KİK Kararı: 2016/UH.I-1827

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/043
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 20.07.2016
Karar No : 2016/UH.I-1827

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Sözkur Turizm Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Figen Sok. No: 2 1. Levent Levent Beşiktaş/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterlik Destek Hizmetleri Başkanlığı

Türkiye Büyük Millet Meclisi Destek Hizmetleri Bşk Personel Binası 1.Kat. 06543 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/151291 İhale Kayıt Numaralı “Sürücüsüz Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Destek Hizmetleri Başkanlığı tarafından 02.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Sözkur Turizm Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.07.2016 tarih ve 39129 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1588 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının gerçek maliyetleri yansıtmadığı, anılan firmanın teklif tutarının piyasa verileri ve ticari hayatın olağan akışı içerisinde idarenin talep etmekte olduğu hizmeti layığı ile karşılanmasına yetecek bir tutar olmadığı, ayrıca bazı gider kalemlerinin açıklamalara dâhil edilmediği,

2. Aşırı düşük teklif açıklamasına konu edilen ihale konusu araçların bakım onarım, fren balatası, fren diski ve lastik gibi tüm maliyetlerinin araçların reel olarak katedeceği kilometrelere göre yapılması gerektiği, ancak idarece ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda bu hususun dikkate alınmadığı, gerçek maliyeti yansıtmayan açıklamanın geçerli olarak kabul edildiği, bu durumun ise rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği,

3. İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanması durumunda, anılan isteklinin ihale konusu araçları banka veya herhangi bir finans aracı kullanarak edinmesinin söz konusu olmadığı, araçların banka veya herhangi bir finans aracı kullanılarak satın alınması ve kullanılması durumunda ise Kamu İhale Kanunu’na göre rekabet ve eşit muamele ilkesinin açıkça ihlal edileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Sürücüsüz Araç Kiralama” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

2016 Model 1950 cc 150 hp (24 Aylık)

adet

30

2

2016 Model 1950 cc 185 hp (24 aylık)

adet

34

tablosuna,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 02.01.2017; işi bitirme tarihi 31.12.2018” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin Kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Kilometre sınırı olmaksızın, araçların tamir, bakım - onarım, lastik, yedek parça, kasko, zorunlu mali sorumluluk sigorta, motorlu taşıt vergisi ve benzeri tüm giderler Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Hizmetin Yürütülmesi” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Araçlar, şehir içi, şehirlerarası ve yurtdışı görevlerde 24 (yirmidört) saat esasına göre, gece, gündüz, hafta sonu, hafta içi ve resmi tatil günleri de dâhil olmak üzere İdare tarafından kullanılacaktır.

…

4.5. Araçların her türlü bakım-onarımı, lastik, yedek parça, yağ, orijinal cam suyu (antifrizli cam silecek suyu), adblue ( egzoz katalizörlerinin ürettiği azot oksit salımını azaltmak için kullanılan su bazlı çözelti) ile her türlü vergi, muayene, kasko, trafik sigortası ve benzeri giderleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

4.8.2. Lastikler her 40.000 (kırkbin) kilometrelik kullanımda değiştirilecektir. Ancak belirtilen kilometre tamamlanmadan aracın yetkili servisi tarafından erken yıprandığı tespit edilen lastikler derhal değiştirilecektir.

4.8.3. Araçlarda yenilenen lastikler, değiştirilen orijinal lastiklerle aynı marka ve ebatta olacaktır. Mevsim şartlarına uygun lastik kullanılması zorunlu olacaktır.

…

4.8.7. Araçlara ait lastik tamiratı, balans ayarları ve lastik yenileme giderlerinin tamamı Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

4.16.1. Araçların tüm periyodik (mekanik ve elektronik) bakımları Yüklenici sorumluluğundadır. Bu bakımlar üretici firma tarafından belirlenen kilometre aralıklarında olmak üzere Yüklenicinin anlaşmalı olduğu Ankara’daki yetkili servise Ankara dışında ise en yakın yetkili servise bakımları yaptırılacak olup giderleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır..” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından İdari Şartname’nin 33.1’inci maddesine göre hesaplanan sınır değerin 8.104.615,38 TL olduğu, bu değerin altında teklif veren Kopuz Oto. ve Turizm San. Tic. A.Ş.den 06.06.2016 tarihli yazı ile teklif bileşenlerinden “1-Araç Maliyeti, 2-Kasko ve Trafik Sigortası Maliyeti, 3-Bakım ve Onarım Maliyeti, 4-Lastik Maliyeti, 5-Siren ve Anons Cihazı Maliyeti, 6-Oto Kuaför Maliyeti, 7-Cam Film Maliyeti”ne ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun kabul edilerek 14.06.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Kopuz Oto. ve Turizm San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı ve Sözkur Turizm Oto. Petrol Ürün. İnş. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Açıklanması istenilen “önemli maliyet bileşenleri” esas alınarak ihale üzerinde bırakılan Kopuz Oto. ve Turizm San. Tic. A.Ş. tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde:

Tüm teklif bileşenlerinin ayrıntılarına ilişkin fizibilite çalışması ile kiralama maliyet hesaplama tablosunun sunulduğu,

AUDİ A6 Quatro’ya ilişkin olarak;

Araç maliyeti için (kdv hariç) 7.654.322,03 TL, kasko için 284.240,00 TL, trafik sigortası için 54.400,00 TL, bakım için (kdv dâhil) 220.000,00 TL, lastik için (kdv dâhil) 120.000,00 TL, gizli siren+led sistemi için 43.000,00 TL, cam film maliyeti 10.200,00 TL,

Passat 2.0 TDI’ya ilişkin olarak;

Araç maliyeti için (kdv hariç) 4.258.180,37 TL, kasko için 158.340,00 TL, trafik sigortası için 56.000,00 TL, bakım için (oto kuaför gideri dâhil ve kdv dâhil) 180.000,00 TL, lastik için (kdv dâhil) 120.000,00 TL, gizli siren+led sistemi için 44.149,70 TL, cam film maliyeti 10.500,00 TL fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelendiğinde;

İdarece fren balatası, fren diski gibi maliyet unsurlarının önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, anılan gider kalemlerinin bakım ve onarım maliyeti içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla fren balatası, fren diski gibi maliyet unsurlarının ayrıca açıklanmasına gerek bulunmadığı,

Bu itibarla anılan istekli tarafından bakım maliyetine ilişkin olarak, Doğuş Oto Paz. ve Tic. A.Ş. tarafından 09.06.2016 tarihinde düzenlenen Yeminli Mali Müşavir Adnan Ergani onaylı proforma faturaların sunulduğu, söz konusu proforma faturaların üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 09.06.2016 tarih ve 02 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ortalama toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin ve meslek mensubu imzası ile kaşesinin bulunduğu,

Lastik maliyeti için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Polat Motorlu Araç. Tic. Ltd. Şti.den alınan 10.06.2016 tarihli proforma faturaların sunulduğu, proforma faturaların üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 10.06.2016 tarih ve 01 sayılı satış maliyet tespit tutanağındaki ortalama toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ile SMMM imzası ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu,

Sunulan belgenin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, ihale konusu araçların kullanım alanlarının Teknik Şartname’de belirtildiği, ihaleye teklif veren ve basiretli tacir olarak nitelendirilen isteklilerinin tekliflerini oluştururken kullanılacak araçların kaç km yol katedecekleri ve buna bağlı olarak araçlarda meydana gelecek bakım maliyetlerine (fren balatası, fren diski, lastik vb.) ilişkin öngörülerini bu çerçevede hesaplayarak teklif verdiklerinin kural olarak kabul edildiği göz önünde bulundurulduğunda anılan isteklinin açıklamalarında yer alan bakım onarım, fren balatası, fren diski ve lastik gibi tüm maliyetlerinin reel olarak katedeceği kilometrelere göre yapılmadığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan kamu ihale mevzuatında, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde yer alan fiyatların piyasa koşullarını veya gerçek maliyetleri yansıtmadığı gibi gerekçelerle isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasına olanak veren bir düzenlemenin bulunmadığı, istekliler tarafından ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alınarak öngörülen maliyetlerin kendi tasarruflarında olduğu, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirme noktasındaki sorumluluğunun ihale konusu işin teklif eden fiyatlar ile yapılabilirliğini Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca değerlendirmek olduğu, anılan nedenlerle başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin bu iddiasına idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında, “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almakta olup anılan hüküm uyarınca söz konusu iddiaların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi