KİK Kararı: 2015/UY.III-987

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/023
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 08.04.2015
Karar No : 2015/UY.III-987
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Turyapı Taah. Ticaret San. A.Ş.- Ceren İnşaat Pazarlama Isı Sistemleri Proje ve Müh. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Bağlıca Mah. Bağlıca Bulvarı Höyük Cad. 1058 Sokak No:3/A Etimesgut/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak ve Nato Güvenlik Yatırımları Dairesi Başkanlığı,

06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/157989İhale Kayıt Numaralı “Anıtkabir K. Lığı; Ormanlık Alan Yangın Hattı ve Hidrantların Yenilenmesi, Çabuk Dolum Sistemi Kurulması, Isıtma Sistem Otomasyonu Revizyonu, Nizamiye Çatıları, Birlik Binası, İstinat Duvarı, Pis Su ve Yağmur Suyu Hattı Onarımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak ve Nato Güvenlik Yatırımları Dairesi Başkanlığı tarafından 24.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Anıtkabir K. Lığı; Ormanlık Alan Yangın Hattı ve Hidrantların Yenilenmesi, Çabuk Dolum Sistemi Kurulması, Isıtma Sistem Otomasyonu Revizyonu, Nizamiye Çatıları, Birlik Binası, İstinat Duvarı, Pis Su ve Yağmur Suyu Hattı Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Turyapı Taah. Ticaret San. A.Ş.- Ceren İnşaat Pazarlama Isı Sistemleri Proje ve Müh. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 13.02.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 05.03.2015 tarih ve 20597 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.03.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/621 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından teklif tutarı aşırı düşük teklif olarak tespit edilen Turyapı İnş. Taah. Tic. San. Aş.- Ceren İnş. Paz. Isı Sistemleri Proje ve Müh. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan MSB.135, Y.15.001/1A, Y.15.001/2B, Y.21.050/C02, Y.23.014, Y.23.015 imalat kalemlerine ilişkin analizlerinde, açıklama istenilen kalemler arasında bulunan nakliyelere ait tutarların yer almadığı, 193.213/A imalat kalemine ilişkin analizin sunulmadığı ve işin yaklaşık maliyetindeki metrajlar ile isteklinin imalat miktarlarında farklar bulunduğu, kabul edilebilir oranda benzeşmediği gerekçeleriyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak açıklaması istenen bazı iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın analizlerinde girdi olarak verilmeyen nakliye maliyetlerinin analiz girdisi olarak belirlendiği, bu nitelikteki her iş kaleminin analizinin özel analiz niteliğinde olacağından dolayı, bu iş kalemlerindeki analiz girdi miktarlarının da idare tarafından verilmediği, bu hususun isteklileri hata yapmaya zorladığı, 193.213/A pozuna ilişkin analizin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu, idarenin bu açıklamayı gözden kaçırmış olabileceği, ayrıca idare tarafından yapılan metraj hesaplarında hata olduğu, özellikle MSB-135 Ahşap Oturma Çatı Yapılması pozu için 262 m3 imalatın mümkün olmadığı, istekli tarafından öngörülen imalat miktarları aşırı düşük teklif açıklamasının reddini gerektirecek nispette düşük olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 24.12.2014 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, Turyapı İnş. Taah. Tic. San. Aş.- Ceren İnş. Paz. Isı Sistemleri Pro. ve Müh. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmediği için teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Yüksel Altıok- Mucip Önder Akan İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir. …” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi Turyapı İnş. Taah. Tic. San. Aş.- Ceren İnş. Paz. Isı Sistemleri Proje ve Müh. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na gönderilen 26.01.2015 tarihli “Aşırı düşük tekliflere açıklık getirilmesi” konulu yazılar ile söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması istenmiş olup, yazı eklerinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin listesine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu istekliye gönderilen açıklama istenilen analiz girdileri listesi içerisinde 07.A01 poz no’lu “Kum nakli” isimli, 07.A02 poz no’lu “İnce sıva veya derz kumu nakli” isimli, 07.A33 poz no’lu “Çakıl nakli” isimli, 07.A26 poz no’lu “Kırmataş nakli” isimli, 07.A41 poz no’lu “Asfalt nakli” isimli, 07.A17 poz no’lu “Kazı ve moloz nakli” isimli, 07.A03 poz no’lu “Çimento nakli” isimli, 07.A12 poz no’lu “Betonarme demiri nakli” isimli, 07.A13 poz no’lu “Sac nakli” isimli, ve 07.A10 poz no’lu “Demir nakli” isimli analiz girdileri listesine yer verildiği, idarece belirlenen yaklaşık maliyet hesabında anılan nakliye giderleri bazı iş kalemlerine eklenmek suretiyle dahil edildiğinin anlaşıldığı, ancak başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında bu giderlere ilişkin herhangi bir maliyet öngörülmediği bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 193.213/A poz no’lu “Ø900 Çift cidarlı paslanmaz çelik baca” isimli iş kalemine ilişkin analiz sunulduğunun anlaşıldığı dikkate alındığında, söz konusu isteklinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması işleminin ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerinden bir kısmı için istekli ve idare tarafından öngörülen bazı metrajların aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

İş Kalemi Sıra No

Metraj (İdare)- A

Metraj (istekli)- B

Fark (Tutar)- C

(A-B)

Fark (%) (C/A)*100

202.1007

102

75

-27

26,47

38.D.300/G.8A

7850

6859

-991

12,62

19.101/MK

8100,893

6958

-1142,893

14,108

MSB.135

262

84

-178

67,939

Y.16.050/02

635

546

-89

14,015

Y.19.085/005

2428

2156

-272

11,203

Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere idarece açıklanması istenen iş kalemlerinin bir kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen metrajların yaklaşık maliyetteki metrajlara göre yaklaşık % 11, 12,14, 26 ve 67 oranlarında düşük olduğu görülmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır. Yine anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Şikâyete konu ihalenin de anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu farklılıkların istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda %10’a kadar makul kabul edilebilecek bir oranda olması gerektiği, ancak açıklanması istenilen 6 iş kalemine ilişkin söz konusu istekli tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul kabul edilemeyecek ölçüde düşük olduğu dikkate alındığında, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında teklif fiyatı oluşturulurken açıklama istenilen analiz girdileri listesi içerisinde yer alan 07.A01 poz no’lu “Kum nakli”, 07.A02 poz no’lu “İnce sıva veya derz kumu nakli”, 07.A33 poz no’lu “Çakıl nakli”, 07.A26 poz no’lu “Kırmataş nakli”, 07.A41 poz no’lu “Asfalt nakli”, 07.A17 poz no’lu “Kazı ve moloz nakli”, 07.A03 poz no’lu “Çimento nakli”, 07.A12 poz no’lu “Betonarme demiri nakli”, 07.A13 poz no’lu “Sac nakli” ve 07.A10 poz no’lu “Demir nakli” nakliye giderlerinin dikkate alınmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerde, nakliye giderlerine yer verilmediğinden aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve idarece gerçekleştirilen işlemin yerinde olduğu, diğer yandan bazı iş kalemleri için aynı istekli tarafından sunulan metrajlar ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar arasında %10’u aşan metraj farklılıklarının bulunduğu, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı gerekçeleriyle “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Kurul kararının, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının “analizlerde açıklama istenilen analiz girdileri listesi içerisinde yer alan bazı nakliye giderlerine yer verilmediğinden uygun olmadığı”na ilişkin kısmına katılmakla birlikte, metraj farklarına ilişkin kısmına katılmıyoruz. Şöyle ki;

Anılan Kurul kararında, idarenin metrajları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan metrajlar karşılaştırıldığında iş kalemlerinin bir kısmında %10’u aşan farklılıkların olduğu ifade edilmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde isteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı, gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

Bu çerçevede, açıklama istenilen 60 iş kalemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, 6 iş kaleminde isteklinin sunmuş olduğu metraj hesaplarının idarenin metraj hesabından %11, %12, %14, %26 ve %67 oranlarında eksik olduğu, 14 iş kaleminde idare ile isteklinin metrajının eşit olduğu, 30 iş kaleminde isteklinin sunmuş olduğu metraj hesaplarının idarenin metraj hesabından %10'u aşan oranda fazla olduğu, geriye kalan iş kalemlerinde ise idarenin belirlediği metrajlar ile isteklinin belirlemiş olduğu metrajlar arasında % 10'u aşmayan oranlarda metraj farklılıklarının bulunduğu, ancak başvuru sahibi isteklinin söz konusu 60 iş kalemine ilişkin metraj farklılığının, teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda, bu iş kalemleri bazında miktar farklılığı yönünden avantaj sağlamadığı, idarenin metrajı ile isteklinin teklif birim fiyatları çarpıldığında, toplamda isteklinin teklif fiyatına göre 206.838,03 TL tutarında bir fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının isteklinin teklifinin lehine değil, aksine aleyhine olumsuz etki yaptığı, bu durumda, açıklama istenen iş kalemlerinin tümü açısından, başvuru sahibi isteklinin metrajları ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar arasında %10’u aşan metraj farklılıklarının bulunması nedeniyle de sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki tespitin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin kararın gerekçeleri arasında yer alan, bazı iş kalemleri için istekli tarafından sunulan metrajlar ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar arasında %10’u aşan metraj farklılıklarının bulunduğu ve aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığına ilişkin kısmına katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi