KİK Kararı: 2015/UY.III-479

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/012
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 11.02.2015
Karar No : 2015/UY.III-479
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Kartal Yol Yapı İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.,

Kızılırmak Mah. 1450 Sok. No:9/10-11 Ulusoy Plaza Çukurambar /ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü,

Etlik Cad. No:39 06110 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/24265İhale Kayıt Numaralı “(Gölbaşı-Kulu)Ayr-Çalış-Haymana Yolu Km:0+000-4+900, Km:0+000-21+566 ve Km:0+000-8+500 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 08.04.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “(Gölbaşı-Kulu)Ayr-Çalış-Haymana Yolu Km:0+000-4+900, Km:0+000-21+566 ve Km:0+000-8+500 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kartal Yol Yapı İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 05.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2014 tarih ve 47017 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3893 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdarece başvuru sahibi isteklinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak T2 poz nolu iş kaleminin analizinde idarenin yaklaşık maliyette ön gördüğü taşıma mesafesinden daha düşük taşıma mesafesi öngörüldüğü ve avantajlı taşıma mesafesi için itinerde gösterilen 3 adet ariyet ocağından poz için gerekli olan malzemenin temin edilemeyeceği belirtildiği,T2 poz nolu her cins ve klastaki zeminde ariyet ocağı (seçme malzeme dahil) kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dahil) (ocaklar yükleniciye ait) iş kaleminin analizi 13.05.2014 tarihli 1. Aşırı Düşük Teklif Sorgulamasına verilen cevap ile aynı içerikte olmasına rağmen, 1. Aşırı Düşük Teklif Sorgulamasına verilen cevabı reddetme sebepleri arasında bulunmayan, hiçbir dayanağı olmayan yeni sebepleri konu ettiği, bu kapsamda ilk aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan tapu ve muvafakatname gibi ikinci aşırı düşük teklif açıklamasında yeni tapu ve muvafakatnameler sunularak, gerekli ariyet ocağı malzemesi temini için avantajlı koşulların belirtildiği, ariyet ocağı olarak belirtilen tapulardan yeterli miktarda malzeme karşılanabileceği, yetmediği takdirde ilk aşırı düşük açıklamasında sunulan farklı tapular da dahil olmak üzere aynı tapu sahiplerine ait tapu ilavesine gidilebileceği, idarenin öngördüğü yaklaşık maliyet nakliye mesafesinin bilinmesi mümkün olmamakla beraber, avantajlı koşullara ve ortalama taşıma mesafesine göre oluşturulan nakliye mesafesi analizlerine yer verildiği, altyapı işlerinde T2 pozu miktarının arazi ve zemin etüt çalışmalarına bağlı değişken olduğu, proje de bahsedilen T2 pozuna ait gerekli malzeme yerinin temin edildiği, idarece başvuru sahibi isteklinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak Ul, U2 ve S3 iş kalemlerine ilişkin piyasadan alınan fiyat tekliflerinin altına yanlış ibare yazıldığı iddiasına yer verildiği,gerekli fiyat teklifleri için SMMM tarafından yazılan ibarenin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu,

İdarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak S3 poz nolu iş kaleminde ilişkin verilen alt analizlerin içeriğinde bulunan düz işçilik fiyatının asgari ücretin altında olduğunun belirtildiği, S3 poz nolu iş kalemi için ihale makamı idareye 13.05.2014 tarihli birinci aşırı düşük teklif açıklaması cevaben aynı içerikte olan analiz sunulduğu, birinci aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme sebepleri arasında bulunmayan farklı bir gerekçe ile açıklamanın reddedildiği, idareye sunmak üzere S3 pozunda analiz hazırlanırken Karayolları Genel Müdürlüğüne ait 16.122/K-H nolu “Hendeklerin Betonla Kaplanması Orta Refüj ve Yarma Hendeği) (C 20/25 Hazır Beton Harcı İle)” pozu kullanıldığı, ancak bu poz C20/25 hazır beton harcı içerdiğinden analiz içeriği istenilen beton harcı eklenerek idarenin onayına sunulduğu, S3 poz nolu “Orta refüj, yarma ve kafa hendekleri ile her türlü yüzeysel drenaj hendeklerinin betonla kaplanması (herşey dahil) (min C30/37) (Hazır beton harcı ile veya beton tesisi ile)” Karayolları Teknik Şartnamesine giren, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından hendeklerin minimum C30/37 hazır beton harcı ile yapılması hususu idarelere tebliğ edilen fakat KGM birim fiyat listesinde revize edilmeyen, bu poz için yeni özel bir analiz oluşturulmadığı, analizin içeriğinin değiştirilmediği, KGM 16.122/K-H Pozu analizinin aynen alındığı, içeriğindeki C20/25 hazır beton harcı rayici yerine C30/37 hazır beton harcının rayici eklendiği, idare tarafından S3 Pozunda C20/25 hazır beton harcı istenilseydi bu değişikliğe de gerek kalmadan birim fiyatı yazılarak aşırı düşük teklif açıklamasında yerini alacak ve böyle bir durumda düz işçilik bedelinin idare tarafından sorgulanmayacağı, C30/37 hazır beton kullanılarak oluşturulan analizin özel olmadığı, C20/25 hazır beton analizinin aynen kullanıldığı miktar, birim fiyat ve rayiçlerde değişiklik yapılmadığı bu sebeple yapılan analizin doğru olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihaleye ilişkin olarak, Kamu İhale Kurulu’nun 03.09.2014 tarihli ve 2014/UY.III-3016 ve 2014/UY.III-3017 sayılı kararlarıyla “ … İdare tarafından özel poz şeklinde oluşturulan iş kalemlerine ilişkin analiz girdi isimleri verilmiş olmakla birlikte, analiz girdilerinin miktarlarının aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde istekilere verilmediği, dolayısıyla açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının, analiz girdilerinin miktarlarının da yer aldığı, nakliye girdilerine ilişkin formüllerin mesafelere yer verilmemekle birlikte katsayılarının gösterildiği şekilde hazırlanması ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde bu analiz formatlarına yer verilerek sınır değerin altında teklif veren tüm isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerekmektedir…” şeklinde düzeltici işlem kararı verildiği, idarece söz konusu düzeltici işlem kararı doğrultusunda, ihaleye teklif veren 24 istekliden 22’sinden teklif geçerlilik süresinin uzatılmasının istendiği, 6 isteklinin teklifini uzattığı ve bu istekliler arasından sınır değerin altında kalan 2 istekliden aşırı düşük açıklaması istendiği, 2 isteklinin teklifi aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, Üstyapı İnşaat ve Maden Anonim Şirketi - Maki İnşaat Turizm Nakliye Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Vedat Kaya - Emrah İnşaat Nakliyat Elektirik ve Mühendislik Mimarlık Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “ihale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin,

a) Adı:(Gölbaşı-Kulu)Ayr-Çalış-Haymana Yolu Km:0+000-4+900, Km:0+000-21+566 ve Km:0+000-8+500 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ıncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,20

1. Bu işte üstyapı agregası temininde taşocağı Yüklenici tarafından temin edilecek ve taşa zati bedel ödenmeyecektir. Müdürlüğümüz hiçbir suretle yükleniciye taşocağı, konkasör tesis yeri, depo sahası, dinamit deposu, şantiye yeri, asfalt plent sahası ve diğer tesisler için yer göstermeyecektir.

2. Taşocağı ve 1. maddede yazılı sahalarla ilgili olarak 3. şahıslara doğacak anlaşmazlıkların çözümünden yüklenici sorumludur.

3.Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği"nin tüm maddeleri "İdari Şartname" de yer almasalar bile geçerlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde, açıklama istenilen ve istenilmeyen sıralı iş kalemleri listesi belirtilmek suretiyle, açıklama istenilen toplam 5 adet iş kalemi listesinin yer aldığı belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’ inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Aynı Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

…

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur. …” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan açıklamalardan, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz ve alt analizlerin analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olması gerektiği, sınır değerin altındaki tekliflerin ihale komisyonunca yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler/avantajlı koşullar ve yapım işinin özgünlüğü bakımından değerlendirileceği, bu nedenle gerek yapım yönteminin ekonomik olması gerekse teknik çözümlere dayanılarak yapılacak açıklamalarda bu durumdan sağlanması öngörülen maliyet avantajının, objektif anlamda geçerliliği bulunan bilgi ve belgeler sunulmak suretiyle tevsik edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bahse konu Tebliğ açıklamaları çerçevesinde başvuru sahibi Kartal Yol Yapı İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde; isteklinin T1, T2, S3, U1, ve U2 iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı analizleri, analizlerde kullanılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat ve rayiçlere ilişkin listeleri, 2 adet fiyat teklifi, ayrıca şahıslara ait 3 adet tapu fotokopileri ile dilekçeleri, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, Kartal Yol Yapı İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.ne ait Ankara ili Gölbaşı ilçesi Selametli köyünde bulunan taş ocağına ait arama ruhsatı ile BMG İnş. Tic. ve Mad. Ltd. Şti. firmasına ait Ankara ili Haymana ilçesi Sarıdeğirmen köyünde bulunan taş ocağına ait işletme ruhsatı, demirbaş ve amortisman listesi, konkosör, beton santrali, ariyet ocakları ve su temin yerlerini gösteren itinereri sunulduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde; istekli tarafından sunulan fiyat teklifi üzerine 07.06.2014 tarihinden sonra yürürlüğe giren değişikliklerin yer aldığı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (../../….) tarih ve (..) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı gerekçesi ile isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak fiyat teklifi üzerinde bulunan ibarenin özü itibari ile Tebliğde istenen şartları karşılandığı, bu hususun ihalenin esasına etkili bir aykırılık olarak değerlendirilmemesi gerektiği,

Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen S3 poz nolu “Orta refüj, yarma ve kafa hendekleri ile her türlü yüzeysel drenaj hendeklerinin betonla kaplanması (herşey dahil) (min C30/37) (Hazır beton harcı ile veya beton tesisi ile)” iş kalemine ilişkin işçilik girdilerini gösterir analiz düzenlediği görülmekle birlikte, söz konusu iş kalemine ilişkin düzenlenen fiyat analizinde girdiler arasında yer alan düz işçi için belirlenen asgari saatlik ücret tutarının 4,65 TL olarak öngörüldüğü, ancak söz konusu iş kalemi üzerine istekli tarafından öngörülen %11,36 kâr ve genel giderler eklendiğinde 5,18 TL tutara ulaşıldığı, bu durumda ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretli işçinin işverene maliyetinin asgari saatlik ücret tutarının üzerinde olduğu dikkate alındığında,

Başvuru sahibi isteklinin ihale komisyon kararında yer alan teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekçeleri arasında yer alan söz konusu değerlendirmelerin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibi istekli tarafından ariyet ocağı malzeme temini ilişkin olarak Ankara ili Gölbaşı ilçesi Selametli köyünde yer alan Ruhsat Numarası 200808419 olan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü II. Grup (Doğaltaş – Mermer) Arama Ruhsatı’nın yürürlüğe giriş tarihinin 28.08.2008, ruhsatın bitim tarihinin ise 29.08.2011 olduğu, sunulan belgelerden söz konusu ocağın işletmeye açık olduğuna ilişkin işletme ruhsatının bulunmadığı dikkate alındığında, istekli tarafından malzeme temini için öngörülen taş ocağının mevcut haliyle kullanılamayacağı,

Yol yapım çalışmalarında kullanılmak üzere iki adet şahıs arazilerini gösteren tapu fotokopisi ve muvakatname adı altında belgelerin sunulduğu, ancak söz konusu belgelerin hukuken geçerli bir belge niteliği taşımadığı,

Nakliye giderine ilişkin olarak Ayme İnşaat Nakliye Maden. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (20/10/2014) tarih ve (04) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM tarafından onaylandığı, ancak açıklanan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, incelenen ihalede idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, söz konusu fiyat tekliflerindeki nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı anlaşılmıştır. Başka bir deyişle, anılan fiyat tekliflerinde, ilgili iş kalemlerinin hangi tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak gerçekleştirileceği öngörülerek, geleceğe yönelik fiyatlandırmanın yapıldığı, ilgili iş kalemlerine özgü söz konusu fiyatlandırmanın, geçmişte, birebir aynı girdi tür ve miktarları kullanılmadan gerçekleştirilmiş olan maliyetlere dayandırılmaya çalışıldığı görülmüştür.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan nakliyeye ilişkin fiyat teklifinde öngörülen birim fiyatın, ilgilinin maliyet muhasebesi kayıtlarından elde edilen fiyatlarla, mevzuatta öngörülen ölçüde desteklenebilir nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi