KİK Kararı: 2015/UY.III-480

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/012
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 11.02.2015
Karar No : 2015/UY.III-480
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

MH Taahhüt İnşaat A.Ş. - Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş.,

Aziziye Mah. Şair Nedim Sok. No:21/2 Aşağı Ayrancı/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü,

Etlik Cad. No:39 06110 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/24265İhale Kayıt Numaralı “(Gölbaşı-Kulu)Ayr-Çalış-Haymana Yolu Km:0+000-4+900, Km:0+000-21+566 ve Km:0+000-8+500 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.04.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “(Gölbaşı-Kulu)Ayr-Çalış-Haymana Yolu Km:0+000-4+900, Km:0+000-21+566 ve Km:0+000-8+500 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak MH Taahhüt İnşaat A.Ş. - Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş.nin 05.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2014 tarih ve 45884 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3818 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

- Kesinleşen ihale komisyon kararında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan analizlerde "Nakliye mesafeleri yaklaşık maliyette öngörülen ortalama mesafesinden düşük alınması" nedeniyle açıklamanın uygun bulunmadığı, oysa İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46.1.1’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde "Ocakların Temini: Taş ocağı, ariyet ocağı ile kum-çakıl ocağı, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanlar yüklenici tarafından temin edilecektir." şeklinde düzenlemeye yer verildiği, Sözleşme Tasarısı’nın "Ocakların tespiti, arazi ve ocakların işgali" başlıklı 33.13’üncü maddesinde ise "Aşağıdaki maddenin geçerli olması için madde 33.1 de ocakların idare tarafından verilmesi hükmü bulunmalıdır. Aksi halde bu madde geçersiz sayılır." şeklinde düzenlendiği, ocağın temini ve işletilmesi ile ilgili düzenlemeler ise "Özel teknik şartnamede" yapıldığı, ayrıca, ihale dokümanı, birim fiyat tarifi ve birim fiyat teklif cetvelinde idare tarafından öngörülen bir nakliye mesafesi bulunmadığı, iş yerinde yapılan teknik çalışmalar sonucuna analizlerde yer alan taşıma mesafelerine ulaşıldığı, ihale komisyonu kararında nakliye mesafesine ilişkin itinererin verilmediğinin belirtildiği, ancak idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında itinerer istenilmediği, ayrıca komisyon kararında, istekli tarafından ocaklara dair bilgi ve belge sunulmadığı, ocakların yerini gösterir itinerer ve ocaklara ait bilgi belge istenmesi gerek ihale ilanında gerekse ihale dokümanında yeterlilik olarak öngörülmediği, İdari Şartnamede ve Sözleşme Tasarısında sayılan belgelerin ihale üzerinde bırakılan firma tarafından temin edileceğinin açıkça belirtilmiş olmasına karşın firmaları tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında itinerere ilişkin belge sunulmamasının mevzuata aykırı olmadığı,

- İhale Komisyonu tarafından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliyeler için yaklaşık maliyette öngörülen ortalama taşıma mesafesinden daha düşük mesafe alındığının belirtildiği, idari şartnamede, söz konusu işte taşocağı, ariyet ocağı, kum-çakıl ocağı su temin yerinin yüklenici tarafından temin edileceğinin düzenlendiği, idare tarafından yaklaşık maliyet belirlenirken nakliye mesafelerini hangi taşocağına, ariyet ocağına, kum çakıl ocağına ve su temin yerine göre belirlendiğinin anlaşılamadığı ve bu bilgilere ihale dokümanında yer verilmediği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen yapım işlerinde Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük tekliflerin, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre belirleneceği, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı yapılabilmesi için yaklaşık maliyetin gerçekçi yöntemlerle belirlenmesinin gerektiği, yaklaşık maliyet hesabında nakliye mesafelerinin yüksek alınması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı olarak değerlendirilemeyeceği ve ihalenin sağlıklı olarak sonuçlandırılamayacağı,

- U1 ve U2 iş kalemlerinde erbap işçi girdi miktarları Karayolları Genel Müdürlüğünce yayınlanan “Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine Ait Fiyat Analizleri” kitabındaki miktarlardan alındığı, iş kalemi ve iş kalemini oluşturan alt analizlerdeki miktarlar düşürülmediği, U1 ve U2 poz nolu iş kalemlerinin ise Karayolları Birim Fiyat Listesinde yer alan pozların birleştirilmesiyle oluşturulduğu, U1 ve U2 poz nolu iş kalemini oluşturan kalemlerden biri olan KGM 4466/5 nolu iş kaleminde yer alan erbap işçi saatlerinin;

“Reglaj, enine ve boyuna ek yerlerinin yapılması ve düzeltilmesi” 0,16 saate,

“Araştırma ve teknik nezaret işleri ile ofset hattı teşkili vs. karşılığı “ 0,0433 saate karşılık geldiği, saatlerin toplam miktarının virgülden sonra en yakın iki basamaklı sayıya yuvarlanarak analizlerde yer aldığı, hesaplamada Microsoft Office Excel programından yararlanıldığı, hücreleri biçimlendirme seçeneği yardımıyla virgülden sonraki hane sayısı iki hane olarak belirlenerek ve hesaplanan tutarın toplamı 0,20 saat olarak alındığı, firma tarafından sunulan analizlerde aritmetik hatanın bulunmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihaleye ilişkin olarak, Kamu İhale Kurulunun 03.09.2014 tarihli ve 2014/UY.III-3016 ve 2014/UY.III-3017 sayılı kararlarıyla “ … İdare tarafından özel poz şeklinde oluşturulan iş kalemlerine ilişkin analiz girdi isimleri verilmiş olmakla birlikte, analiz girdilerinin miktarlarının aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde istekilere verilmediği, dolayısıyla açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının, analiz girdilerinin miktarlarının da yer aldığı, nakliye girdilerine ilişkin formüllerin mesafelere yer verilmemekle birlikte katsayılarının gösterildiği şekilde hazırlanması ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde bu analiz formatlarına yer verilerek sınır değerin altında teklif veren tüm isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerekmektedir…” şeklinde düzeltici işlem kararı verildiği, idarece söz konusu düzeltici işlem kararı doğrultusunda, ihaleye teklif veren 24 istekliden 22’sinden teklif geçerlilik süresinin uzatılmasının istendiği, 6 isteklinin teklifini uzattığı ve bu istekliler arasından sınır değerin altında kalan 2 istekliden aşırı düşük açıklaması istendiği, 2 isteklinin teklifi aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, Üstyapı İnşaat ve Maden Anonim Şirketi - Maki İnşaat Turizm Nakliye Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Vedat Kaya - Emrah İnşaat Nakliyat Elektirik ve Mühendislik Mimarlık Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “ihale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin,

a) Adı:(Gölbaşı-Kulu)Ayr-Çalış-Haymana Yolu Km:0+000-4+900, Km:0+000-21+566 ve Km:0+000-8+500 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,20

1. Bu işte üstyapı agregası temininde taşocağı Yüklenici tarafından temin edilecek ve taşa zati bedel ödenmeyecektir. Müdürlüğümüz hiçbir suretle yükleniciye taşocağı, konkasör tesis yeri, depo sahası, dinamit deposu, şantiye yeri, asfalt plent sahası ve diğer tesisler için yer göstermeyecektir.

2. Taşocağı ve 1. maddede yazılı sahalarla ilgili olarak 3. şahıslara doğacak anlaşmazlıkların çözümünden yüklenici sorumludur.

3.Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği"nin tüm maddeleri "İdari Şartname" de yer almasalar bile geçerlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde, açıklama istenilen ve istenilmeyen sıralı iş kalemleri listesi belirtilmek suretiyle, açıklama istenilen toplam 5 adet iş kalemi listesinin yer aldığı belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’ inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Aynı Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

…

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur. …” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan açıklamalardan, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz ve alt analizlerin analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olması gerektiği, sınır değerin altındaki tekliflerin ihale komisyonunca yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler/avantajlı koşullar ve yapım işinin özgünlüğü bakımından değerlendirileceği, bu nedenle gerek yapım yönteminin ekonomik olması gerekse teknik çözümlere dayanılarak yapılacak açıklamalarda bu durumdan sağlanması öngörülen maliyet avantajının, objektif anlamda geçerliliği bulunan bilgi ve belgeler sunulmak suretiyle tevsik edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bahse konu Tebliğ açıklamaları çerçevesinde başvuru sahibi MH Taahhüt İnşaat A.Ş. - Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş kalemine ilişkin olarak analiz ve alt analizleri ile 2 adet proforma faturanın sunulduğu görülmüştür. Açıklama kapsamında sunulan belgelere bakıldığında, isteklinin genel olarak sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerini düzenlediği analiz ve alt analizler ile açıklamaya çalıştığı ve düzenlediği bazı analiz ve alt analiz girdilerine ilişkin birim fiyatların, Karayolları Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Birim Fiyatlarının esas alınarak hazırlandığı, işçilik ücretlerinin 2014 yılı ilk yarısı için belirlenmiş saatlik asgari işçilik tutarının üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Diğer yandan, anılan idare tarafından açıklama istenilen T1 iş kalemine ilişkin analiz girdileri arasında yer alan “Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dahil) (depo yerleri yükleniciye ait)”, T2 iş kalemine ilişkin analiz girdileri arasında yer alan “Her cins ve klastaki zeminde ariyet ocağı (seçme malzeme dahil) kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dahil) (ocaklar yükleniciye ait)”, U1 iş kalemine ilişkin analiz girdileri arasında yer alan “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzemeyle plentmiks alttemel yapılması ve nakli (Su temini ve nakli dahil) (herşey dahil) (Ocaklar yükleniciye ait)” ve U2 iş kalemine ilişkin analiz girdileri arasında yer alan “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzemeyle plentmiks temel yapılması ve nakli (Su temini ve nakli dahil) (herşey dahil) (Ocaklar yükleniciye ait)” alt iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgeler incelendiğinde; anılan istekli tarafından bir takım hesaplama yöntemleri uygulanarak maliyetin belirlendiği görülmüştür.

Ancak, ihale dokümanında yer alan birim fiyat tariflerinde ve idarece istekliye verilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ocakların istekliler tarafından temin edileceği hususu göz önüne alındığında; anılan istekli tarafından malzemenin temin edileceği ocaklar ile depo yerlerine ilişkin bilgi veya belgeye yer verilmediği, nakliyeye ilişkin itinererin belirtilmediği, taşıma mesafeleri tahmini olarak belirlenmek suretiyle taşıma esnasında kullanılacak araçların sefer sayısı ve yakıt sarfiyatı gideri gibi maliyet kalemlerinin ön kabule dayalı olarak belirlendiği, istekli tarafından bu yolla maliyet avantajı oluşturulduğu, buna mukabil söz konusu istekli tarafından bu giderlere ilişkin Tebliğin 45.1.11 inci ve 45.1.12’nci maddelerine uygun açıklama yapılmadığı,

Ayrıca, U1 ve U2 iş kalemlerine ait analizlerde erbap işçilik giderlerine ilişkin KGM 4466/5 nolu iş kaleminde yer alan erbap işçi saatlerinin,

-“Reglaj, enine ve boyuna ek yerlerinin yapılması ve düzeltilmesi” 0,16 saate,

-“Araştırma ve teknik nezaret işleri ile ofset hattı teşkili vs. karşılığı” 0,0433 saate karşılık geldiği, saatlerin toplam miktarının (0,2033 saat) virgülden sonra en yakın iki basamaklı sayıya yuvarlanarak 0,20 saat olarak hesaplanmak suretiyle işçilik saat miktarı KGM yayımlanan miktardan daha düşük belirlendiği dikkate alındığında söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, idarece belirlenen yaklaşık maliyet hesabının doğru olmadığına ilişkin iddiasına yönelik olarak yapılan değerlendirme neticesinde;

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilân ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde ise “(1) Süreler;

a) İlâna yönelik başvurularda ilk ilân tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gereken tarihin, yaklaşık maliyetin idarece isteklilere duyurulmuş olması gereken tarih olan ihale tarihi (08.04.2014) olduğu ve başvuru sürelerinin bu tarih esas alınarak hesaplanması gerektiği dikkate alındığında, söz konusu iddiasına ilişkin olarak 08.04.2014 tarihini izleyen 10 (on) gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ancak bu süre geçtikten sonra 05.12.2014 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi