KİK Kararı: 2016/UH.I-3080

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/068
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 15.12.2016
Karar No : 2016/UH.I-3080

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Eminhan Gıda Turz. Taş. İnş. ve Tic. A.Ş. - Expres Kurumsal Hiz. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Halilağa Mahallesi Kurtuluş Park Sokak No: 4/3 İpekyolu/VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Daire Başkanlığı,

Çankaya Mah. İstiklal Cd. Özel İdare İşhanı Kat: 3 33000 Akdeniz/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/341622 İhale Kayıt Numaralı “Mersin Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı Personel Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Daire Başkanlığı tarafından 26.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mersin Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Eminhan Gıda Turz. Taş. İnş. Ve Tic. A.Ş. - Expres Kurumsal Hiz. San. Ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 21.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.10.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.11.2016 tarih ve 61232 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2535 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale komisyonu tarafından isteklilerin teklif bedelleri açıklandıktan sonra yüklenici karı dahil yaklaşık maliyetin açıklandığı ancak 14.10.2016 tarihli kesinleşen ihale kararında aşırı düşük teklifleri belirlemek amacıyla hesaplanan sınır değerin açıklanmadığı, kesinleşen ihale kararında teklifleri değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutuldukları ve değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine yer verildiği, ancak ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci tekliflerin sınır değer altında kalıp kalmadıklarının, aşırı düşük teklif açıklaması sunup sunmadıklarının, sunmuş iseler aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde uygun bulunup bulunmadığının bilgisine yer verilmediği, bu nedenlerle ihale kararının mevzuata uygun olmadığı,

2. İhale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunda 20 iş kaleminden 19’nun yalnızca işçilik kaleminden oluştuğu, kalan 1 iş kaleminin ise sürücüsüz araç kiralama işi olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 21 iş kalemi işçilik bedeli için teklif edilmesi gereken asgari işçilik tutarının 40.118.740,18 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan Çağrı Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ihale konusu işte kullanılacak 3 aracın aylık maliyeti için 0,01 TL teklif ettiği, bu durumda 1 aracın aylık maliyetinin 0,00 TL/Ay olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin de 1 aracın aylık maliyeti için 108,00 TL/Ay teklif vermesine rağmen, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edildiği, Teknik Şartname’nin 14’üncü maddesinde “İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve yüklenici tarafından temin edilecek binek araçların amortisman yedek parça, tamir bakım, yağ, filtre, nakil, sigorta ve diğer giderleri yükleniciye aittir. Binek araçların akaryakıtı idare tarafından verilecek olup, araçlar ile aylık ortalama 3.000 km yol kat edilmesi öngörülmektedir.” şeklinde düzenleme yapıldığı, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderlerin tamamı hakkında açıklama istenilmesi gerekirken aşırı düşük teklif sorgulamasında yalnızca zorunlu mali sorumluluk sigortası bedeli, MTV ve tamir bakım giderleri hakkında açıklama istenildiği, dolayısıyla ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının eksik olarak incelendiği, bu itibarla sözkonusu isteklilerin fiyat teklifine dayanak belgelerinin istenerek, incelenmesi ve bu belgelerin fiyat teklifi ile örtüşmemesi halinde, gerek fiyat teklifini sunan firma gerekse bu teklifi onaylayan meslek mensubu hakkında ilgili makamlara suç duyurusunda bulunularak, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen daha önceki ihalelerde de benzer durumlar yaşandığı, 900 personel çalıştırılması planlanan iş kapsamında teklif tutarının on binde ikisi oranında araç kiralama kalemi eklendiği, rekabetin oluşmasının güçleştiği, teklif değerlendirme süreçlerinin sübjektif kriterlere göre yapıldığı, ihale sürecinin uzadığı, hizmetlerin aksadığı, pazarlık usulü ihalelerle kamunun zarara uğratıldığı, personel çalıştırılmasına dayalı iş kalemleri ile araç kiralama iş kalemlerinin ayrı ayrı ihale edilmesi durumunda ihalelerin 1-2 gün içinde sonuçlandırılabileceği, kamu zararlarının ortaya çıkmayacağı,

4. Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen 2016/333322, 2016/348897, 2016/341622 ve 2016/326696 İKN’li ihalelerde de ihale kararının mevzuata uygun olmayan şekilde alındığı, istenen istekliler lehine sübjektif kriterlere göre karar alındığı, idarece sınır değerlerin belirlenmesi aşamasında ve/veya belirlendikten sonra, mevzuata uygun olmayan şekilde teklif veren isteklilere göre revize edilme ihtimali dikkate alındığında ihale kararının iptal edilerek mevzuata uygun olarak ihalenin iş ortaklıklarına bırakılması veya ihale sürecindeki şeffaflığın sağlanmamış olması nedeni ile ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde, “78.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ““79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…

…79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur…” açıklaması,

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “…2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Mersin Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı Personel Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

900 Personel ve 3 adet Binek Araç Çalıştırılması

c) Yapılacağı yer: Mersin Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı sorumluluk alanlarında” düzenlenmesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim, harç, ve sigorta giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İş süresi boyunca, Personele ödenecek ücretler aşağıda belirtilen tutarlarda olacak ve asgari bu şekilde ödeme yapılacaktır.

SIRA

ÜCRET TİPİ

PERSONEL SAYISI

1

A1 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 156 Fazlası)

31

2

A2 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 98 Fazlası)

8

3

B1 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 79 Fazlası)

16

4

B2 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 59 Fazlası)

48

5

C TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 40 Fazlası)

235

6

D TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 16 Fazlası)

535

7

ENGELLİ TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 16 Fazlası)

27

Bu iş süresi boyunca gerçekleştirilecek Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Mesaileri Toplamı aşağıdaki gibidir.

A1 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 156 Fazlası) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması

391,5

A2 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 98 Fazlası) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması

87

B1 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 79 Fazlası) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması

203

B2 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 59 Fazlası) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması

623,5

C TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 40 Fazlası) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması

3059,5

D TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 16 Fazlası) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması

6974,5

Bu iş süresi boyunca gerçekleştirilecek fazla çalışma saatleri toplamı aşağıda bulunan tablodaki gibidir.

A1 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 156 Fazlası) Fazla Mesai

8.478

A2 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 98 Fazlası) Fazla Mesai

1.884

B1 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 79 Fazlası) Fazla Mesai

4.396

B2 TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 59 Fazlası) Fazla Mesai

13.502

C TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 40 Fazlası) Fazla Mesai

66.254

D TİPİ HİZMET ALIMI ( Asgari Ücretin % 16 Fazlası) Fazla Mesai

151.034

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre yüklenici, iş güvenliği açısından işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve gerekli personelleri görevlendirmek; iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümlerinin getirdiği yükümlülükler teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İşin yürütülmesi için gerekli olan binek araçların amortisman, yedek parça, tamir-bakım, yağ, filtre, nakil, sigorta ve diğer giderleri teklif fiyata dahildir. Binek araçların akaryakıtı idare tarafından verileceğinden teklif fiyata dahil edilmeyecektir.

Binek araçların yakıtları ve söz konusu araçlardaki Şoförler idare tarafından karşılanacaktır. Araçlara ortalama aylık 3.000 Km yol kat edilmesi öngörülmektedir.

Teknik şartnamede teknik özellikleri ve sayısı belirtilen kıyafet yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.4. Diğer giderler:

Firmaya ait malzeme ve araç ambarları ile işçi barakaları gibi kendi ihtiyacı olan tesisler için kullanacağı yerler ile ilgili tüm genel giderler (bakımı, onarımı, temizliği ile kullanılacak elektrik, su, doğalgaz gibi) teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 2 (yüzde iki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “Madde 9 - İşin süresi

9.1. İşe başlama tarihi 01.11.2016; işi bitirme tarihi 31.12.2017

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “işin yürütülmesi için gerekli olan araç” başlıklı 14’üncü maddesinde “ İhale konusu iş kapsamında Kontrol Teşkilatının iş ve işlemleri için İdarece çalıştırılması öngörülen aracın cinsi, teknik özellikleri ve miktarı aşağıdaki tabloda verilmiştir.

SIRA

AÇIKLAMA

TEKNİK ÖZELLİKLERİ

TOPLAM MİKTARI

1

BİNEK ARAÇ

Motor Gücü En Az:75 Hp,

Yakıt Türü: Dizel Vites Tipi: Manuel veya Otomatik Klimalı Araçlar 0-3 yaş aralığında olması gerekmektedir.

3

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve yüklenici tarafından temin edilecek binek araçların, amortisman, tamir bakım, sigorta ve diğer giderleri ile yağ ve genel giderleri YÜKLENİCİ' ye aittir. Binek araçların akaryakıtı idare tarafından verilecek olup; araçlar ile aylık ortalama 3.000 Km yol kat edilecektir.

YÜKLENİCİ, bu hizmetleri yaparken kırık, çürük, eski, hurda, boyasız ve bakımsız araçları hiçbir şekilde çalıştırmayacak olup, ihale konusu iş kapsamında çalışacak araçların periyodik bakımlarını (yağ, filtre, lastik değişimi, fren vb. bakımları) zamanında yaptıracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece 14.10.2016 tarihli ihale komisyonu kararında teklifi değerlendirme dışı bırakılan, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen isteklilerin belirlendiği ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine yer verildiği, aynı zamanda ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci tekliflerin bedelleri ve teklif sahiplerinin isimlerinin yer aldığı, ancak ihalenin sınır değerinin belirtilmediği, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin sınır değer altında kalıp kalmadığının ve aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulup tutulmadığının bilgisine yer verilmediği görülmekle birlikte, bahse konu kararda aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının kabul edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede yaklaşık maliyet 42.110.493,54 TL, sınır değer 40.181.672,21 TL olup, idarece sözleşme ve genel giderler dahil teklif edilebilecek asgari işçilik maliyeti 40.119.483,62 TL olduğu, idare tarafından sınır değer altında kalan tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı tespit edilmiştir.

Ancak, ihale dokümanında yapılan düzenlemelere ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3’üncü maddesi uyarınca ““İşçilik Hesaplama Modülü” kullanılarak yapılan hesaplamalara göre sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin 40.118.740,18 TL olduğu, idarece söz konusu maliyetin yaklaşık maliyette 40.119.483,62 TL olarak hatalı bir şekilde hesaplandığı, dolayısıyla sınır değerinde hatalı bir şekilde tespit edildiği görülmüştür.

Durum böyle iken, sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin düzeltilmiş tutarı ve yaklaşık maliyetteki idarece hesaplanan araçların maliyeti dikkate alınarak yeniden hesaplanan sınır değerin 40.180.928,77 TL, başvuru sahibi isteklinin teklif bedelinin 40.181.404,18 TL olduğu dikkate alındığında, idarece anılan istekliden 4374 sayılı Kanun’un 38 ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerine aykırı olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, anılan Kanun’un 40’ıncı maddesi gereği idarelerin ihale komisyonu kararında ihaleyi üzerine bıraktığı istekliye ihalenin hangi gerekçelerle bırakıldığının belirtilmesi gerektiği görülmekte olup, söz konusu ihaleye ait ihale komisyonu kararında sınır değer bilgisine ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulup tutulmadığı bilgisine yer verilmemesinin ihale sürecine devam edilmesine mani olacak, esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu iş kapsamında 900 personel ile 3 adet binek araç çalıştırılacağı ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyete göre asgari işçilik maliyetinin yaklaşık maliyetteki oranının % 95 olduğu, bu itibarla söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifleri hesaplanan sınır değerin altında kalan 8 (sekiz) istekliye 03.10.2016 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen ve “…4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38. maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı aşağıda belirtilen teklif bileşenleri doğrultusunda 07.10.2016 Cuma günü saat 10.00'a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi, aksi halde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim.

1. İşçilik Maliyeti

2. Hizmet süresinde kullanılacak Araçların Maliyeti

a) Araç Gideri

b) Zorunlu Trafik Sigortası

c) Motorlu Taşıtlar Vergisi

d) Tamir-Bakım (Yedek Parça, Yağ, Filtre, Fren)

e) Araç Muayenesi...” ifadelerinin yer aldığı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer 7 istekliden birinin açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun bulunmadığı, diğer 6 isteklinin ise sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun bulunduğu 11.10.2016 tarihli ihale komisyon kararından anlaşılmıştır.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılmasıdır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde, teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifin tamamı üzerinden değil, sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği açık ve tereddüde yer verilmeyecek bir şekilde hüküm altına alınmıştır.

Durum böyle iken, idareden 16.11.2016 tarihli Kurum yazısıyla “…İhale konusu işte kullanılacak 3 aracın araç gideri, zorunlu trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, tamir-bakım ve araç muayenesine ilişkin giderlerin idarenizce önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüş olup, ancak, bahse konu bileşenlerden “araç gideri” kapsamında teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerce araçlara ait hangi giderin açıklanacağı anlaşılamamıştır…” denilerek, idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen araç giderine ilişkin olarak hangi teklif bileşenlerinin açıklanacağına ilişkin bilgi istenilmiştir.

İdare tarafından 24.11.2016 tarihinde gönderilen ve 29.11.2016 tarih ve 66215 sayıyla Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazıda “…ihaleye ait önemli teklif bileşeni olarak kabul edilen “araç gideri” ifadesi kapsamı İdari Şartnamede madde 25.3.3 “İşin yürütülmesi için gerekli olan binek araçların amortisman, yedek parça, tamir-bakım, yağ, filtre, nakil, sigorta ve diğer giderleri teklif fiyata dahildir. Binek araçların akaryakıtı idare tarafından verileceğinden teklif fiyata dahil edilmeyecektir…” şekilde değerlendirilmiş olup…” denilerek cevap verilmiştir.

İdare tarafından 24.11.2016 tarihinde Kuruma gönderilen cevabi yazıdan, araçlara ilişkin “araç gideri” kapsamında araçların nakli, sigorta ve diğer giderlerinde önemli teklif bileşeni olarak belirlenerek açıklama istenildiği dikkate alındığında, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerce araç giderleri kapsamında hangi maliyetlerin açıklanacağının idarece somut bir şekilde belirlenmediği, dolayısıyla teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerce sunulan açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, idare tarafından teklifleri hesaplanan sınır değerin altında kalan 8 (sekiz) istekliye 03.10.2016 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin idare tarafından somut bir şekilde belirlenemediği, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddelerine açık aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 ve 4’ üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “...Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “…h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı… yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde “…(5) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçeyle şikayet başvurusunda bulunulamaz. Bu nedenle dilekçelerde bir başka ihaleden söz edilmesi durumunda, şikayetin hangi ihaleye ilişkin olduğu ve hangi konunun şikayet edildiğinin açıkça belirtilmesi gerekir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda, başvuruya konu ihale dışında farklı bir ihale sürecine yönelik hususlara yer verildiği görülmüş olup, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağı hüküm altına alındığı ve başvuruya konu ihale dışındaki başka bir ihaleye yönelik başvuruya ilişkin değerlendirme yapılamayacağı anlaşıldığından söz konusu iddiaların şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin soyut, yoruma açık ve teklif aşırı düşük bulunan isteklileri tereddütte düşürecek ifadelerle değil, 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca açık ve net ifadelerle kullanılarak teklifte önemli olduğu bileşenlerin tespit edilmesi ve bu bileşenlere ilişkin tekliflerin yukarıda belirlenen sınır değerin altında olduğu değerlendirilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi