KİK Kararı: 2015/UY.III-840

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/020
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 18.03.2015
Karar No : 2015/UY.III-840
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Akya İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,

Mustafa Kemal Mah. 2127 Sok. No: 14/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 3. Bölge Müdürlüğü,

Kırmızıtoprak Mahallesi Taşköprü Caddesi, DSİ Sok. No: 2 26020 Odunpazarı/ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/126012İhale Kayıt Numaralı “Bilecik Gölpazarı Demirhanlar Göleti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bilecik Gölpazarı Demirhanlar Göleti” ihalesine ilişkin olarak Akya İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.01.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 06.02.2015 tarih ve 11162 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.02.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/431 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- Teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin yaptıkları aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, BGD - 08: Her türlü taş ve kaya dolgu yapılması iş kaleminde tazyikli su ile yıkama bedelinin yer alması gerekmesine rağmen aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların sundukları analizlerde bu değerin dikkate alınmadığı, sunulan analizlerde açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin bulunmadığı, ihale konusu iş kapsamında gövde, dolusavak ve dipsavak sıyırma kazılarının gerçekleştirilebilmesi için ağaç kesilmesi gerektiği, ağaç kesim bedelinin ise aşırı düşük açıklaması sunan firmaların sundukları analizlerde ve üçüncü kişilerden aldıkları fiyat tekliflerinde yer almadığı, sunulan analizlerde kullanılan değerlerin Teknik Şartname’de istenen değerleri karşılamadığı, isteklilerin analizlerinin, analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, inşaat bünyesinde yapılacak imalatların esaslı bir işçilik içermesi nedeniyle bunlarla ilgili olarak üçüncü şahıslardan teklif alınarak açıklama yapılmasının mümkün bulunmadığı, sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen şartları taşımadığı,

2- İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın ortaklarından olan Byk Yapı İnş. Taah. Tic. San. A.Ş.’nin iş bitirme belgesi tutarının işin ihalesine girebilmesi için yeterli olmadığının düşünüldüğü, bu nedenle ilgili idareden söz konusu belgenin teyidinin yapılması gerektiği kanaatinde olunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, itirazen şikâyete konu ihaleye 48 istekli tarafından teklif sunulduğu, sunulan teklifler arasından 44’ünün geçerli olduğunun tespit edildiği, teklifi aşırı düşük teklif sınırının altında olduğu belirlenen üç firmadan aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, üç firma tarafından sunulan açıklamaların ihale komisyonunca uygun bulunduğu ve ihalenin en düşük teklif sahibi istekli olan Byk Yapı İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi - İmta İnşaat Makina Elektrik Tesisat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğ’inin “Sınır Değer Tespiti ve Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 45’inci maddesinin 45.1.4 nolu alt maddesinde “İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Birim fiyat üzerinden teklif alınan söz konusu ihalenin yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, ihale konusu işin 31 adet iş kaleminden meydana geldiği, bu iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış iş kalemleri olmadığı, iş kalemlerinin idarece özel veya paçal iş kalemi oluşturma yoluyla hazırlanan iş kalemleri olduğu tespit edilmiştir. Ancak gerek ihale dokümanında ve gerekse teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, açıklama istenen özel veya paçal nitelikteki 8 iş kalemi için hazırlanmış olan ve bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarının yer almadığı anlaşılmıştır. Öte yandan özel veya paçal iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarına göre yapılmayan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi de mümkün bulunmamaktadır.

Bu çerçevede açıklama istenen iş kalemlerinin özel veya paçal iş kalemleri olduğu tespit edildiğinden teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarına yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 90'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Benzer iş olarak kabul edilecek işler Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AVIII Grubu işlerdir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İş Deneyim Belgesi yerine diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye girecek olan İnşaat Mühendisleri, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48. Maddesinin 8. Bendi uyarınca ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.” düzenlemesi ve,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin yedinci bendinde “İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler…” hükmü bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının teklif tutarının 18.808.808,00 TL olduğu dikkate alındığında İş Ortaklığının sunması gereken asgari iş deneyimi tutarının (18.808.808,00 x % 90 =) 16.927.927,20 TL olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda anılan Şartname düzenlemeleri gereğince, İş Ortaklığının pilot ortağı olan Byk Yapı İnş. Taah. Tic. San. A.Ş.’nin ise bu tutarın % 80’i kadar iş deneyimini tek başına sağlaması gerekmektedir. Bu çerçevede Byk Yapı İnş. Taah. Tic. San. A.Ş.’nin sunması gereken asgari iş deneyim tutarı (16.927.927,20 x % 80 =) 13.542.341,76 TL olarak hesaplanmıştır. Diğer taraftan İş Ortaklığı’nın özel ortağının sunduğu belgenin benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin olması durumunda pilot ortağın tek başına sunması gereken asgari iş deneyim tutarı ise 16.927.927,20 TL olacaktır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan Byk Yapı İnş. Taah. Tic. San. A.Ş.’nin iş deneyimini gösteren belge olarak, tüzel kişiliğin ortağı Bilgin Telek’e ait olan İş Yönetme Belgesini sunduğu tespit edilmiştir. Gördes Barajı İnşaatı işinden alınan söz konusu belgede ilgilinin görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarı 1997 yılı birim fiyatları ile 6.534.747,71 TL olarak belirtilmiş olup, belgenin güncellenmiş tutarı 273.213.531,63 TL olarak hesaplanmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin altıncı fıkrasında “İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükmü uyarınca söz konusu iş yönetme belgesinin beşte bir oranında yani (273.213.531,63 TL / 5 =) 54.642.706,33 TL olarak dikkate alınması gerektiği anlaşılmış olup söz konusu tutarın, İş Ortaklığının özel ortağının sunduğu belge benzer işe uygun olsun ya da olmasın her iki durumda da, Byk Yapı İnş. Taah. Tic. San. A.Ş.’nin sunması gereken asgari iş deneyim tutarının üzerinde olduğu anlaşıldığından, Byk Yapı İnş. Taah. Tic. San. A.Ş.nin iş deneyimine ilişkin olarak İdari Şartname’de öngörülen kriterleri karşıladığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan başvuru sahibinin iddiasının, iş deneyim belgesinin teyit edilmesi gerektiğine ilişkin kısmına gelindiğinde, bahse konu belgenin usulüne uygun olarak düzenlenmiş olması, kamu görevlilerince düzenlenen ve/veya içeriğinde yer alan bilgilerin gerçeği yansıttığı hususu onaylanan belge olması ve bu belgenin ihtiva ettiği bilgilerin herhangi bir olağandışılık arz etmemesi göz önünde bulundurulduğunda, ihale komisyonunca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 20’nci maddesinin altıncı bendinde “İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir…” şeklinde yer alan hüküm uyarınca kendisine tanınan belge doğruluğunun teyit edilmesi hususundaki takdir yetkisini kullanmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarına yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi