, vergi v.b.) yüklenici firma tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,

Söz konusu Teknik Şartname’nin 25’inci maddesinde “Yüklenici tarafından yemeklerin hazırlanmasında gıda mühendisi ile eğitim görmüş ve ustalık belgesi bulunan personel çalıştırılacaktır….” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 26’ncı maddesinde “Yüklenici tarafından hazırlanan yemeklerin dağıtımı için 1 (bir) araç tahsis edilecek, araç kullanmak içinde 1 (bir) şoför istihdam edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihale 178 iş günü 1257 öğrenciye 1 taşıma merkezi ortaokul ve 9 taşıma merkezi ortaöğretim okuluna 19.09.2016-09.06.2017 tarihleri arasında öğle yemeği verilmesi işi olup İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde söz konusu hizmetin yürütülmesi sırasında çalıştırılacak personelin sayısı, niteliği, çalışma süresi ve ücretlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, bununla birlikte Teknik Şartname’nin 25’inci maddesinde yüklenici tarafından yemeklerin hazırlanmasında gıda mühendisi ile eğitim görmüş ve ustalık belgesi bulunan personel çalıştırılacağına, dağıtımda görevli personelin bulunacağına, yemek sonrası temizlik hizmetinin yüklenici tarafından yapılacağına, hazırlanan yemeklerin dağıtımı için 1 (bir) araç tahsis edileceği ve araç kullanmak için 1 şoför istihdam edileceğine ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olmasına rağmen bu personelin çalışma saatleri, ücretleri ve sayısına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Erpa Gıda Yemek Tem. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle incelenmesinde; anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında,

-1 Gıda mühendisi (tam gün mesaili) (Teknik Şartname mad.25),

-1 Aşçı (tam gün mesaili) (Teknik Şartname mad.25),

-1 Şoför (tam gün mesaili) (Teknik Şartname mad.26),

-1 Personel (tam gün mesaili) yemek sonrası temizlik hizmeti için, (Teknik Şartname mad.1),

-10 Personel (part time günde 1 saat çalışma), 10 okulda yemek servisi ve dağıtımı için (Teknik Şartname mad.1),

Olmak üzere 14 personel belirlenmiş, 4 adet tam gün süreli çalışacak personelin 9 ay, part time çalışacak 10 personelin 178 günde 1 saat çalışacağı kabul edilerek KİK İşçilik modülü verileri esas alınarak 2.098,28 TL ücret üzerinden (ihale tarihi 01.09.2016 olup, ihale tarihi itibarıyla asgari işçilik maliyeti 2.017,58 TL, %4 sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti 2.098,28 TL) toplam 92.145,48 TL işçilik maliyetinin öngörüldüğü bu haliyle yapılan açıklamanın mevcut dokümana aykırılık teşkil etmediğinden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yemeklerin üretiminde kullanılacak marul, maydanoz gibi çiğ girdilerin ilgili bültenlerde kg fiyatı mevcut iken maliyeti düşürmek için “adet” ve “demet” fiyatlarının kullanıldığı, birim fiyatların bu şekilde hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasının incelenmesinde;

Bahse konu ihalede marul çiğ girdi maliyetleri arasında sayılmadığı gibi anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında maydanozu adet üzerinden değil kg üzerinden açıkladığı görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır .

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ana çiğ girdi maliyeti ve işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarının %93’ünü oluşturduğu teklif fiyatın %7’lik tutarını ise yardımcı giderlerin oluşturduğu görülmüştür. Bu bağlamda anılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. Nak. Elek. San ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının tamamının tevsikinin ticaret borsası fiyatları ile açıklandığı, üçüncü şahıslardan alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı gibi İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin çalışma saatleri, ücretleri ve sayısına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bahse konu ihalede personele verilecek ücret tutarı belirtilmediğinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik maliyetine %4 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil ederek bu tutarı teklif fiyatına yansıtmasında anılan Tebliğ hükümlerine bir aykırılık bulunmamaktadır. Diğer taraftan işçilik için %4 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil edilmediğinde dahi çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti tutarı toplamının teklif fiyata oranlanması durumunda da söz konusu oranın Tebliğ’in “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir.” düzenlemesi içerisinde kaldığı görülmüştür.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Bahse konu ihalede idarece önce 07.11.2016 tarihli ve 12489047 sayılı yazı ile isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması istenilmiş ve sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilen 2 haftalık örnek menü, örnek menü içerisinde yer alan yemeklerin çiğ girdileri ile bu girdilerin gramajlarının belirtildiği listenin sunulduğu görülmüştür. Ancak idare 08.11.2016 tarihli ve 12545375 sayılı yazı ile gramajları yeniden belirlenmiş ve söz konusu yazı ekinde yeniden düzenlenen “2 haftalık örnek menü, örnek menü içerisinde yer alan yemeklerin çiğ girdileri ile bu girdilerin gramajlarının belirtildiği listenin” sunularak yeni düzenlenmiş gramajlara göre açıklama yapılması istenilmiştir.

Başvuru sahibi Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

-Açıklama istenilen ve örnek menü içerisinde yer alan salatalık çiğ girdisinin 1 defa verilecek cacık içerisinde 50 gr, karışık salatada 60 gr, mevsim salatada 60 gr olmak üzere 10 günlük menüde toplam (50+60+60=170 gr) 170 gr salatalık kullanılması öngörülmüştür. 178 gün süreyle 1257 öğrencinin toplam salatalık çiğ girdi miktarı (170gr/10 gün=17 gr, 17gr =0,017 kg günlük bir öğrencinin tükettiği salatalık miktarı 0,017 kgx178 gün x 1257 öğrenci=3.803,68 kg) 3.803,68 kg olması gerekmektedir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını 07.11.2016 tarihli sorgulama yazısına göre yaparak toplamda 2.461,20 kg salatalık öngördüğü dolayısıyla 08.11.2016 tarihli sorgulama yazısını dikkate almadan açıklama yaptığı, söz konusu açıklamada da salatalık çiğ girdi miktarını eksik hesap ederek fiyatına yansıttığı, sonuç itibarıyla anılan isteklinin çiğ girdi olarak 3.803,68 kg salatalık öngörmesi gerekirken 2.461,20 kg salatalık öngördüğü,

-Yine açıklama istenilen ve örnek menü içerisinde yer alan taze biber (yeşil biber) çiğ girdisinin 4 defa verilecek bulgur pilavında toplamda 80 gr (20+20+20+20), karışık salatada 20 gr, mevsim salatada 20 gr olmak üzere 10 günlük menüde toplam (80+20+20=120 gr) 120 gr taze biber (yeşil biber) kullanılması öngörülmüştür. 178 gün süreyle 1257 öğrencinin toplam taze biber (yeşil biber) çiğ girdi miktarı (120gr/10 gün=12 gr, 12gr =0,012 kg günlük bir öğrencinin tükettiği miktarı 0,012 kgx178 gün x 1257 öğrenci=2.684.95 kg) 2.684,95 kg olması gerekmektedir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında 07.11.2016 tarihli sorgulama yazısına göre açıklama yaparak toplamda 2.237,46 kg taze biber (yeşil biber) öngördüğü dolayısıyla 08.11.2016 tarihli sorgulama yazısını dikkate almadan açıklama yaptığı, söz konusu açıklamada da taze biber (yeşil biber) çiğ girdi miktarını eksik hesap ederek fiyatına yansıttığı, sonuç itibarıyla anılan isteklinin çiğ girdi olarak 2.684.95 kg taze biber (yeşil biber) öngörmesi gerekirken 2.237,46 kg taze biber (yeşil biber) öngördüğü,

-Yine açıklama istenilen ve örnek menü içerisinde yer alan zeytinyağı çiğ girdisinin 1 defa verilecek mevsim salatada 10 gr, karışık salatada 10 gr olmak üzere 10 günlük menüde toplam (10+10=20 gr) 20 gr kullanılması öngörülmüştür. 178 gün süreyle 1257 öğrencinin toplam zeytinyağı çiğ girdi miktarı (20gr/10 gün=2 gr, 2gr =0,002 kg günlük bir öğrencinin tükettiği salatalık miktarı 0,002 kgx178 gün x 1257 öğrenci= 447,49 kg) 447,49 kg olması gerekmektedir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında 07.11.2016 tarihli sorgulama yazısına göre açıklama yaparak toplamda 223,74 kg zeytinyağı öngördüğü dolayısıyla 08.11.2016 tarihli sorgulama yazısını dikkate almadan açıklama yaptığı, söz konusu açıklamada da zeytinyağı çiğ girdi miktarını eksik hesap ederek fiyatına yansıttığı, sonuç itibarıyla anılan isteklinin çiğ girdi olarak 447,49 kg zeytinyağı öngörmesi gerekirken 223,74 kg zeytinyağı öngördüğü,

görülmüştür. Benzer durum taze soğan ve domates içinde geçerlidir.

Anılan isteklinin salatalık, yeşil biber, zeytinyağı vb. kalemlerde çiğ girdi miktarını düşük öngörerek açıklama yaptığı, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının anılan mevzuat hükümlerine uygun olmadığı görüldüğünden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi