KİK Kararı: 2015/UY.III-651

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/015
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 25.02.2015
Karar No : 2015/UY.III-651
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Metafor İnşaat Taahhüt Madencilik Temizlik Nakliyat Otomotiv Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

Bağlarbaşı Mah. Bağdat Cad. No:412/4 Maltepe/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü,

Hamidiye Mah. Kemerburgaz Cad. No:170 34408 Kağıthane/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/92147İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 1 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Anadolu Yakasındaki Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Anadolu Yakasındaki Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Metafor İnşaat Taahhüt Madencilik Temizlik Nakliyat Otomotiv Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 20.01.2015 tarih ve 4483 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/261 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Güven İnş. Turz. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 30.10.2014 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine Kurul tarafından alınan 17.12.2014 tarihli ve 2014/UY.III-4060 sayılı karar ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bu Kurul kararının ardından ihale komisyonunca 12.01.2014 tarihinde yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin sonucunun değişmediği, firmalarının yine ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,

Bu defa ihale komisyonunun ihale konusu işin 2015 yılı Haziran ayı içinde tamamlanacağı, 12.01.2015 tarihinde aldıkları kararın isteklilere tebliğinden sonra karara karşı şikâyet ve itirazen şikâyet olması durumunda ihalenin en erken 2015 yılı Nisan ayı içerisinde sonuçlanacağını belirterek ihalenin iptaline karar verdiği,

İhale komisyonu tarafından alınan kararın ihaledeki sıralamayı değiştirmediği için hukuki durumda değişiklik yaratan bir karar olmadığı, bu durumda İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ihaleye katılan isteklilerin ihale sonucuna itiraz haklarının “süre yönünden” bulunmadığı, bu nedenle firmalarının doğrudan sözleşmeye davet edilmesi gerekirken ihalenin iptaline karar verilerek mağduriyetlerine neden olunduğu, idarenin ihalenin iptaline ilişkin alınan kararın iptal edilmesi gerektiği,

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin yazısında bölge müdürlüklerinin sorumluluk alanındaki tüm devlet ve il yollarını kapsayan ve Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turzm. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından yürütülen işin tasfiye edildiğinin belirtildiği, tasfiye sözleşmesi ile bahsi geçen iki ihalenin başlama sürelerinin uyuşmadığının belirtildiği, bu iş için EKAP üzerinden yapılan sorgulamaya göre sözleşmenin 18.04.2014 tarihinde yapıldığı, işin 487 gün süreli olduğu, bu sebep ile tasfiye konusu işin en erken 23.08.2015 tarihinde tamamlanabilecek bir iş olduğu, karşılıklı fesih yoluna gidilmiş olsa bile her iki yaka için yapılmış ihalelerin bu tarihe kadar sonuçlanmamalarının nerdeyse imkânsız olduğu, ayrıca ihalelerin iptali ile yeni bir ihale sürecinin başlaması ve bunların eski ihalelere göre daha erken sonuçlandırılması ihtimalinin neredeyse bulunmadığı, mevcut ihalelerde karar aşamasına gelindiği, bu aşamada yeni ihaleye çıkılmasının telafisi mümkün olmayan hatalara yol açacağı,

Mevcut iş her iki yakayı kapsayan anahtar teslimi götürü bedel iş olsa bile her iki yakadaki yol ağına ait her türlü sayısal verinin idarede mevcut olduğu, her iki ihaleyi aynı anda başlatmanın imkânsız olduğu durumlarda yeni yüklenicinin girdiği bölgeye ait yapılan işlerin mevcut müteahhidin hakedişinde ödenmeyerek devam edilmesinde firmalarına göre herhangi bir sakınca olmadığı,

İhale konusu işin ağırlık noktasının idarece kar ve buzla mücadele işi olarak belirtildiği, ancak ihale dokümanındaki genel pursantajlara göre bakımın yüzdesinin “64,50”, karla mücadelenin yüzdesinin ise “35” olduğu, hâlihazırda kar ve buzla mücadele işinin mevcut yüklenici tarafından tamamlanacağı ve işin asıl yapılması gereken bakım işlerine ihaleler sonuçlandıktan sonra devam edileceği,

Bu iş için gerekli ödeneğin zaten mevcut yüklenici tarafından kullanılmakta olduğu, ihale konusu işin kapsamının rutin bakım işi olması, süreklilik ve kesintisizlik gibi özelliklerinin bulunması sebebiyle taraflarınca iş yapılmadan ödeneğinin ve tahsilatının yapılmasının mümkün olmadığı, dolayısı ile hangi ayda ya da zamanda işe başlanırsa o tarihten itibaren tekliflerindeki fiyat oranında hakedişlerin düzenleneceğinin açık olduğu, ihale dokümanında yer alan “bakım işleri” birim fiyat tarifinde “Ödeme: Hakedişler aşağıda belirlenen aylık ödeme oranlarına göre düzenlenir. Ödemeye esas aylık %’ lik dilimleri ise aşağıdaki gibidir. … … … Herhangi bir sebeple işe geç başlanması yada ihale sürecinin uzaması durumunda iş başı tarihinden itibaren çalışılan güne göre ödeme yapılır. İmalat gerçekleşmeyen ay yada gün için yüklenici hiçbir hak talebinde bulunamaz.” açıklamalarının yapıldığı, buna göre sürecin uzayabileceğinin ve sürecin uzaması ile birlikte nasıl davranılacağının idarece zaten belirtildiği, uzadığı takdirde iptal edileceğinin ise belirtilmediği,

4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki “kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması” ilkeleri doğrultusunda hareket edildiği takdirde iptal edilen ihalenin katılım, teklifler ve rekabet açısından gayet olumlu sonuçlandığı, yeni yapılacak ihalede mevcut rekabet ve fiyat şartlarının garanti edilemeyeceği, aynı rekabet ve katılımın olmaması ve fiyatların yükselmesi halinde söz konusu ilkelere aykırı hareket edilmiş olacağı, bu sebeplerle idarece alınan iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede 24.09.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile başvuru konusu ihalenin Metafor İnş. Taah. Mad. Tem. Nak. Otom. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına ve Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Güven İnş. Turz. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

Daha sonra Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Güven İnş. Turz. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 08.10.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması üzerine idarenin 10.10.2014 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı ve anılan isteklinin 30.10.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

Bunun üzerine Kurul tarafından alınan 17.12.2014 tarihli ve 2014/UY.III-4060 sayılı karar ile “… Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. - Vizi İnş. Biliş. Nak. Yemek Ür. ve Temz. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Esenyurt Belediyesince “Esenyurt Sınırları İçerisinde Cadde Düzenleme İşi 2009/117236” işi için düzenlenen 07.06.2012 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede uygulanan yapı tekniğinin “Cadde düzenleme ile ilgili tüm imalatlar” olarak belirtildiği görülmüştür.

Bahse konu belgede yer alan bilgilerden belgeye konu işin kapsamının anlaşılamaması sebebi ile belgeye konu işte ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunan işler olup olmadığının ve varsa bu işlere ilişkin tutarın pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını sağlayıp sağlamadığının idarece araştırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. - Vizi İnş. Biliş. Nak. Yemek Ür. ve Temz. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin yukarıda izah edildiği şekilde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. …” şeklinde karar verildiği,

Söz konusu Kurul kararının ardından ihale komisyonu tarafından alınan 12.01.2015 tarihli karar ile bu Kurul kararı doğrultusunda Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. - Vizi İnş. Biliş. Nak. Yemek Ür. ve Temz. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgeye konu işin hakedişi incelenerek pilot ortağın iş deneyim belgesinin uygun olduğuna, ancak bu kez aşağıda aktarılan gerekçelerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesine göre bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği,

Bu iptal kararının şikâyetçi Metafor İnş. Taah. Mad. Tem. Nak. Otom. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne tebliğ edilmesi üzerine şikâyetçinin 20.01.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.

12.01.2015 tarihli ihale komisyonu kararında söz konusu ihalenin iptaline gerekçe olarak“…Ancak, söz konusu ihaleye Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turzm. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin taahhüdü altında bulunan ve Bölge Müdürlüğümüz Hudutları Dahilindeki (Anadolu ve Avrupa Yakası) Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri’nin tasfiye edilmesi ile birlikte zorunlu olarak yine 29.08.2014 tarihinde ihale yapılan 2014/92148 İhale Kayıt Numaralı Karayolları 1 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Avrupa Yakasında Bulunan Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri Yapım İşi ihalesi ile birlikte çıkılmıştır.

Tasfiyeye konu olan ihale Bölge Müdürlüğümüz sorumluluk alanında tüm devlet ve il yollarını kapsadığından yeni yapılan iki ihalenin (2014/92147 ve 2014/92148) (Anadolu ve Avrupa yakası) sonuçlandırılmasına kadar geçecek sürede Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turzm. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin mevcut işine devam etmesi şartı konularak tasfiye sözleşmesi imzalanmıştır.

Yeni yapılan iki ihalenin (2014/92147 ve 2014/92148 Eylül 2014 ayında başlaması ve 10 aylık süre sonunda Haziran 2015 ayı sonunda tamamlanması hedeflenmiş olup, her iki ihalede de ağırlıklı olarak iş kalemi kar ve buzla mücadeledir.

Tasfiye edilen ve halen devam eden işin götürü bedel olması ve Anadolu ve Avrupa yakasını kapsaması nedeni ile yeni yapılan iki ihalenin de eş zamanlı olarak başlaması zorunlu olup, her iki ihaleye de yapılan şikâyet nedeni ile işlerin başlangıçta öngörüldüğü şekli ile başlatılması mümkün olamamıştır.

Kaldı ki bu karara konu olan ihalede düzeltici işlem verilmesi ve yeni alınacak kararın isteklilere bildirilmesi sonrasında, tebligat süresi, idareye itiraz ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusu olması halinde sonuçlandırılması için geçecek süre sonrasında ihalenin en erken Nisan 2015 ayında başlatılması durumu ortaya çıkacaktır.

Zaten bugün gelinen noktada ihaleye hiçbir şikâyet olmaması halinde bile ihaleye konu olan işin en erken Mart 2015 başında başlatılması durumu ortaya çıkmıştır. Hal böyle olunca götürü bedelle ihale edilen ihale konusu işin pursantajına göre %56 oranındaki kısmının başlangıçta planlandığı şekli ile zamanında yaptırılmaması durumu ile ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması mümkün olamadığından yapılabilirliği de kalmamıştır.

Bu konuda Komisyonumuz takdir yetkisinin olduğu “4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ilkeleri doğrultusunda idarenin takdir yetkisi olduğu” hakkındaki Kamu İhale Kurulunun 12.11.2014 tarih ve 2014/UH.I-3705 no.lu emsal karar ile desteklenmektedir.” hususları gösterilmiştir.

İptal gerekçeleri ile ilgili olarak idareden bilgi ve belge istenilmesi üzerine idarece Kuruma gönderilen 10.02.2015 tarih ve 24592 sayılı yazıda 2014/8991 İKN’li “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadele, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri Yapım İşi” nin yüklenici Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turz. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin yarıdan fazla hissesine sahip ortağı Saim Tezel’in 22.06.2014 tarihinde vefat etmesi nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 42.4’üncü maddesi gereği 23.07.2014 tarihinde anlaşma imzalanarak tasfiye edildiği,

2014/92148 İKN’li “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Avrupa Yakasında Bulunan Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri Yapım İşi” ne ilişkin olarak Kurul tarafından alınan 08.12.2014 tarihli ve 2014/UY.III-3909 sayılı kararın sonrasında yapılan değerlendirmeler sonucunda 12.01.2015 tarihli komisyon kararı ile ihalenin iptaline karar verildiği, iptal kararının 13.01.2015 tarihli yazılar ile bütün isteklilere gönderildiği, Kuruma gönderilen yazı tarihi itibarı ile bir itirazın bulunmadığı,

Başvuru konusu 2014/92147 İKN’li ihale ile 2014/92148 İKN’li ihalenin iptal edilmesini müteakip 13.03.2015 tarihinde ihalesi yapılacak olan 2015/12288 İKN’li, 2015/12289 İKN’li ve 2015/12290 İKN’li 3 ihale ile “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda bulunan 7 Şube şefliğine ait devlet ve il yollarının Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşlerinin” gerçekleştirilmesinin amaçlandığı hususları ifade edilmiştir.

Söz konusu yazının ekinde yer verilmiş olan ve 23.07.2014 tarihinde idare ile Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turz. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan Tasfiye Anlaşması’nın 4’üncü maddesinde trafik emniyeti, can ve mal güvenliğinin tam olarak temin edilebilmesi için tasfiyeye konu işe ara verilmesinin söz konusu olamayacağı, bu sebeple işin tasfiye edilmesinden sonra yapılacak olan iki adet yeni ihalenin sonuçlandırılmasına kadar geçecek sürede işin yüklenici tarafından devam ettirileceği belirtilmiştir. Ayrıca anılan Anlaşma’nın “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde Borçlar Kanunu, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile tasfiye konusu işin sözleşmesine atıf yapılmıştır.

Ayrıca ihale dokümanı kapsamında yer alan “Sıcak Karışım Kaplamalı Yollarının Rutin Bakım Onarım İşleri (Asfalt Yaması Dahil, Kar Mücadelesi Hariç)” iş kaleminin birim fiyat tarifinde “… Ödeme: Hakedişler aşağıda belirlenen aylık ödeme oranlarına göre düzenlenir. Ödemeye esas aylık %’ lik dilimleri ise aşağıdaki gibidir.

2014 Yılı; 2015 Yılı; TOPLAM;

Eylül % 14 Ocak % 7 %100

Ekim % 14 Şubat % 7

Kasım % 7 Mart % 7

Aralık % 7 Nisan % 9

Mayıs % 14

Haziran%14

İhale dokümanı kapsamında yer alan “Bakım Altındaki Yollarda Kar ve Buzla Mücadele Yapılması” başlıklı iş kaleminin birim fiyat tarifinde ise “…Ödeme :

Aylık Ödeme = abc

a=Teklif Fiyat

b=1/ ay (ihaleye çıkılan ve hizmet alınacak ay olarak süre)

c= katsayı (- Kasım 0,5 - Aralık 1,00 – Ocak 1,25 – Şubat 1,25, Mart 1,00 )

İhale süresi bitiminde TOPLAM (b*c)=1 olmalıdır.

Aylık Ödeme = a x b x c

2014 KASIM ayı Kar Mücadelesi Teklif Fiyat x (1/5) x 0,50 =Teklif Fiyat x 0,10

2014 ARALIK ayı Kar Mücadelesi Teklif Fiyat x (1/5) x 1,00 =Teklif Fiyat x 0,20

2015 OCAK ayı Kar Mücadelesi Teklif Fiyat x (1/5) x 1,25 =Teklif Fiyat x 0,25

2015 ŞUBAT ayı Kar Mücadelesi Teklif Fiyat x (1/5) x 1,25 =Teklif Fiyat x 0,25

2015 MART ayı Kar Mücadelesi Teklif Fiyat x (1/5) x 1,00 =Teklif Fiyat x 0,20 …” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Diğer birim fiyat tariflerinde de benzer düzenlemeler yer almaktadır.

2014/92148 İKN’li “Karayolları 1 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Avrupa Yakasında Bulunan Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri” ihalesinin ihale dokümanında da benzer düzenlemelere yer verilmiştir.

İdarenin 10.02.2015 tarih ve 24592 sayılı yazısı ekinde yer alan 2014/92148 İKN’li ihalenin 12.01.2015 tarihli ihale komisyonu kararında; söz konusu ihaleye ilişkin olarak Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Güven İnş. Turz. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 08.12.2014 tarih ve 2014/UY.III-3909 sayılı karar ile itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği, ancak yukarıda aktarılan gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesine göre ihalenin iptaline karar verildiği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

İdarece ihalenin iptaline ilişkin alınan karardan 2014/8991 İKN’li “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadele, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri Yapım İşi” nin tasfiye edilmesi sebebi ile biri başvuru konusu 2014/92147 İKN’li ihale (Anadolu yakası) diğeri ise 2014/92147 İKN’li ihale (Avrupa yakası) olmak üzere 2 farklı ihaleye çıkıldığı, bu ihalelerin sonuçlandırılmasına kadar geçecek sürede ise mevcut yüklenicinin işine devam etmesine dair Tasfiye Anlaşması’na hüküm konulduğu anlaşılmaktadır.

Ancak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olan başvuru konusu ihaleye ait idarece hesaplanan yaklaşık maliyete göre “kar ve buzla mücadele” işlerinin ihale konusu işin %35’ini teşkil ettiği, ihale dokümanında yer alan “Bakım Altındaki Yollarda Kar ve Buzla Mücadele Yapılması” na ilişkin birim fiyat tarifinin ödemeye ilişkin bölümünde bu iş kaleminin 2014 yılı Kasım ve Aralık ayları ile 2015 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarında yapılacağının görüldüğü, gelinen fiili noktada ise söz konusu imalat ayları geçirilmiş olduğundan idarenin ihtiyacının kapsamının zorunlu nedenlerle somut olarak değiştiği görülmektedir.

Diğer taraftan yukarıda aktarılan birim fiyat tarifinde aylar üzerinden ilerleme yüzdelerine yer verilmiş ve birim fiyat tarifinin sonunda “Herhangi bir sebeple işe geç başlanması yada ihale sürecinin uzaması durumunda iş başı tarihinden itibaren çalışılan güne göre ödeme yapılır. İmalat gerçekleşmeyen ay yada gün için yüklenici hiçbir hak talebinde bulunamaz.” şeklinde düzenleme yapılmış ise de; ihale konusu iş 10 ay olup, ihale sürecinde gelinen ay itibarı ile ihale konusu işin en az % 56 lık kısmının yüklenici tarafından gerçekleştirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesinin son fıkrasında “Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü bulunmaktadır.

Bu itibarla ihale konusu işin en az %56’lık kısmının gerçekleştirilmesi olanağı artık bulunmadığından başvuru sahibi ile sözleşme imzalanması halinde yukarıda yer verilen Kanun maddesinin yürütülmesinin söz konusu olabileceği ve bu durumda da zorunlu nedenlerle yaptırılamayan işler için yükleniciye sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i tutarında ödeme yapılması zorunluluğu doğabileceği, böylelikle de kamu zararına yol açılabileceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak idarenin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan “kaynakların verimli kullanılması” ve “ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ilkeleri”ni dikkate alarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesine göre başvuru konusu ihaleyi iptal etmesinde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik iptal gerekçesi ile sınırlı yapılan inceleme sonucunda;

Kararda da yer verildiği üzere, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurul tarafından alınan 17.12.2014 tarihli ve 2014/UY.III-4060 sayılı karar ile Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. - Vizi İnş. Biliş. Nak. Yemek Ür. ve Temz. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirilmesi yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiş, anılan Kurul kararının uygulanması kapsamında ihale komisyonu tarafından alınan 12.01.2015 tarihli karar ile Kurul kararı doğrultusunda Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. - Vizi İnş. Biliş. Nak. Yemek Ür. ve Temz. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ekol İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgeye konu işin hak edişi incelenerek pilot ortağın iş deneyim belgesinin uygun olduğuna, ancak bu kez “…Ancak, söz konusu ihaleye Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turzm. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin taahhüdü altında bulunan ve Bölge Müdürlüğümüz Hudutları Dahilindeki (Anadolu ve Avrupa Yakası) Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri’nin tasfiye edilmesi ile birlikte zorunlu olarak yine 29.08.2014 tarihinde ihale yapılan 2014/92148 İhale Kayıt Numaralı Karayolları 1 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Avrupa Yakasında Bulunan Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri Yapım İşi ihalesi ile birlikte çıkılmıştır.

İptal gerekçesi ile ilgili olarak idareden bilgi ve belge istenilmiş, idarenin Kuruma gönderdiği 10.02.2015 tarih ve 24592 sayılı yazıda; 2014/8991 İKN’li “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Kar ve Buzla Mücadele, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri Yapım İşi” nin yüklenici Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turz. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin yarıdan fazla hissesine sahip ortağı Saim Tezel’in 22.06.2014 tarihinde vefat etmesi nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 42.4’üncü maddesi gereği 23.07.2014 tarihinde anlaşma imzalanarak tasfiye edildiği,

2014/92148 İKN’li “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Avrupa Yakasında Bulunan Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri Yapım İşi” ne ilişkin olarak Kamu İhale Kurulu’nca alınan 08.12.2014 tarihli ve 2014/UY.III-3909 sayılı kararın sonrasında yapılan değerlendirmeler sonucunda 12.01.2015 tarihli komisyon kararı ile ihalenin iptaline karar verildiği, iptal kararının 13.01.2015 tarihli yazılar ile bütün isteklilere gönderildiği, yazı tarihi itibarı ile bir itirazın bulunmadığı,

Söz konusu yazının ekinde yer alan 23.07.2014 tarihinde idare ile Burkay İnş. Mad. Enerji Müh. Turz. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan Tasfiye Anlaşması’nın 4’üncü maddesinde; trafik emniyeti, can ve mal güvenliğinin tam olarak temin edilebilmesi için tasfiyeye konu işe ara verilmesinin söz konusu olamayacağı, bu sebeple işin tasfiye edilmesinden sonra yapılacak olan iki adet yeni ihalenin sonuçlandırılmasına kadar geçecek sürede işin yüklenici tarafından devam ettirileceği belirtilmiştir. Ayrıca anılan Anlaşma’nın “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde Borçlar Kanunu, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile tasfiye konusu işin sözleşmesine atıf yapılmıştır.

Tasfiye edilen işin sözleşmesinde işin süresinin 487 gün olduğu belirtilmiş olup, bu sözleşme 18.04.2014 tarihinde imzalanmıştır. Bu durumda sözleşme konusu işin tasfiye edilmemiş olması durumunda en erken 18.08.2015 tarihinde biteceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu 2014/92147 İKN’li ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın 3.3’üncü maddesinde “İşin niteliği, türü ve miktarı: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki yolların her türlü bakım ve onarımı yapım işleri, trafik hizmetleri ile Kar Mücadelesi işlerinin 10 ay boyunca yapılması yapım işidir.” düzenlemesi, 9.2’inci maddesinde ise “Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 304 (üç yüz dört) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinin birinde “…Ödeme: Hakedişler aşağıda belirlenen aylık ödeme oranlarına göre düzenlenir. Ödemeye esas aylık %’ lik dilimleri ise aşağıdaki gibidir.

2014 Yılı; 2015 Yılı; TOPLAM;

Eylül % 14 Ocak % 7 %100

Ekim % 14 Şubat % 7

Kasım % 7 Mart % 7

Aralık % 7 Nisan % 9

Mayıs % 14

Haziran%14

NOT: Herhangi bir sebeple işe geç başlanması yada ihale sürecinin uzaması durumunda iş başı tarihinden itibaren çalışılan güne göre ödeme yapılır. İmalat gerçekleşmeyen ay yada gün için yüklenici hiçbir hak talebinde bulunamaz…” şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir. Diğer birim fiyat tariflerinde de benzer düzenlemeler yer almaktadır. Benzer düzenlemeler 2014/92148 İKN’li “Karayolları 1 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Avrupa Yakasında Bulunan Devlet ve İl Yollarında Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşleri” ihalesinin ihale dokümanında da yer almaktadır.

Anılan maddede, idarelere ihaleyi iptal etme konusunda belli bir takdir yetkisi tanınmışsa da bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, takdir yetkisinin kanunun belirlediği sınırlar içerisinde kalmak şartıyla eşitlik ilkesi gözetilerek, kamu yararına ve kamu görevinin gereklerine uygun bir şekilde, nesnel, makul ve geçerli gerekçelere dayanılarak kullanılması gerekmektedir.

İhalenin iptaline temel gerekçe olarak ise mevcut işin götürü bedel olması ve hem Anadolu hem de Avrupa yakasını kapsaması, bu sebeple çıkılan ihalelere konu işlere aynı zamanda başlanmasının zorunlu olması, ancak ihale süreçlerindeki şikâyetler nedeni ile bunun gerçekleştirilememiş olması gösterilmektedir.

Her ne kadar başvuru konusu 2014/92147 İKN’li ihale (Anadolu yakası) ile 2014/92147 İKN’li ihale (Avrupa yakası) aynı tarihte yapılmış olsa da; ihaleye katılan istekli sayısı, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında geçen süre, şikâyet sayı ve süreleri, tebligat şekli ve süreleri gibi birçok parametrenin ihale tarihi ile sözleşmenin imzalanacağı tarih arasındaki süreyi etkilediği dikkate alındığında, bahse konu 2 ihalenin aynı zamanda sonuçlandırılmama ihtimalinin ihale tarihinden önce idarece bilinen ve rahatlıkla öngörülebilir bir durum olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile gelinen noktada bahse konu iki ihalenin aynı zamanda sonuçlandırılamamış olmasının ihalenin iptaline gerekçe olarak gösterilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Ayrıca iptal kararında her iki ihale konusu işin 2014 yılı Eylül ayında başlamasının ve 2015 yılı Haziran aynın sonunda tamamlanmasının hedeflendiği, her iki işte de ağırlıklı olarak “kar ve buzla mücadele” kaleminin yer aldığı, ayrıca ihale konusu işin en erken 2015 yılı Mart ayında başlatılabileceği bu durumda ise ihale konusu işin pursantajına göre %56’lık kısmının planlandığı şekli ile zamanında yaptırılamayacağından bahsedilmiştir.

Ancak ihale konusu işte ağırlıklı olarak “kar ve buzla mücadele” kaleminin yer alması ve gelinen noktada bu kalemlerin yüklenici tarafından az miktarda yapılacak olması veya hiç yapılmayacak olması, ihale konusu işteki “kar ve buzla mücadele” dışındaki iş kalemlerine konu imalatlara olan idarenin ihtiyacını ortadan kaldırmadığı gibi yüklenicinin de bu imalatları yerine getirmesine engel teşkil etmemektedir. Kaldı ki idarenin yaklaşık maliyet hesabına ve genel pursantajlara göre “kar ve buzla mücadele” işleri ihale konusu işin yalnız % 35’ini oluşturmaktadır. Benzer şekilde gelinen nokta itibarı ile ihale konusu işin önemli bir kısmının yaptırılamayacak olması, idarenin kalan kısma olan ihtiyacını ortadan kaldırmadığı gibi bu kısmın yüklenici tarafından yerine getirilmesine de engel teşkil etmemektedir.

Diğer taraftan idareden alınan yazıda başvuru konusu 2014/92147 İKN’li ihale ile 2014/92148 İKN’li ihalenin iptal edilmesini müteakip 13.03.2015 tarihinde ihalesi yapılacak olan 2015/12288 İKN’li, 2015/12289 İKN’li ve 2015/12290 İKN’li 3 ihale ile “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda bulunan 7 Şube şefliğine ait devlet ve il yollarının Kar Mücadelesi, Bakım, Yapım ve Onarım İşlerinin” gerçekleştirilmesinin amaçlandığı belirtilmiştir.

Fakat mevcut durumda idarenin iki ihalenin aynı zamanda sonuçlandırılamaması sebebi ile bu ihaleleri iptal ettiği düşünüldüğünde, idarenin bu iptal ettiği ihalelerin ardından farklı 3 ihale ile aynı alımı gerçekleştirmeye çalışmasının idarenin bu kez ihtiyacını bu ihaleler ile alabileceğini garanti etmemektedir.

Bu itibarla idarenin ihalenin iptaline ilişkin ileri sürdüğü gerekçelerin geçerli gerekçeler olmadığı, ayrıca bu gerekçelerin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki “kaynakların verimli kullanılması” ve “ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması” ilkeleri ile somut gerekçeli bir bağlantısının bulunmadığı anlaşıldığından ihalenin iptaline ilişkin alınan kararın iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda yapılan değerlendirmeler uyarınca “idarenin ihalenin iptali işleminin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2015/UY.III-651

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin