KİK Kararı: 2015/UY.III-2101 (29 Temmuz 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/045
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 29.07.2015
Karar No : 2015/UY.III-2101
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Açılım İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi- Yapı STS İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ortak Girişimi,

Rüstempaşa Mah. Kâzımkarabekir Cad. No: 64 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

1. Anafartalar Mah. Ergen Cad. No: 2 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/14079İhale Kayıt Numaralı “Manisa İli Dahili Yollarına Astarlı, Astarsız Sathi Kaplama ve BSK (Bitümlü Sıcak Karışım) Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 23.03.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa İli Dahili Yollarına Astarlı, Astarsız Sathi Kaplama ve BSK (Bitümlü Sıcak Karışım) Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Açılım İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi- Yapı STS İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ortak Girişimi’nin 29.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.07.2015 tarih ve 58627 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1817 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının 2014 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, yüklenici karı ve genel giderler oranının TÜFE artış oranının çok altında olduğu, Özel Binder pozundaki astar malzemesi miktarının uygun olmadığı gerekçesiyle uygun görülmediği, idarenin gerekçelerinin yerinde olmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının kamu ihale mevzuatında belirtilen usule uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Manisa İli Dahili Yollarına Astarlı, Astarsız Sathi Kaplama ve BSK (Bitümlü Sıcak Karışım) Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

10 Kalem Asfalt Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Manisa Büyükşehir Belediyesi İl sınırları” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almıştır.

İdarece belirlenen sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen başvuru sahibi Açılım İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi-Yapı Sts İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ortak Girişimi, Güneş Yol İnşaat Asfalt Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketi- Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. Ortak girişimi ve FEB Yatırım Madencilik İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Ankara İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden 26.03.2015 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının istendiği, yazı ekinde açıklama istenen iş kalemleri listesinin bulunduğu,

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Güneş Yol İnşaat Asfalt Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketi-Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. Ortak girişimi ve FEB Yatırım Madencilik İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Ankara İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları gerekçesiyle, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

16.06.2015 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçelerinin;

- 2015 yılı asgari ücreti açıklanmış olmasına rağmen başvuru sahibi tarafından sunulan analizlerde işçilik rayiçleri için 2014 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı,

- Sunulan analizlerdeki diğer girdilerde de 2014 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, 2015 yılına göre revize edilmediği,

- Özel-Temel ve Özel PMT pozları için teklif edilen müteahhit karı ve genel gider oranlarının 2014 yılı Ocak ayı ve 2015 Ocak ayı arasındaki Tüfe artış oranı olan % 7,24’ün çok altında olduğu ve bu pozlara ilişkin oluşturulan analizlerin 2015 yılının gerisinde kaldığı,

- Özel Binder pozuna ilişkin olarak binder tabakasının teşkili öncesinde Karayolları Teknik Şartnamesi’nin 407. Kısım 407.05.06 maddesi gereğince yola metrekareye 0,5-2,5 litre arasında astar malzemesinin kullanılması gerekirken istekli tarafından anılan iş kalemine ilişkin düzenlenen analizde bitümlü bağlayıcı miktarının 0,0002 ton olarak verildiği,

- Sunulan analizler ve ilgili kurum pozları arasında miktar farklılıklarının bulunduğu, ancak bu farkın açıklanmadığı şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede idare tarafından yaklaşık maliyetin 112.921.296,12 TL olarak belirlendikten sonra 2014 Ocak ve 2015 Ocak ayı TÜFE endeks oranları ((250,45/233,54) x 100= % 7,24) esas alınarak güncellendiği ve yaklaşık maliyetin 121.096.797,96 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyetin %80’inin (112.921.296,12 x 0,80= 90.337.036,88 TL) belirlendiği, buna göre açıklama istenecek iş kalemlerinin aşağıdaki şekilde tercih edildiği,

Poz No

Tutar

ÖZEL-SAT2

24.075.554,40

ÖZEL-BİNDER

18.482.040,00

ÖZEL-TEMEL

17.856.756,00

ÖZEL-PMT

16.411.534,80

ÖZEL-SAT1

12.024.417,60

NAK. BİNDER

1.197.212,40

NAK. BİTÜM

492.167,70

Toplam

90.539.682,90

Tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanması, ihale komisyonunca açıklama istenecek iş kalemlerinin tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede sıralı iş kalemleri listesinin;

Poz No

Tutarı

İş kalemi/yaklaşık maliyet

Kümülatif toplam

ÖZEL-SAT2

24.075.554,40

0,213207

ÖZEL-BİNDER

18.482.040,00

0,163672

0,376878374

ÖZEL-TEMEL

17.856.756,00

0,158135

0,535012903

ÖZEL-PMT

16.411.534,80

0,145336

0,68034895

NAK. TEMEL

15.501.821,40

0,13728

0,817628825

ÖZEL-SAT1

12.024.417,60

0,106485

0,924113766

NAK. PMT

3.661.810,20

0,032428

0,956541752

NAK. MICIR

3.217.981,62

0,028498

0,985039314

NAK. BİNDER

1.197.212,40

0,010602

0,995641498

NAK. BİTÜM

492.167,70

0,004359

1

Şeklinde hazırlanması, buna göre açıklanması istenecek iş kalemlerinin; ÖZEL-SAT2, ÖZEL-BİNDER, ÖZEL-TEMEL, ÖZEL-PMT ve NAK. TEMEL olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından açıklama istenecek iş kalemlerinin yukarıda belirtildiği şekilde kamu ihale mevzuatına uygun olarak belirlenmediği, öte yandan idare tarafından açıklama istenecek iş kalemlerine ilişkin olarak sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulmadığı, dolayısıyla aşırı düşük tekliflerin sorgulanması esnasında da açıklama talep yazısı ekinde açıklanması istenmeyen analiz girdileri tablosunun isteklilere gönderilmediği, ayrıca özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmediği anlaşılmış olup söz konusu özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına açıklama talep yazısında da yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı görülmektedir. Her ne kadar başvuru sahibi tarafından idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması işlemine ilişkin olarak süresi içerisinde bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılsa da, başvurunun yalnızca bu iddia ile sınırlı olmadığı ve açıklamaların uygun olduğunun da ileri sürüldüğü dikkate alındığında, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkânı olamayacağından, yukarıda belirtilen ÖZEL-SAT2, ÖZEL-BİNDER, ÖZEL-TEMEL, ÖZEL-PMT ve NAK. TEMEL poz numaralı iş kalemlerine ilişkin (paçal iş kalemlerinin içeriğinde bulunan iş kalemlerini oluşturan analiz girdileri de dahil edilmek suretiyle) sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda açıklama istenilen iş kalemleri, örnek analiz formatı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ile özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının belirtildiği bir yazıyla teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp, sorgulamaya cevap vermeyenler dahil olmak üzere, teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi