KİK Kararı: 2016/UH.I-1961

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/045
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 03.08.2016
Karar No : 2016/UH.I-1961

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Genç Turizm Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.

Yenişehir Mah. Araç Sok. No: 23/1 İzmit/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

1. Ana Bakım Merkezi Komutanlığı,

1. Ana Bakım Merkezi Komutanlığı 54580 Arifiye/SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/114493 İhale Kayıt Numaralı “2 Kısım 39 Hat (252 Gün Hafta İçi & 100 Gün Hafta Sonu, Vardiya) Personel Taşıma Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

1. Ana Bakım Merkezi Komutanlığı tarafından 12.05.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2 Kısım 39 Hat (252 Gün Hafta İçi & 100 Gün Hafta Sonu, Vardiya) Personel Taşıma Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Genç Turizm Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.07.2016 tarih ve 38997 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1575 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kısmi teklife açık ihalede, ihalenin 1’inci kısmının üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında;

-İhalede istenen araçlardan bazıları için kiralama sözleşmesi ile açıklama yaptığı, üçüncü şahıslarla yapılan kira sözleşmelerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklama yöntemleri arasında bulunmadığı, açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı,

-Sigorta maliyetine ilişkin açıklamaların kira sözleşmesi içerisinde söz konusu maliyetin kiraya verene ait olduğunun belirlendiği, ancak sigorta giderinin ayrıca bir belge ile açıklanması gerektiği, genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidi olmaksızın düzenlenen sigorta fiyat tekliflerinin Tebliğ’in ilgili hükmüne aykırı olduğu, ayrıca sigortaların sürelerinin işin süresini kapsamadığı,

-Akaryakıt giderine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, istekli tarafından ilan tarihi ve ihale tarihi arasında ihalenin yapıldığı il için geçerli olan fiyatlar üzerinden araç bazında toplam km. ve yakıt tüketim ortalamaları üzerinden hesaplama yapılarak akaryakıt maliyetinin ortaya konulması gerektiği, idarece kiralama sözleşmesine dahil olduğu belirtilen akaryakıt giderine ilişkin açıklamaların kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca amortisman giderinin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı,

-Bakım onarım giderine ilişkin açıklamaların hem kendi malı hem de kiralanan araçlar yönünden mevzuata aykırı olduğu, yetkili servisten araçların periyodik bakım onarım aralığı hakkında beyan yazısı alınarak ve her bir aracın çalışacağı güzergahta yapacağı toplam km. üzerinden işin süresi boyunca kaç defa bakım onarıma gireceğinin hesaplanarak fiyat teklifi alınması gerektiği, ancak istekli tarafından bu unsurları içeren fiyat teklifi sunulmadığı,

-Personel maliyetinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinde saatlik hesaplama yapılmak suretiyle açıklanması gereken işçilik maliyetinin kira sözleşmesinde belirtilen bedel içerisinde yer aldığı açıklamasının kabul edilemeyeceği,

-Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ücretleri, egzoz emisyon ölçümü ve pul giderlerinin araçlara ait kira sözleşmeleri ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu giderlerin sözleşmeye dahil edilemeyeceği, her bir giderin ayrı ayrı açıklanması gerektiği,

2. İhale komisyonu kararında belirtildiği şekilde, istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması gerektiği halde maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, üretici olmayan firmalardan alınan fiyat tekliflerinin maliyetler üzerinden açıklanmasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname'nin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. ihale konusu hizmetin;

a) Adı: 2 kısım 39 hat (252 gün hafta içi & 100 gün hafta sonu, vardiya) personel taşıma hizmeti

b) Miktarı ve türü: 2 kısım 39 hat (252 gün hafta içi & 100 gün hafta sonu, vardiya) personel taşıma hizmeti…” düzenlemesi,

Aynı Şartname'nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince, ihaleye, sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek bütün vergi, resim, harçlarla, sözleşmenin çoğaltılması da dahil sözleşme giderleri, ulaşım her türlü sigorta giderleri, personel ücretleri, kâr ve bu sözleşme kapsamında alınacak hizmet bedelleri vb. teklif fiyata dahil edilecek masraflardır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname'nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşeme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. işin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 ((üçyüzaltmışbeş)) gündür

9.2. bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. işin yapılacağı yer/yerler: 1'ıncı kısım için 1'inci ana bakım merkezı komutanlıgı 54580 arifiye sakarya, 2'inci kısım için 14'üncü ikm.mrk.k.lığı adapazarı/sakarya

10.2. işyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: işyeri teslimi yapılmayacak ve sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5( beş) -ancak 1'ıncı kısım için 24 Haziran 2016 , 2'inci kısım için 1 Temmuz 2016 tarihinden önce işe başlanmayacaktır- gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmına 5 isteklinin teklif verdiği, söz konusu kısmın yaklaşık maliyetinin 1,30 katsayısına bölünmesi ile elde edilen sınır değerin (603.914,09 TL) altında kalan 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 2 isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalenin açıklamaları yeterli bulunan İbrahim Erişir’in üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Genç Turizm Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında düzenlenen “Alıma ait diğer bilgiler” başlıklı ihtiyaç listesinde ihalenin 1’inci kısmında 38 hatta toplam 42 aracın çalıştırılacağı, bunlardan 31 adedinin 25 kişilik otobüs, 11 adedinin 15 kişilik minibüs olduğu anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, idarece sınır değerin altında kalan isteklilerden 13.05.2016 tarihli yazı ile “…Teklif tutarınınız ilgi (…) gereği aşırı düşük sorgusuna tabi tutulacaktır.

Teklif tutarını oluşturan önemli bileşenler:

a.Akaryakıt Maliyeti

b.Amortisman Giderleri ve Araç Kiralama Giderleri

c.Personel Maliyet Giderleri

ç.Motorlu Taşıtlar Vergisi

d.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

e.Sözleşme Giderleri

f.Araç Bakım Onarım Giderleri

g.Araç Muayene Giderleri

olarak belirlenmiş olup, her bileşen için açıklama yapılacaktır.

…

Aşırı düşük teklif açıklamaların sunulması için 5(beş) iş günü tarafınıza süre olarak verilmiştir…” ifadeleriyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

İhale üzerine bırakılan istekli İbrahim Erişir’in sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

İhalenin 1’inci kısmında istenen 42 araçtan 28 araca ilişkin İnan-Tur Turizm taş. San ve Tic. Ltd. Şti. ile imzalanmış, 10 araca ilişkin İsa Cebeci Taş. Nak. Tur. İnş. Taah. Rek. San ve Tic. Ltd. Şti. ile imzalanmış, 2 araca ilişkin de Uğur Şahin ile imzalanmış “araç kira sözleşmesi” başlıklı belge ile bu araçlara ilişkin ruhsat fotokopilerini sunduğu, sözleşmede araç plakası, kiralayan ve kiraya verene ait bilgilerin bulunduğu,

Sunulan kira sözleşmelerine göre araçların kullanımından doğan akaryakıt, amortisman, personel, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu mali sorumluluk sigortası, araç bakım onarım giderlerinin, araç muayene giderlerinin kiraya veren tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayma yoluyla belirlenen, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulabilecek tevsik edici belgeler arasında kiralama sözleşmesi yer almamaktadır. Aynı maddede, sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, araç kiralama bedeli, bahse konu maddede öngörülen belgelerden “Fiyat Teklifi”ne konu edilebilecek niteliktedir.

İhale konusu işte kullanılacak araçların teminine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayılan belgelerle açıklama yapılması mümkün iken, ihale üzerine bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu maddede sayılmayan kiralama sözleşmesi sunulduğu ancak araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin ihale mevzuatı anlamında teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla kiralama yoluyla temin edilecek araçlara ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan bilgiler ışığında ihale üzerine bırakılan isteklinin ihalenin 1’inci kısmı için istenen 42 adet araçtan 40 adedinin kiralama yönü ile temin edileceğine dair araç kiralama sözleşmesi sunduğu görülmüş olup, istenen diğer 2 aracı ise kendi malı olan araçlar olarak sağlayacağı anlaşılmaktadır.

İsteklinin kendi malı olan araçlara ilişkin olarak 5 adet araca ait ruhsat fotokopilerini sunduğu, bunların “2009 model Mercedes-Benz Sprinter 315 CDI (Koltuk sayısı 18)”, “2004 model Otoyol E 27.12 (Koltuk sayısı 27)”, “2014 model Otokar Sultan 140 S Comfort (Koltuk sayısı 29)”, “1999 model Mitsubishi BG659E (Koltuk sayısı 28)” ile “2007 model Volkswagen Crafter (Koltuk sayısı 15)” olduğu görülmüştür.

İsteklinin kendi malı olan araçlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında 15 kişilik minibüs ve 25 kişilik otobüs için ayrı ayrı maliyet tablosu oluşturduğu görülmüştür.

25 kişilik otobüsün;

Araç bakım onarım giderlerine ilişkin Otokar Sultan marka araca ait Pekşenler Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. (yetkili servis) tarafından düzenlenen fiyat teklifini sunduğu, fiyat teklifinin üzerinde Tebliğ’e göre yer alması gereken ibarenin yer aldığı, meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, ayrıca fiyat teklifinde aracın 100 km. de kaç litre yakıt tükettiğini gösterir bilginin de yer aldığı, akaryakıt maliyetinin aracın km. de tükettiği yakıt miktarının motorinin litre fiyatı 3,67 TL ile çarpılmak suretiyle km. başına tüketim maliyetinin hesaplandığı, EPDK’nın internet sitesi üzerinden yapılan kontrolde ilan ve ihale tarihi (21.04.2016- 12.05.2016) arasında EPDK tarafından günlük olarak yayımlanan bayi satış fiyatı bülteninden istekli tarafından öngörülen tutarın, asgari motorin litre fiyatının üzerinde olduğunun anlaşıldığı,

Araç muayene giderine ilişkin TÜVTÜRK internet sitesinden alınan sayfanın sunulduğu ve söz konusu araç için 258,42TL tutarında gider öngörüldüğü, ihale tarihi itibari ile yapılan hesaplamanın uygun olduğu,

Personel maliyetinin, KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplanan işçilik ücreti ile açıklandığı, bu yönüyle açıklamaların mevzuata uygun olduğu,

Motorlu Taşıtlar Vergisi giderine ilişkin olarak 1.900,00 TL gider öngörüldüğü ve buna ilişkin herhangi bir belgelendirme yapılmadığı, inceleme kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesi’nin motorlu taşıtlar vergisi hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada (1-6) yaş ve (26-35) arası oturma yerine sahip “otobüs ve benzeri” araç tipinin 2016 yılı için yıllık toplam MTV giderinin 2.262,00 TL olduğu, bu çerçevede isteklinin araç bakım onarım giderleri ile akaryakıt maliyetine ilişkin kendi malı olan Otokar Sultan marka araca (2014 model) ilişkin fiyat teklifi aldığı dikkate alındığında açıklamada belirtilen MTV tutarının anılan araç için uygun olmadığı, dolayısıyla teklif fiyatları ile açıklamaları arasında tutarsızlık olduğu,

KTK zorunlu mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin, anılan tabloda yıllık 1190,24 TL bedel öngörüldüğü, ancak sunulan poliçeler incelendiğinde Otokar Sultan marka (2014 model) araca ait zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinde sigorta başlangıç tarihinin 22.05.2016, bitiş tarihinin 22.05.2017 olarak belirtildiği, ödenecek prim tutarının 2.402,88 TL olduğu ve Axa Sigorta A.Ş. acentesi tarafından düzenlenen poliçeye Axa Sigorta A.Ş. Bölge Müdürlüğü veya Genel Müdürlüğünden alınmış teyit yazısının eklenmediği, bu haliyle mevzuata uygun olmadığı, söz konusu tabloda belirtilen 1190,24 TL tutarına ait poliçenin Otoyol E 27.12 (2004 model) marka araca ilişkin olduğu, poliçede sigorta başlangıç tarihinin 10.08.2015, bitiş tarihinin 10.08.2016 olarak belirtildiği, anılan poliçenin ihale tarihinden önce başlamak suretiyle 366 gün üzerinden düzenlendiği ve işin süresini kapsamadığı, Axa Sigorta A.Ş. acentesi tarafından düzenlenen poliçeye Axa Sigorta A.Ş. Bölge Müdürlüğü veya Genel Müdürlüğünden alınmış teyit yazısının eklenmediği, bu haliyle mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmekle birlikle maliyet tablosunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin giderlerin farklı araçlar için alınan bedeller üzerinden hesaplandığı, dolayısıyla teklif fiyatları ile açıklamaları arasında tutarsızlık olduğu,

Amortisman giderine ilişkin, amortisman matrahının 59.300 TL alındığı ve 5 yıllık kullanım süresi üzerinden hesaplama yapıldığı, amortisman matrahının ne şekilde belirlendiğine dair herhangi bir belgelendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

15 kişilik minibüsün;

Araç bakım onarım giderlerine ilişkin Volkswagen Crafter marka araca ait Otokur Otomotiv Tur. San ve Tic. Ltd. A.Ş. tarafından düzenlenen fiyat teklifini sunduğu, fiyat teklifinin üzerinde Tebliğ’e göre yer alması gereken ibarenin yer aldığı, meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, ayrıca fiyat teklifinde aracın 100 km. de kaç litre yakıt tükettiğini gösterir bilginin de yer aldığı, akaryakıt maliyetinin aracın km. de tükettiği yakıt miktarının motorinin litre fiyatı 3,67 TL ile çarpılmak suretiyle km. başına tüketim maliyetinin hesaplandığı, EPDK’nın internet sitesi üzerinden yapılan kontrolde ilan ve ihale tarihi (21.04.2016- 12.05.2016) arasında EPDK tarafından günlük olarak yayımlanan bayi satış fiyatı bülteninde istekli tarafından öngörülen tutarın asgari motorin litre fiyatının üzerinde olduğunun anlaşıldığı,

Araç muayene giderine ilişkin TÜVTÜRK internet sitesinden alınan sayfanın sunulduğu ve söz konusu araç için 191,16TL tutarında gider öngörüldüğü, ihale tarihi itibari ile yapılan hesaplamanın uygun olduğu,

Personel maliyetinin, KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplanan işçilik ücreti ile açıklandığı, bu yönüyle açıklamaların mevzuata uygun olduğu,

Motorlu Taşıtlar Vergisi giderine ilişkin olarak 1.900,00 TL gider öngörüldüğü ve buna ilişkin herhangi bir belgelendirme yapılmadığı, inceleme kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesi’nin motorlu taşıtlar vergisi hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada isteklinin kendi malı olan Volkswagen Crafter (2007 model) marka araca ilişkin öngördüğü tutarın uygun olduğu,

KTK zorunlu mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin, anılan tabloda yıllık 645,25 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu araca ait zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinde sigorta başlangıç tarihinin 23.11.2015, bitiş tarihinin 23.11.2016 olarak belirtildiği, ödenecek prim tutarının 645,25 TL olduğu, anılan poliçenin ihale tarihinden önce başlamak suretiyle 1 yıl üzerinden düzenlendiği ve işin süresini kapsamadığı, Axa Sigorta A.Ş. acentesi tarafından düzenlenen poliçeye Axa Sigorta A.Ş. Bölge Müdürlüğü veya Genel Müdürlüğünden alınmış teyit yazısının eklenmediği, bu haliyle mevzuata uygun olmadığı,

Amortisman giderine ilişkin, amortisman matrahının 45.500 TL alındığı ve 5 yıllık kullanım süresi üzerinden hesaplama yapıldığı, amortisman matrahının ne şekilde belirlendiğine dair herhangi bir belgelendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, ihale üzerine bırakılan istekli İbrahim Erişir’in aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda uygun olmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu belirtilmiştir.

Ayını Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde, Kurumun itirazen şikâyet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in başvuruların şekil unsurlarını düzenleyen 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(…)

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu çerçevede, idarenin şikâyet başvurusu üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin ikinci iddiası idareye sunulan şikayet dilekçesinde yer almadığından, bahse konu iddia bakımından başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerine bırakılan istekli İbrahim Erişir’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi