KİK Kararı: 2016/UH.I-2609

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/056
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 19.10.2016
Karar No : 2016/UH.I-2609

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Nizam DAŞÇİ,

Dere Mevkii Merkez Ölçek Köyü No: 29 ARDAHAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ardahan Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Kaptanpaşa Mahallesi İnönü Caddesi No: 27 75000 ARDAHAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/313329 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ardahan Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 01.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Nizam Daşçi’nin 27.09.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.09.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.10.2016 tarih ve 55659 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.10.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2279 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Kesinleşen ihale komisyonu kararında ihalenin 2’nci ve 3’üncü kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Nureddin Kaya’nın belirlendiği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında,

1. İşçilik giderlerinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplanmadığı ve %4 oranında ekleme yapılmadığı,

2. Amortisman hesaplaması yapılırken her yıl için %20 oranında değer kaybı hesaplanması gerekirken işin süresi göz önünde bulundurularak açıklama yapılmadığı,

3. Tamir, bakım ve onarım giderleri için toplam kilometreler hesaplanarak yetkili servislerden fiyat teklifi sunulmadığı, sunulan tekliflere enflasyon farkının dahil edilmediği,

4. Araç şoförlerinin eğitimi kapsamında iş sağlığı ve iş güvenliği yasası eğitimi için fiyat teklifi sunulmadığı,

5. Zorunlu trafik sigortası gideri için aracın marka ve modeli ile işin süresi dikkate alınarak fiyat teklifi sunulmadığı, sunulan fiyat tekliflerinin de bölge müdürlüğü veya genel müdürlükten teyit ettirilmediği,

6. Ferdi koltuk ve mali mesuliyet koltuk sigortaları için işin süresini ve enflasyon farkını kapsayacak şekilde teklif sunulmadığı, sunulan fiyat tekliflerinin de bölge müdürlüğü veya genel müdürlükten teyit ettirilmediği,

7. İşin süresini kapsayacak şekilde her yıl için 4’er adet yazlık ve kışlık lastikler ile 1 adet patinaj zinciri ile ilgili fiyat teklifi sunulmadığı ve enflasyon farkının hesaba katılmadığı,

8. Fenni muayene ve egzoz pulu giderleri için maliyet öngörülmediği ve belgelendirme yapılmadığı,

9. MTV giderleri için maliyet öngörülmediği ve belgelendirme yapılmadığı,

10. Karar pulu, sözleşme pulu, KİK payı ve işletme giderleri için fiyat öngörülmediği,

11. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine mevzuat gereğince yazılması gereken ibarenin yazılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü:

Dört Adet Araç İle 1095 Gün Süreli Hizmet Alımı (Şoför+Akaryakıt vb. Dahil)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Ardahan Belediye Başkanlığı Hizmet Birimleri Görev Alanları” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1.

S. No:

Cinsi

Birimi

Miktarı

1. Grup Destek Hiz. Md. Araç Kiralama Hizmeti Alımı

1

Cenaze Nakil Aracı Günlük Çalışma

Gün

1095

2

Cenaze Nakil Aracı Km Mesafesi

Km

109500

2. Grup Fen İşleri Md. Araç Kiralama Hizmeti Alımı

1

Kapalı Kasa Kamyonet- 4+1 Günlük Çalışma

Gün

1095

2

Kapalı Kasa Kamyonet- 4+1Aracı Km Mesafesi

Km

109500

3. Grup Temizlik İşleri Md. Araç Kiralama Hizmeti Alımı

1

Kapalı Kasa Kamyonet- 4+1 Günlük Çalışma

Gün

1095

2

Kapalı Kasa Kamyonet- 4+1Aracı Km Mesafesi

Km

109500

4. Grup Park ve Bahçeler Md. Araç Kiralama Hizmeti Alımı

1

Kapalı Kasa Kamyonet- 4+1 Günlük Çalışma

Gün

1095

2

Kapalı Kasa Kamyonet- 4+1Aracı Km Mesafesi

Km

109500

düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Şoförün maaşı, sigortası araca ait Sigorta, Kasko, vergi, Resim ve Harç giderleri dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araçlar 1095 gün (dini bayramlar, resmi bayramlar ve tüm tatiller dahil) Ayrıca idare, işin özelliği ve ihtiyaca göre, çalışma günlerinde ve saatlerinde 24 saat esasına göre düzenleme yapma yetkisine sahiptir.

Araçların şoförünün maaşı, yakıt, vergi, bakım, onarım, tamirat, kasko, trafik sigortası, yakıt, günlük aracın iç ve dış temizliğinin yaptırılması ve benzeri diğer her türlü giderler yüklenicinin vermiş olduğu fiyat teklifine dahil olacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 1095 (Bindoksanbeşgün) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 katsayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği, ihale komisyonunun aşırı düşük teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği ihale komisyonunun imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer alan “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan “…Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur…” açıklaması ile ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususu hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemeler kapsamında, idare tarafından teklifi sınır değerin altında bulunan Nureddin Kaya ve Özcanlar Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 05.09.2016 tarihli yazı ile “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre 2016/313329 İkn, 01.09.2016 tarih ve saat 10,30 da başlayan, Ardahan Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü “Araç Kiralama Hizmet Alımı” işi ihalesine teklif dosyası vermiş bulunmaktasınız. Söz konusu ihaleye vermiş olduğunuz teklifiniz ihale komisyonunca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. Maddesi, Hizmet Alımı İhale Uygulama Yönetmeliğinin 59.maddesi gereğince aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38.maddesi, Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin a,b,c bentleri gereğince söz konusu işi kanun, yönetmelik, tebliğ, idari ve teknik şartnameye göre teklifin tümü üzerinden belgelere dayanılarak nasıl yapacağınızın 09.09.2016 Cuma günü saat 11:00’a kadar İhale Komisyonumuza yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir.” denilerek aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklinin sunmuş olduğu teklifin maliyet unsurlarına ilişkin olarak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüş olup idarece ihale konusu işin önemli teklif bileşenleri belirlenmeden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Bu nedenle, idarenin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere teklifin önemli bileşenlerinin açıkça belirtilmesi ve aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere 3 iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilerek bu kalemlere ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun şekilde belgelendirme yapılmasını talep etmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından 6.745,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Ancak başvuru sahibi tarafından ihalenin 2’nci ve 3’üncü kısmı itirazen şikâyet konusu edilmektedir. Dolayısıyla söz konusu kısmın yaklaşık maliyeti için Kanun’da öngörülen başvuru bedelinin 3.372,00 TL olduğu dikkate alındığında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında; “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” şeklinde yer alan açıklama uyarınca, fazla yatırılan 3.373,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklama istenilecek önemli teklif bileşenleri açıkça belirlenmek suretiyle teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi