KİK Kararı: 2016/UH.I-2450

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/054
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 05.10.2016
Karar No : 2016/UH.I-2450

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

BFM Temizlik Yemek Otomasyon Bil. Pey. Tur. Tar. Ü. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,

Bahariye Mah. 1870 Sok. Pazaryeri Apt. No: 7/3 Alaybey/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Samsun Halk Sağlığı Müdürlüğü,

Adalet Mahallesi 100.Yıl Bulvarı No: 232 55060 İlkadım/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/243012 İhale Kayıt Numaralı “01.01.2017–31.12.2019 Tarihleri Arası 3 Yıl (36 Ay) 40 İşçili Genel Temizlik Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından 28.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “01.01.2017–31.12.2019 Tarihleri Arası 3 Yıl (36 Ay) 40 İşçili Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak BFM Temizlik Yemek Otomasyon Bil. Pey. Tur. Tar. Ü. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 17.08.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.08.2016 tarih ve 49114 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1980 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Her türlü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, itirazen şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Hedef Servis Hiz. Taş. Oto. Gıda Mob. Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin araç kiralama veya servis hizmetlerine yönelik olduğu, benzer iş tanımına uygun olarak sunulmayan ve araç kiralama işine ait iş deneyim belgesinin sorgulanması ve hakedişler bazında sadece personele ilişkin yapılan hakediş tutarının ihalede değerlendirilmesi gerektiği,

2. Firmalarının teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması sebebiyle değerlendirmeye alınmadığı, gerek yaklaşık maliyet ile teklifleri arasındaki farkın az olması, gerekse ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin iş deneyim belgesinin hatalı olması sonucunda tekliflerinin geçerli olmasının kamu yararını da beraberinde getireceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Samsun Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından 28.07.2016 tarihinde yapılan “01.01.2017–31.12.2019 Tarihleri Arası 3 Yıl (36 Ay) 40 İşçili Genel Temizlik Hizmet Alımı” işine ilişkin ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 10.08.2016 onay tarihli ihale komisyonu kararında isteklilerden Koçkaya İlaç. Taş. Tem. Bil. İşl. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teşekkür mektubu sunması, Bilberk Tem. Taah. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfının boş olması, BFM Temizlik Yemek Otomasyon Bil. Pey. Tur. Tar. Ü. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Hedef Servis Hiz. Taş. Oto. Gıda Mob. Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

...

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

...

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

...

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

...

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri,

...

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

...

istenilmesi zorunludur.

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

...

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı:

01.01.2017-31.12.2019 Tarihleri Arası 3 Yıl (36 Ay) 40 İşçili Genel Temizlik Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

01.01.2017 ? 31.12.2019 Tarihleri Arası 3 Yıl (36 Ay) 40 İşçili Genel Temizlik Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Samsun Halk Sağlığı Müdürlüğü ve bağlı birimleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

...

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Her türlü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen hükümleri uyarınca isteklilerin iş deneyimini tevsik etmek üzere ihale konusu iş veya İdari Şartname’de belirtilen benzer işe ilişkin iş deneyim belgesini sunması gerekmektedir. Söz konusu Yönetmeliğin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin esasları düzenleyen 48’inci maddesinde, adayların ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı düzenlenmiş olup, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında olan kısmının değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

İtirazen şikâyete konu edilen ihalede, ihale konusu işin 40 işçi ile genel temizlik hizmet alımı olduğu, İdari Şartname’de benzer işin her türlü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları olarak belirlendiği, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler kapsamında istekliler tarafından teklif dosyaları kapsamında teklif edilen bedelin %20’sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği düzenlenmiştir.

Söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Hedef Servis Hiz. Taş. Oto. Gıda Mob. Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait 16.03.2016 tarihli ve 2014/160819-1207669-1-1 sayılı iş deneyim belgesi incelendiğinde, söz konusu iş bitirme belgesinin Samsun Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, 2014/160819 ihale kayıt numaralı işin adının “Karayolları 7. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Yollarda Yatay-Düşey İşaretleme ve Sinyalizasyon Sistemlerinin Bakım Onarımının Yapılması İşi” olduğu ve ilgili idare tarafından hizmet alımı işi olarak ihaleye çıkıldığı, söz konusu işte araç çalıştırılmasına ilişkin maliyetin 577.977,67 TL, personel çalıştırılmasına ilişkin maliyetin ise 1.458.455,32 TL olduğunun belirtildiği, sözleşme tarihinin 29.01.2015, kabul tarihinin 31.12.2015 ve belge tutarının 2.036.432,99 TL olduğu görülmüştür.

05.09.2016 tarihli ve 16690 sayılı ve 26.09.2016 tarihli ve 1876 sayılı Kurum yazıları ile Hedef Servis Hiz. Taş. Oto. Gıda Mob. Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına iş bitirme belgesini düzenleyen Karayolları 7. Bölge Müdürlüğünden söz konusu iş deneyim belgesine konu işte yaklaşık maliyetin hesaplanmasına teşkil eden tüm bilgi ve belgeler ile iş deneyim belgesine konu işte çalıştırılan personele ilişkin maliyetlerin ayrıştırılması ve tutarlarıyla birlikte listelenmesi, ayrıca söz konusu ihaleye ait sözleşme ve personele ilişkin hakedişler gibi iş deneyimini tevsik edici bilgi ve belgelerin bir örneği istenilmiş olup, söz konusu idare tarafından 21.09.2016 tarihli ve 220257 sayılı ve 28.09.2016 tarihli ve 225375 sayılı cevabi yazılar ile istenilen bilgi ve belgeler Kuruma gönderilmiştir.

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından Kuruma gönderilen iş deneyim belgesine konu yaklaşık maliyete ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde, toplam yaklaşık maliyetin 2.545.070,06 TL olduğu ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinin 4 adet özel pozdan oluştuğu, özel pozlara ait analizler incelendiğinde Özel-1 pozuna ait %15 kâr hariç ve %4 sözleşme ve genel gider hariç işçilik maliyetinin 682.426,88 TL, Özel-2 pozuna ait %15 kâr hariç ve %4 sözleşme ve genel gider hariç işçilik maliyetinin 711.285,24 TL, Özel-3 pozuna ait %15 kâr hariç ve %4 sözleşme ve genel gider hariç işçilik maliyetinin 144.439,44 TL, Özel-4 pozuna ait %15 kâr hariç ve %4 sözleşme ve genel gider hariç işçilik maliyetinin 16.126,56 TL olduğu ve iş deneyim belgesine konu işe ilişkin yaklaşık maliyet içerisindeki toplam işçilik maliyetinin 1.554.278,12 TL olduğu belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen Tebliğ hükmünde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetler olarak belirlendiği, itirazen şikâyete konu iş deneyim belgesine konu işin yaklaşık maliyetinin 2.545.070,06 TL, yaklaşık maliyet içerisindeki toplam işçilik maliyetinin 1.554.278,12 TL ve toplam işçilik maliyetinin yaklaşık maliyet içerisindeki oranının %61 olduğu görülmüş olup, iş deneyim belgesine konu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’de benzer iş olarak kabul edilecek işlerin “her türlü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları” olarak belirlendiği ve ihale konusu işin “40 işçili genel temizlik hizmet alımı” olduğu dikkate alındığında itirazen şikâyete konu iş deneyim belgesinin hem ihale konusu işe hem de benzer işe uygun olmadığı belirlenmiş olup, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Hedef Servis Hiz. Taş. Oto. Gıda Mob. Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, yaklaşık maliyeti 3.683.952,00 TL olan söz konusu ihalede başvuru sahibi isteklinin teklif fiyatının 3.686.400,00 TL olduğu ve idarece söz konusu teklif fiyatın yaklaşık maliyetin üstünde olduğu gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatında bir isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağına dair bir düzenleme bulunmamakla birlikte, yaklaşık maliyetin üzerindeki bir teklifin değerlendirmeye alınmasında da hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtilen Tebliğ maddesinde, tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususlarını sorgulayarak yaklaşık maliyete kıyasla teklif edilen fiyatların uygun bulunup bulunmaması hususunda ihale komisyonunun takdir hakkının bulunduğu, somut olayda ise takdir yetkisinin ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin uygun olmadığı şeklinde kullanıldığı, ihale yetkilisince de söz konusu kararın onaylandığı görülmüş olup, ihale komisyonunca tesis edilen yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri uygun bulmama işleminde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla söz konusu ihalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi