KİK Kararı: 2016/UH.I-3084

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/068
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 15.12.2016
Karar No : 2016/UH.I-3084

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN,

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Erensoy Turizm Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Mehmet POLAT

Soğanlı Mahallesi Mustafa Kemalpaşa Cad. Reyhan Sokak No: 4 Bahçelievler/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İston İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton Fab. San. ve Tic. A.Ş.

Oruç Reis Mah. Vadi Cad. No: 108 İstanbul Tic. Sarayı K.6 Esenler/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/153059 İhale Kayıt Numaralı “İston A.Ş. Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İston İstanbul Beton Elemanları Hazır Beton Fab. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 30.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İston A.Ş. Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Erensoy Turizm Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından 28.11.2016 tarih ve 65656 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2749 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak yaptıkları itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 05.10.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2441 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, ihale üzerinde bırakılan Has-Al Turizm Seyahat İnş. Tic. A.Ş. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı tespit edilerek anılan isteklilerin tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem tesis edilmesine” karar verildiği, anılan Kurul kararı sonrasında idarece taraflarına 25.10.2016 tarihinde teklif geçerlilik süresi ile geçici teminat süresinin uzatılması talepli yazının gönderildiği, söz konusu yazıya cevaben firmaları tarafından 27.10.2016 tarihinde teklif geçerlilik süresinin ve geçici teminat süresinin uzatıldığına ilişkin belgelerin idareye sunulduğu, anılan işlem sonrasında idarece düzeltici ihale komisyonu kararı ile ihalenin firmaları üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekmekte iken 24.11.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin “İnsan Kaynakları Müdürlüğü 04.11.2016 tarih ve İNK.2016A1157 sayılı yazısı ile mezkur ihale sürecinin öngörülenden daha uzun bir zamana yayılması, idaremizde yeni ihtiyaçların hasıl olması, fabrikamızdaki personel hareketliliklerinin, rotasyonlarının gerçekleşmesi ve personelimizin talepleri nedeniyle güzergah değişikliklerinin yapılma zorunluluğu bulunması nedeniyle öngörülen güzergah yeni çalışmalar başlatıldığını bildirilmiştir. İhale komisyonumuz ortaya çıkan yeni durum nedeniyle; çalışanlarımızın mağduriyet yaşamaması ve üretimlerimizin sekteye uğramaması için öngörülen güzergahlarda başlatılan yeni çalışmaların mevcudiyeti gereğince ihaleye konu hizmet gerekçelerinin değiştiği.” gerekçesiyle iptal edildiğinin bildirildiği, ancak iptal gerekçesi olarak belirtilen “mezkur ihale sürecinin öngörülenden daha uzun bir zamana yayılması” hususunun anılan Kurul kararının gereklerini derhal yerine getirmeyip 29 gün sonra yerine getiren idareden kaynaklı olduğu, bununla birlikte Teknik Şarname’nin B.1.4’üncü maddesinde güzergahların gerek ilk durak gerekse ara duraklarda değişiklik yapılması suretiyle 10 km’ye kadar kısaltma, uzatma ya da servis güzergahında değişiklik yapılabileceğinin, B.1.9’uncu maddesinde ise tesislerinin birinin/birkaçının kısmi ya da tamamının taşınması veya tasfiye edilip kapatılması durumunda yeni belirlenen güzergahların sözleşmede belirtilen birim fiyatlar üzerinden hesaplanacağı düzenlemesine yer verildiği, bu itibarla idarece alınan iptal kararının gerekçelerinin objektif ve somut delillere dayandırılmadığı, dolayısıyla ihalenin iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez...” hükmü yer almaktadır.

İstanbul Beton Elemanl. ve Hazır Beton Fab. San. ve Tic. A.Ş. tarafından gerçekleştirilen inceleme konusu ihalenin adının “İston A.Ş. Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı”, miktarı ve türünün “İdare personelinin 24 ay süre ile 95 adet (16+1) kapasiteli, 29 adet (26+1) kapasiteli ve 2 adet (45+1) kapasiteli araçlar ile toplamda 126 farklı güzergahta servis aracıları ile taşınması” olarak belirtildiği,

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuru konusu ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, 25.08.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Has-Al Turizm Seyahat İnş. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı ve Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi Erensoy Turizm Taş. Hizm. Ltd. Şti.nin ihale üzerinde bırakılan Has-Al Turizm Seyahat İnş. Tic. A.Ş. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasıyla Kuruma yaptığı itirazen şikâyet başvurusu sonucunda 05.10.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2441 sayılı Kurul kararının alındığı, anılan kararda “...mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Has-Al Turizm Seyahat İnş. Tic. A.Ş. ve Altur Turizm Servi s ve Tic. Ltd. Şti.ne ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının 17.10.2016 tarihinde idare kayıtlarına alındığı,

Daha sonra idare tarafından ihaleye geçerli teklif veren tüm isteklilere 25.10.2016 tarihinde EKAP üzerinden teklif geçerlilik sürelerini ve geçici teminat sürelerini uzatıp uzatmayacakları hususunda yazı gönderildiği, söz konusu yazıya cevaben başvuru sahibi Erensoy Turizm Taş. Hizm. Ltd. Şti. ile geçerli teklif Özyüce Turizm Seyahat Paz. Tic. Ltd. Şti. - Olimpiyat Turizm Oto. Mad. Gıda Kim. Mad. Spor Mlz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 27.10.2016 tarihinde teklif geçerlilik süresinin ve geçici teminat süresinin uzatıldığına ilişkin belgelerin idareye sunulduğu,

Ardından ihaleyi yapan idarenin bir birimi olan İnsan Kaynakları Müdürlüğünce Teknik İşler Müdürlüğüne 04.11.2016 tarihli ve 2016A1157 sayılı yazının gönderildiği, anılan yazıda “Şirketimizin ihtiyacı olan 24 ay süreli “İSTON A.Ş. Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı” ihale sürecinin öngörülenden daha uzun bir zamana yayılmasıyla birlikte,

Şirketimizde de bir takım yeni ihtiyaçlar hasıl olmuştur.

Fabrikalarımızda personel hareketlilikleri oluşmuştur.

Üretim birimlerimizde personel rotasyonları gerçekleşmiştir.

Personellerimizin kendi özel talepleri dolayısıyla ciddi manada güzergah değişiklikleri oluşmuştur.

Öngörülen güzergahlar üzerinde çalışmalarımızı başlatmış bulunmaktayız.

Ortaya çıkacak yeni durum nedeniyle, çalışanlarımızın mağduriyet yaşamaması ve üretim planlarımızın sekteye uğramaması amacıyla yeni husus ve taleplerimizin dikkate alınmasını arz ederim.” ifadelerinin yer aldığı, yazı ekinde İşe Giren ve Çıkan Personel Listesi, Lokasyon Değişikliği Yapılan Personel Listesi, farklı tarihlerde İnsan Kaynakları Müdürlüğüne yazılmış adres değişikliklerinin bildirildiği dilekçeler ile İptal Edilen ve Güzergahı Değişen Servis Listesi bulunduğu, İptal Edilen ve Güzergahı Değişen Servis Listesinde 123, 124, 125, 126, 120, 19, 86, 87, 39, 37 no’lu iş kaleminin iptal edildiği, 20, 11 ve 105 no’lu iş kaleminde ise güzergâh değişikliğine gidildiği bilgisinin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan süreç sonunda idarece anılan Kurul kararının uygulanması amacıyla 18.11.2016 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan Has-Al Turizm Seyahat İnş. Tic. A.Ş. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.ne ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin “İnsan Kaynakları Müdürlüğü 04.11.2016 tarih ve İNK.2016A1157 sayılı yazısı ile mezkur ihale sürecinin öngörülenden daha uzun bir zamana yayılması, idaremizde yeni ihtiyaçların hasıl olması, fabrikamızdaki personel hareketliliklerinin, rotasyonlarının gerçekleşmesi ve personelimizin talepleri nedeniyle güzergah değişikliklerinin yapılma zorunluluğu bulunması nedeniyle öngörülen güzergah yeni çalışmalar başlatıldığını bildirilmiştir.

İhale komisyonumuz ortaya çıkan yeni durum nedeniyle; çalışanlarımızın mağduriyet yaşamaması ve üretimlerimizin sekteye uğramaması için öngörülen güzergahlarda başlatılan yeni çalışmaların mevcudiyeti gereğince ihaleye konu hizmet gerekçelerinin değiştiği” şeklinde belirtilen gerekçe ile iptal edilmesine karar verildiği ve söz konusu iptal kararının 24.11.2016 tarihinde İSTON Yönetim Kurulunca kabul edildiği anlaşılmıştır.

İhalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

4735 sayılı Kanun’un “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü,

“Sözleşmede Değişiklik Yapılması” başlıklı 25’inci maddesinde “Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:

a) İşin yapılma veya teslim yeri” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı” başlıklı B.1’inci maddesinde “İdare bu şartnameye ekli listede yer alan güzergâhlarda gerek ilk durak, gerekse ara duraklarda değişiklik yapmak suretiyle çift yönde 10 km’ye kadar kısaltma, uzatma ya da servis güzergahında değişiklik yapabilir.

…

İdare’nin tesislerinin birinin/birkaçının kısmi ya da tamamının taşınması veya tasfiye edilip kapatılması durumunda yeni belirlenen güzergahlar sözleşmede belirtilen birim fiyatlar üzerinden hesaplanır. Yüklenici fiyat farkı vb. taleplerde bulunamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin 25.05.2016, ihale tarihinin 30.06.2016 olduğu, ihale komisyonunca teklifi sınır değerin altında kalan 4 istekliden 27.07.2016 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirilerek 25.08.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılacak istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekinin belirlendiği, ihaleye teklif veren istekliler tarafından anılan ihale komisyonu kararına karşı şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının yapılması sonucunda 05.10.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2441 sayılı ile 05.10.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2442 sayılı Kurul kararlarının alındığı görülmüştür.

İhale tarihi ile itirazen şikâyet başvurusu sonucunda alınan Kurul kararları arasında geçen sürenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ve aşırı düşük teklif sorgulaması istenilecek ihalelerde tesis edilen işlemlere ilişkin olduğu, dolayısıyla anılan sürecin her idare tarafından öngörülebileceği, 05.10.2016 tarihli Kurul kararlarının tebliği ile ihalenin iptal edildiği tarih olan 24.11.2016 arasında geçen sürenin ise tamamen idare tasarrufunda gerçekleştirildiği göz önüne alındığında idarece ihale sürecinin öngörülen süreden daha uzun bir zamana yayıldığı çıkarımının yapılmasının doğru olmayacağı,

Bununla birlikte Sözleşme Tasarısı’nda ihale konusu işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 24 ay olarak belirlendiği, bir diğer ifadeyle idarece işe başlama tarihine ilişkin net bir belirlemenin yapılmadığı, bu itibarla idarece ihale sürecinin uzun ya da kısa olmasından bağımsız olarak ihalenin sonuçlanmasıyla işe başlanacağı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli güzergâhların mesafeleri ve istenen araç kapasitesi de belirtilmek suretiyle 126 iş kalemi üzerinden oluşturulmuş olup idarece iptal edildiği belirtilen 10 iş kaleminin yaklaşık maliyetin yaklaşık %7’lik kısmına, başvuru sahibi Erensoy Turizm Taş. Hizm. Ltd. Şti. sözleşme bedelinin ise yaklaşık % 8’ine tekabül ettiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile Teknik Şartname düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde sözleşmenin uygulanması aşamasında güzergahların kısaltılması, uzatılması, hatta tasfiye edilip yeni güzergahların belirlenmesinin mümkün olduğu, bir başka deyişle birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen 126 güzergahın sözleşmenin yürütülmesi sürecinde değişikliğe uğrayabileceği, bu durumun 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesi uyarınca da mümkün olduğu dikkate alındığında ihale sürecinin öngörülenden daha uzun bir zamana yayılması, bu süreçte yeni ihtiyaçların hasıl olması ve güzergah değişikliklerinin yapılması gerekliliğinin ihalenin iptali için yeterli bir gerekçe olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi