KİK Kararı: 2015/UY.III-1762 (24 Haziran 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/039
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 24.06.2015
Karar No : 2015/UY.III-1762 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

Cumhuriyet Cad. Pekhan İş Merkezi Kat: 3 No: 12 Tatvan/BİTLİS

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

İsmet İnönü Bulvarı No: 14 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/129681 İhale Kayıt Numaralı “Ceyhan - Çukurköprü - Kozan Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+300G / 0+000İ - 35+795 ile Çukurköprü - Kadirli Yolu Bağlantısı Km: 19+300 - 36+285 Kesimlerinin Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 20.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ceyhan - Çukurköprü - Kozan Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+300G / 0+000İ - 35+795 ile Çukurköprü - Kadirli Yolu Bağlantısı Km: 19+300 - 36+285 Kesimlerinin Yapım” ihalesine ilişkin olarak Orak Altyapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 24.04.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.05.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.05.2015 tarih ve 43825 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.05.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1340 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.4'üncü maddesinin b bendine aykırı olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması isteminin yenilenmesi gerektiği,

2. “ÇÇY/02 Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması” adlı iş kalemi için aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması ile su taşınması için açıklama istenilmeyeceğinin belirtildiği, sunmuş oldukları açıklamada tüm analiz girdileri için miktar belirlendiği ancak sadece açıklama istenilen pozlara ilişkin açıklamada bulunulduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdisinin hesaplama şekli veya bedelinin açıklanmaması gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu,

3. “ÇÇY/09 Hendeklerin betonla kaplanması” adlı iş kalemi için sunmuş oldukları analizde açıklama istenilmeyen vibratör ve su ile açıklama istenilen betoncu ustası, düz işçi ve kalıp için herhangi bir açıklama yapılmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, ancak analiz girdilerinin hazır beton ve hendek kaplama yapılması için alınan fiyat teklifleriyle oluşturulduğundan çimento, su, agrega, işçi, kalıp, vibratör vb. girdilerin teklife dahil olduğu, bu nedenle açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

4. “ÇÇY/40 20 cm. sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım yapılması” adlı iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında "büyük plent ünitesiyle asfalt betonu aşınma asfalt betonu binder ve bitümlü sıcak temel karışımın hazırlanması" pozunu tevsik etmek amacıyla sunulan (EK.O.7) maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 2014 yılı ocak-şubat-mart ayı geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, ne var ki sunmuş oldukları tespit tutanağının 3 aylık vergi dönemlerini kapsayacak şekilde 1.2.3. dönem olarak belirtildiği, söz konusu tutanağın 3. döneme(temmuz-ağustos-eylül) ait olduğu, sunulan belge ile ilgili bir bilgi eksikliği veya tereddüt oluşması halinde bilgi eksikliği kapsamında belgeyi düzenleyen mali müşavirden bilgi ve belge talebi yerine aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin yerinde olmadığı,

5. “ÇÇY/02”, “ÇÇY/03”, “ÇÇY/13”, “ÇÇY/39”, “ÇÇY/40” nolu iş kalemlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları fiyat tekliflerinin, sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, söz konusu imalatların, ihale konu işe özgün imalatlar olup olmadığının fiyat teklifi alınan kişilerin resmi defter ve kayıtlarından çıkarılamayacağı ve geleceğe ilişkin fiyatlama yapıldığı gerekçeleriyle uygun bulunmadığı ancak alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olarak teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alındığı ve tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından gerekli not yazılarak imzalanmış ve mühürlenmiş belgeler olduğu dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının somut olmayan gerekçelerle reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin 14.01.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı ancak ihaleye katılan isteklilerin sunmuş oldukları belgelerin idarece gerçekleştirilen farklı bir ihalede Ankara 3. İdare Mahkemesi tarafından yeniden incelenmesine karar verilmesi üzerine Kurumun 2010/DK.D-162 no.lu düzenleyici kararı dikkate alınarak söz konusu isteklilerin belgelerinin yeniden incelendiği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumda oluşan yeni sınır değere göre teklifi aşırı düşük olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden Feza Taah. A.Ş.nin daha önce istenen aşırı düşük teklif açıklamasına cevap vermediği, Sed-Yol İnş. Nak. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Kasel İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından daha önce sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği, Emiroğlu İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mezre İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı, başvuru sahibi Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ise uygun bulunmayarak ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi İntekar Yapı Tur. Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısında açıklama istenilen iş kalemleri ile bu iş kalemlerine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin de isteklilere verileceği, idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde, idarece özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmediği anlaşılmış olup söz konusu özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına açıklama talep yazısında da yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istemine ilişkin yazı ekinde örnek analiz formatı ile özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının belirtilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarına aykırılık teşkil ettiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı görülmektedir. Her ne kadar başvuru sahibi tarafından idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması işlemine ilişkin olarak süresi içerisinde bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılsa da, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkânı olmayacağından, idare tarafından açıklama istenilen iş kalemleri, örnek analiz formatı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ile özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının belirtildiği bir yazıyla teklifi sınır değerin altında olan 5 istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan 5 istekliden yukarıda açıklandığı şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.4'üncü maddesinin (b) bendine aykırı olduğu, ÇÇY/02, ÇÇY/09, ÇÇY/40, ÇÇY/02, ÇÇY/03, ÇÇY/13, ÇÇY/39, ÇÇY/40 nolu iş kalemlerine ilişkin yaptığı açıklamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçeleri ile uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu şeklindeki iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca teklifi sınır değerin altında olan 5 istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istemine ilişkin yazı ekinde örnek analiz formatı ile özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının belirtilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına aykırılık teşkil ettiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı, her ne kadar başvuru sahibi tarafından idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması işlemine ilişkin olarak süresi içerisinde bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılsa da, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkânı olmayacağından, idare tarafından açıklama istenilen iş kalemleri, örnek analiz formatı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ile özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının belirtildiği bir yazıyla teklifi sınır değerin altında olan 5 istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği ifade edilmektedir.

İncelenen ihalede, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan 5 istekliden tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, başvuru sahibi dahil açıklama sunan 2 isteklinin açıklamalarının uygun olmadığı, 3 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, sınır değerin üzerinde teklif sunan ilk isteklinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üzerindeki ikinci teklif sahibi İntekar Yapı Tur. Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısında açıklama istenilen iş kalemleri ile bu iş kalemlerine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, idarece özel pozların analizleri ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmemekle birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri ile bu iş kalemlerine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği, bu durumda şikayete konu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların Tebliğ’in 45.1.4’üncü maddesinde yer alan “… Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması doğrultusunda, Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan açıklamalara göre yapabileceği, ayrıca başvuru sahibi tarafından sunulan analizlerde ÇÇY/03 poz nolu iş kalemi için “100 m.ye taşıma:0,0046 K” adlı analiz girdisine yer verilmediği, ÇÇY/09 poz nolu iş kalemi için açıklama istenilen “betoncu ustası, düz işçi, kalıp ve C/20/25 hazır beton harcı” adlı analiz girdileri için “C20/25 hazır beton işyeri teslimi” adıyla 1 m3’lük miktarın esas alındığı, ÇÇY/40 poz nolu iş kalemi için ise “KGM/6200-A poz nolu Bitümlü sıcak temel karışım malzemelerinin temini” adlı analiz girdisi miktarının idarece hazırlanan analizde 0,184 ton olarak belirlendiği halde başvuru sahibi tarafından sunulan analizde 0,177 ton olarak hesaplandığı, aynı iş kalemine ait “KGM/6300 poz nolu Asfalt betonu binder tabakası malzemelerinin temini” adlı analiz girdisi miktarının idarece hazırlanan analizde 0,168 ton olarak belirlendiği halde başvuru sahibi tarafından sunulan analizde 0,160776 ton olarak hesaplandığı, anılan iş kalemine ait “KGM/6400-1 poz nolu Asfalt betonu aşınma tabakası malzemelerinin temini” adlı analiz girdisi miktarının idarece hazırlanan analizde 0,12 ton olarak belirlendiği halde başvuru sahibi tarafından sunulan analizde 0,11424 ton olarak hesaplandığı, bu durumda başvuru sahibinin belirtilen iş kalemleri için yaptığı açıklamanın mevzuata uygun olmadığı değerlendirildiğinden, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesi gerektiği ve idarece başvuru sahibi ile açıklaması uygun bulunmayan diğer isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediğine ilişkin gerçekleştirilen işlemin, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan hususlar çerçevesinde, Kurul çoğunluğunun kararı gereğince, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi olan iş kalemlerinden %80 lik grupta yer aldığı halde açıklaması yetersiz bulunan istekliler ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmayana isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi geçersiz tekliflerin geçerli hale getirileceği sonucunu doğuracağı ve bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık teşkil edeceği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi