KİK Kararı: 2016/UH.I-1962

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/045
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 03.08.2016
Karar No : 2016/UH.I-1962

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Dinamik Op. Elktr. Sis. Sin. İlt. Hiz. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Turan Güneş Bulvarı 708. Sok. No: 6/3 Yıldız Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü,

İnönü Bulvarı No: 42 06520 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/11203 İhale Kayıt Numaralı “Ülkemizde Örtü Altı, Plastik, Seramik, Orman, Boya Sektörlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İncelenmesi ve Araştırılması Projeleri Kapsamında Yürütülecek Etkinlikler İçin Organizasyon Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından 01.03.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ülkemizde Örtü Altı, Plastik, Seramik, Orman, Boya Sektörlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İncelenmesi ve Araştırılması Projeleri Kapsamında Yürütülecek Etkinlikler İçin Organizasyon Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dinamik Op. Elktr. Sis. Sin. İlt. Hiz. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.06.2016 tarih ve 38795 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1560 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamaları idare tarafından uygun bulunan Tigris Tur. ve Dış Tic. Taş. A.Ş., Matbuu Bas. ve İnt. Hiz. Org. Ltd. Şti. ve Dekon Kong. ve Tur. Hiz. A.Ş. tarafından açıklamalar kapsamında birim fiyat teklif cetvelinin 11’inci, 13’üncü, 14’üncü, 16’ncı ve 308’inci sıra numaralı iş kalemlerini tevsiken sunulan fiyat tekliflerinde, bu iş kalemlerinin niteliği itibarı ile içerdiği her bir farklı ticari faaliyet girdisi için ayrı ayrı satır açılıp fiyat öngörülmesi gerekirken anılan istekliler tarafından sayılan iş kalemleri içinde yer alan maliyet bileşenlerine ayrı ayrı satır açılıp fiyat öngörülmeksizin tek fiyat verilmek suretiyle açıklama yapıldığı, içerisinde birçok farklı maliyet bileşeni barındıran anılan iş kalemleri bir bütün olarak bir ticari faaliyet olamayacağından tek fiyat verilemeyeceği gibi mevzuata göre meslek mensubu tarafından hazırlanması zorunlu Ek.O.5 ve Ek.O.6 tutanaklarının iş kaleminin tamamı için hazırlanamayacağı, fiyat tekliflerinde iş kalemi içerisinde yer alan her bir maliyet bileşenine ayrı ayrı fiyat öngörülmesi durumunda Ek.O.5 ve Ek.O.6 tutanaklarının meslek mensubu tarafından hazırlanabileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

… yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır…” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname'nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Ülkemizde Örtü Altı, Plastik, Seramik, Orman, Boya Sektörlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İncelenmesi ve Araştırılması Projeleri Kapsamında Yürütülecek Etkinlikler İçin Organizasyon Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü: Ülkemizde Örtü Altı, Plastik, Seramik, Orman, Boya Sektörlerinde İSG Koşullarının İncelenmesi ve Araştırılması Projeleri Kapsamında Yürütülecek Etkinlikler İçin Organizasyon Hizmet Alımı2016 yılında başlayıp, 2017 ve 2018 yıllarını da kapsayacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Ankara, Antalya, Bursa, Bolu, Bilecik, Düzce, Kütahya, İzmir, Kocaeli illerinde idare tarafından belirlenecek olan işyerleri, mekanlar ve alanlar ile İdarenin Ankara da bulunan adresinde yapılacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, bu iş kapsamında çalıştırılacak olan personellerin ilgili mevzuatlar kapsamında oluşacak tüm giderleri, transferlerde kullanılacak taşıtların yakıt, parça, sigorta, kasko, malzeme ve donanım giderleri, ilgili mevzuat kapsamında oluşacak sözleşme ve KİK payı giderleri ile işin yürütülmesinde gerekli olan malzemelerin etkinliklerin yapılacağı yerlere nakliye giderleri sözleşme fiyatına dâhildir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunca, aşırı düşük teklif sorgulamasında, idarelerce teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilerek, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlere ilişkin olarak açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede idare tarafından ihale konusu iş kapsamında yaptırılacak 308 iş kaleminden 92’sinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve bir liste halinde isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde verildiği anlaşılmıştır. Hal böyle iken isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında bahse konu 92 iş kaleminin tamamına mevzuata uygun bir açıklama getirmeleri gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından şikâyete konu edilen ve birim fiyat teklif cetvelinin 11’inci, 13’üncü, 14’üncü, 16’ncı ve 308’inci sırasında yer alan iş kalemlerinin tamamının yukarıda anılan önemli teklif bileşenleri listesi içerisinde yer aldığı görülmüştür. Dolayısıyla istekliler tarafından bu iş kalemlerinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında mevzuata uygun olan tevsik edici belgeler ile açıklanması gerekmektedir.

Şikâyete konu isteklilerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi Dekon Kong. ve Tur. Hiz. A.Ş. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Matbuu Bas. ve İnt. Hiz. Org. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinden, anılan iş kalemlerinin fiyat teklifleri kullanılmak suretiyle tevsik edildiği, kullanılan bu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin yukarıda aktarılan 79.2’nci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak düzenlendiği, ayrıca fiyat tekliflerinde tekliflerin şikâyete konu iş kalemlerini oluşturan ve idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen alt maliyet bileşenlerini de kapsandığının belirtildiği de dikkate alındığında, anılan isteklilere ait aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Şikâyete konu isteklilerden Tigris Tur. ve Dış Tic. Taş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinden ise, istekli tarafından şikâyete konu 5 iş kalemi tek fiyat teklifi ile tevsik edilmesi yoluna gidildiği, ancak anılan teklif üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin yukarıda aktarılan 79.2’nci maddesi gereği meslek mensubunca yer verilmesi zorunlu olan ibareye tam ve eksiksiz olarak yer verilmediği, bununla beraber, her ne kadar Tigris Tur. ve Dış Tic. Taş. A.Ş.ye ait aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan ve yukarıda değinilen fiyat teklifinin mevzuata uygun olmaması sebebiyle istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekse de anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci teklif sahibi olmadığı, değerlendirme dışı bırakılması durumunda ihalenin sonucunu değiştirecek bir işleme yol açmayacağı dikkate alındığında değerlendirme dışı bırakılması işleminin esasa etki etmeyeceği değerlendirildiğinden idarenin mevzuata uygun olmayan bu işlemi için herhangi bir düzeltici işlem kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Öte yandan her ne kadar başvuru sahibi istekli tarafından şikâyete konu iş kalemlerinin istekliler tarafından fiyat teklifi kullanılarak açıklanması durumunda, fiyat teklifleri üzerinde her bir iş kalemini oluşturan alt maliyet bileşenlerinin de ayrı ayrı fiyatlandırılması gerektiği, aksine bir kabulde bu tekliflerin dayanağı tutanakların düzenlenemeyeceği iddia edilse de yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile Tebliğ açıklamalarında da görüleceği üzere ihale mevzuatında böyle bir zorunluluğun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bunun yerine mevzuatta, ihale kapsamında ifa edilecek hizmeti oluşturan önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi konusunda ihaleyi yapan idarelere takdir yetkisi verildiği, isteklilerce de bu önemli teklif bileşenlerinin açıklanmasının yeterli olacağı, şikâyete konu ihalede ise idare tarafından bu yetkinin kullanılarak 92 iş kaleminin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerce de mevzuata uygun açıklama getirildiği, yine anılan isteklilerce sunulan fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubunun onayının yer aldığı, bu onayın meslek mensubunca ilgisine göre mevzuat gereği düzenlenmesi gereken tutanakların düzenlendiği manasına geldiği dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi