KİK Kararı: 2015/UY.III-2279 (19 Ağustos 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/049
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 19.08.2015
Karar No : 2015/UY.III-2279
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Disan İnşaat Taahhüt Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.,

Fevzipaşa Mah. Rüzgarlı Cad. No: 14/195 Altındağ/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı,

Örnek Mah. Oruç Reis Cad. No: 13 Kat: 8 06030 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/176769İhale Kayıt Numaralı “Bolu Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı tarafından 02.02.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bolu Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Disan İnşaat Taahhüt Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin 20.05.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.05.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.06.2015 tarih ve 48556 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusundabulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1503 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye yönelik taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklamadaki imalat miktarlarının bir kısmının idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetteki miktarlara göre % 5,30 - % 30,55 arasında yüksek olması ve bu metraj farklarının teklif fiyatının düşmesine sebep olması gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak açıklamada yer alan imalat miktarlarının ihale dokümanında yer alan uygulama projelerine uygun olarak tecrübeli teknik personel tarafından hazırlandığı ve doğru olduğu, bununla birlikte ilgili açıklamadaki imalat miktarlarının idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetteki miktarlara göre yüksek olmasının teklif fiyatının düşmesine değil aksine yükselmesine neden olacağı, sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı,

2. İdareye sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklamada nakliyeye yer verilmemesi ve nakliye mesafelerini gösterir kroki, resmi tutanak veya çizelgeden herhangi biri konulmadan nakliye mesafelerinin neye göre hesaplandığının belirtilmediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak ihale dokümanında nakliye krokisinin yer almadığı, bundan dolayı nakliye mesafelerinin kendilerinin teknik personeli tarafından Türkiye haritasındaki iller arası mesafeler baz alınarak hesaplandığı, B.A. ve profil demir nakli ile nervürlü çelik naklinde kullanılan mesafenin Karabük-Bolu arası mesafe olan 150 km olduğu, kazı moloz naklinin ise şantiye alanından 11 km uzaklıkta yer alan döküm yerine göre değerlendirildiği, sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı,

3. Sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklamada yer alan Kayalar KENET firmasından alınan proforma faturalardan ÖF-17 poz no.lu “Alüminyum Kenet Çatı Kaplaması” yapımı, ÖF-12 poz no.lu “Titanyum ve Bakır Alaşımlı Çinko, Kenetli Cephe Kaplaması” yapımı; Özak Doğrama Yapı Metal –Necip Akbaba firmasından alınan proforma faturalardan ÖF-14 poz no.lu “Yarı Kapaklı Sistem Alüminyum Giydirme Cephe ve 6+16+6 mm Açık Gri Renkte Reflekte Temperli Folyolu Isıcam ile Cephe Kaplaması ve Giydirme Cephede Gizli Kanat Açılması” ve ÖF-31 poz no.lu “Spider Sistem (Transparan Cam Cephe) Giydirme Cephe” yapımı; Anadolu Sadem Çelik Yapı Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma faturalardan ÖF-02 poz no.lu “Çelik Çatı Kumlama ve Epoksi Boya” yapımı; Gayret Mermer Atölyesi – Mevlüt Demir firmasından alınan proforma faturalardan ÖF-01 poz no.lu“2 cm Kalınlığında 60120 cm Boyutunda Savana Grey Mermer ile Döşeme Kaplaması” yapımı; Çam-San Ağaç San. Nak. İnş. Deri ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma faturalardan ÖF-20 poz no.lu “Isıl İşlem Görmüş Budaksız Çam Cinsi Ahşapla Cephe Kaplaması” yapımı; Dekohavuz San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma faturalardan ÖF-25C poz no.lu “12120 cm Boyutunda Havuz İçi Mavi Parlak Seramik Kaplaması” ve ÖF-25A poz no.lu “60120 cm Boyutunda Kaymaz Seramik Döşeme Kaplaması” ve ÖF-25G poz no.lu “1224,5 cm Boyutunda Havuz İçi Kaymaz Duvar Seramik Kaplaması” yapımı işlerine ait proforma faturaların üzerine, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca yetkili meslek mensupları tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” yazılması gerekirken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” yazıldığı, bunun sonucunda maliyete dayalı imalatlarda “birim maliyet tutarının” yerine “birim satış tutarı” şeklinde yanlış ifade yazıldığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak anılan firmalardan teklif alınırken firmaların daha önce söz konusu iş kalemleri ile ilgili yaptığı satış faturalarına göre değerlendirme yapıldığı, yani açıklamalarının maliyete dayalı olmayıp satışa dayalı olduğu, buna ek olarak söz konusu iş kalemleri ile ilgili analiz yapılırken alınan proforma faturalardaki iş kalemlerinin malzeme olarak dikkate alındığı ve işçiliğinde ayrıca ilgili rayiçler olarak belirtildiği, belirtilen nedenlerden dolayı sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı,

4. Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklamada ÖZEL HV 01, ÖZEL HV 02, ÖZEL HV 05, TOH 01, TOH 03, YOH 01, YOH 03, ELKÖBF-01, ELKÖBE-13 poz no.lu analizlerde montaj bedellerine ilişkin proforma fatura olmadığı ve montaj bedelinin neye göre alındığına ilişkin bilgi yer almadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, fakat idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında çoğu özel kaleme ait analiz formatlarının yer almadığı, ayrıca açıklamada yer alan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesi uyarınca söz konusu iş kalemlerine ilişkin firmalardan alınan proforma faturalarda malzeme bedellerinin açıkça belirtildiği, ilgili maddede montaj bedelinin neye göre belirtileceğinin yer almadığı, bundan dolayı montaj bedellerinin bünyelerinde bulunan teknik kadro tarafından belirlenerek anılan pozların analizlerinde kullanıldığı,

5. Sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının, kâr ve genel giderler için % 1 oranında bir bedel öngördükleri ve bu bedelin sözleşme ve karar pulu (% 1,517), SGK, all risk sigorta, vergi, kesin teminat masrafı, teknik personel giderleri (% 1,5), şantiye kurulumu, müteahhitlik kârı vb. giderleri karşılamayacağı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, fakat Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi incelendiğinde istekliler tarafından belirlenen kâr ve genel giderler için herhangi bir değer veya sınır belirtilmediği, dolayısıyla istenildiği gibi bir oran belirlenebileceği, bundan dolayı kâr ve genel giderler için taraflarınca %1’lik oran belirlenmesinin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu,

6. İdareye sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklama istenilmeyen % 20’lik kısım için 758.005,77 TL yazıldığı, bu miktarın toplam teklif miktarının % 4,98’ne tekabül ettiği, bu tutardan imalat artışlarının neden olacağı 337.268,56 TL düşürüldüğünde 420.737,21 TL kaldığı, açıklama istenmeyen % 20’lik kısım için 420.737,21 TL kaldığı düşünüldüğünde % 20’lik kısım için oluşacak ilave giderlerin toplam maliyeti yükselteceği ve oluşacak nihai toplam maliyetin sunulan teklif bedelinin çok üstünde olacağı gerekçesiyle uygun görülmediği, fakat Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2, 45.1.2.1 ve 45.1.3’üncü maddelerinde yer alan açıklamalara göre sorgulamaya tabi olmayan iş kalemlerine yönelik yaptıkları uygulamanın kamu ihale mevzuatına uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalelerde uyulması zorunlu hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhaleye çıkılmadan önce ve ihale sürecinde idarelerin aşağıda belirtilen hususlara uymaları zorunludur:

…

c) Arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan işlerde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur.

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

…

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

…

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhale ilanında ve dokümanında belirtilmesi kaydıyla, idareler sınır değerin altında olan tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki seçenekleri uygulayabilirler.

a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir.

b) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme bulunan ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler sorgulanmaksızın ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır.

c) Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelere özgü olmak üzere; ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen teklifler sorgulama yapılmaksızın reddedilir.

Bu çerçevede; sınır değerin altında olan tekliflere ilişkin (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan açıklamalar doğrultusunda tesis edilecek işlemler, idari şartnamenin “sınır değer” başlıklı maddesinin ilgili dipnotunda belirtilen seçeneklerden uygun olanı esas alınarak düzenlenir.

İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, idarelerce sorgulama ve isteklilerce açıklama yapılması işlemleri (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslar uyarınca yürütülecektir.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden olması hasebiyle, mevzuat uyarınca ihaleye konu olan işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi ve isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması gerektiği, bu bağlamda anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalelerde isteklilerin metrajlarının idarenin metrajlarıyla birebir örtüşmesinin ve/veya isteklilerin birbirlerinden farklı metrajlar öngörmesinin mümkün olduğu, ancak aradaki metraj farkının işin fen ve sanat kurallarına uygun yapılmasına engel teşkil edecek şekilde olmaması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ve başvuru sahibi istekliye ait hesap cetvelinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin metrajlarının bir arada değerlendirilmesi sonucunda, başvuru sahibinin açıklama istenen iş kalemlerine ait metrajlarının “ÖF-31 poz numaralı” iş kalemi dışında idarece hesaplanan metrajlara eşit veya yüksek olduğu, dolayısıyla bu durumun isteklinin teklif tutarının yüksek olmasına neden olacağı ve isteklinin lehine değil aleyhine bir sonuç doğuracağı görülmüş olup, idare tarafından bu husustan dolayı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyip teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı ve isteklinin iddiasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Metraj Karşılaştırma Tablosu

Açıklama İstenilen İş Kalemleri

Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

Metraj Farkı

Metrajı Farkı (%)

1

18.140/D1

M2

1.812,66

1.820,00

7,34

0,405

2

19.095/İB-2

M2

2.771,69

2.780,00

8,31

0,300

3

19.101/MK

M2

5.477,14

7.150,00

1.672,86

30,54

4

27.528/2

M2

15.500,07

15.600,00

99,93

0,64

5

27.531/1

M2

13.588,82

13.700,00

111,18

0,82

6

27.581/MK

M2

15.063,81

15.100,00

36,19

0,24

7

MSB.644

M2

2.285,32

2.300,00

14,68

0,64

8

MSB.922/A

M2

507,97

510,00

2,03

0,40

9

N.25

Ton

58.391,184

68.000,00

9.608,82

16,46

10

ÖF-01

M2

1.548,42

1.650,00

101,58

6,56

11

ÖF-02

M2

8.855,67

9.000,00

144,33

1,63

12

ÖF-05

Ton

532,69

570,00

37,31

7,00

13

ÖF-12

M2

2.870,17

2.900,00

29,83

1,04

14

ÖF-14

M2

1.293,12

1.300,00

6,88

0,53

15

ÖF-17

M2

7.949,67

9.000,00

1.050,33

13,21

16

ÖF-20

M2

834,00

850,00

16,00

1,92

17

ÖF-25A

M2

1.785,87

1.790,00

4,13

0,23

18

ÖF-25C

M2

1.554,79

1.560,00

5,21

0,34

19

ÖF-25G

M2

763,42

770,00

6,58

0,86

20

ÖF-25L

MT

262,00

270,00

8,00

3,05

21

ÖF-28

Adet

902,00

902,00

0,00

0,00

22

ÖF-31

M2

265,00

260,00

-5,00

-1,87

23

Y.15.001/2B

M3

36.494,49

40.000,00

3.505,51

9,61

24

Y.16.050/02

M3

1.495,98

1.550,00

54,02

3,61

25

Y.16.050/06

M3

9.245,47

9.250,00

4,53

0,049

26

Y.16.072/03-ANL

MT

15.688,50

16.788,00

1.009,50

7,01

27

Y.18.001/C05

M2

6.055,83

6.150,00

94,17

1,56

28

Y.18.461/003

M2

8.387,94

8.700,00

312,06

3,72

39

Y.21.001/03

M2

25.197,34

27.500,00

2.302,66

9,14

30

Y.21.050/C02

M3

13.684,90

14.000,00

315,10

2,30

31

Y.23.014

Ton

510,83

540,00

29,17

5,71

32

Y.23.015

Ton

554,33

570,00

15,67

2,83

33

Y.25.003/17

M2

18.361,23

18.800,00

438,77

2,39

34

Y.26.008/304A

M2

2.058,64

2.060,00

1,36

0,07

35

Y.26.008/310B

M2

3.351,33

3.450,00

98,67

2,94

36

152.2217

AD

3,00

3,00

0,00

0,00

37

193.263/B

MT

54,00

54,00

0,00

0,00

38

210.713/790

AD

33,00

33,00

0,00

0,00

39

22.5.1.1

Adet

1,00

1,00

0,00

0,00

40

261.153

M2

670,00

680,00

10,00

1,49

41

261.253

M2

875,00

880,00

5,00

0,57

42

402.534

AD

3,00

3,00

0,00

0,00

43

600.1204/1205

AD

1,00

1,00

0,00

0,00

44

791.450

MT

1.600,00

1.600,00

0,00

0,00

45

950.118

AD

1,00

1,00

0,00

0,00

46

BOLU-ÖZEL-HV 01

AD

1,00

1,00

0,00

0,00

47

BOLU-ÖZEL-HV 02

AD

1,00

1,00

0,00

0,00

48

BOLU-ÖZEL-HV 05

AD

1,00

1,00

0,00

0,00

49

BOLU-TOH01

GR

1,00

1,00

0,00

0,00

50

BOLU-TOH03

GR

1,00

1,00

0,00

0,00

51

BOLU-YOH01

GR

1,00

1,00

0,00

0,00

52

BOLU-YOH03

GR

1,00

1,00

0,00

0,00

53

ELKÖBF-01

AD

20,00

20,00

0,00

0,00

54

ELKÖBF-13

M2

30,00

30,00

0,00

0,00

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Altyapı İşleri Genel Teknik Şartnamesi’nin “Kazı Malzemesinin Atılması” başlıklı 2.3.3’üncü maddesinde “İhtiyaç fazlası olduğu belirlenen veya İş Sahibi tarafından hiçbir iş için uygun bulunmayan hafriyat malzemesi İş Sahibi'nin belirlediği alan veya alanlara taşınacaktır. Aksi halde, İş Sahibi'nin onay vereceği uygun bir yer bulunmasının sorumluluğu YÜKLENİCİ'nin olacaktır. Bu yer veya yerlerde, yukarıda sözü edilen malzeme, İş Sahibi'nin talimatı doğrultusunda boşaltılacak, kümelendirilecek veya zemine yayılacaktır. Tüm hafriyat işinin tamamlanmasından sonra, bozulmuş ve stok alanı olarak kullanılmış yerlere şekil verilecek, düzgünce tesviye edilecek, drenajlara doğru eğimlendirilecektir. Taşıma ve boşaltma işi, çevrenin rahatsız olmaması için sessiz, düzenli ve temiz bir şekilde yapılacaktır. Nakliye işinde kullanılan kamyonların üstü, molozların çevreye savrulmaması için trafik kurallarına uygun olarak örtülecektir. YÜKLENİCİ'nin saha dışı boşaltma alanlarını teklif hazırlama süresi içinde incelemiş olduğu düşünüldüğünden, taşıma mesafesinde herhangi bir nedenle doğabilecek değişiklikler, harcamalar veya birim fiyatlarda bir değişiklik meydana getirmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu iddiaya yönelik yapılan incelemede, açıklama istenen iş kalemleri içerisinde nakliyeye ait iş kaleminin N.25 poz numaralı “Kazı ve Moloz Nakli” işi olduğu, başvuru sahibi istekli tarafından N.20 poz numaralı “B.A. ve Profil Demiri Nakli” ve N.21 poz numaralı “Nervürlü Çelik Nakli” iş kalemlerine yönelik birim fiyat analizi düzenlendiği, N.20 poz numaralı “B.A. ve Profil Demiri Nakli”, N.21 poz numaralı “Nervürlü Çelik Nakli” iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizlerde çeliğin Karabük’ten alınarak şantiye alanının bulunduğu Bolu’ya nakledileceğinin belirtildiği ve iki il arasındaki mesafenin 150 km olarak belirtildiği görülmüştür. Karayolları Genel Müdürlüğünün resmi internet sitesi üzerinden yapılan araştırma neticesinde Karabük ve Bolu illeri arasındaki mesafenin 134 km olduğu, bundan dolayı istekli tarafından N.20 ile N.21 poz numaralı iş kalemleri içerisindeki nakliye gideri için verilen mesafenin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Aynı istekli tarafından analizi yapılan bir diğer iş kalemi N.25 poz numaralı “Kazı ve Moloz Nakli” olup, söz konusu analizde şantiye alanı ile moloz döküm alanı arasındaki mesafenin 11 km olarak belirlendiği ancak belirlenen döküm alanının konumu ile ilgili herhangi bir dayanak (kroki vb.) sunulmadığı gözlemlenmiştir. Yapılan incelemede ayrıca ihale dokümanında idare tarafından döküm alanının belirlendiğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, dolayısıyla idare (iş sahibi) tarafından hafriyat malzemesi için herhangi bir alanın belirlenmediği tespit edilmiştir. İdarece hazırlanan Altyapı İşleri Genel Teknik Şartnamesi’nin “Kazı Malzemesinin Atılması” başlıklı 2.3.3’üncü maddesinde yer alan düzenlemeye bakıldığında, idare tarafından döküm alanının belirlenmemesi durumunda sözleşme aşamasında istekli tarafından belirlenen ve idarece onaylanan bir yere kazı malzemelerinin taşınabileceği görülmektedir. Açıklama istenen N.25 poz numaralı “Kazı ve Moloz Nakli” iş kalemi için idarece bir döküm alanı belirlenmeden başvuru sahibi isteklinin açıklamasının kabul edilmemesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin onaylayacağı bir döküm alanı belirleneceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, her ne kadar başvuru sahibi tarafından açıklamaya dayanak teşkil edecek kroki vb. sunulmasa da idarece istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının nakliyeye ilişkin bölümün uygun görülmemesi işleminin yerinde olmadığı görülmüştür.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İddiaya ilişkin yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması esnasında ÖF-17 poz no.lu “Alüminyum Kenet Çatı Kaplaması” yapımı, ÖF-12 poz no.lu “Titanyum ve Bakır Alaşımlı Çinko, Kenetli Cephe Kaplaması” yapımı, ÖF-14 poz no.lu “Yarı Kapaklı Sistem Alüminyum Giydirme Cephe ve 6+16+6 mm Açık Gri Renkte Reflekte Temperli Folyolu Isıcam ile Cephe Kaplaması ve Giydirme Cephede Gizli Kanat Açılması”, ÖF-31 poz no.lu “Spider Sistem (Transparan Cam Cephe) Giydirme Cephe” yapımı, ÖF-02 poz no.lu “Çelik Çatı Kumlama ve Epoksi Boya” yapımı, ÖF-01 poz no.lu “2 cm Kalınlığında 60120 cm Boyutunda Savana Grey Mermer ile Döşeme Kaplaması” yapımı, ÖF-20 poz no.lu “Isıl İşlem Görmüş Budaksız Çam Cinsi Ahşapla Cephe Kaplaması” yapımı, ÖF-25C poz no.lu “12120 cm Boyutunda Havuz İçi Mavi Parlak Seramik Kaplaması”, ÖF-25A poz no.lu “60120 cm Boyutunda Kaymaz Seramik Döşeme Kaplaması” ve ÖF-25G poz no.lu “1224,5 cm Boyutunda Havuz İçi Kaymaz Duvar Seramik Kaplaması” yapımı işlerine ait üçüncü kişilerden proforma fatura (fiyat teklifi) alındığı, alınan fiyat tekliflerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak yetkili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği görülmüştür. İdarece, istekli tarafından anılan iş kalemlerine yönelik üçüncü kişilerden tedarik edilen fiyat tekliflerinin maliyete dayalı olacak şekilde düzenlenmesi gerekirken satışa dayalı olacak şekilde düzenlendiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre maliyete dayalı açıklamanın mamul mala veya hizmete ilişkin olabileceği anlaşıldığından, idarece yapılan işlemin yerinde olmadığı tespit edilmiştir. Her ne kadar idarece yapılan işlem yerinde olmasa da, başvuru sahibi tarafından açıklamaya dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinde maliyet tespit tutanaklarının tarih ve sayılarına yer verilmesi gereken kısımlarının boş olduğu görülmüştür. Hal böyle olunca, nihai olarak istekliye ait fiyat tekliflerinin uygun görülmeyip teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu anlaşılmış ve iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından iddia edilen hususa yönelik yapılan incelemede, idarece istekliden 23.03.2015 tarihli yazı ile sundukları aşırı düşük teklife ilişkin açıklama yapılmasının istendiği, açıklama istenen iş kalemlerinin bir kısmının özel iş kalemleri olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki tabloda bu iş kalemlerine yer verilmiştir.

Açıklama İstenen Özel İş Kalemleri

1

ÖF-01

2 cm Kalınlığında 60*120 cm Boyutunda Savana Grey Mermer ile Döşeme Kaplaması Yapılması

2

ÖF-02

Çelik Çatı Kumlama ve Epoksi Boya Yapılması

3

ÖF-05

Çelik Konstrüksiyon çelik Aşık ve makas Yapılması

4

ÖF-12

Titanyum ve Bakır Alaşımlı Çinko, kenetli Cephe Kaplaması

5

ÖF-14

Yarı Kapaklı Sistem Alüminyum Giydirme Cephe ve 6+16+6 mm Açık Gri Renkte Reflekte Temperli Folyolu Isıcam ile Cephe Kaplaması ve Giydirme Cephede Gizli Kanat Açılması

6

ÖF-17

Alüminyum Kenet Çatı Kaplaması

7

ÖF-20

Isıl İşlem Görmüş Budaksız Çam Cinsi Ahşapla Cephe Kaplaması Yapılması

8

ÖF-25A

60*120 cm Boyutunda Kaymaz Seramik Döşeme Kaplaması

9

ÖF-25C

12*24,5 cm Boyutunda Havuz İçi Mavi Parlak Seramik Kaplaması

10

ÖF-25G

12*24,5 cm Boyutunda Havuz İçi Mavi Kaymaz Duvar Seramik Kaplaması

11

ÖF-25L

30+4*24,5+3,5 cm Kenarı Kobalt Renkli Havuz Tutamak

12

ÖF-28

Katlanır Seyirci Koltuğu

13

ÖF-31

Spider Sistem (Transparan Cam Cephe) Giydirme Cephe Yapılması

14

BOLU-ÖZEL-HV 01

Ahu 1 Atlama Havuzu Havalandırma Santrali Paket Tip Nem Alıcılı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava İle Çalışan Vantilatör 37500 m3/h 850Pa Aspiratör 37200 m3/h-800Pa Filtrasyon Kuru Hava Tip Elemanları Temizlenebilir Isıtıcı Serpatin 36500Wat N

15

BOLU-ÖZEL-HV 02

Ahu 2 Olimpik Havuzu Havalandırma Santrali Paket Tip Nem Alıcılı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava İle Çalışan Vantilatör 70000 m3/h 900Pa Aspiratör 70000 m3/h-800Pa Filtrasyon Kuru Hava Tip Elemanları Temizlenebilir Isıtıcı Serpatin 681000Wat N

16

BOLU-ÖZEL-HV 05

Ahu 3-1. Kat Genel Mahaller Havalandırma Santrali Paket Tip Taze Hava İle Çalışan Vantilatör 5050 m3/h 800Pa Aspiratör 4150 m3/h-750Pa Filtrasyon Kuru Hava Tip Elemanları Temizlenebilir Isıtıcı Serpatin 36500Watt Soğ. Serpatin 33140 Watt

17

BOLU-TOH01

Filtreleme Tesisatı Sistemi Toplamı

18

BOLU-TOH03

Havuz Aksesuarları ve Aydınlatma Sistemi Toplamı

19

BOLU-YOH01

Filtreleme Tesisatı Sistemi Toplamı

20

BOLU-YOH03

Havuz Aksesuarları ve Aydınlatma Sistemi Toplamı

21

ELKÖBF-01

Dokunma Plakası (Touchpad) Paslanmaz Çelikten İmal Edilmiş 2400x900x8 Ebatında FINA Onaylı

22

ELKÖBF-13

Led Video Ekran Yüzme Skorbordu

Yukarıda yer verilen iş kalemlerine bakıldığında, ÖF-01, ÖF-02, ÖF-05, Öf-12, ÖF-14, ÖF-17, ÖF-20, ÖF-25A, ÖF-25C, ÖF-25G ve ÖF-31 poz numaralı iş kalemlerinin sadece malzeme ve montajdan oluşan iş kalemleri olmadığı, bundan dolayı idarece söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif sunan isteklilere, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan açıklamaya binaen analiz formatlarının verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ancak, idareye ait aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde, malzeme ve montaj dışında girdileri olan özel pozlara ilişkin analiz formatlarının verilmediği tespit edilmiş ve idareye bu durumun gerekçesi sorulmuştur. Bunun karşılığında idarece verilen cevap yazısında “… Yapım İşleri İhale Uygulama Yönetmeliği Birinci Kısım, İkinci Bölüm, Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespitini açıklayan Madde 10 altında bulunan 3 no’lu bende “İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir.” ibaresi bulunmaktadır.

Burada alınacak fiyatların İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında olabileceği açıkça ifade edilmektedir. 2014/176769 IKN’li Bolu Olimpik kapalı yüzme havuzu Yapım İşinde kullanılan özel pozların tamamı iş kalemi bazında olup iş kaleminin birim maliyet fiyatlarını açıklar fiyat teklifleri alınmıştır.

Yukarıda atıf yapılan yönetmelik maddesine istinaden, kullandığımız faturalara alt analiz hazırlanmamıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyat ve Tariflerinde iş kalemi olarak yer almayan söz konusu imalatların proforma faturaları firmalardan istenir. İmalat ve/veya malzemenin yapımcıları, üreticileri, ana bayileri, toptancıları, yetkili satıcıları ve satıcıları serbest piyasada ticaret yapan, kamu kurum yada kuruluşu olmayan dolayısıyla kamu ihale kanununda yer alan analiz formatını kullanma, hazırlama yada bu analizi yapmak için herhangi bir çalışma yapma zorunluluğu olmayan kuruluşlardır. Söz konusu özel firmalar piyasaya verdikleri gibi iş kalemlerinin birim maliyeti bazında fiyat teklifleri vermişlerdir ki Yapım İşleri İhale Uygulama Yönetmeliği Birinci Kısım, İkinci Bölüm, Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespitini açıklayan Madde 10 altında bulunan 3 no’lu bende iş kalemi bazında fiyat alınarak Yaklaşık Maliyet hazırlanabileceği ifade edilmektedir.” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesinde yer alan açıklamada, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği, ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamaların anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesi uyarınca yapılabileceği belirtilmektedir. Söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak idarece analiz formatlarının hazırlanmasına gerek görülmediğinden, üçüncü kişilerden alınacak fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği sonucuna varılmıştır.

Yapılan incelemede, iddiaya konu olan iş kalemlerinin inşaat iş kalemleri dışında olan ve havuz yapımına ait muhtelif tesisat iş kalemlerine ait olduğu, dolayısıyla bu iş kalemleri ile ilgili sadece malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi şeklinde açıklama yapılabileceği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından ilgili iş kalemlerine ilişkin açıklamanın “İnşaat İş Kalemleri Birim Fiyat Analizleri” formatına göre yapıldığı, yapılan açıklamada istekli tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklif miktarlarının malzeme bedeli olarak belirlendiği ve montaj bedellerinin de herhangi bir fiyat teklifine dayandırılmadan taraflarınca belirlendiği görülmüştür. Bununla birlikte, malzeme bedeli olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine bakıldığında da, yine montaj giderine ilişkin herhangi bir bedelin belirtilmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin anılan iş kalemlerine ilişkin montaj bedelinin dayanak gösterilmeden açıklanmasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmış ve iddia yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, 18.140/D1, 19.101/MK, 27.528/2, 27.531/1, 27.581/MK, Y.15.001/2B, Y.16.050/02, Y.16.050/06, 152.2217, 193.263/B, 210.713/790, 22.5.1.1, 261.153, 261.253, 402.534, 600.1204/1205, 791.450, 950.118, Y.18.001/C05, Y.18.461/003, Y.21.001/03, Y.21.050/C02, Y.23.014, Y.23.015, Y.25.003/17, Y.26.008/304A, Y.26.008/310B poz numaralı iş kalemlerine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2014 yılı birim fiyatları, MSB.644 ve MSB.922/A poz numaralı iş kalemlerine ilişkin Milli Savunma Bakanlığının 2014 yılı birim fiyatları, 19.095/İB-2 poz numaralı iş kalemine ilişkin İller Bankası A.Ş.nin 2014 yılı birim fiyatları, 22.5.1.1 poz numaralı iş kalemi için ise Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.nin 2014 yılı birim fiyatları esas alınarak açıklama yapıldığı, açıklama yapan istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için fiyatların kâr ve genel giderler dâhil olmak üzere teklif edilen birim fiyatların tamamının alınan kamu kurum ve kuruluşlarının kâr ve genel giderlerin dâhil olduğu birim fiyatlarından düşük olduğu ve istekli tarafından kâr ve genel giderler olarak % 1’lik bir oran öngörüldüğü anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin kâr ve genel giderler ile ilgili 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklama ele alındığında, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi isteklilerin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kâr ve genel gideri olarak herhangi bir oran öngörmelerinde bir sınır bulunmadığı anlaşılmış ve söz konusu iddia bu haliyle yerinde görülmüştür.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İddiaya yönelik yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin 758.005,77 TL öngörüldüğü, idarece açıklama istenen N.25, ÖF-17, Y.15.001/2B, Y.16.072/03-ANL, Y.21.001/03 ve 19.101/MK poz numaralı iş kalemleri ile ilgili başvuru sahibi istekli ile kendilerince belirlenen metraj farklarını ve bunun neticesinde oluşan maliyet miktarlarındaki farkları içeren bir karşılaştırma tablosunun düzenlendiği, anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için verilen fazla tutarın toplam olarak hesaplandığı ve bu toplam tutarın 337.268,56 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür.

Maliyet Karşılaştırma Tablosu

Poz No.

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

Artış Miktarı

Birim Fiyat

Tutar

19.101/MK

5.477

7.150

1.673

21,83

36.521,59

N.25

60.396

68.000

7.604

4,30

32.697,20

ÖF-17

7.949

9.000

1.051

103,96

109.261,96

Y.15.001/2B

37.747

40.000

2.253

3,53

7.953,09

Y.16.072/03.ANL

15.688

16.788

1.100

103,68

114.048,00

Y.21.00/03

26.116

27.500

1.384

26,58

36.786,72

Toplam

337.268,56

İhale komisyon kararı incelendiğinde, idare tarafından hesaplanan fazla miktarın istekli tarafından açıklama istenmeyen iş kalemleri için öngörülen 758.005,77 TL’den düşürüldüğü, açıklama istenmeyen % 20’lik kısım için 420.737,21 TL kaldığı ve % 20’lik kısım için oluşacak ilave giderlerin toplam maliyet tutarını yükselteceği ve oluşan toplam maliyet tutarının da teklif fiyatının üzerinde olacağı gerekçesiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi tarafından sadece yukarıda zikredilen iş kalemlerinde değil açıklama istenen başka iş kalemlerinde de idareye göre metraj fazlalığının olduğu, bu metraj fazlalıklarının neden olduğu maliyet fazlalıklarının isteklinin teklif fiyatının yükselmesine vesile olacağı ve bu durumun da istekli lehine bir sonuç doğurmayacağı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, başvuru sahibine ait hesap cetvelinde açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin ayrı ayrı miktar ve birim fiyat belirtilmeyip tamamı için teklif edilen bedelin yazılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan isteklilerin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde sunacakları hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı göstermeleri zorunluluğunun bulunmaması ve sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedeli göstermelerinin yeterli olması açıklamasına uygun olduğu tespit edilmiştir. Kaldı ki, anılan Tebliğ maddesindeki açıklamaya göre istekli tarafından açıklama istenmeyen iş kalemlerine karşılık verilecek teklif miktarı ile ilgili herhangi bir alt sınır değerinin bulunmadığı, istekli tarafından bir tutar öngörülmesinin yeterli olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi istekliye ait iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının, ÖF-17 poz no.lu “Alüminyum Kenet Çatı Kaplaması” yapımı, ÖF-12 poz no.lu “Titanyum ve Bakır Alaşımlı Çinko, Kenetli Cephe Kaplaması” yapımı, ÖF-14 poz no.lu “Yarı Kapaklı Sistem Alüminyum Giydirme Cephe ve 6+16+6 mm Açık Gri Renkte Reflekte Temperli Folyolu Isıcam ile Cephe Kaplaması ve Giydirme Cephede Gizli Kanat Açılması”, ÖF-31 poz no.lu “Spider Sistem (Transparan Cam Cephe) Giydirme Cephe” yapımı, ÖF-02 poz no.lu “Çelik Çatı Kumlama ve Epoksi Boya” yapımı, ÖF-01 poz no.lu “2 cm Kalınlığında 60120 cm Boyutunda Savana Grey Mermer ile Döşeme Kaplaması” yapımı, ÖF-20 poz no.lu “Isıl İşlem Görmüş Budaksız Çam Cinsi Ahşapla Cephe Kaplaması” yapımı, ÖF-25C poz no.lu “12120 cm Boyutunda Havuz İçi Mavi Parlak Seramik Kaplaması”, ÖF-25A poz no.lu “60120 cm Boyutunda Kaymaz Seramik Döşeme Kaplaması” ve ÖF-25G poz no.lu “1224,5 cm Boyutunda Havuz İçi Kaymaz Duvar Seramik Kaplaması” yapımı işlerine ait üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ilgili mevzuata uygun düzenlenmemesi ve ÖZEL HV 01, ÖZEL HV 02, ÖZEL HV 05, TOH 01, TOH 03, YOH 01, YOH 03, ELKÖBF-01 ve ELKÖBE-13 poz no.lu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların montaj bedelleri yönünden uygun olmaması nedeniyle, uygun bulunmayarak isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi