KİK Kararı: 2015/UY.III-1823 (1 Temmuz 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/040
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 01.07.2015
Karar No : 2015/UY.III-1823
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Toy-Er İnşaat Ticaret Ltd. Şti.,

Bahçelievler Mah. 5.Sokak No:5/A ÇORUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çorum Özel İdaresi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü,

Mimar Sinan Mahallesi İnönü Caddesi No:179 19100 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/43062İhale Kayıt Numaralı “Çorum Merkez Sarılık Köyü Pompajla Sulama Tesisi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çorum Özel İdaresi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü tarafından 28.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çorum Merkez Sarılık Köyü Pompajla Sulama Tesisi” ihalesine ilişkin olarak Toy-Er İnşaat Ticaret Ltd. Şti. nin 11.05.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.05.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.05.2015 tarih ve 45174 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.05.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1393 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede sundukları iş bitirme belgesinin, Avrupa Birliği’nin finanse ettiği Samsun, Kastamonu ve Erzurum Düzey 2 Bölgeleri Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında Çorum Mecitözü Gökçebel Köyü Muhtarlığı tarafından ihalesi yapılan işe ilişkin olduğu, sözleşme makamının ve ita amirinin muhtar olduğu, muhtarın belge düzenleme yetkisi olmadığı gerekçesiyle iş bitirme belgesinin geçersiz sayılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin; “Çorum Merkez Sarılık Köyü Pompajla Sulama Tesisi”, 2.1.(c) maddesinde işin miktarının “Alt yapı, Havuzdan pompa ile basma hattı, 1 adet pompa ile havuza iletim, 1 adet havuzdan cazibe ile damla sulama tesisi yapımı ve 1 Adet Elektik İletim hattı (96 adet iş kalemi)” olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Aynı Şartname’nin 7’nci maddesinde istekli tarafından teklif edilen bedelin % 60'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği ve benzer iş olarak kabul edilecek işlerin 'Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'ne göre AIX grubu alt yapı işlerinin belirlendiği görülmüştür.

06.05.2015 tarihli ihale komisyonu kararından, sınır değerin üzerindeki ilk teklif olan başvuru sahibinin teklifinin, iş deneyim belgesini düzenleyen Gökçebel Köyü Muhtarlığı’nın, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesinde belirtilen iş deneyim belgesini düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar arasında yer almadığı, bu nedenle iş deneyim belgesinin geçersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan TBA Elektrik Mühendislik Tarım İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise idarece istenen aşırı düşük teklif açıklamasını verilen sürede sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Şen Tarım İnş. Nak. Oto. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibinin şikâyetine verilen cevapta köy muhtarlığının “Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşları…” kapsamında olmadığı, işin sözleşmesinin muhtarlık tarafından yapılmış olmasının muhtarlığın iş deneyim belgesini imzalama yetkisinin olduğu anlamına gelmediği, bu nedenle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre yapılan değerlendirme sonucunda şikâyet başvurusunun yerinde görülmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür:

a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.

(3) Organize sanayi bölgesinin yetki alanı dahilindeki yerlerde gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim belgeleri, organize sanayi bölgesi müdürlüğü tarafından düzenlendikten sonra; yönetim kurulunun kararı üzerine yönetim kurulu başkanınca, organize sanayi bölgesinde ilgili Bakanlık veya kamu kurum ve kuruluşu tarafından kredi kullandırılan işler için ise bu Bakanlığın veya kamu kurum ve kuruluşunun ilgili birimince onaylanmak suretiyle verilir.

(4) Serbest bölgelerin yetki alanı dahilindeki yerlerde gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim belgeleri, serbest bölge müdürlüklerince düzenlenir ve verilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “40.1. Yönetmeliğin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde; iş deneyim belgelerini düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar ile düzenlenen belgeleri onaylamaya yetkili kişiler belirtilmiştir. İş deneyim belgelerinin; Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olarak düzenlenmesi, iş deneyim belgesini onaylamaya yetkili kişi tarafından, isim ve unvanı belirtilmek suretiyle imzalanması ve mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yine Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin Kamu İhale Kanunu’na tabi olup olmadığı hususunda alınan 01.04.2003 tarihli ve 2003/DK.D-97 sayılı Kurul kararında (ve 2003/5 sayılı Kamu İhale Tebliği’nde) “…4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde belediyeler ve il özel idareleri yer almışken, köy tüzel kişiliklerinin Kanun kapsamında sayılmadığı” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi Toy-Er İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesi ile dilekçesi ekindeki diğer belgeler incelendiğinde;

İş bitirme belgesinde işin sahibinin “Gökçebel Köyü Muhtarlığı”, işin adının “TR 0305.02/ITEM 22.02.04.01 of the General budget of the EC SKE Düzey 2 Bölgelerini Hibe Programı Kapsamında MFİB Tarafından verilen, hibe ile finanse edilen ve DPT koordinasyonunda yürütülen TR0305.02/SSI/041-02 Sözleşme Numaralı Gökçebel Köyü Sulama Sistemleri Dönüşüm Projesi” olduğu, sözleşme tarihinin 24.11.2006, geçici kabul tarihinin 28.04.2007, ilk sözleşme ve toplam sözleşme bedelinin 307.700,00 €, uygulanan yapı tekniğinin “334 ha (3350 dönüm), 4 x 40= 160 lt/sn, 17182 mt kapalı sistem basınçlı sulama inşaatı” olarak gösterildiği ve anılan belgenin, Gökçebel Köyü Muhtarı Recep Kara tarafından onaylandığı tespit edilmiştir.

Belgeye konu yapım işine ilişkin 28.04.2007 tarihinde düzenlenen yapım işleri geçici kabul tutanağının da Gökçebel Köyü Muhtarı Recep Kara tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

Avrupa Birliği ve ülkemiz tarafından finanse edilen Samsun, Kastamonu ve Erzurum Düzey 2 Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında gerçekleştirilen Gökçebel Köyü Sulama Sistemleri Dönüşüm Projesi Yapım İşleri Satınalma İhalesi’ne ilişkin 24.11.2006 tarihli Sözleşme’de (AK Genel Bütçesinden Finanse Edilen Avrupa Birliği Dış Faaliyetleri İçin Yapım İşleri Sözleşmesi) Gökçebel Köyü Muhtarlığı ile Toy-Er İnş. Tic. Ltd. Şti.nin sözleşmenin taraflarını oluşturdukları, yüklenici ile birlikte ihaleyi yapan sözleşme makamı adına Gökçebel Köyü Muhtarı Recep Kara tarafından imza altına alındığı, Avrupa Komisyonu katkısı 276.930,00 € ve Gökçebel Köyü Muhtarlığı katkısı 30.770,00 € olmak üzere sözleşme bedelinin toplam 307.000,00 € olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, iş deneyim belgeleri yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için düzenlenebilecek ve Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan standart formlara uygun olarak iş sahibi tarafından düzenlenerek sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanacaktır. Mevzuat, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeyi yapan yetkili makamı, onay makamı olarak belirlemiş, özel sektöre taahhüt edilen işler ile organize sanayi bölgeleri veya serbest bölge bölgelerin yetki alanı dahilindeki yerlerde gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak da yetkili birim veya makamların hangileri olduğunu düzenlemiştir.

Görüldüğü üzere mevzuat, yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak iş deneyim belgelerinin düzenlenebilmesi için belgeye konu işin 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilme zorunluluğunu aramadığı gibi, belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya merciin de Kanun kapsamında olması zorunluluğunu aramamıştır. Dolayısıyla tek sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işler için ilgililerin iş deneyimini tevsik etmek üzere mevzuatın öngördüğü bilgileri ihtiva eder şekilde standart forma uygun düzenlenen belgenin yine mevzuatın öngördüğü yetkililerce onaylanması halinde, Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde iş deneyimini tevsik amacıyla kullanılabilmesine olanak bulunmaktadır.

Bu itibarla, idarenin, köy tüzelkişiliğinin salt Kanun kapsamında sayılmadığı ve sözleşme makamı olmasının da belge düzenleyebileceği anlamına gelmeyeceği gerekçesiyle belgenin geçerli olmadığı yönündeki değerlendirmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi ve ekleri çerçevesinde yapılan incelemede, köy tüzelkişiliği (adına köy muhtarının) sözleşme makamı olup olmadığı, Avrupa Komisyonu finansmanı (hibe) ile gerçekleştirilen belgeye konu projede, ihale, harcama, sözleşme ile kabul/muayene/kontrol hususunda yetkinin kime ait olduğu ve bu kapsamda Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi’nin rolünün ne olduğu hususunun açıklığa kavuşturulması bakımından 12.06.2015 tarihli ve 1411 sayılı yazıyla Merkezi Finans ve İhale Birimi’nden konunun ilgili mevzuat/referans doküman çerçevesinde açıklanması ve dayanak belgelerin gönderilmesi talep edilmiştir.

Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi’nin (MFİB) 18.06.2015 tarih 4610 sayılı cevabi yazısında, “Birimimiz, sorumluluğunda bulunan Avrupa Birliği (AB) mali yardımlarının yönetimi açısından, 14 Şubat 2002 tarihinde Ankara’da imzalanan ‘Merkezi Finans ve İhale Biriminin Kurulmasına İlişkin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Birliği Komisyonu Arasındaki Mutabakat Zaptı’nın onaylanması uygun bulunmasına dair 30.01.2003 tarihli ve 4802 sayılı Kanun ile 31 Mart 2006 tarihinde Ankara’da imzalanan ‘Merkezi Finans ve İhale Biriminin Kuruluşuna İlişkin Türkiye Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasındaki Mutabakat Zaptına 1 Nolu Ek’in onaylanması uygun bulunmasına dair 10.05.2006 tarih ve 5500 sayılı kanun kapsamında faaliyet göstermektedir.

Mutabakat Zaptının, ‘Merkezi Finans ve İhale Birimi’nin Görevleri’ başlıklı 3’üncü maddesinde Birimimizin görevleri:

‘1. Merkezi Finans ve İhale Birimi, Türkiye’de Avrupa Birliği tarafından finanse edilen programlar çerçevesinde gerçekleşen hizmet, mal, iş ve hibelere ilişkin ihalelerin genel bütçeleme, ihaleye çıkma, sözleşme imzalama, ödeme, muhasebe ve mali raporlaması bakımından tek sorumlu olacaktır. Merkezi Finans ve İhale Birimi, hizmetlerin, malların, işlerin ve hibelerin ihalesine ilişkin Avrupa Birliği kural, düzenleme ve usullerine bağlı kalınmasını ve uygun bir raporlama sisteminin işlemesini sağlayacaktır.’ şeklinde tanımlanmaktadır. Bu haliyle Birimimiz, hibe programlarına ilişkin ihale (teklif çağrısı) ve sözleşme imzalama işlemlerinden sorumludur. Diğer bir deyişle, AB tarafından tahsis edilen fonların kullanılmasını teminen Birimimizce hibe başvuruları toplanmakta ve gerekli şartları taşıyan projelerin sahibi olan hibe faydalanıcıları ile özel hukuk hükümlerine tabi hibe sözleşmesi imzalanmaktadır. Dolayısıyla Birimimizin sorumlulukları, genel olarak Avrupa Birliği tarafından finanse edilen projelerin yönetimine ilişkin olup, hibe projeleri ve onun altında yürütülen ihale süreçleri kapsamındaki sorumluluklar, Hibe Faydalanıcısına aittir.

AB tarafından fonlanan hibe programlarında, Birimimiz tarafından değil de Hibe Faydalanıcısı tarafından gerçekleştirildiği için ‘ikincil ihale’ olarak adlandırılan ihaleler AB Dış Yardım İhale Usulleri Uygulama Rehberi (PRAG) kuralları ve ekte yer alan Sözleşme Ek IV Satın Alma Prosedürleri ile belirlenen temel usullere uygun şekilde Hibe Faydalanıcısı tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu ihalelerde, Hibe Faydalanıcısı kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucuna uygun olarak, Hibe Faydalanıcısı kurum ve başarılı bulunan teklif sahibi arasında sözleşme imzalanmaktadır.

Aynı doğrultuda, Birimimizle Hibe Faydalanıcısı arasında imzalanmış olan ve kopyası ekte yer alan hibe sözleşmesinin ‘Özel Koşulları’nın ‘Amaç’ başlıklı 1’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında;

‘Faydalanıcı hibeyi kabul eder ve projeyi kendi sorumluluğu altında yürütmeyi taahhüt eder.’

Yine ekte yer alan Sözleşmenin Ek II ‘Genel Koşulları’nın ‘Genel Yükümlülükler’ başlıklı 1’inci maddesinde:

‘1.1. Faydalanıcı, Projeyi, kendi sorumluluğu altında, Ek 1’deki Proje Tanımına uygun şekilde ve orada belirtilen amaçların başarılmasını göz önünde tutarak uygular.

1.2. Faydalanıcı, Projeyi, ilgili alandaki ‘en iyi uygulama’ paralelinde, gerekli özen, verimlilik, şeffaflık ve gayretle ve aynı zamanda Sözleşme hükümleri ile uyumlu şekilde uygular.

1.3. …

Sözleşme Makamı, kendisi ile Faydalanıcının ortak(lar)ı veya taşeronları arasında herhangi bir sözleşme ilişkisini tanımaz. Faydalanıcı, Projenin uygulanması konusunda, Sözleşme Makamına karşı tek başına sorumludur…’ denilmektedir.

Görüldüğü üzere, ‘Samsun, Kastamonu ve Erzurum Düzey II Bölgelerinde Bölgesel Kalkınma – Küçük ölçekli Altyapı Hibe Programı’ kapsamında Gökçebel Köyü Muhtarlığı ile Birimimiz arasında imzalanan hibe sözleşmesine istinaden Projenin uygulanması ve sözleşme koşullarının yerine getirilmesi konusundaki nihai sorumluluk, Hibe Faydalanıcısı olan Gökçebel Köyü Muhtarlığına aittir. İlgili Sözleşme Özel Koşulları ve eklerinin yanı sıra bu belgelerin gayri resmi Türkçe çevirileri de ekte bilginize sunulmaktadır.’ açıklamasında bulunulmuştur.

MFİB tarafından yazı ekinde gönderilen 30.05.2006 tarihli Hibe Sözleşmesi’nden (TR0305.02/SSI/041-Grant Contract), sözleşmenin taraflarının Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini temsilen Merkezi Finans ve İhale Birimi ile faydalanıcı sıfatını haiz Gökçebel Köyü Muhtarlığı’nın olduğu, sözleşmenin “Gökçebel Köyü Sulama Sistemleri Dönüşüm Projesi” başlıklı projenin uygulanması için sözleşme makamı tarafından hibe verilmesi amacını taşıdığı, sözleşmenin Sözleşme Makamı adına MFİB Başkanı Program Yetkilendirme Görevlisi Muhsin Altun ve Faydalanıcı adına Muhtar Recep Kara tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.

Yine yazı ekinde gönderilen Avrupa Topluluğu Tarafından Dış Faaliyetler Çerçevesinde Finanse Edilen Hibe Sözleşmeleri İçin Geçerli Genel Koşullar’ın “Genel yükümlülükler” başlıklı 1’inci maddesinin 1.3. bendinde “…Sözleşme Makamı, kendisi ile Faydalanıcının ortak(lar)ı veya taşeronları arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi tanımaz. Faydalanıcı, Projenin uygulanması konusunda, Sözleşme Makamına karşı tek başına sorumludur.” düzenlemesi, 1.4. bendinde ise “Bu sözleşmenin tarafları (“Taraflar”) sadece Faydalanıcı ve Sözleşme Makamıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Genel Koşullar’ın “Mali Mesuliyet” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Sözleşme Makamı, Projenin uygulanması sırasında Faydalanıcının personeli veya mülkiyetine gelen herhangi bir zarar veya yaralanma dolayısı ile hiçbir şekilde ve hiçbir nedenle sorumlu tutulamaz. Dolayısıyla Sözleşme Makamı bu gibi zarar veya yaralanmalar ile bağlantılı herhangi bir tazminat veya ödeme artışı talebini kabul etmez.

3.2. Faydalanıcı, Projenin yürütülmesi esnasında sebep olabileceği her türlü zarar veya yaralanma da dahil olmak üzere, üçüncü taraflara karşı tek başına sorumlu olmayı kabul eder. …” düzenlemesi yer almaktadır.

MFİB’den temin edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde, Birimin sorumluluğunun, AB tarafından tahsis edilen fonların kullanılmasını teminen hibe başvurularının toplanması ve gerekli şartları taşıyan projelerin sahibi olan hibe faydalanıcıları ile özel hukuk hükümlerine tabi hibe sözleşmesi imzalanmasına ve AB tarafından finanse edilen projelerin yönetimine ilişkin olduğu,

Hibe projeleri ve onun altında yürütülen ihale süreçleri kapsamındaki sorumlulukların Hibe Faydalanıcısına ait olduğu, Hibe Faydalanıcısı tarafından gerçekleştirilen ve ‘ikincil ihale’ olarak adlandırılan ihalelerin, AB Dış Yardım İhale Usulleri Uygulama Rehberi (PRAG) kuralları ve Sözleşme Ek IV Satın Alma Prosedürleri ile belirlenen temel usullere uygun şekilde Hibe Faydalanıcısı tarafından gerçekleştirildiği, bu ihalelerde, Hibe Faydalanıcısı kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucuna uygun olarak, Hibe Faydalanıcısı kurum ve başarılı bulunan teklif sahibi arasında sözleşme imzalandığı, hibe sözleşmesine istinaden Projenin uygulanması ve sözleşme koşullarının yerine getirilmesi konusundaki nihai sorumluluğun Hibe Faydalanıcısına ait olduğu,

Hibe Faydalanıcısının da projenin uygulanması ve hibenin amacına uygun olarak kullanılması bakımından “Hibe Sözleşmesinin Sözleşme Makamı” olan MFİB’e karşı tek başına sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Köy tüzelkişiliği 4734 sayılı Kanun’a tabi olmayan ancak, hukuki dayanağını doğrudan Anayasa’nın “Mahalli İdareler” başlıklı 127’nci maddesinden alan kamu tüzelkişiliğini haiz bir mahalli kamu idaresidir ve kuruluşu, görev ve yetkileri 442 sayılı Köy Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesi hükmünde iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili merciler arasında köy tüzelkişiliğinin sayılmadığı veya bir mahalli idare olan köy tüzelkişiliğinin Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşları arasında da değerlendirilemeyeceği şeklindeki sınırlı bir lafzi bir yorumun isabetsiz olacağı, zira yukarıda aktarıldığı üzere belgeye konu proje bakımından köy tüzelkişiliğinin projeye ilişkin ihalenin gerçekleştirilmesi, sözleşmenin imzalanması, yürütülmesi ve kabul işlemlerinin yapılması bakımından yetkili mercii olduğu ve proje yüklenicisinin işin gerçekleştirilmesi bakımından “ihale sözleşmesinin sözleşme makamı” olan muhtarlığa karşı sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda 4734 sayılı Kanun’a tabi olmayan Gökçebel Köyü Muhtarlığı tarafından, MFİB ile yapılan hibe anlaşmasıyla finansmanı sağlanan ve 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında Avrupa Birliği ihale kurallarına tabi olarak gerçekleştirilen ihalede, “sözleşmeyi yapan yetkili makam” olarak köy muhtarlığının, yapım sözleşmesine ilişkin koşulların yerine getirilmesi ve kabulü bakımından da yetkili olduğu ve dolayısıyla işin tamamlanmasını müteakip bu işe ilişkin iş deneyim belgesini “sözleşmeyi yapan yetkili makam” olarak onaya yetkili olduğunun kabulü gerekmektedir. Dikkat edilecek olursa Yönetmeliğin 43’üncü maddesi hükmü belge onaylama yetkisini kamu idareleri ile kurum kuruluşlarında sözleşme yapmaya yetkili makama, özel sektöre taahhüt edilen işlerde işin yapıldığı yere göre belediye veyahut bayındırlık ve iskan il müdürlüğüne, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlara bırakarak, belgelerin düzenlenme ve/veya onaylanma safhasında sözleşme, kabul ve/veya denetim yetkisini göz önünde tutmuş ve esasen belge düzenlenmesinde bir kamu iradesinin katılımını/hakim kılınmasını amaçlamıştır.

Ayrıca MFİB tarafından finanse edilen ve Devlet Planlama Teşkilatı’nın koordinasyonunda yürütülen projede Gökçebel Köyü Muhtarlığı’nın projenin uygulanması konusunda MFİB’e karşı tek başına sorumlu olduğu, MFİB’nin bu noktada projenin ve harcamaların hibe amacına uygun olarak gerçekleştirilmesi hususunda ilgili mevzuat ve anlaşmalara göre denetim yetkisinin bulunduğu, yapılan yazışmalardan da projenin ilgili anlaşmalara ve referans dokümana uygun olarak tamamlanarak kabulü hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan tüm tespit ve değerlendirmeler ışığında, 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında gerçekleştirilen belgeye konu projenin uygulanması ve sözleşme koşullarının yerine getirilmesi bakımından ilgili anlaşmalara dayalı olarak yetkili kılınan bir kamu tüzelkişiliği olarak Gökçebel Köyü Muhtarlığı’nın anılan işe ilişkin iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olduğu neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Toy-Er İnşaat Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi