KİK Kararı: 2015/UY.II-3144

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/069
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 25.11.2015
Karar No : 2015/UY.II-3144
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi,

Cinnah Cad. No: 21/14 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

Çamlıca Mah. Anadolu Bulvarı (Macunköy Loj.) A-1 Blok 06200 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/64549İhale Kayıt Numaralı “Elazığ (Merkez) Kısmi Kanalizasyon İnşaatı” İhalesi İşi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 24.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elazığ (Merkez) Kısmi Kanalizasyon İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 07.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.10.2015 tarih ve 85330 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2766 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihalede kazı analizlerine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kazı analiz formatına uygun olmadığı ve derinlik zammı bedeli dikkate alınmaksızın fiyat oluşturulduğu gerekçesi ile uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu, çünkü söz konusu iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulmadığı,

- 23.011/İB-1 pozuna ait fiyatlandırmanın yapılmadığı tespit edilerek sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu, çünkü söz konusu iş kalemi için fiyat teklif sunulması suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu, sunulan fiyat teklifinin hasır çelik miktarları ve işçilik bedeli dahil contalı betonarme boru maliyetini yansıttığı, betonarme boru imalatı yekpare bir imalat olduğu için verilen fiyat teklifinin her türlü malzeme, işçilik ve diğer giderleri kapsadığı,

- İşçilik maliyetlerinin uygun olmadığı gerekçesi ile aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu, çünkü idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri içinde yer alan işçilik maliyetlerine açıklama getirildiği,

- 03.591/İB-2 poz numaralı 50 tonluk vinç tanımlı iş kalemine ait analizin birim fiyatının 1.630.775,63 TL yazılması gerekirken yanlışlıkla 1.512.641,09 TL yazıldığı, fakat bu gerekçe ile aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilemeyeceği, çünkü Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesi gereği hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilebileceği, düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olması durumunda söz konusu açıklamasının uygun görülemeyeceği, bu şekilde bahse konu analizin re’sen düzeltilmesi halinde analiz fiyatını teklif edilen fiyatı karşıladığının görüleceği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen %80’lik kısma ait teklifinin büyük olasılıkla 30.703.950,00 TL’nin altında olduğu, bu durumun irdelenmesi gerektiği, böyle bir durumda kamu zararının oluşacağı, diğer taraftan N katsayısının 1,20 olarak belirlenmesi halinde sınır değerin 29.892.949,00 TL olarak hesaplanacağı, bu durumda ise hiçbir sorgu yapılmaksızın ihalenin kendileri üzerinde bırakılacağı, bunun da sundukları teklifin işin yapılabileceği bir fiyat olduğunun göstergesi olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin birim fiyatlar esas alınarak 64.415.045,00 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Açık ihale usulü ile gerçekleştirilen söz konusu ihalede isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif sundukları görülmüştür.

28.08.2015 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, ihale saatine kadar ihale komisyonuna 57 adet isteklinin teklif sunduğu, teklif zarflarının üzerinde bulunması gereken bilgilerin eksiksiz olduğunun tespit edilerek bu zarflarının isteklilerin huzurunda açıldığı, açılan teklif zarflarının incelenmesi sonucunda isteklilerin belgelerinin eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminat mektuplarının usulüne uygun olduğunun tespitinin yapılarak yaklaşık maliyet ile isteklilerin sundukları tekliflerin açıklandığı ve oturumun kapatıldığı,

Daha sonra isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirmesine geçildiği, bu değerlendirmeler neticesinde 10 isteklinin teklifinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale komisyonu tarafından geçerli teklifler esas alınarak aşırı düşük tekliflerin tespitinde kullanılacak aşırı düşük teklif sınır değerinin 35.871.539,59 TL olarak hesaplandığı, 08.09.2015 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ile bu değerin altında 30.882.120,00 TL teklif fiyatı sunan Fetvacı Kardeşler İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği,

Bahse konu aşırı düşük teklif açıklama talebinin Fetvacı Kardeşler İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından karşılanarak bu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmayarak teklifin reddedildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin söz konusu kararı 05.10.2015 tarihinde tebliğ ettiği, 07.10.2015 tarihli şikâyet dilekçesi ile şikâyet başvurusunda bulunduğu, bahse konu başvurunun idarenin 21.10.2015 tarihli yazısı ile reddedildiği, başvurunun reddine ilişkin karar üzerine başvuru sahibi isteklinin 26.10.2015 tarihli ve 85330 sayılı dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli Fetvacı Kardeşler İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin toplam 27 sayfadan oluşan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

? Açıklama üst yazısı,

? Kazı birim fiyat analizleri,

? Nakliye analizi,

? Maliyet analizlerinde kullanılan rayiç fiyatlar listesi,

? Açıklama talep edilen iş kalemlerini oluşturan girdiler analizi,

? Açıklanması talep edilen Elazığ.K.3, Elazığ.K.4, Elazığ.K.5, Elazığ.K.7, Elazığ.K.8, Elazığ.K.11, Elazığ.K.12 iş kalemlerine ait birim fiyat analizleri,

? Maliyet analizlerinde kullanılan 1 adet fiyat teklifi ve eki belgeler,

? 6 adet alt analiz formatı, 7 adet nakliye analiz formatı ve kazı dolgu maliyet analizleri sunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Yapılan incelemede Elazığ.K.3, Elazığ.K.4, Elazığ.K.5, Elazığ.K.7, Elazığ.K.8, Elazığ.K.11, Elazığ.K.12 iş kalemlerine ait analiz formatlarının, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek iş kalemlerinin belirtilerek aşırı düşük teklif sorgu yazısı ekinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderildiği,

Bu iş kalemleri altında açıklama istenilen analiz girdileri arasında 14.160030 poz numaralı “her cins zeminde (0-2 m) iksasız hendek kazısı yapılması” ve 14.1700 poz numaralı “paçal hendek ve temel dolgusu yapılması (el ve makine ile)” girdilerinin yer aldığı,

Başvuru sahibi isteklinin söz konusu girdilerden 14.160030 poz numaralı “her cins zeminde (0-2 m) iksasız hendek kazısı yapılması” girdisi için 3,30 TL birim maliyet öngördüğü,

Kazı Cinsi

Klas Oranı

Kazının Yapım Şekline Bağlı Oran

Hendek Kazısı İçin Kazı Oranları

El ile

Makine ile

Dar derin

Geniş derin

Toprak

0,500

Küskü

0,500

0,10

0,90

1,00

0,00

Yumuşak kaya

0,000

Sert kaya

0,000

Paçal hendek ve temel dolgusu oranları

Çok sert kaya

0,00

El ile

Makine ile

Balçık batak

0,00

0,10

0,90

El ile dar derin kazı yapılması

Poz No

Birim Fiyatı

Klas Oranı

Tutarı (TL/m³)

Kazı Kesimi (mt)

1 M³ El İle Kazı Bedeli (TL/m³)

Derinlik Zammı (14.040/1) (TL/m³)

İksasız Kazı Fiyatı (TL/m³)

14.012/2

23,72

0,500

11,86

0-2

21,04

21,04

14.013/2

34,17

0,500

17,09

2-3

21,04

2,88

23,92

3-4

21,04

5,76

26,80

4-5

21,04

8,64

29,68

5-6

21,04

11,52

32,56

6-7

21,04

14,40

35,44

Toplam

28,95

7-8

21,04

17,28

38,32

Düşülecek dolgu bedeli (-)

7,91

1 m³ el ile kazı bedeli

21,04

Makine ile dar derin kazı yapılması

Poz No

Birim Fiyatı

Klas Oranı

Tutarı (TL/m³)

15.001/2B

2,53

0,500

1,27

15.006/2B

3,72

0,500

1,86

Toplam

3,13

Düşülecek dolgu bedeli (-)

1,80

1 m³ el ile kazı bedeli

1,33

Her Cins Zeminde Yapılan İksasız Hendek Kazıları

Poz No

El İle Dar Derin Kazı Yapılması

El İle Dar Derin Kazı Yapılması

Dar Derin Kazı Oranı

İksasız Hendek Kazısı Paçal Fiyatı (TL/m³)

İksasız Fiyatı (TL/m³)

El Oranı

İksasız Fiyatı (TL/m³)

Mak. Oranı

14.160030

21,04

0,10

1,33

0,90

1,00

3,30

söz konusu bedelin elde edilmesi sürecinde yukarıda yer verilen analizleri kullandığı, söz konusu analiz formatlarının ihale dokümanında yer alan kazı birim fiyat analizleri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi istekli tarafından derinlik zammının “F = 3,594 × H – 7,188” formülü ile elde edilen tutarın %25 kâr ve genel giderler hariç esas alınarak hesaplandığı, bu formülün İller Bankası 2015 Yılı Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyat Tarifleri Eki Fiyat Listesi’nde yer alan 14.040/1 “Her cins zeminde el ile yapılan (genis-dar) derin kazılara derinlik zammı” formülü ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Diğer taraftan 14.1700 paçal hendek ve temel dolgusu yapılması iş kalemi için 14.1714 ve 14.1714/1 iş kalemleri birim fiyatlarını esas alarak paçal analiz oluşturduğu ve söz konusu iş kaleminin birim maliyetini 7,29 TL olarak öngördüğü, bu bedele ulaşmak için ihale dokümanında yer alan analiz formatını, 14.1714 ve 14.1714/1 iş kalemleri birim fiyatlarını ise İller Bankası tarafından yayınlanan birim fiyatların kâr ve genel giderler hariç tutarlarını esas aldığı görülmüştür.

Diğer yandan ihale dokümanında yer alan “El İle Dar Derin Kazı Yapılması” analiz formatının,

El ile dar derin kazı yapılması

Poz No

Birim Fiyatı

Klas Oranı

Tutarı (TL/m³)

Kazı Kesimi (mt)

1 M³ El İle Kazı Bedeli (TL/m³)

Derinlik Zammı (14.040/1) (TL/m³)

İksasız Kazı Fiyatı (TL/m³)

14.012/2

0,50

0-2

14.013/2

0,50

2-3

14.015/2

0,00

3-4

14.016/2

0,00

4-5

14.017/2

0,00

5-6

14.020/2

0,00

6-7

Toplam

7-8

Düşülecek dolgu bedeli (-)

1 m³ el ile kazı bedeli

şeklinde olduğu görülmüştür. Bu formattan anlaşılacağı üzere ihale konusu iş kapsamında 14.012/2 ve 14.013/3 numaralı pozlardaki işler gerçekleştirilecektir. Bu pozlardan 14.012/2 poz numaralı iş kapsamında 2 metreye kadar olan kazılar, 14.013/2 poz numaralı iş kapsamında ise 2 metreden fazla olan kazılar gerçekleştirilecektir. Başvuru sahibi isteklinin “El ile dar derin kazı yapılması” iş kalemine ilişkin hazırladığı analiz formatı incelendiğinde, anılan isteklinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kâr ve genel giderler hariç birim fiyatlarını kullanarak 14.012/2 poz numaralı girdi için 23,72 TL, 14.013/2 poz numaralı girdi için ise 34.17 TL bedel öngördüğü tespit edilmiştir. Fakat İller Bankası 2015 Yılı Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyat Tarifleri Eki Fiyat Listesi’nde “derinliği 2.00 metre den fazla olan derin kazılara ayrıca Poz No: 14.040'daki derinlik zammı fiyatı uygulanır” açıklaması yer almaktadır. Aynı açıklama Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili gidere ilişkin birim fiyat analizlerinde fiyat tarifi kısmında da bulunmaktadır. Dolayısıyla söz konusu açıklama uyarınca başvuru sahibi isteklinin 14.013/2 poz numaralı girdi bedeli olan 34,17 TL tutarına 2-3 metrelik derinlik zammını ilave etmesinin gerektiği, bu yönüyle söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının derinlik zammının dikkate alınmaksızın oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin kazı birim fiyatlarını oluştururken ihale dokümanında yer alan analiz formatlarını kullanmadığı gerekçesi ile teklifinin reddedilmesinin uygun olmadığı öngörülmekle birlikte, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının derinlik zammı dikkate alınmaksızın hazırlandığı ve bu yönü ile uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan yapılan incelemede, başvuru sahibi isteklinin teklifinin istenilen 23.011/İB-1 poz numaralı “Hasır çeliğin dairesel olarak bükülmesi, projesine göre hazırlanması ve boru kabı içine yerleştirilmesi” iş kalemi için tüm giderlerin belirtildiği ayrıntılı analiz hazırlamadığı gerekçesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesine dayanılarak reddedildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan isteklinin 23.011/İB-1 poz numaralı iş kalemi için oluşturduğu analizlerde “Hasır çelik, betonarme boru teklifinin içinde olduğu için bu iş kalemine herhangi bir bedel koyulmasına engel kalmamıştır” denilmek suretiyle 0,00 TL bedel öngördüğü tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği gereği aşırı düşük teklif sunan başvuru sahibi isteklinin kendisine aşırı düşük sorgu yazısı ekinde sunulan analiz formatına uygun aşırı düşük teklif açıklamasında bulunması gerektiği, açıklama talep edilen herhangi bir girdi için farklı bir girdi altında bedel öngörüldüğünü öne sürerek bir bedel öngörmemesinin uygun olmayacağı, bu itibarla başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamasının bu yönü ile uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin 14.09.2015 tarihinde idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif açıklamasında sunmuş olduğu tevsik edici belgeler incelendiğinde, Elazığ.K.3 iş kaleminin analizi altında 18.189/İb-1 ve 18.190/İb-2, Elazığ.K.5 iş kaleminin analizi altında 18.189/İb-2 ve Elazığ.K.12 iş kaleminin analizi altında 18.190/İb-2 girdilerine yer verildiği, bu girdilerden 18.189/İB-1 girdisi için 0,10 TL, 18.190/İB-2 girdisi için ise 0,10 TL birim maliyet öngördüğü anlaşılmıştır.

2015 yılı İller Bankası Atıksu ve İçme suyu Tesisleri, Üstyapı İşleri Birim Fiyat Analizleri incelendiğinde, 18.189/İB-1 poz numaralı “Doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi” girdisi analizinin aşağıda yer verildiği şekilde olduğu görülmüştür.

Alt poz no

Malzeme ve işçilik poz no

İşin adı

Ölçü birimi

Miktarı

Birim fiyatı (TL)

Tutarı (TL)

18.189/İB-1

Doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi

ton

01.501

Düz işçi

sa

0,5

5,75

2,88

01.501

Düz işçi

0,5

5,75

2,88

Toplam

m

5,75

Yüklenici karı ve genel giderler (%25)

1,44

Her türlü asfaltın kesilmesi

7,19

Söz konusu analizlerde 18.189/İB-2 poz numaralı “Asfalt, kırma taş ve şose sökülmesi.” girdisi analizinin de

Alt poz no

Malzeme ve işçilik poz no

İşin adı

Ölçü birimi

Miktarı

Birim fiyatı (TL)

Tutarı (TL)

18.190/İB-2

Asfalt, kırma taş ve şose sökülmesi

ton

01.501

Düz işçi

sa

3,00

5,75

17,25

01.501

Düz işçi

2,5

5,75

14,38

Toplam

m

31,63

Yüklenici karı ve genel giderler ( %25 )

7,91

Her türlü asfaltın kesilmesi

39,53

olarak belirtildiği görülmüştür.

2015 yılı ikinci altı aylık dönem asgari işçilik maliyeti esas alındığında saatlik asgari işçilik ücretinin 5,66 TL olduğu ve yukarıda yer alan analiz gereği 1 ton doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi işi için 2 işçinin 0,5 saat çalışması gerektiği göz önüne alındığında, başvuru sahibi isteklinin 18.189/İB-1 poz numaralı “Doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi” girdisi birim maliyeti için 5,66 TL [2×(0,5×5,66 TL)] öngörmesi gerekmekte olduğu hesaplanmakla birlikte, anılan isteklinin söz konusu girdi birim maliyeti için 0,10 TL esas aldığı dikkate alındığında, adı geçen isteklinin 18.189/İB-1 poz numaralı gider maliyetini asgari işçilik maliyetinin altında bir tutarı esas alarak oluşturduğu anlaşılmıştır.

Aynı şekilde 18.190/İB-2 poz numaralı asfalt, kırma taş ve şose sökülmesi girdisi birim maliyeti için 31,63 TL [(3×5,66 TL) + (2,5×5,66 TL)] öngörmesi gerekmektedir. Fakat yapılan incelemede anılan isteklinin söz konusu girdi birim maliyeti için 0,10 TL esas aldığı görülmüş olup, başvuru sahibi isteklinin 18.190/İB-2 poz numaralı gider maliyetini asgari işçilik maliyetinin altında bir tutarı esas alarak oluşturduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından açıklama istenilen Elazığ.K.3, Elazığ.K.5 ve Elazığ.K.12 iş kalemleri altında yer alan 18.189/İB-1 ve 18.190/İB-2 pozları için bu girdilerin her birinin maliyetinin ilgili oldukları iş kalemi analizi toplamının %3’ünün altında kaldığı ve bunun için aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği ve dolayısıyla bu girdilere ilişkin ön görülen maliyetler nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde bulmamasının uygun olmadığı iddia edilse de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde “Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması ve aynı Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesindeki “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması birlikte değerlendirildiğinde, işçilik girdisinin ilgili olduğu analiz toplamının %3’ünün altında olsa dahi söz konusu işçilik giderinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı anlaşılmaktadır. 18.189/İB-1 ve 18.190/İB-2 pozlarının analizleri incelendiğinde, bu girdilerin sadece işçilik kalemlerinden oluştuğu açıkça görülmektedir. Dolayısıyla aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin bu girdiler için bedel öngörecekleri ve bu bedeli oluşturan birim maliyetinde asgari işçilik maliyetinin altında olamayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin 18.189/İB-1 ve 18.190/İB-2 pozları girdi maliyetini oluştururken asgari işçilik maliyetinin altında birim maliyetleri esas aldığı görülmüş olup, yukarıda yer alan açıklamalar kapsamında anılan isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının, 03.091/İB-2 poz numaralı “50 tonluk vinç (320 HP kamyon + 130 HP vinç) toplam 450 HP gücünde” tanımlı girdi için İller Bankası tarafında yayınlanan birim fiyatların altında bedel öngördüğü gerekçesi ile de reddedildiği görülmüştür.

Bu hususa ilişkin olarak başvuru sahibi istekli tarafından bu hususun bir hesaplama hatası olduğu dolayısıyla düzeltilerek dikkate alınmasının gerektiği iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede 03.091/İB-2 poz numaralı girdinin 03.591/İB-2 girdisinin alt analizinde yer aldığı, 03.591/İB-2 girdisinin ise 12.218328 poz numaralı “2000 mm entegre contalı, buhar kürlü (muflu) B.A. boru döşenmesi (m)” iş kalemini oluşturduğu, bu iş kaleminin de açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer aldığı görülmüştür.

İller Bankası tarafından hazırlanan birim fiyatlar kitabında 12.218328 poz numaralı analiz formatının aşağıda verildiği şekilde olduğu görülmüştür.

Alt poz no

Malzeme ve işçilik poz no

İşin adı

Ölçü birimi

Miktarı

Birim fiyatı (TL)

Tutarı (TL)

12.218328

Çapı 2000 mm entegre contalı buhar kürlü lamba zıvanalı boru

08.157087

Çapı 2000 mm entegre contalı buhar kürlü lamba zıvanalı betonarme boru 8conta bedeli dahil) bedeli

m

1,005

869,65

873,99

03.591/İB-2

450 HP, 50 tonluk vinç (Borunun hendek içine indirilmesi ve döşenmesi için)

Sa.

0,450

476,33

214,35

03.591/İB-2

450 HP, 50 tonluk vinç(Borunun hendek içine indirilmesi ve döşenmesi için)

Sa.

0,045

476,33

21,43

01.221

Borucu usta yardımcısı

Sa.

0,450

5,90

2,66

01.222

Borucu ustası

Sa.

0,450

7,90

3,56

01.406

Formen yardımcısı

Sa.

0,450

7,60

3,42

01.409

Formen

Sa.

0,450

11,60

5,22

01.501

Düz işçi

Sa.

1,440

5,75

8,28

Toplam

1.132,91

Boru başlarının sızdırmazlık tecrübe bedeli karşılığı döşenmiş boru bedelinin %3'ü

33,99

Toplam

1.166,89

%25 Yüklenici karı ve genel giderler

291.72

Boru döşenmesi bedeli

m

1.458,62

Söz konusu iş kalemini oluşturan 03.591/İB-2 poz numaralı girdinin alt analiz formatı

Alt poz no

Malzeme ve işçilik poz no

İşin adı

Ölçü birimi

Miktarı

Birim fiyatı (TL)

Tutarı (TL)

03.591/İB-2

Vinç (450 HP, 50 tonluk)

03.591/İB-2

Makinadan (0,000171 × A)

0,000171

1.630.775,63

278,86

04.109

Mazot (0,0855 × 450)

Kg

38,475

3,74

143,90

04.109

Mazot: Makina yağı, benzin, üstübü karşılığı (0,0171 x 450)

Kg

7,695

3,74

28,78

01.404

Operatör makinist

Ay

0,006

2.220,00

13,32

01.408

Yağcı

Sa.

1,000

5,90

5,90

01.409

Formen

Ay

0,002

2.784,00

5,57

Vincin 1 saatlik ücreti

Sa.

476,33

olarak düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde 12.218328 poz numaralı iş kaleminin maliyetini

12.218328

2000 mm entegre contalı, buhar kürlü (L.Z.) B.A. boru döşenmesi (m)

Teklif

buhar kürlü (L.Z.) B.A. boru

m

1,005

665,00

668,33

01.406

Operatör yardımcısı

Sa.

0,450

5,66

2,55

01.409

Formen

Sa.

0,450

5,66

2,55

01.501-özel

Düz işçi

Sa.

1,440

5,66

8,15

01.221

Borucu ustası yardımcısı

Sa.

0,450

5,66

2,55

01.222

Borucu ustası

Sa.

0,450

5,66

2,55

03.591/İB-2

450 HP, 50 tonluk vinç (Borunun hendek içine indirilmesi ve döşenmesi için)

Sa.

0,450

447,87

201,54

03.591/İB-2

450 HP, 50 tonluk vinç(Borunun hendek içine indirilmesi ve döşenmesi için)

Sa.

0,045

447,87

20,15

Toplam

908,37

Döşenmiş boru başlarının sızdırmazlık tecrübe bedeli karşılığı için; (döşenmiş boru bedelinin 0,03’i (BT*0,03))

27,25

Toplam

935,62

1 mt: fiyatı

935,62

olarak, söz konusu iş kalemini oluşturan 03.591/İB-2 poz numaralı girdinin maliyetini ise

03.591/İB-2

50 tonluk vinç (320 HP kamyon + 130 HP vinç) toplam 450 HP gücünde)

03.091/İB-2

50 tonluk vinç 320 HP kamyon + 130 HP vinç) toplam 450 HP güc

Ad

0,000171

1.512.641,09

258,66

04.109

Mazot (motorin)

Kg

38,475

3,74

143,90

04.109

Mazot (motorin)

Kg

7,695

3,74

28,78

01.409

Formen

Sa.

0,480

5,66

2,72

01.404

Operatör makinist

Sa.

1,444

5,66

8,15

01.408

Yağcı

Sa.

1,000

5,66

5,66

Toplam

447,87

1 sa: fiyatı

447,87

olarak oluşturmuştur.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ile İller Bankası birim fiyat analizleri karşılaştırıldığında anılan isteklinin 03.591/İB-2 poz numaralı girdi için İller Bankası birim fiyatı olan 476,33 TL’nin altında 447,87 TL bedel öngördüğü görülmüş olup anılan isteklinin kamu kurumları tarafından yayınlanan birim fiyatların altında bedel öngörmesini açıklayıcı herhangi bir belgeyi ise sunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi isteklinin yukarıda yer alan girdi maliyetlerini oluştururken herhangi bir hesaplama hatası yapmadığı, aksine 03.591/İB-2 poz numaralı girdi bedelini yayınlanmış birim fiyatın altında esas alarak maliyetini oluşturduğu anlaşılmış olup, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönü ile uygun bulunmaması işlemi yerinde görülmüştür.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin söz konusu iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

….

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “(1) Başvurular öncelikle;

…

b) Başvuru ehliyeti,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında da “16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükmü çerçevesinde, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olmadığı tespit edilmiş olup, bu yönü ile teklifinin idarece reddedilmesinin mevzuata uygun olduğu görülmektedir. Dolayısıyla anılan isteklinin bu aşamadan sonra ihaleye ilişkin bulunacağı iddialar bakımında herhangi bir menfaat kazancı veya hak kaybının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun yapmadığı gerekçesiyle reddedildiği ve anılan isteklinin bu hususa yönelik bir itirazının da uygun bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin şikâyet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmış olup, söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi