KİK Kararı: 2015/UY.II-773

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/018
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 11.03.2015
Karar No : 2015/UY.II-773
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Çıtaklar İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş.,

Örnekevler Mah. Kocasinan Bulvarı No: 104/A Kocasinan/KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Nevşehir Özel İdaresi Yatırım İnşaat Müdürlüğü,

Ragıp Üner Mah. Zübeyde Hanım Cad. Kayseri Yolu 5. Km 50300 NEVŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/123824İhale Kayıt Numaralı “Nevşehir Öğretmen Evi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nevşehir Özel İdaresi Yatırım İnşaat Müdürlüğü tarafından 23.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nevşehir Öğretmen Evi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çıtaklar İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş.nin 05.11.2014 ve 06.11.2014 tarihlerinde yaptığı şikâyet başvurularının, idarenin 13.11.2014 tarihli yazısı ile reddi sonrasında, başvuru sahibi tarafından 19.11.2014 tarih ve 39316 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan 26.11.2014 tarihli ve 2014/UY.IV.-3850 sayılı Kurul kararına karşı başvuru sahibi tarafından dava açıldığı anlaşılmış, mahkemece verilen karar üzerine de Kurulun 18.02.2015 tarihli ve 2015/MK-78 sayılı kararıyla esasın incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3373-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sundukları iş durum belgesinin uygun olmadığı, aynı iş durum belgesiyle katıldıkları başka bir ihalede söz konusu iş durum belgesinin geçersiz sayıldığı,

2. İhale günü teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyetin açıklanmadığı,

3. İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2013 yılına ait bilançonun veya eşdeğer belgelerin ve 2013 yılına ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun sunulamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde idarenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibini sözleşmeye davet ettiği, ancak başvuru sahibinin sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine idarece 16.12.2014 tarihinde 3 nolu ihale komisyonu kararı alınarak başvuru sahibinin geçici teminatının irat kaydedilmesine ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gürdağ Yapı San. İnş. Müh. ve Tic. A.Ş.nin sözleşmeye davet edilmesine karar verildiği, 06.01.2015 tarihinde alınan 4 nolu ihale komisyonu kararında ise söz konusu isteklinin de kanuni süresi içinde sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine geçici teminatının irat kaydedilmesine ve söz konusu ihalenin iptal edilmesine karar verildiği görülmüştür.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında incelenmesi mümkün olmadığından bahse konu iddia açısından başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde“Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinin üçüncü fıkrasında “Başvuru veya teklif zarfları alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kanunun 36’ncı maddesine göre ihale komisyonunca ilk oturumda yapılacak iş ve işlemler” başlıklı 16.2’nci maddesinde “…16.2.4. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı maddesi uyarınca, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin, teklif fiyatları ile birlikte, pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanması gerekmektedir. Bu çerçevede, ihale komisyonu tarafından 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca teklif zarflarının incelenmesinin ardından, teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyet açıklanacaktır. Ancak, isteklilerce sunulan teklif zarflarının hiçbirinin Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olmadığının anlaşılması halinde yaklaşık maliyet açıklanmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

23.10.2014 tarihinde düzenlenen 1 nolu ihale komisyonu kararında “Nevşehir Öğretmen Evi Yapım işi için ihale komisyonumuz ihale tarih ve saatinde eksiksiz olarak toplanmıştır. İdaresince komisyonumuza 12 adet yeterlilik ve teklif zarfı teslim edilmiştir. Komisyonumuzca firmalara ait dış zarflar sıra numarasına göre incelenerek, firmaların dış zarflarında eksiklik olmadığı görülerek zarflar sıra numarasına göre açılarak ihaleye katılan firmaların belgeleri kontrol edilmiştir. Yapılan kontroller neticesinde firmaların dış zarf ve belgelerinin tam olduğu görülmüş ve tutanağa bağlanarak orada bulunanlar huzurunda işin yaklaşık maliyeti de okunarak 1.oturum kapatılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları, başvuru sahibinin iddiası ile 1 nolu ihale komisyonu kararı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin birinci oturumdan sonra açıklandığı, değiştirildiği vb. iddialarında bulunmadığı, sadece teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyetin açıklanmadığı iddiasında bulunduğu, 1 nolu ihale komisyonu kararı incelendiğinde ise yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36’ncı maddesi çerçevesinde birinci oturumda açıklandığı, ancak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 57’nci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.2.4’üncü maddelerinde açıklandığı üzere teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyetin açıklanması gerektiği halde söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin birinci oturumda teklif zarfları açıldıktan sonra açıklandığı anlaşılmıştır. Her ne kadar yaklaşık maliyetin birinci oturum kapatılmadan ancak teklif zarfları açıldıktan sonra açıklandığı anlaşılsa da başvuru sahibinin iddiası çerçevesinde bu durumun söz konusu ihalenin esasını etkilemeyen bir usul hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ıncı maddesinde “1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde“36.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki kriterleri, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday veya istekliler, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla kadarki belgelerin ortalaması üzerinden söz konusu kriterleri sağlayabilirler. İş hacmini gösteren belge olarak gelir tablosu sunulması durumunda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait gelir tablolarının sırasıyla sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayan bir isteklinin, 2009-2010, 2008-2009-2010, 2007-2008-2009-2010, 2006-2007-2008-2009-2010 veya 2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tablolarını sunmak suretiyle yeterlik kriterini sağlaması mümkündür. Ancak 2006 yılına ait gelir tablosu sunulmadan, 2005-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tabloları sunulmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanması mümkün değildir.

İş hacmini gösteren belge olarak, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait faturaların sırasıyla sunulmaması halinde ise, fatura sunulmayan yıllara ait iş hacmi değeri sıfır olarak kabul edilerek, belgeleri sunulan ve sunulmayan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait faturalar ile yeterlik kriterlerini sağlayamayan bir isteklinin, 2008 yılına ait fatura sunmadan 2006-2007-2009-2010 yıllarına ait faturaları sunması durumunda, 2008 yılı iş hacmi tutarı sıfır kabul edilerek, beş yılın ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanamadığı kontrol edilecektir.

36.2. Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup, 2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir.

36.3. Birden fazla yıla ait iş hacmine ilişkin belgelerdeki tutarlar, Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesi uyarınca güncellenerek değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda başvuru sahibi istekli tarafından teklif dosyası içinde 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulmuş olduğu görülmüştür. Ancak ihalenin 2014 yılı Ekim ayında yapıldığı göz önüne alındığında, ihaleden önceki yıla ait bilanço ve gelir tablosunun sunulması gerekmekte olup, istenilen oranların 2013 yılı ile sağlanamaması halinde ise 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulması mümkün olmaktadır. Buna göre 2013 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunulmadan 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, bu durumun başvuru sahibi istekli tarafından da bilindiği, bu itibarla başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17'nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmüne yer verilmek suretiyle maddede sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen yasaklar ve ceza sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenleme altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.

Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir.

Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

“İsteklilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve başvuru sahibi isteklinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak yapılan tespitler ile anılan istekli tarafından şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2013 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulamadığı ve söz konusu belgelerin eksik olduğunun ifade edildiği birlikte dikkate alındığında, anılan isteklinin uyuşmazlık konusu ihalede yeterlilik şartlarını taşıyabilmesi için 2013 yılının bilanço ve gelir tablosunun sunulması gerektiğinin farkında olduğu ve anılan istekli tarafından sunulan teklif dosyasının, söz konusu belgelerin bulunmadığı bilinerek verildiği, bu şekilde ihaleye katılım için geçerli bir teklif verilmemesi durumunun başvuru sahibinin iradesi dahilinde gerçekleştiği, esasen başvuru sahibinin ihalenin üzerinde bırakılmasından sonra geçerli bir teklif vermediğini ileri sürerek değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmesinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 30’uncu maddesinde yer alan “…Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmünde ifade edilen yasağın etkisiz kalması sonucunu doğurduğu, dolayısıyla anılan Kanun’un beşinci maddesinde bahsedilen temel ilkelerin ihlal edilmesi şeklinde hukuka aykırılığın ortaya çıktığı ve bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak” fiili kapsamında olduğu anlaşıldığından; idarenin anılan Kanun’un 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 58’inci ve 59’uncu maddeleri çerçevesinde işlem tesis etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Çıtaklar İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ayrıca söz konusu istekli hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile anılan Kanun’un 58 ve 59’uncu maddeleri çerçevesinde işlem tesis edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda “İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2013 yılına ait bilançonun veya eşdeğer belgelerin, 2013 yılına ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun sunulamadığı” şeklinde belirtilen 3’üncü iddiasının incelenmesi sonucunda Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi ekinde 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu, ancak ihalenin 2014 yılı Ekim ayında yapıldığı göz önüne alındığında, ihaleden önceki yıla ait bilanço ve gelir tablosunun sunulmasının gerektiği, istenilen oranların 2013 yılı ile sağlanamaması halinde ise 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulmasının mümkün olmadığı, buna göre 2013 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunmadan 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunulmasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesine dayanılarak anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Yapılan incelemede, Çıtaklar İnş. Makine San. Tic. A.Ş.’nin 18.11.2014 tarihli itirazen şikâyet başvurusu hakkında Kurulca alınan “başvurunun reddine” ilişkin 26.11.2014 tarihli ve 2014/UY.IV.-3850 sayılı kararın iptali istemiyle aynı istekli tarafından Ankara 2’nci İdari Mahkemesinde açılan davaya ilişkin olarak anılan Mahkeme tarafından verilen 23.01.2015 tarihli ve E:2014/2097,K:2015/88 sayılı karar uyarınca dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ilgili Mahkeme kararına istinaden Kurulca alınan 18.02.2015 tarih 2015/MK-78 sayılı karar uyarınca da başvuruya ilişkin olarak esasın incelenmesine karar verildiği,

Öte yandan, idarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde idarenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibini sözleşmeye davet ettiği, ancak başvuru sahibinin sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine 16.12.2014 tarihinde 3 nolu ihale komisyonu kararı alınarak başvuru sahibinin geçici teminatının irat kaydedilmesine ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi Gürdağ Yapı San. İnş. Müh. ve Tic. A.Ş.’nin sözleşmeye davet edilmesine karar verildiği, 06.01.2015 tarihinde alınan 4 no’lu ihale komisyon kararında ise söz konusu isteklinin de kanuni süresi içinde sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine geçici teminatının irat kaydedilmesine ve söz konusu ihalenin iptal edilmesine karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

Kararda da açıklandığı üzere, ekonomik ve mali yeterlilik kapsamında bilanço veya eşdeğer belgelere ilişkin istenilecek belgeler Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Diğer yandan, konu Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde de ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri kapsamında ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuru sahibi istekli tarafından teklif dosyası içinde 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu, ancak ihalenin 2014 yılı Ekim ayında yapıldığı göz önüne alındığında, ihaleden önceki yıla ait bilanço ve gelir tablosunun sunulmasının gerektiği, istenilen oranların 2013 yılı ile sağlanamaması halinde ise, 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulması mümkün olduğu, buna göre 2013 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunmadan 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak söz konusu ihalede düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği yönünde Kurulca verilen karar yerinde bulunmakla birlikte,

Aynı ihaleye ilişkin olarak Kurulca alınan 26.11.2014 tarihli ve 2014/UY.IV.-3850 sayılı kararı sonrasında idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibinin sözleşmeye davet edildiği, ancak başvuru sahibinin sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine 16.12.2014 tarihinde ihale komisyonunca alınan 3 no’lu karar uyarınca, başvuru sahibinin geçici teminatının irat kaydedilmesine ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi Gürdağ Yapı San. İnş. Müh. ve Tic. A.Ş.’nin, anılan Yönetmeliğin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 69’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki “İhale üzerinde kalan isteklinin ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.” hükmü uyarınca sözleşmeye davet edilmesine karar verildiği, 06.01.2015 tarihinde alınan 4 no’lu ihale komisyon kararında ise, söz konusu isteklinin de kanuni süresi içinde sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine geçici teminatının irat kaydedilmesine ve söz konusu ihalenin iptal edilmesine karar verildiği görülmüş olup, bu itibarla başvuru sahibinin üçüncü iddiası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede başvuru sahibinin 3’üncü iddiası kapsamında “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN