KİK Kararı: 2015/UY.II-2550

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/054
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 16.09.2015
Karar No : 2015/UY.II-2550
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

İlba Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret Sanayi Limited Şirketi,

Soğuksu Mah. 308 Sokak Adabel Sitesi No: 42 B Blok D: 38 Muratpaşa/ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

İller Bankası A.Ş. Ek Tesisleri Çamlıca Mah. Anadolu Bulvarı (Macunköy Lojmanları) A-1 Blok 06200 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/32949İhale Kayıt Numaralı “Alay-Bağlama-Kiledere (Niğde) Grup Kanalizasyon İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 21.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Alay-Bağlama-Kiledere (Niğde) Grup Kanalizasyon İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak İlba Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret Sanayi Limited Şirketi nin 15.07.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.07.2015 tarih ve 65305 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2006 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 09.07.2015 tarihli kesinleşen ihale kararına göre ihalenin Öz Su İnş. Proje ve Etüt Hizm. San. Tic. Ltd.Şti. üzerinde bırakıldığı, kendilerinin açıklama istenilen iş kalemlerine ait 23.255/İB-6, 12.2196/1, 12.2198, 12.2196/5, 12.2195/1-1,12.2196/7 poz numaralarının analiz girdilerinde herhangi bir dayanağı olmadan miktarların düşürüldüğü belirtilerek bu miktarların kamu kurum ve kuruluşlarının yayınladığı ilgili pozların birim fiyat analizlerine göre resen düzeltildikten sonra KDERE.K.04, BAĞ.K.03 ve ALAY.K.04 iş kalemlerinde çıkan fiyatın teklif edilen fiyatın üzerinde kaldığından aşırı düşük teklif sorgulaması için verdikleri açıklamaların reddedildiğinin bildirildiği, kendilerince aşırı düşük teklif sorgulaması için verdikleri açıklamada 23.255/İB-6, 12.2196/1, 12.2198, 12.2196/5, 12.2195/1-1,12.2196/7 poz numaralı iş kalemleri için kullandıkları analizlerin İller Bankası A.Ş. tarafından 2015 yılı Mart ayında onaylanan ve yayımlanan İller Bankası A.Ş.nin 2015 yılı Atıksu Tesisleri Birim Fiyat Cetvelindeki birim fiyatlarının analiz girdi miktarları esas alınarak hazırlandığı, açıklamalarında İller Bankası A.Ş. tarafından onaylanan ve yayımlanan birim fiyatlara ait analiz girdi miktarlarını esas aldıklarından analizlerinde herhangi bir girdi miktarının düşürülmediği, bu nedenle tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin“İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Alay-Bağlama-Kiledere (NİĞDE) Grup Kanalizasyon İnşaatı …” düzenlemesinin,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru konusu ihalenin İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığının “Alay-Bağlama-Kiledere (NİĞDE) Grup Kanalizasyon İnşaatı” yapım işi olduğu, söz konusu ihalede 59 adet ihale dokümanının satın alındığı ve 21.04.2015 tarihli ihaleye 56 isteklinin teklif verdiği, 7 isteklinin tekliflerinin İdari Şartname'de istenen yeterlik kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Öz Su İnş. Proje ve Etüt Hizm. San. Tic. Ltd.Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bahse konu ihaleye ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet tutarı ile geçerli teklifleri esas almak suretiyle aşırı düşük teklifler için sınır değerin 12.948.602,19 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında olduğu tespit edilen 25 istekliden 04.06.2015 tarihli yazı ile açıklama talep edildiği tespit edilmiştir.

Teklif fiyatı aşırı düşük olup açıklama istenilen isteklilerden başvuru sahibi istekli olanİlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. San. Ltd. Şti., Betaş Beton ve Prefa Brike Yapı Elaman San. Tic. A. Ş. ve Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen diğer isteklilerin ise açıklama sunmadığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonunun 08.07.2015 tarihli kararında "…Açıklama istenilen iş kalemlerine ait yardımcı analiz girdilerinde; 23.255/İB-6, 12.2196/1, 12.2198, 12.2196/5, 12.2195/1-1,12.2196/7 poz numaralarının analizinde herhangi bir dayanağı olmadan miktarlar düşürülmüş olup Kamu kurum ve kuruluşlarının yayınladığı ilgili pozların birim fiyat analizlerine göre re'sen düzeltilip KDERE.K.04, BAĞ.K.03 VE ALAY.K.04 iş kalemlerinde hatalar re'sen düzeltildikten sonra çıkan fiyat teklif edilen fiyatın üzerinde kalmıştır…" ifadelerine yer verilerek idarece başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığının belirtilmediği görülmüştür.

Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından idareye yapmış olduğu şikâyete istinaden idare tarafından verilen cevap yazısında "…Bankamızca söz konusu ihaleye ilişkin Bankamız Birim Fiyatlarına esas teşkil eden Birim Fiyat Analizleri en son 21.02.1995 tarih 1441 sayılı Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı Olur'u ile güncellenmiş olup, 2011 tarihinde Çevre Yapıları Dairesi Başkanlığınca düzenlenerek Bankamız internet sitesinde yayınlanmıştır.

2013 yılı ve sonraki yılların Birim Fiyat Analiz ve Birim Fiyat Cetvelleri hazırlama çalışmaları Başkanlığımızca yürütülmekte olup, Bankamız internet sitesinden de görüleceği üzere Birim Fiyat Analizlerinde herhangi yeni bir düzenleme ve yayınlanma yapılmamıştır…"denilmiştir.

21.08.2015 tarihli ve 1723 sayılı Kurum yazısı ile “…1) 2014, 2015 yıllarında Bankanızca birim fiyat analizlerinin yayınlanıp yayınlanmadığı, bu analizlerin girdi miktarlarında herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığı, (isteklinin sunmuş olduğu belgeler çerçevesinde)

2. Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerinin alt analizlerinde yer alan 23.255/İB-6, 12.2196/1, 12.2198, 12.2196/5, 12.2196/7, 12.2195/1-1 pozlarına ait birim fiyat tarifleri,…” ifadelerine yer verilmek suretiyle idareden bilgi talep edilmiştir.

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı’nın 28.08.2015 tarihli ve 21552 sayılı cevabi yazısında "… Bankamızın Birim Fiyat Analizleri en son 21.02.1995 tarih ve 1441 sayılı Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı Olur'u ile güncellenmiş olup, 2001 yılında kitap haline getirilerek satışa çıkarılmıştır. Bu birim fiyat analiz ve tarifleri 2011 yılında Çevre Yapıları Dairesi Başkanlığınca düzenlenerek Bankamız internet sitesinde yayınlanmış olup, istekli firmaların bugüne kadar ihtiyaçlarına cevap vermiştir. Bankamız internet sitesinden de görüleceği üzere Birim Fiyat Analizlerinde kapsamlı bir düzenleme yapılmamış muhtelif zamanlarda ihtiyaca binaen zaman zaman yeniden oluşturulan analiz eklemeleri veya artık kullanılmayan analiz çıkarmaları yapılmıştır.

…

Bankamızca yapılan ve yapılacak bütün ihalelerde firmaların aşırı düşük sorgulama dosyaları, imalat analizlerindeki işçilik ve makine saatleri Bankamız internet sitesinden yayınlanan Resmi Birim Fiyat Analiz ve Birim Fiyat Cetvellerine göre eşit şartlarda değerlendirilmesi amacıyla açıklama vermeleri ve değerlendirmeleri yapılmaktadır…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığının 28.08.2015 tarihli cevabi yazısı dikkate alındığında, idarenin şikâyete konu iş kalemlerinin alt analizlerinde yer alan pozların analiz girdi miktarlarında son olarak 2011 yılında değişiklik yaptığı, 2011 yılından sonra söz konusu analizlerde girdi miktarları yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı, bahse konu pozlara ait bu analizlerin bankanın internet sitesinde (www.ilbank.gov.tr) erişilebilir durumda olduğu ve isteklilerin de sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarında İller Bankası Anonim Şirketi tarafından yayımlanan analizleri kullanmaları durumunda analiz girdi miktarlarının yayımlanan analizlere uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.8'inci maddesi gereğince isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında çarpım ve toplamlarda hata bulunması halinde bu hataların resen düzeltilebileceği, çarpım ve toplamlarda herhangi bir hata bulunmadığı takdirde resen düzeltme yapılamayacağı anlaşılmaktadır. Ancak şikâyete konu ihalede ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi isteklinin analiz girdi miktarlarının İller Bankası Anonim Şirketince yayınlanan birim fiyat analizlerindeki girdi miktarlarına uygun hale getirilmek üzere resen düzeltme yapıldığı, yapılan bu düzeltmenin anılan Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; KDERE.K.04, BAĞ.K.03 ve ALAY.K.04 iş kalemlerinin alt analizlerinde yer alan 23.255/İB-6, 12.2196/1, 12.2198, 12.2196/5, 12.2195/1-1,12.2196/7 pozların analiz girdi miktarlarının çoğunun İller Bankası tarafından yayınlanan birim fiyat analizlerinde belirtilen girdi miktarlarından daha düşük olduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan birim fiyat analizlerindeki girdi miktarlarında azaltma yapamayacakları anlaşıldığından, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının analizlerdeki girdi miktarları bakımından İller Bankası tarafından yayınlanan birim fiyat analizlerine uygun olmadığı, bu gerekçe ile idarece anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi