KİK Kararı: 2016/UH.I-2928

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/065
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 30.11.2016
Karar No : 2016/UH.I-2928 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Kadak Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.,

Menekşe-1 Sokak No: 3/8-9 Kızılay/ Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

Dumlupınar Bulvarı No:151 Eskişehir Yolu 9.Km. (B Blok) Çankaya/Ankara 06800 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/328641 İhale Kayıt Numaralı “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 27.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kadak Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.nin 24.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2016 tarih ve 63095 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2603 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarenin sınır değer hesabında aritmetik hata yapmış olduğu idarenin belirlemiş olduğu maliyet kalemlerine göre sınır değerin 3.195.500,83 TL olarak hesap edilmiş olması gerekirken yüksek maliyet belirlemesi neticesinde 3.415.799,47 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyetin fazla hesaplanması neticesinde sınır değerin olması gerekenden daha yüksek çıktığı,

2. İhalede teklif etmiş oldukları aracın yakıt deposunun Teknik Şartname'de belirlenen hacim kriterini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, nitekim teklif etmiş oldukları aracın yakıt deposunun hacmi istenilenden az olsa da sağlamış olduğu yakıt tasarrufu sayesinde aynı mesafede yolu kat edebildiği, öte yandan amortisman giderine ilişkin tevsik ettikleri fiyat teklifinin bilgilendirme üzerinden karşılanacağının amaçlı olduğu araç maliyetine ilişkin asıl bedelin %4’lük amortisman bedeli açık olduğu dolayısıyla fiyat teklifi üzerinde yer alması gereken unsurların eksik olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı,

3. Araç sigortası için hiçbir sigorta şirketinin 01.01.2017-31.12.2017 tarihlerini kapsayacak şekilde poliçe teklifi düzenlemediği öte yandan sigorta kalemine ilişkin sunmuş oldukları fiyat teklifi üzerinde meslek mensubunun kaşe ve imzası yer almadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı,

4. Teklif etmiş oldukları araç 2016 model yılı olmasına rağmen ihale dokümanına aykırı teklif vermemek adına 2017 yılı için muayene gideri öngörmüş oldukları, fazladan öngörülen bu maliyetin kendilerine bir avantaj sağlamadığı ancak idarenin muayene giderinin teklife dahil edilmesini aykırı bularak tekliflerini değerlendirme dışı bıraktığı,

5. Tevsik ettikleri fiyat teklifinin tarihinin 26.07.2016 olduğu buna dayanak teşkil eden tutanağın ise fiyat teklifinin düzenlenme tarihinden sonra olacak şekilde 26.09.2016 tarihinde düzenlendiği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak yapılan hatanın sehven yapıldığı dikkate alındığında tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği, öte yandan, araç bakımı, 4 adet yazlık lastik, 4 adet kışlık lastik,ve yangın söndürme kitine ilişkin sundukları fiyat teklifinde ilgili ibarenin ve meslek mensubunun onayının yer almıyor olmasının değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak değerlendirilemeyeceği, ancak ve ancak bu şekilde tam bir belgelendirme yapabilen bir istekli olması halinde kendi tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılabileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı Kanun’un 55’inci maddesinde ise “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasının yaklaşık maliyete yönelik olduğu ve yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ihalenin açık (ilk) oturumunda idarece açıklandığı birlikte değerlendirildiğinde, şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken ilk oturum tarihi olan 27.09.2016 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu sürenin bitiminden sonra 24.10.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuruya konu iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Özel Güvenlik Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü:

Özel Güvenlik Görevlisi - 70 kişi

Özel Güvenlik Grup Sorumlusu - 7 kişi

Özel Güvenlik Şefi - 1 kişi

Toplam 78 özel güvenlik personeli ile 01/01/2017 - 31/12/2017 tarihleri arasında özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi işidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.30.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamalarından söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak çıkılan ihalede; Tebliğ’de yer alan açıklamalar doğrultusunda idarece sınır değer kar hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak belirlenmiş ve bu değerin altında kalan 5 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmıştır. Zamanında açıklama yapan 3 isteklinin aşırı düşük açıklamaları uygun bulunmayarak ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Şahin Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Devriye Aracı” başlıklı 8’inci maddesinde iş kapsamında kullanılacak aracın yakıt deposunun 55-65 litre aralığında olması gerektiğine yönelik düzenleme çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin ihale kapsamında teklif etmiş olduğu aracın teknik özelliklerinin yer aldığı belgede yakıt deposu hacminin 50 litre olduğu görülmektedir. Bu nedenle yapılan açıklamanın ihale dokümanına aykırı olduğu, ayrıca ihale tarihinden önce ihale dokümanında yer alan söz konusu düzenlemeye ilişkin idareye herhangi bir şikayet başvurusunun da yapılmadığı ve başvuru sahibi isteklinin ihale dokümanını onaylayarak ve kabul ederek ihalede istekli sıfatını kazanmış olduğu da göz önünde bulundurulduğunda yapılan açıklamanın mevzuat ile uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.

Aracın amortisman giderine ilişkin olarak Tebliğ açıklamalarından anlaşıldığı üzere personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesinde amortisman giderinin işçilik maliyeti üzerinden %4 oranında hesaplanacak sözleşme ve genel giderlerin içinde yer aldığı, dolayısıyla amortisman giderine ilişkin ayrıca bir maliyet öngörülmesine mevzuat açısından gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak idarenin aşırı düşük sorgulama talep yazısında amortisman giderini de önemli teklif bileşeni belirleyerek açıklama talep etmiş olması neticesinde bu gerekliliğin yerine getirilmesi için söz konusu isteklinin işçilik giderlerini sözleşme ve genel giderler dahil olarak mevzuata uygun şekilde açıklamasının yanında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen amortisman bedelini de ayrıca hesaplayarak teklifine dahil etmiş olduğu ve açıklamasında buna yer verdiği söz konusu durumun da bahse konu istekli açısından bir fiyat avantajı sağlamadığı göz önünde bulundurulduğunda isteklinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2017; işi bitirme tarihi 31.12.2017…” düzenlemesi yer almaktadır.

İsteklinin sigorta ve kasko giderine ilişkin sunmuş olduğu açıklamalarda poliçe tekliflerinin geçerlik süresinin 29.09.2016-29.09.2017 olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte poliçede yer alan sürenin ihale konusu işin süresine (1 yıl) denk olması nedeniyle yapılan açıklamanın bu yönüyle uygun olduğu anlaşıldığından bahse konu isteklinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı tespit edilmiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi istekli tarafından 2016 model yılı araç için 2017 yılına ilişkin egzos emisyon ölçümü ve muayene gideri öngörmüş olmasının aşırı düşük teklif sorgulamasının amacı düşünüldüğünde istekliye herhangi bir avantaj sağlamadığı değerlendirildiğinden bu gerekçeyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi isteklinin 36 el telsize ilişkin tevsik etmiş olduğu fiyat teklifi incelendiğinde; belgenin 2016/328641 IKN’li başvuruya konu ihaleye yönelik düzenlendiğinin belirtildiği, fiyat teklifinin üzerinde ilgili ibare ile meslek mensubunun onayının yer aldığı tespit edilmiştir. İhale ilan tarihinin 22.08.2016 olduğu göz önünde bulundurulduğunda bahse konu fiyat teklifinin 29.07.2016 tarihinde söz konusu ihaleye atıf yapacak şekilde düzenlenebilmesinin mümkün olmadığı, ancak söz konusu fiyat teklifi ekinde yer verilen Bilişim Teknolojileri ve İletişim Kurumunun 2016 yılı için Telsiz ücret tarifesinde yer alan fiyat tarifesinde yer alan fiyatların altında teklif verilmediği anlaşıldığından, söz konusu fiyat teklifinin düzenlenme tarihinde sehven hata yapılmış olduğu, yapılan bu hatanın da esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla idarenin eleme gerekçesi yerinde görülmemiştir.

Öte yandan başvuru sahibi isteklinin bakım, lastik, trafik seti ve yangın söndürücü giderine ilişkin olarak Ata Otomotiv A.Ş. tarafından düzenlenmiş proforma faturaya yer verildiği, ancak belge üzerinde ilgili ibare ile meslek mensubunun onayının yer almadığı tespit edilmiştir. Yapılan açıklama bu yönüyle mevzuata aykırılık teşkil ettiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi