KİK Kararı: 2016/UH.I-1797

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/042
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 13.07.2016
Karar No : 2016/UH.I-1797

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Osman DAĞ,

Mimar Sinan Mahallesi 101. Sokak Özgül Apt. No: 21/11 Haliliye/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

İsmetpaşa Mahallesi Azerbaycan Bulvarı 25 46100 Dulkadiroğlu/KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/93333 İhale Kayıt Numaralı “Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 29.04.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Osman Dağ’ın 27.05.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 15.06.2016 tarih ve 35919 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1426 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Doğan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, araç ve iş makineleri için kira bedeli, araç ve iş makineleri amortisman defterinde kayıtlı ise amortisman giderleri için açıklama yapılmadığı, araç ve iş makineleri için araç bakım giderleri ve bakımda kullanılacak yedek parçalar ile yağ, filtre, periyodik bakım, lastik giderleri için yetkili servislerden onaylı proforma fatura alınmadığı, maliyet tespit tutanaklarının onaylı olmadığı ve söz konusu kalemler için açıklama yapılmadığı, araç ve iş makinelerinin zorunlu trafik sigortası için açıklama yapılmadığı ve yapılan açıklamada proforma faturalarında sigorta genel müdürlüklerinin teyidinin alınması gerektiği ve bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, araç takip sistemi için araç takip cihaz ücreti ve GSM iletim giderinin hayali ve herhangi bir belgeye dayandırılmadığı, Teknik Şartname’nin 3.5’inci maddesindeki şoför ve diğer bilumum giderler (aus32/adblue, yedek parça, her türlü bakım, onarım, tamirat, zorunlu sigorta, muayene vb.) ile Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde belirtilen özelliklerin açıklamalarının detaylı olarak yapılmadığı, araç ve iş makineleri için araç muayene ve egzoz emisyon giderleri ile MTV ödemeleri için herhangi bir belgeye dayalı olarak açıklama yapılmadığı, belirtilen hususlara ait sunulan proforma faturalar ve maliyet tespit tutanaklarının SMM veya MM tarafından onaylanması gerektiği, ayrıca proforma fatura alınan firmanın son dönem vergi beyannameleri ile satışlarının gerçeği yansıtmadığı vergi dairesi kayıtlarının istenilmesi halinde açıkça görüleceği, araç ve iş makineleri için Teknik Şartname’de belirtilen kurum logo ve yazıları için aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı için ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin “Araç ve İş Makinası Kiralanması Hizmet Alımı” olduğu, söz konusu ihalede13 adet doküman alındığı ve 6 adet teklif sunulduğu, itirazen şikâyete konu kısımların ise 1-8’inci kısımlar olduğu,

18.05.2016 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesinde, Pegatur Turz. Sağ. Tem. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin doküman almadığı gerekçesiyle, Sert Eml. Oto. Taş. İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin ise sadece 4’üncü kısma teklif sunduğu ve teklif zarfında geçici teminat mektubu, banka referans mektubu, bilanço ve eşdeğer belgeleri sunmadığı, Ezmine Yak. Tem. Gıda Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise teşekkür mektubu sunduğu gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihalede itirazen şikâyete konu 8 kısım için ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak Doğan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi olarak ise Osman Dağ’ın belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 6 (altı) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

8 kısım için birim fiyat teklif cetvelinin

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Damperli Kamyon

saat

9.000,000

2

Paletli Ekskavatör

saat

1.500,000

3

Lastik Tekerlekli Yükleyici

saat

1.500,000

4

Stabilize Yol Silindiri

saat

1.500,000

5

Greyder

saat

1.500,000

6

Sulama Arazözü

saat

1.500,000

7

Servis Minibüsü

gün

180,000

KISIM TOPLAM TUTARI (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere 10.05.2016 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “…İdari şartnamenin "Sınır Değer” Başlıklı 33 üncü Maddesinin 33.2 bendinde yer alan “Teklifi sınır değeri altında kalan isteklerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değeri altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister” hükmü gereğince; Araç ve İş Makineleri Kiralanması Hizmet Alımı İşine ait 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. kısımlara vermiş olduğunuz teklifiniz aşırı düşük teklif kapsamına girmektedir.

Araç ve İş Makineleri Kiralanması Hizmet Alımı işine ait vermiş olduğunuz tekliflerin 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7. ve 8. kısımların önemli (Zorunlu Sigorta, Muayene, Personel, Araç Takip Sistemi ve Sözleşme Giderleri) olan bileşenlerinin ayrıntılı olarak üç (3) iş günü içerisinde idaremize yazılı olarak verilmesi hususunu; bilgilerinize rica ederim” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısından teklif fiyatı aşırı düşük bulunan isteklilerin zorunlu trafik sigortası, muayene, personel, araç takip sistemi ve sözleşme giderlerine ilişkin olarak açıklamalarda bulunmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu 8 kısım için Doğan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olduğu ve her bir kısım için 629.400,00 TL teklif sunduğu, söz konusu istekli tarafından 8 kısım için tek aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu bahse konu açıklama kapsamında sunulan teklif fiyatı çizelgesinin alt tarafında ise “Yukarıda belirtmiş olduğumuz genel giderler sadece bir kısım iş içindir teklifimizde yazılı olan fiyatımız tüm kısımlar için aynı olmasından dolayı 8 kısım içinde geçerlidir…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Şikâyete konu 8 kısma ait Teknik Şartname’nin incelenmesinde, bahse konu kısımların her biri için 6 adet damperli kamyon, 4 adet iş makinesi, 1 adet sulama arazözü, 1 adet servis minibüsü temin edileceği, minibüsün sözleşme süresi içerisinde 180 gün çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde, zorunlu trafik sigortası için Neova Sigorta ve Halk Sigorta’dan alınmış 2 adet poliçe sunulduğu, Neova Sigorta’dan alınan poliçenin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan kamyonlar için Halk Sigorta’dan alınan poliçenin ise iş makineleri için alındığı sunulan maliyet çizelgesinde ise 7 adet kamyon ve 4 adet iş makinesi için zorunlu trafik sigortası maliyetinin öngörüldüğü ancak şikâyete konu her kısım için toplamda 6 adet damperli kamyon, 4 adet iş makinesi, 1 adet sulama arazözü, 1 adet servis minibüsü olmak üzere 12 adet araç temin edileceği ve zorunlu trafik sigortası için yapılan açıklamada 180 gün çalıştırılacak olan minibüs için herhangi bir maliyet öngörülmediği ve yapılan aşırı düşük açıklamasının tüm araçları kapsayacak şekilde yapılmadığı sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sigorta poliçelerinin ihale konusu işin süresini kapsadığı araçlar için Neova Sigorta’dan alınan poliçenin üzerinde sadece poliçeyi düzenleyen acentenin kaşesi olduğu, söz konusu poliçe üzerinde tek imzanın yer aldığı, bölge müdürlüğünün imza ve kaşesinin yer almadığı ayrıca ekinde bölge müdürlüğünden alınmış herhangi bir teyit yazısının da bulunmadığı görülmüştür. İş makineleri için Halk Sigorta’dan alınmış olan poliçenin incelenmesinde ise bahse konu belge üzerinde sadece acentenin kaşesinin yer aldığı, acentenin imzası ya da bölge müdürlüğüne ait imza ve kaşenin bulunmadığı görülmüş olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından zorunlu trafik sigortası için yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Muayene gideri için yapılan açıklamada maliyet cetvelinde sadece 7 araç için muayene maliyeti öngörüldüğü, ayrıca muayene maliyetine ilişkin olarak herhangi bir belge sunulmadığı ancak bahse konu muayene maliyetine ilişkin fiyatların ise Tüvtürk’ün internet sayfasından teyit edilebilir fiyatlar olduğu için bahse konu maliyet kalemine ilişkin olarak belge sunulmamasının mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Tüvtürk’ün web sayfasından yapılan kontrolde 2016 yılı fiyat listesinde otobüs, kamyon, çekici ve tanker için 258,42 TL, otomobil, minibüs, kamyonet, özel amaçlı taşıt, arazi taşıtı, römork ve yarı römork için 191,16 TL, traktör (römorklu, römorksuz), motosiklet ve motorlu bisiklet için 97,94 TL fiyat belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise her bir araca ilişkin muayene gideri için 302,44 TL öngörüldüğü toplamda ise 7x302,44 TL= 2.117,08 TL bedel öngörüldüğü, ancak şikâyete konu her bir kısım için 6 adet damperli kamyon, 4 adet iş makinesi, 1 adet sulama arazözü, 1 adet servis minibüsü olmak üzere 12 adet araç temin edileceği ihale dokümanından anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Muayeneye yetkili kuruluşlar” başlıklı 35’inci maddesinde “…Askeri araçlarla, raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri yönetmelikte belirlenen esaslara göre tescilini yapan kuruluşlarca yapılır…” hükmü,

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Muayeneye Yetkili Kuruluşlar” başlıklı 68’inci maddesinde “Araçların muayeneleri, Ulaştırma Bakanlığına ait muayene istasyonlarında veya bu Bakanlık tarafından usulüne uygun olarak yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonlarında yapılır.

Muayene istasyonlarınca;

a) Otobüs, kamyon, çekici ve tankerler,

b) Otomobil, minibüs, kamyonet, özel amaçlı taşıt, arazi taşıtı, römork ve yarı römorklar,

c) Traktör (römorklu-römorksuz), motosiklet, motorlu bisikletler için, gruplarına göre Kanunda belirtilen muayene ücreti (katma değer vergisi hariç) alınır. Bu maddede sayılanlar dışındaki araçların hangi gruba gireceği yine Ulaştırma Bakanlığınca belirlenir.

Raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri araçların tescilini yapan kuruluşlarca; askeri araçların muayeneleri ise yetkili kuruluş veya birimlerce ilgili özel mevzuatlarına göre yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden iş makinelerine ait muayenelerin araçların tescilini yapan kuruluşlarca ilgili özel mevzuatlarına göre yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla iş makinelerine ilişkin olarak muayenelerin iş makinelerinin tescilini yapan kuruluşlarca ilgili mevzuatlarına göre yapılacağı ve iş makinelerinin muayene ücretlerine ilişkin olarak ise herhangi bir bedele ilişkin düzenlemenin yer almadığı ve ayrıca Tüvtürk’ün internet sayfasındaki 2016 yılı fiyat listesi arasındaki araçlar arasında iş makinelerine yer verilmediği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından muayene ücretlerine ilişkin olarak iş makinesi dışındaki araçlar için açıklama yapılması gerektiği ancak sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında 6 adet damperli kamyon, 1 adet sulama arazözü, 1 adet servis minibüsü olmak üzere 8 adet aracın muayene ücreti için açıklama yapılması ya da bedel öngörülmesi gerekirken bahse konu istekli tarafından sadece 7 araç için açıklama yapıldığı görülmüş olup, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Personel maliyeti için yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında 1 adet personel için 2.017,58 TL bedel öngörüldüğü, maliyet cetvelinde ise 11 personel için toplam maliyet öngörüldüğü, ancak şikâyete konu her bir kısım için 12 adet araç temin edileceği ve 12 personel çalıştırılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak araçların çalışma esasları ve çalışma süreleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.5 Çalıştırılacak tüm araçlar için; akaryakıt hariç (idare tarafından verilecek), şoför ve diğer bilumum giderler (aus32/adblue, yedek parça, her türlü bakım, onarım, tamirat, zorunlu sigorta, muayene vb.) dâhil tüm masraflar yükleniciye ait olmak üzere saatlik ücreti üzerinden teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu itibarla şikâyete konu kısımlar için 12 adet personel çalıştırılması gerektiği ve istekliler tarafından da teklif fiyatları hazırlanırken 12 personel üzerinden personel maliyeti öngörülmesi gerektiği ancak sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında 11 personel üzerinden personel maliyeti hesaplandığı görülmüş olup yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Araç takip cihazı giderine ilişkin olarak yapılan incelemede ise, Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak araçların çalışma esasları ve çalışma süreleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.16 Çalıştırılacak bütün araçlarda mobil araç takip cihazı takılı (İdarenin kullandığı mobil araç takip sistemine uyumlu olacaktır.) ve çalışır vaziyette olacaktır. Mobil araç takip cihazı olmayan araçların hakedişleri yapılmayacaktır. Yüklenici mobil araç takip sistemi kullanıcısı ile birlikte idareye vermek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname düzenlemesinden araçların tamamında araç takip cihazının bulunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Araç takip cihazına ilişkin olarak yapılan açıklamada 11.05.2016 tarihli proforma fatura sunulduğu söz konusu fatura üzerinde Tebliğ’de yer alması gereken ibarenin olmadığı bahse konu faturanın fiyat teklifi niteliği taşımadığı bu itibarla yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca araç takip cihazı için maliyet cetvelinde 12 adet araç üzerinden hesaplama yapılması gerekirken 11 adet araç üzerinden hesaplama yapıldığı görülmüş olup sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Doğan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin araç, iş makineleri için kira bedeli, araç ve iş makineleri amortisman defterinde kayıtlı ise amortisman giderleri için açıklama yapılmadığı, araç ve iş makineleri için araç bakım giderleri ve bakımda kullanılacak yedek parçalar ile yağ, filtre, periyodik bakım, lastik giderleri, için yetkili servislerden onaylı proforma fatura alınmadığı, ve maliyet tespit tutanaklarının onaylı olmadığı ve söz konusu kalemler için açıklama yapılmadığı, Teknik Şartname’nin 3.5’inci maddesindeki bilumum giderler (aus32/adblue, yedek parça, her türlü bakım, onarım, tamirat, zorunlu sigorta, muayene vb.) ile Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde belirtilen özelliklerin açıklamalarının detaylı olarak yapılmadığı, araç ve iş makineleri için egzoz emisyon giderleri ile MTV ödemeleri için herhangi bir belgeye dayalı olarak açıklama yapılmadığı, araç ve iş makineleri için Teknik Şartname’de belirtilen kurum logo ve yazıları için aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İdare tarafından 10.05.2016 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklanması gereken önemli teklif bileşenleri olarak “zorunlu sigorta, muayene, personel, araç takip sistemi ve sözleşme giderlerinin” belirlendiği, teklifi aşırı düşük bulunan istekli tarafından ise idare tarafından belirlenen önemli teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklamaların sunulması gerektiği, bu itibarla idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen maliyet kalemlerine ilişkin olarak açıklama yapılmamasının mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda belirtilen hususlara ait açıklamaların proforma faturaları ve maliyet tespit tutanaklarının SMM veya MM tarafından onaylanması gerektiği, ayrıca proforma fatura alınan firmanın son dönem vergi beyannameleri ile satışlarının gerçeği yansıtmadığı vergi dairesi kayıtlarının istenilmesi halinde açıkça görüleceği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, sunulan belgenin Tebliğ’de yer alması gereken ifadeye yer verilmediği için geçerli bir belge niteliğinde olmadığı bu itibarla geçerli olmayan bir belgedeki satışların gerçeği yansıtıp yansıtmadığıyla ilgili kontrolün yapılamayacağı değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8’inci kısımlar için Doğan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi