KİK Kararı: 2016/UH.I-2647

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/058
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 27.10.2016
Karar No : 2016/UH.I-2647

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğan Srt Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Yemek Taah. San. Tic. Ltd. Şti.,

Seyhan Mah. 611/3 Sok. No: 6/A-1-2 Buca/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kiraz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Cumhuriyet Mahallesi Gümüşsuyu Sokak No: 2 35890 Kiraz/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/295343 İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul-Ortaokul 14 Taşıma Merkezi Okuldaki 3162 Öğrenciye 180 Gün Öğle Yemeği Verilmesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kiraz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 02.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul-Ortaokul 14 Taşıma Merkezi Okuldaki 3162 Öğrenciye 180 Gün Öğle Yemeği Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Doğan Srt Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Yemek Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.09.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.10.2016 tarih ve 55601 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2274 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülmeme gerekçelerinin isabetli olmadığı, bu çerçevede;

- İdarece aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde örnek menü ve girdilerin belirtilmediği, ihale dokümanı kapsamındaki örnek menü ve gramajlar kullanılarak açıklama yapılmaya çalışıldığı, söz konusu örnek menüde yer alan orman kebabı yemeğinin girdilerine ihale dokümanında yer verilmediği, bu hususun ve sebze çorbasındaki pezik girdisinin pancar olup olmadığı hususunun idareye sorulduğu, idarenin cevabında pezik ürünü ile ilgili bilgi vermediği, bu nedenle bu girdinin pancar olarak hesaba dahil edildiği,

- Yumurta için adet bazında fiyat öngörülmesinin sebebinin borsa fiyatlarında bu şekilde belirtilmesi olduğu, kg bazında bir fiyat bulunmadığı, kg yerine adet fiyatı yazılmasının fiyat avantajı sağlamadığı,

- Nohut için borsa bültenindeki HTA fiyatının kullanılmasının idarece uygun görülmediği, ancak Tebliğ’de bununla ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı,

- Salça girdisi için domates salçası fiyatı verilmesi gerektiğinin idarece belirtildiği, ancak Teknik Şartname’de böyle bir belirlemenin yapılmadığı, örneğin tas kebabında sadece “salça” ibaresine yer verildiği, bu nedenle ticaret borsasının açıkladığı salça fiyatının taraflarınca esas alındığı, bunun bir fiyat avantajı sağlamadığı ve yanlışlık da teşkil etmediği,

- Çiğ girdi maliyeti hesabına baharatların dahil edilmemesi hususunun idarece uygun görülmediği, ancak mevzuat uyarınca bu girdilerin “yardımcı girdi” niteliğinde olduğu ve açıklama sunulması gerekmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Aynı Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde “İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

Öncelikli olarak, başvuru sahibi tarafından iddia edilen, idarece aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde örnek menü ve girdilerin belirtilmediği, dolayısıyla idarenin aşırı düşük teklif isteme işleminin mevzuata aykırı olduğu hususu bakımından yapılan incelemede; bahse konu Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere asgari iki haftalık örnek menü ile bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına ilişkin düzenlemenin teknik şartnamede yapılacağı belirtilmiştir.

Başvuruya konu ihalede idarece söz konusu Tebliğ açıklamalarına uygun bir şekilde, Teknik Şartname kapsamında Tablo 2’de iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapıldığı, Tablo 3’de ise yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtildiği, yalnızca “orman kebabı” yemeği için girdi cins ve miktarlarının belirtilmediği, buna ilişkin olarak aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 05.09.2016 tarihli yazıda, söz konusu yemeğin Teknik Şartname’de yer verilen tas kebabı ile eş olduğu hususunun belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla, idarece yapılan işlemlerde herhangi bir mevzuata aykırılığın söz konusu olmadığı, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından örnek menü ile girdi cins ve miktarları kullanılarak açıklama yapılmasında bir engel bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının;

- Yumurta hammaddesinin fiyatı için kg birim fiyatı kullanılması gerekirken adet fiyatı kullanıldığı,

- Salça hammaddesi Teknik Şartname’de açıkça domates salçası alarak belirtildiği halde başvuru sahibi tarafından sunulan tevsik edici belgede sadece salça fiyatı belirtildiği,

- Örnek menüdeki sebze çorbası yemeğinde kullanılan pezik hammaddesi yerine pancar fiyatı kullanıldığı, bu iki malzemenin aynı olmadığı, peziğin pancar yaprağı olduğu ve fiyatının pancardan yüksek olduğu,

- Nohut için borsa bültenindeki HTA fiyatının kullanılmasının uygun olmadığı,

- Çiğ girdiler kapsamında kullanılan baharatlar için açıklama yapılmadığı gerekçeleriyle uygun görülmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

- Yumurta girdisi için Ankara Ticaret Borsası tarafından düzenlenen ve ihale tarihinden önceki son 12 ay içindeki bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatı gösteren belge ile açıklama yapıldığı, ancak yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtildiği tabloda yumurta girdisi ağırlık ölçüsü birimi ile ifade edilmişken başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan söz konusu belgede yumurtanın adet fiyatının belirtildiği ve adet-ağırlık dönüşümünü gösteren herhangi bir belgenin mevzuata uygun biçimde sunulmadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, başvuru sahibi tarafından Ticaret Borsalarınca yumurta girdisinin kg cinsinden değil adet cinsinden fiyatlandırıldığı iddia edilse de, aşırı düşük teklif açıklaması sunan bir diğer istekli olan Dörtlü Gıda Yemek Temizlik İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Sivas Ticaret Borsası fiyatlarını gösteren listede yumurtanın kg ve adet fiyatlarının ayrı ayrı belirtildiği görülmüş olup açıklanan nedenlerle, bahse konu yumurta girdisi bakımından başvuru sahibinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

- Salça hammaddesi bakımından Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeler incelendiğinde, örnek menüde yer alan bazı yemekler için “salça” girdisine, bazıları için ise “domates salçası” girdisine yer verildiği görülmektedir. Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Ankara Ticaret Borsası tarafından düzenlenen belgenin sunulduğu, söz konusu belgede “salça” malzemesinin fiyatının yer aldığı, “domates salçası”na ilişkin fiyatın yazılı olmadığı belirlenmiştir.

İdarece Teknik Şartname’de yapılan düzenlemede örnek menüdeki bazı yemeklerde “salça” bazılarında “domates salçası” girdisine yer verilmesi, başvuru sahibince sunulan Ticaret Borsasının yayımladığı listede ilgili girdinin “salça” olarak belirlenmesi ve bu salçanın vasfına ilişkin bir belirleme bulunmaması karşısında ortaya çıkan belirsizliğin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36’ncı maddesi uyarınca bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabilir nitelik taşıdığı değerlendirilmiş olup bahse konu salça girdisindeki belirsizlik nedeniyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması işlemi yerinde görülmemiştir.

- Örnek menüdeki sebze çorbası yemeğinde yer verilen girdilerden birinin “pezik” malzemesi olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Ankara Ticaret Borsası tarafından düzenlenen “pancar” fiyatını gösterir belgenin sunulduğu, “pezik” malzemesine ilişkin açıklama yapılmadığı dikkate alındığında başvuru sahibince yapılan açıklamanın mevzuata uygun yapılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

- Nohut girdisi için başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında için borsa bültenindeki HTA fiyatının kullanıldığı görülmüştür.

Ticaret borsa idareleri tarafından yayımlanan bültenlerde yer verilen HTS ibaresi “Hazır Tacir Satışı”nı, HTA ibaresi ise “Hazır Tacir Alışı”nı ifade etmektedir. Bunların dışında “IHS-İhale Satışı”, “HMS-Hazır Müstahsil Satışı”, “GFUS-Günlük Fiyatlara Uymayan Satış” gibi ibareler de bültenlerde yer almaktadır.

Anılan Tebliğ’in 79.2.2.4’üncü maddesinde isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında Ticaret Borsası Fiyatlarının kullanabileceği yönünde düzenleme yapılmış olup bültende yayınlanan hangi fiyatın esas alınacağına dair herhangi bir belirleme yapılmamıştır. Dolayısıyla aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce borsa bültenlerindeki herhangi bir fiyatın açıklama kapsamında kullanılmasında bir sakınca bulunmamaktadır. Bu itibarla, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının borsa bültenindeki HTA fiyatının kullanılması gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

- Çiğ girdiler kapsamında kullanılan baharatlar için başvuru sahibinin açıklama sunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” şeklinde bir ayrımının yapıldığı, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılacağının belirtildiği, bu çerçevede tali çiğ girdilerin (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirildiği ve bunlar için açıklama sunulmasının gerekli olmadığı yönünde açıklamalara yer verildiği göz önünde bulundurulduğunda, baharat vb. malzemenin yemek pişirilirken veya pişmiş yemeğin tüketilmesi sırasında eklenmesi arasında bir fark gözetilmeksizin bu gibi yardımcı malzemeler için herhangi bir açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, incelenen ihalede idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının çiğ girdiler kapsamında kullanılan baharatlar için açıklama sunulmaması gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminde hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi