KİK Kararı: 2015/UY.II-2742

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/060
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 20.10.2015
Karar No : 2015/UY.II-2742 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- Gürşah Hafriyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi,

Işık Sok. No: 20 Tandoğan ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

Hipodrom Caddesi No: 3 06280 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/94814 İhale Kayıt Numaralı “Başpınar-Gaziantep-M Yavuz İstasyonları Arasının Yeniden İnşa Edilmesi Altyapı ve Üstyapı (Gaziray) Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 30.09.2014 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Başpınar-Gaziantep-M Yavuz İstasyonları Arasının Yeniden İnşa Edilmesi Altyapı ve Üstyapı (Gaziray) Yapım” ihalesine ilişkin olarak Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- Gürşah Hafriyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 26.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.07.2015 tarih ve 59677 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1850 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikâyete konu ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verdikleri, kendilerine tebliğ edilen ihale komisyonu kararında İş Ortaklıkları’nın pilot ortağı Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından verilen ve şirketin %50’den fazla hissesine sahip ortağı olan AZER İnş. Servis MMC firması adına, Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı “YolNakliyatservis” Dairesi tarafından düzenlenmiş 17.01.2007 tarihli ve 54-A sayılı, Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı “Azeryolservis” ASC tarafından düzenlenmiş 30.09.2009 tarihli ve 09/A/027 sayılı, Azerbaycan Bakü Metropoliteni tarafından düzenlenmiş 31.01.2012 tarihli ve 10/14 sayılı belgelerde Kamu İhale Kurulu’nun 2014/UY.I-3255 sayılı kararı uyarınca belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin apostil tasdik şerhi tarafından yapılmadığının anlaşıldığı, belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu sonucuna varıldığı ve Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ihale konusu işe uygun başka bir iş deneyim belgesi sunulmadığından İş Ortaklıkları’nın ön yeterlik başvurusunun değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiğinin ifade edildiği,

Bakanlar Kurulu’nun 2004/6988 karar sayısı ile kabul ettiği “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar’ın 12’nci maddesinde yer alan hükümler uyarınca akit taraflardan birinin ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgelerin diğer akit tarafın bir adli makamı önündeki işlemlerde tasdikten muaf tutulması gerektiği ve anılan belgelerin her iki tarafın resmi makamları nezdinde aynı ispat gücüne sahip olduğu, ancak ihale komisyonu tarafından 2014/UY-I-3255 sayılı Kurul kararı doğrultusunda sundukları iş deneyim belgelerinin iki ülke arasındaki ikili anlaşmanın varlığı dikkate alınmadan sadece yukarıda bahsi geçen Yönetmeliğin 31’inci maddesinin (b) ve (ç) bentleri kapsamında incelendiği, şikâyete konu ihalede idare tarafından iki ülke arasındaki ikili anlaşma kapsamında değerlendirme yapılması halinde sundukları iş deneyim belgelerinin Türkiye’deki kamu idarelerince düzenlenen iş deneyim belgeleri ile aynı hukuki statüye sahip olacağı, anılan Kurul kararının idari değerlendirmede emsal alınmasının uygun olmayacağı, aynı belgeler üzerinden aksi yönde alınmış kararların da bulunduğu, Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı ile T.C. Ulaştırma Bakanlığı tarafından düzenlenen iş deneyim belgelerinin aynı resmi hüviyete sahip belgeler olduğu, ikili anlaşma gereği herhangi bir tasdik işlemine tabi olmayan iş deneyim belgelerinin tasdik işlemine tabi belgeler gibi değerlendirilmesinin kamu ihale mevzuatına ve ikili anlaşma hükümlerine aykırılık teşkil edeceği,

İhale komisyonu tarafından başvurularının reddine ilişkin dayanak olarak gösterilen 2014/UY.I-3255 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Ankara 3. İdare Mahkemesine dava açıldığı, Mahkemenin 10.12.2014 tarihli ve E:2014/1904, K:2014/1804 sayılı kararıyla davanın reddine karar verdiği, söz konusu kararın Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından temyiz edildiği, Danıştay 13. Dairesinin 2015/836 sayılı kararı ile mahkeme kararının bozulmasının hüküm altına alındığı, aynı iş deneyim belgelerini sundukları “Karaman-Ulukışla Arası 135 km 2. Hat Altyapı ve Üstyapı Yapım İşi” ihalesinde aynı gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ancak Ankara 6. İdare Mahkemesinin E:2015/975, K:2015/1001 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, dolayısıyla anılan kararlara atıf yapılarak alınan ihale komisyon kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararında apostilin son işlemi yapan noter yerine ilk işlemi yapan, diğer bir ifadeyle iş deneyim belgesini düzenleyen Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığının düzenlemiş olduğu evrak üzerine basılması gerektiğinin kabul edildiği, noterin tercüme işlemi üzerine Azerbaycan Adalet Bakanlığı tarafından basılan apostil tasdik şerhinin kabul edilmediği, ancak apostilin bir belgenin gerçekliğinin tasdik edilerek başka bir ülkede yasal olarak kullanılmasını sağlayan bir belge onay sistemi olduğu, apostil kurallarının 6 Ekim 1961 tarihli Lahey Konvansiyonu’yla tespit edildiği ve apostil kurallarının yalnızca Lahey Konferansı’na üye veya taraf ülkeler arasında geçerli olduğu, 16.09.1984 tarihli ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair 5 Ekim 1961 Lahey Sözleşmesi’nin Türkiye’deki yürürlük tarihinin 29.09.1985 olduğu, anılan sözleşmeyle taraf ülke vatandaşlarının kendi ülkelerinde düzenlenen belgeleri taraf olan diğer ülkelerde kullanmalarının, bu suretle resmi işlemlerde külfetin azaltılmasının, kolaylığın ve süratin sağlanmasının amaçlandığı,

Apostil şerhi konulacak resmi belgelerin savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahil olmak üzere devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı makam veya görevli memurlar tarafından düzenlenmiş belgeler, idari belgeler ve noter senetleri olduğu, sundukları iş deneyim belgelerinin Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı Azeryolservis A.Ş. tarafından Azerice düzenlendiği, Bakü 1. Noterliği tarafından Türkçe’ye tercüme edildiği ve Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil şerhi konulduğu, Azeri dilinde düzenlenen belgenin Türkiye’de tekrar Aktif Tercüme Bürosu tarafından Türkçe’ye çevrildiği, Azerbaycan’da yapılan son işlem noterlik işlemi olduğu için Azerbaycan Adalet Bakanlığının noterin imza mührünü tasdik edecek şekilde apostil şerhi koymasının doğal bir sonuç olduğu, iş deneyim belgesinin doğruluğunun Bakü 1. Noterliği tarafından yapılan tercümenin altına düşülen notta yer alan “Ben, Bakü Şehri 1 Sayılı Devlet Noter Dairesi S.S. ALİYEVA, iş bu kopyanın aslıyla doğru olduğunu onaylıyorum. Belgenin aslında değişmeler, karlanmış kelimeler, ilaveler ve diğer özellikler bulunmadı” ifadesiyle teyit edildiği, noterin resmiyetinin Azerbaycan Adalet Bakanlığı tarafından tespit ve teyit edildiği, bu itibarla iş deneyim belgesi üzerindeki imza ve mührün tasdikini aramanın Lahey Sözleşmesi’ne aykırılık teşkil edeceği,

İş ortaklıklarının pilot ortağı Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aynı iş deneyim belgelerinin daha önce yapılan farklı ihalelerde kullanıldığı, belgelerin sunuluş şeklinde herhangi bir mevzuata aykırılık tespit edilmediği, konuyla ilgili olarak Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Adalet Bakanlığından ve Dışişleri Bakanlığından görüş talep edildiği, anılan Bakanlıklar tarafından verilen görüşlerde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesinin (c) bendi çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu taktirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işleminin bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre değerlendirileceği, Azerbaycan ile Türkiye arasında 03.05.2002 tarihinde imzalanan ve 09.03.2004 tarihli ve 2004/6988 sayılı kanunla onaylanan 23.03.2004 tarihli ve 25411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın mevcut olduğu, apostil tasdiki yapılan belgenin kullanılacağı ülkede anlaşılır olması maksadıyla apostil tasdiki vermeye yetkili makam tarafından ilgiliden öncelikle belgenin noter tasdiki yapılmış tercümesinin istenileceği, bu durumun verilen şerhin asıl belgeyi onayladığı gerçeğini değiştirmeyeceği, Azerbaycan’da apostil tasdiki vermeye yetkili makamların Adalet Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı olduğunun ifade edildiği, öte yandan T.C. Anayasası’nın 90’ıncı maddesinin son fıkrası uyarınca iki ülke arasında imzalanan ikili anlaşmaların yönetmelik hükümlerine göre uygulama önceliğinin bulunduğu,

2. İhale komisyonu kararında Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesine ilişkin olarak ihale konusu iş ve benzer işe ait olmayan kısımların bulunduğu ve bu kısımlara ait parasal tutarların belli olmadığı tespitine yer verildiği, bununla birlikte yeterli bulunan diğer adayların iş deneyim belgelerine dair bu yönde herhangi bir tespit yapılmadığı, diğer adayların sunduğu belgeler için idarelerden bilgi ve belge istenilmesi, ayrıca eşit muamele ilkesi açısından sunulan belgelerde ihale konusu iş veya benzer işe ait olmayan kısımların ayrıştırılması gerektiği, sadece kendilerine ait iş deneyim belgelerinin incelenmesinin kamu ihale mevzuatının temel ilkelerinin ihlali anlamına geldiği, anılan gerekçelerle ihale komisyon kararının hukuka aykırı olduğu, düzeltici işlem kararı alınarak kendilerinin teklif vermeye davet edilecek adaylar listesine alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihalenin ön yeterlik değerlendirmesine 17 adayın katıldığı, başvuru sahibi aday dahil 6 adayın yeterli görülmediği, yeterlikleri tespit edilen 11 aday arasında İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılan puanlama neticesinde, aynı Şartname’nin 7.8’inci maddesi uyarınca en yüksek puanı alan ilk 6 adayın teklif vermeye davet edildiği görülmüştür.

Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin 7.5’inci alt maddesinde “7.5.1. Adayın, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Aday tarafından 250.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.8 ve 7.9’uncu maddelerinde “7.8. Yeterlikleri tespit edilen adaylar arasında 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılan puanlamaya göre oluşturulan sıralama sonucunda ilk 6 sıradaki aday listeye alınacak ve teklif vermeye davet edilecektir.

7.8.1. Ön yeterlik kriterlerini sağlayan adaylardan listeye alınacakların belirlenebilmesi için adayların ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterlikleri, 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre puanlanmak suretiyle en yüksek puandan başlanarak liste oluşturulur. Puanların eşit olması nedeniyle listeye alınacak aday sayısının öngörülen sayıyı aşması halinde, eşit puana sahip adayların tamamı listeye alınır.

7.8.2. Yeterliği tespit edilen aday sayısının, listeye alınarak teklif vermeye davet edilecek aday sayısından daha az olması durumunda, yeterliği tespit edilen aday sayısının en az beş olması kaydıyla, yeterlikleri tespit edilen tüm adaylar teklif vermeye davet edilecektir.

7.9. Puanlama kriterleri

7.9.1. Liste oluşturulması için gerekli belgeler: (7.9.1.1.) maddesinde belirtilen belgeler asgari yeterlik için zorunlu belge olmayıp, asgari yeterlik kriterlerini sağlayan aday sayısının listeye alınacak aday sayısını aşması durumunda listenin oluşturulması için yapılacak puanlama için sunulacaktır.

7.9.1.1. Adaylar (7.5) maddesi kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave olarak varsa en fazla üç (3) adet yapım işi deneyim belgesi sunabilirler.

7.9.1.2. (7.9.1.1.) maddesi uyarınca sunulacak iş deneyim belgeleri, (en fazla 3 işe ilişkin) Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belge tutarlarının toplamı puanlamaya alınacaktır. Adayın (7.5) maddesi kapsamında yeterlik için sunduğu iş deneyim belgesinin, 7.9.4.1. maddesine göre tam puan için gereken miktardan fazla olan tutarı bu toplama ilave edilecektir.

7.9.2. Yeterlik kriterlerini sağlayan adayların, şartnamenin (7.4.), (7.5.) ve (7.9.1.1.) maddeleri uyarınca sunduğu belgeler, ekonomik ve mali kapasiteleri ile mesleki ve teknik kapasitelerine göre Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilir..” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.10’uncu maddesinde “7.10.1. Adaylar, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak adaylara verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.10.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.10.3. Adaylar, istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini başvurularına ekleyebilirler.

7.10.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.10.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.10.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.10.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.10.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.5.Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusunun dili” başlıklı 7.12’nci maddesinde “7.12.1. Başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan ihale dokümanı düzenlemelerinden adaylar tarafından yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak 250.000.000 TL'den az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, adayların 7.5’inci madde kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave olarak varsa en fazla üç adet yapım işine ait iş deneyim belgesi sunabileceği, 7.9.1.1’inci maddesi uyarınca sunulacak iş deneyim belgelerinin (en fazla 3 işe ilişkin) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belge tutarlarının toplamının puanlamaya alınacağı, adayın 7.5’inci madde kapsamında yeterlik için sunduğu iş deneyim belgesinin, 7.9.4.1’inci maddeye göre tam puan için gereken miktardan fazla olan tutarının bu toplama ilave edileceği, adayların ihale dokümanında sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorunda oldukları, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9’uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak adaylara verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretlerinin de kabul edileceği, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanların geçerli kabul edilmeyeceği, adayların istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce idare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerinin başvurularına eklenebileceği, yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağı, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1’inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin apostil tasdik şerhi taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olacağı, Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işleminin bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabileceği, başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı, başka bir dilde sunulan belgelerin Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacağı, bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercümenin esas alınacağı, tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde de ilgili maddedeki düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddesinde; Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu belirtilmiştir.

8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet sayfasında (http://hcch.e-vision.nl/index_en.php?act=states.listing) yer almaktadır.

8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin 1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür.

8.2.3. Uygulamada yabancı ülkelerden alınan bazı belgelerin, Türkiye’deki tasdik şerhi (apostil) vermeye yetkili makamlara onaylatılarak idarelere sunulduğu görülmüş olup, yukarıda anılan sözleşmeye aykırı olarak onaylanan bu belgeler geçerli sayılmayacaktır.

8.2.4. İdareler, ön yeterlik şartnamesinin veya idari şartnamenin düzenlenmesi sırasında ihale işlemlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi ve bürokratik işlemlerin azaltılması için yurtdışından temin edilmiş teknik doküman, kişisel beyan gibi resmi makamlarca düzenlenmeyen belgelerin tasdik işleminden muaf olduğuna ilişkin düzenlemeler yapabilirler.

8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, anılan Yönetmelik’in uygulanmasında idarelerin belgelerin aslına veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri, adayların veya isteklilerin istenilen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelebilecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilecekleri, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanların geçerli kabul edilmeyeceği, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağı, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne taraf olan ülkelerde düzenlenen ve Sözleşme’nin 1’inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu, Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işleminin bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabileceği, başvuru kapsamında sunulacak belgelerin tercümelerinin ve bu tercümelerin tasdik işleminde yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanmasının zorunlu olduğu, belgelerin tercümelerinin düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmayacağı, bu tercümelerin apostil tasdik şerhi taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği, yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmayacağı, idareler tarafından teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nin 1’inci maddesinde “İşbu Sözleşme Akit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Âkit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanır. İşbu Sözleşmenin amaçları bakımından, aşağıdaki belgeler resmi belge sayılır:

a) Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahi olmak üzere, Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler

b) İdari belgeler

c) Noter senetleri

d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar

Bununla birlikte İşbu sözleşme

a) Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından

b) Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan doğruya ilgili olan idari belgelere uygulanmaz.” hükmü,

Anılan Sözleşme’nin 2’nci maddesinde “Akit Devletlerden her biri bu sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacaktır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” hükmü,

Aynı Sözleşme’nin 3’üncü maddesinde “İmzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem 4. maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibarettir. Ancak, yukarıdaki fıkrada belirtilen işleme uyulması gerek belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan yasa, yönetmelik veya uygulamalarla, gerekse iki veya daha çok akit devlet arasındaki bir anlaşma ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması hallerinde istenemez.” hükmü,

Anılan Sözleşme’nin 5’inci maddesinde “Tasdik şerhi, belgede imzası bulunan veya belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verilir. Usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik şerhi imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla, imzaladığını ve gerektiğinde, belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyid eder. Tasdik şerhi üzerindeki imza, mühür veya damga her türlü doğrulama işleminden bağışıktır.” Hükmü yer almaktadır.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde söz edilen sözleşme olduğu, sözleşmenin 27.07.1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla onaylandığı ve 29.09.1985 tarihinde yürürlüğe girdiği, Sözleşme’nin 1’inci maddesi uyarınca Sözleşme hükümlerinin akit defterlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup diğer bir akit devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanacağı, amaçları bakımından resmi belge sayılacak olan belgelerin savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahil olmak üzere devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş belgeler, idari belgeler, noter senetleri, kişilere özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar olduğu, akit devletlerden her birinin bu sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağı, anılan Sözleşme’nin amaçları bakımından tasdik işleminden belgelerin kullanıldığı ülkenin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılacağı, imzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlemin 4’üncü maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibaret olduğu, tasdik şerhinin belgede imzası bulunan veya belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verileceği, usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik şerhi imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve gerektiğinde belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit edeceği anlaşılmaktadır.

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun “Yabancı dildeki kâğıdın örneği” başlıklı 99’uncu maddesinde “Örneği verilmesi istenen kağıt yabancı dilde yazılmışsa, evvela tercüme edilir; sonra bu bölüm hükümlerine göre örnek çıkarılarak her örneğe tercümesi iliştirilir ve bu yolda şerh verilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Çevirme işlemi” başlıklı 103’üncü maddesinde “Bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh verilir. Bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve adresini ihtiva etmesi ve altının, noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenmesi gereklidir.” hükmü,

Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin “Örnek ve kimlere verilebileceği” başlıklı 94’üncü maddesinde “Örnek, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belgedir.

Örneklerin kimlere verileceği Noterlik Kanununun 94 ve 95. maddeleri hükümleri uyarınca saptanır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Örnek verme şekilleri” başlıklı 95’inci maddesinde “a - İbrazdan örnek:

İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir.

İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur.

İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mühürü ile mühürlenir.

Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır.

İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarıda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir.

Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve örneğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir.

Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu husus açıkça yazılır.

…

c - Yabancı dilde yazılı kağıttan örnek

Örneği istenen kağıt yabancı dilde yazılmış ise, evvela bu kağıt usulünce tercüme olunur. Sonra, yabancı dildeki kağıdın örneği çıkartılıp gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanır.

Ayrıca, gerek ilgilisine verilen, gerekse dairede saklanan nüshalara tercüme edilmiş nüshaların birer adedi de eklenir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Çevirme işlemleri” başlıklı 96’ncı maddesinde “Belgelerin bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevrilmesine ve noterlikçe onaylanmasına çevirme işlemi denir.

Noterin, çevirmeyi yapanın o dili veya yazıyı doğru olarak bildiğine, diplomasını veya diğer belgelerini görerek veya diğer yollarla ve hiçbir tereddüde yer kalmayacak şekilde kanaat getirmesi gerekir.

…” hükmü yer almaktadır.

1512 sayılı Noterlik Kanunu ve 13.07.1976 tarihli ve 15645 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Noterlik Kanunu Yönetmeliği hükümlerinden örneğin, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belge olduğu, örneği verilmesi istenen kağıdın yabancı dilde yazılması halinde öncelikle tercüme edileceği, daha sonra bu bölüm hükümlerine göre örnek çıkarılarak her örneğe tercümesinin iliştirileceği ve bu yolda şerh verileceği, bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh verileceği ve bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve adresini ihtiva etmesi ve altının noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenmesi gerektiği, örneği istenen kağıt yabancı dilde yazılmış ise öncelikle bu kağıdın usulünce tercüme edileceği, daha sonra yabancı dildeki kağıdın örneğinin çıkartılıp gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanacağı, belgelerin bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevrilmesine ve noterlikçe onaylanmasına çevirme işlemi denildiği ve noterin, çevirmeyi yapanın o dili veya yazıyı doğru olarak bildiğine, diplomasını veya diğer belgelerini görerek veya diğer yollarla ve hiçbir tereddüde yer kalmayacak şekilde kanaat getirmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Gürşah Haf. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Azerbaycan’dan alınan iş deneyim belgelerinin iddia konusu kapsamında yapılan incelemede,

İncelemenin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi amacıyla, iş deneyim belgelerinin adaylarca başvuruları kapsamında sunuldukları halleri ile gönderilmesi idareden istenmiş, söz konusu belgeler Kurum kayıtlarına 13.08.2015 tarihinde alınan idarenin yazısı ekinde gönderilmiştir. Başvuru sahibi adayın pilot ortağı Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1 ve 7.9’uncu maddelerinde yer alan düzenlemelere göre sunulan 3 adet iş deneyim belgesinden,

1. Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı “Azeryolservis” ASC tarafından Azeri dilinde düzenlenmiş, “Bakü – Guba – Rusya Federasyonu ile devlet sınırı otomobil yolunun 16-134 km kısmının asfalt kaplama ile yapımı” işine ilişkin 30.09.2009 tarihli ve 09/A-027 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, anılan belgenin Bakü 1. Noteri’nden aslına uygunluğu onaylı örneğinin Eldar Cerulla oğlu Bahşıyerv tarafından Azerbaycan dilinden Türkçe’ye tercümesinin yapıldığı, “Azeryolservis” ASC Başkan Yardımcısı Karayolları İşletme Şube Müdürü Vagif Hacıyev tarafından imzalandığı, Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı “Azeryolservis” Açık Anonim Şirketi mührünün bulunduğu, belgenin altında Azerbaycan noterinin aslına uygunluk beyanını ve mührünü içeren onayı ile Aktif Tercüme Hizmetleri’nin kaşesinin ve kaşe üzerinde imzanın yer aldığı, ayrıca belgenin Ankara 57. Noterliği’nin “aslına uygundur” kaşesi ile de onaylandığı, belgelerde tercüman Cerulla oğlu Bahşıyev’in imzasının gerçek olduğunun Bakü Şehri 1 sayılı Noteri tarafından onaylandığı, belge üzerinde apostil tasdikinin yer aldığı, mühür ve damgasının Bakü 1. Noterliği’ne ilişkin olduğuna dair Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil tasdik şerhinin düşüldüğü, belgeler üzerinde Ankara 57. Noteri’nin 3 adet mührünün ve imzasının bulunduğu, noterin ilk işleminin 11.03.2011 tarihli ve 10653 no’lu işlem olduğu, bu işlemin “aslına uygundur” şerhini içermediği, ikinci işleminin 14.03.2011 tarihli ve 10745 no’lu işlem olduğu, noterin bu ikinci işleminin “aslına uygundur” onayını içerdiği, üçüncü işleminin 15.01.2014 tarihli ve 02046 no’lu işlem olduğu, noterin bu üçüncü işleminin de ıslak kaşe, mühür, imza ve “aslına uygundur” onayını içerdiği, bu durumda noter tarafından 11.03.2011 tarihli ve 10653 no’lu ilk suret çıkarma işlemine ilişkin üzerinde “aslına uygundur” ibaresi bulunmayan suret üzerinden 14.03.2011 tarihli ve 10745 no’lu ikinci ve 15.01.2014 tarihli ve 02046 no’lu üçüncü suretin çıkartıldığı ve sadece Azeri dilindeki fotokopisi üzerine “aslına uygundur” kaşesinin basıldığı tespit edilmiştir.

2. Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı “Yolnakliyatservis” Dairesi “Demiryolservis” LTD tarafından Azeri dilinde düzenlenmiş, “Bakü-Gürcistan sınırı demiryolunun büyük onarımı” işine ilişkin 17.01.2007 tarihli ve 54-A sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, anılan iş deneyim belgesinin Bakü 1. Noteri’nden aslına uygunluğu onaylı örneğinin Eldar Cerulla oğlu Bahşıyerv tarafından Azerbaycan dilinden Türkçe’ye tercümesinin yapıldığı, Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı “Yolnakliyatservis” Dairesi “Demiryolservis” Ltd.nin başkanı A. Lütfalibeyov tarafından imzalandığı ve Azerbaycan Devlet Demiryolu “Demiryolservis” Ltd. Şti. mührünün bulunduğu, belgenin altında Azerbaycan noterinin aslına uygunluk beyanını ve mührünü içeren onayı ile Aktif Tercüme Hizmetleri’nin kaşesinin ve kaşe üzerinde imzanın bulunduğu, ayrıca belgenin Ankara 57. Noterliği’nin “aslına uygundur” kaşesi ile de onaylandığı, sunulan belgede tercüman Cerulla oğlu Bahşıyerv’in imzasının gerçek olduğunun Bakü Şehri 1 sayılı Noteri tarafından onaylandığı ve belge üzerinde apostil tasdikinin yer aldığı, ancak belgeyi imzalayanın kıdemli noter S. Aliyeva, mühür ve damgasının Bakü 1. Noterliği’ne ilişkin olduğuna dair Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil tasdik şerhinin düşüldüğü, belgeler üzerinde Ankara 57. Noteri’nin 2 adet mührünün ve imzasının bulunduğu, noterin ilk işleminin 11.03.2011 tarihli ve 10654 no’lu işlem olduğu, bu işlemin “aslına uygundur” şerhini içermediği, ikinci işleminin 15.01.2014 tarihli ve 02045 no’lu işlem olduğu, noterin bu ikinci işleminin ıslak kaşe, mühür, imza ve “aslına uygundur”onayını içerdiği, bu durumda noter tarafından 11.03.2011 tarihli ve 10654 no’lu ilk suret çıkarma işlemine ilişkin üzerinde “aslına uygundur” ibaresi bulunmayan suret üzerinden 15.01.2014 tarihli ve 02045 no’lu ikinci suretin çıkartıldığı ve sadece Azeri dilindeki fotokopisi üzerine “aslına uygundur” kaşesinin basıldığı tespit edilmiştir.

3. Azerbaycan Bakü Metropoliteni tarafından Azeri dilinde düzenlenmiş “Mimar Acemi Azadlık Bul. Dernegül (Lot1) ve Mimar Acemi –Otogar (Lot
   2 ) metro hatları için tünelin kazılması ve betonlanması” işine ilişkin 31.01.2012 tarihli ve 40İTL-10/14 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, anılan iş deneyim belgesinin Bakü 1. Noteri’nden aslına uygunluğu onaylı örneğinin Eldar Cerulla oğlu Bahşıyerv tarafından Azerbaycan dilinden Türkçe’ye tercümesinin yapıldığı, Bakü Metropoliteni Başkanı Tağı Ahmedov tarafından imzalandığı ve Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Metropoliteni mührünün bulunduğu, belgenin altında Azerbaycan noterinin aslına uygunluk beyanını ve mührünü içeren onayı ile Aktif Tercüme Hizmetleri’nin kaşesinin ve kaşe üzerinde imzanın bulunduğu, ayrıca belgenin Ankara 57. Noterliği’nin “aslına uygundur” kaşesi ile de onaylandığı, sunulan belgelerde tercüman Cerulla oğlu Bahşıyev’in imzasının gerçek olduğunun Bakü Şehri 1 sayılı Noteri tarafından onaylandığı ve belge üzerinde apostil tasdikinin yer aldığı, ancak belgeyi imzalayanın kıdemli noter S. Aliyeva, mühür ve damgasının Bakü 1. Noterliği’ne ilişkin olduğuna dair Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil tasdik şerhinin düşüldüğü, belgeler üzerinde Ankara 57. Noteri’nin 2 adet mührünün ve imzasının bulunduğu, noterin ilk işleminin 16.02.2012 tarihli ve 07084 no’lu işlem olduğu, bu işlemin “aslına uygundur” şerhini içermediği, ikinci işlemin 15.01.2014 tarihli ve 02043 no’lu işlem olduğu, noterin bu ikinci işleminin ıslak kaşe, mühür, imza ve “aslına uygundur” onayını içerdiği, bu durumda noter tarafından 16.02.2012 tarihli ve 07084 no’lu ilk suret çıkarma işlemine ilişkin üzerinde “aslına uygundur” ibaresi bulunmayan suret üzerinden 15.01.2014 tarihli ve 02043 no’lu ikinci suretin çıkartıldığı ve sadece Azeri dilindeki fotokopisi üzerine “aslına uygundur” kaşesinin basıldığı tespit edilmiştir.

Bahse konu iş deneyim belgeleri 26.09.2014 tarihli ve 2014/UY.1-3255 sayılı Kurul kararının (B) bölümünde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında incelenmiş ve belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır. Anılan karar üzerine Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından bahse konu Kurul kararının iptali istemiyle dava açılmış, yapılan yargılama sonucunda Ankara 3. İdare Mahkemesinin 10.12.2014 tarihli ve E:2014/1904, K:2014/1804 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, verilen karar Danıştay 13. Dairesinin 05.05.2015 tarihli E:2015/386, 2015/1718 sayılı kararı ile bozulmuştur. Bununla birlikte Danıştay 13. Dairesi tarafından yapılan yargısal incelemenin 26.09.2014 tarihli ve 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararında yer alan hususlarla sınırlı olarak ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında apostil tasdik şerhinin hukuka uygunluğu yönünden yapıldığı görülmüş olup Danıştay 13. Dairesinin 05.05.2015 tarihli E:2015/386 ve 2015/1718 sayılı kararında anılan iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası dışındaki (1), (2) ve (4) fıkraları yönünden hukuka uygunluğuna ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi aday tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında değerlendirilmesi durumunda Bakanlar Kurulu’nun 2004/6988 karar sayısı ile kabul ettiği Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hukuki ve Ticari konularda Adli İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar’ın 12’nci maddesinde yer alan hükme göre söz konusu iş deneyim belgelerinin herhangi bir tasdik işlemine gerek kalmaksızın tercümesi ile birlikte sunulmasının yeterli olduğunun tespit edileceği, bu nedenle pilot ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin bu haliyle geçerli kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği yönündeki iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,

Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında 14.01.2004 tarihli ve 5066 sayılı Kanunla onaylanan ve 23.03.2004 tarihli ve 25411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın ‘Genel Hükümler” başlıklı birinci kısmının 1’inci maddesinde “İşbu Anlaşmanın amacı, bir Akit Tarafın vatandaşlarının, diğer Akit Tarafın adli makamları önündeki hukuki ve ticari işlemlerinde yasal korunması, her iki Akit Tarafın, adli makamlarınca, hukuki ve ticari konularda karşılıklı adli yardım sağlamak üzere işbirliği yapılması ve hukuki ve ticari konularda mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi hususlarını düzenlemektir.” hükmü yer almakta olup anlaşma metninin bölüm başlıkları arasında, “Hukuki ve Ticari Konularda Adli Yardım”, “Belgeler”, “Hukuki ve Ticari Konularda Kararların Tanınması ve Tenfizi” yer almaktadır.

Anılan Anlaşmanın “Belgeler” başlıklı ikinci kısmının 12’nci maddesinde ise “1. Akit Taraflardan birinin ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler diğer Akit Tarafın bir adli makamı önündeki işlemlerde tasdikten muaf tutulacaktır.

2. Akit Taraflardan birinin resmi makamlarınca düzenlenen belgeler, diğer Akit Taraf ülkesindeki resmi belgelerle aynı ispat gücüne sahip olacaktır.” hükümleri yer almaktadır.

Bununla birlikte anılan ikili anlaşmanın hükümleri incelendiğinde kapsamının hukuki, cezai, ticari suçluların iadesi ve hükümlü kişilerin nakilleri konusunda adli yardımlaşmayı sağlamak ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Bu konuda bir başka itirazen şikâyet başvurusu ile ilgili olarak Adalet Bakanlığı’na yazılan 11.02.2015 tarih ve 402 sayılı yazı ile Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında, “belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme” olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda görüş talep edilmiş olup Adalet Bakanlığı’nın 26.02.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısında “…Bu Anlaşma kapsamında, Azerbaycan makamları tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler Türkiye’deki adli makamlar önündeki işlemlerde tasdikten muaf bulunmaktadır.” denilmiş ve 30.03.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısında ise Lahey Sözleşmesi ve Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması hakkında bilgi verilmiştir.

Bu itibarla Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın ihale mevzuatında kastedilen tasdikten muafiyet sağlayan ikili anlaşma olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Netice itibariyle Danıştay 13. Dairesinin 05.05.2015 tarihli E:2015/386, 2015/1718 sayılı kararı ile Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ön yeterlik başvuru dosyası kapsamında sunulan 30.09.2009 tarihli ve 09/A-027 sayılı, 17.01.2007 tarihli ve 54-A sayılı, 31.01.2012 tarihli ve 40İTL-10/14 sayılı iş deneyim belgeleri ile ilgili olarak apostil tasdik şerhine yönelik işlemlerin hukuka uygun olduğu karara bağlanmıştır. Bu nedenle başvuru sahibi adayın sunmuş olduğu iş deneyim belgeleri Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olduğu için, anılan Yönetmelik hükmü gerekçe gösterilerek başvuru sahibi adayın değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte bahse konu iş deneyim belgeleri 20.10.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2741 sayılı Kurul kararının (B) bölümünde eşit muamele ilkesi çerçevesinde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin birinci, ikinci ve dördüncü fıkrası kapsamında incelenmiş ve anılan belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı görüldüğünden başvuru sahibi hakkında ihale komisyonu tarafından düzeltici işlem kararı tesis edilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, başvuru sahibi adayın idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasının 1’inci iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde uygun olduğu tespit edildiğinden, diğer adaylara ilişkin iddiası yönünden herhangi bir hak kaybı ya da zarar görme ihtimali bulunmaması nedeniyle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ilgili iddianın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği gerekçede, oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki birinci iddiası kapsamında Kurulca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar yerinde bulunmuş olmakla birlikte başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Geçerli teklif sahibi isteklilerden Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.-Mir Müşavirlik Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Pers Yapı İnşaat Akaryakıt Sağlık Hizmetleri Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin %51 hisse oranına sahip ortağı olan TURO ŞİRKETİ (TURO COMPANY) tarafından İran İslam Cumhuriyeti Tebriz Belediyesince anılan ortak adına yabancı dilde (Farsça) düzenlenmiş 03.06.2014 tarihli ve 93-574 sayılı “Tebriz Metro İnşaatı I. Hat Yapım İşi”ne ilişkin iş deneyim belgesi ile 15.07.2014 tarih ve 93-845 sayılı “Tebriz Çevre Yolu Bağlantı Yolları ve Şehrin Muhtelif Yerlerinde Yeni Yol, Köprü, Alt ve Üst Geçitler ve Diğer İşler Yapımı” işine ilişkin iş deneyim belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgelerinde, işin yapı tekniği, toplam sözleşme bedeli, sözleşme tarihi, işin bitiş tarihi, işin tamamlanma yüzdesi, alt firma tarafından işin yapılma yüzdesi, alt firmanın hissesine düşen belge tutarı bilgilerine yer verildiği, belgelerin Farsça sureti ile İran İslam Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Resmi Çevirmeni Neda Necefi Amandi tarafından yapılan resmi çevirilerinin ve Farsça aslından Türkçe’ye yeminli tercüman E. AKIN tarafından yapılmış çevirilerinin sunulduğu,

Aynı isteklinin özel ortağı olan Mir Müşavirlik Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş.’nin %51 hisse oranına sahip ortağı olan XUİRİ A.Ş. tarafından İran İslam Cumhuriyeti Tebriz Belediyesince anılan ortak adına yabancı dilde (Farsça) düzenlenmiş 30.06.2014 tarihli ve 93-668 sayılı “Tebriz il sınırları dahilinde yeni yol altyapısı yapılması, sıcak asfalt kaplama yapılması, köprülü kavşak, alt ve üst geçit yapımı ve diğer işler yapım” işine ilişkin iş deneyim belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgelerinde, söz konusu belgede işin yapı tekniği, sözleşme bedeli, sözleşme imza tarihi, işin bitiş tarihi ve işin yapılma yüzdesi bilgilerine yer verildiği, belgenin Farsça sureti ile İran İslam Cumhuriyeti Adliyesi Türkçe Resmi Çevirmeni Dr. M. Rıza Moctehedi tarafından yapılan resmi çevirisinin ve Farsça aslından Türkçe’ye yeminli tercüman E. AKIN tarafından yapılmış çevirisinin sunulduğu,

Anlaşılmıştır.

İstekli veya adayların ihale kapsamında sunmuş oldukları belgeler, hem belgelerin sunuluşu kapsamında, hem de içerik yönünden mevzuata uygun bir şekilde düzenlenip düzenlenmediği hususları bir bütün olarak göz önüne alınarak incelenmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.-Mir Müşavirlik Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Pers Yapı İnşaat Akaryakıt Sağlık Hizmetleri Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile özel ortak Mir Müşavirlik Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş.’nin iş deneyimi kapsamında sundukları yurt dışından alınan iş bitirme belgeleri, hem yabancı dilde düzenlenen belgelerin tasdik işlemleri hem de Türkçe tercüme sunulması açılarından incelenmiştir. Sunulan belgelerin tasdik işlemleri yönünden sunuluşu Kurul kararındaki gerekçeler doğrultusunda uygun bulunmakla birlikte, aynı iş deneyim belgelerinin Yapım işleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin (4)’üncü fıkrasının (a) bendine uygun olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;

İş ortaklığının pilot ve özel ortağı tarafından sunulan üç adet iş bitirme belgesine ilişkin yapılan tercümelerin, Neda Necefi Amandi tarafından İran’da yapıldığı, Farsça düzenlenen iş deneyim belgeleri ile İran’da yapılmış olan Türkçe tercüme suretleri üzerinde “İş bu çevirinin Dairemizde kimliği saklı yeminli tercümanımız E. AKIN tarafından Farsça’dan Türkçe’ye yapılmış olduğunu onaylıyorum.” beyanı bulunan Ankara 41’inci Noterlik kaşesinin yer aldığı, İran’da yapılmış olan Türkçe tercüme suretleri üzerinde 3 adet mührün bulunduğu, mühürlerden birinin belgeyi düzenleyen idareye, birinin İran İslam Cumhuriyeti Adli Sistemi Resmi Çeviri İşleri Departmanına ait olduğu, diğer mührün ise Azerbaycan dili resmi tercümanı Tebriz Adliyesi Neda Necefi Amandi’ye ait olduğu, ayrıca, belgeler üzerinde Ankara 41. Noterliğinin biri çeviriye, diğeri aslına uygunluk onayına ilişkin 2 ayrı mührünün olduğu, belgelerin İran’da yapılmış olan tercümeleri üzerinde “iş bu tercüme aslına uygundur, tasdik ederim. Adalet Bakanlığı resmi çevirmeni Neda Necefi Amandi” ifadesine yer verildiği, aynı ifadenin Türkiye’de yeminli tercüman E. AKIN tarafından yapılan Tercümelerde de yer aldığı, ancak belge asıllarında bu ifadenin yer almadığı, bu durumda mevzuat gereği olarak yabancı dilde sunulan belge tercümelerinin orijinal belgeler dikkate alınarak yapılması gerekirken, yerli istekli olan Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.-Mir Müşavirlik Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ortakları tarafından sunulan bahse konu yabancı dildeki iş deneyim belgelerinin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından orijinal metninin aynısını yansıtacak şekilde yapılmadığı, ayrıca sunulan belgeler içerisinde yeminli tercüman E. AKIN tarafından Türkiye de yapılarak kaleme alınmış olan iş deneyim belgelerindeki bilgileri içeren Türkçe tercümeye ilişkin bir metnin bulunmadığı, bu nedenle sunulan tercümelerin anılan Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin (4)’üncü fıkrasının (a) bendine uygun olmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre, Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş.-Mir Müşavirlik Müh. İnş. Mad. Mim. Enerji San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin yukarıda belirtilen gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve Kurul kararında bu hususa da yer verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi