SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2015/UY.II-2436

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2015/UY.II-2436

Karar Tarihi

9 Eylül 2015

İhale

2015/59290 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif Yerlerde Kanalizasyon Şebeke Ve Parsel" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/053
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 09.09.2015
Karar No : 2015/UY.II-2436
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

CYB Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Papuççular Mah. Değirmenhan Sokak Vasfiye Aşoğlu İş Merkezi No: 19 Adapazarı/SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi (SASKİ) Genel Müdürlüğü,

Mithatpaşa Mah. Kent Park Bahçesi 54100 Adapazarı/SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/59290İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Yerlerde Kanalizasyon Şebeke ve Parsel” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi (SASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 09.06.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Yerlerde Kanalizasyon Şebeke ve Parsel” ihalesine ilişkin olarak CYB Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.07.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.07.2015 tarih ve 59564 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1841 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesi kapsamında Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. - Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan araç ruhsatlarının sahte olduğu, finansal kiralama sözleşmelerinin bir kısmının fotokopi olduğu, meslek mensuplarına imzalattırılarak asıl belgeymiş gibi idareye sunulduğu, ihale tarihi itibariyle finansal kiralama sözleşmelerine ilişkin borçların bulunduğu,

  2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen kendi malı araçların çalışma ağırlıklarının Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, araçlara ait teknik belgelerin yetkili yerlerden alınmadığı, teklif dosyasında sunulan kendi malı olduğu belirtilen araçlarla bu araçlara ilişkin teknik belgelerin farklı markalara ait olduğu, teknik belgelerin araçların gerçek özelliğini göstermediği,

  3. Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kanunen ödemekle yükümlü olduğu ancak ödemediği vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının bulunduğu, Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tek ortağı ve müdürü olan kişinin ortağı olduğu diğer firmalara ait vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının da bulunduğu, 6183 sayılı Kanun’un 35’inci maddesi gereği limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacağı, ortağın aynı zamanda müdür olması durumunda şirket borcunun tamamından sorumlu olacağı, bu nedenle firmanın vergi borcu sorgulanırken şirket sahibi ve aynı zamanda müdürü olan kişinin sahip olduğu diğer firmalarla birlikte sorgulanması gerektiği,

  4. Özel ortak Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı,

  5. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli olan kendi malı araç sayısı

Makine ve Araç Cinsi

Miktarı

Yüklenici malı olması

gereken asgari miktar

Ekip Aracı

6 Adet

- - -

Lastik Tekerlekli Kazıcı – Yükleyici

6 Adet

6 Adet

Çift Dingil Damperli Kamyon

13 Adet

- - -

Tır (Makine Nakli İçin)

1 Adet

- - -

Ekskavatör

2 Adet

1 Adet

İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Kurumumuz su ve kanalizasyon hizmetleri yapan kamu kuruluşu olduğundan; işlerin sürekliliği büyük önem arz etmektedir. Kurumumuzun hizmetlerinin aksamaması için ihaleye katılacak olan istekliler, teklifleriyle birlikte yukarıda miktarları belirtilen araçların kendi malı olduklarına dair belgeleri ihale komisyonuna sunacaklardır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.”hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin anılan maddesinde ihale konusu işte kullanılacak 28 adet makineden 6 adet lastik tekerlekli kazıcı-yükleyici ile 1 adet ekskavatörün isteklinin kendi malı olmasının istenildiği, bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş makinası tescil belgelerinin, finansal kiralama sözleşmelerinin, meslek mensubu raporunun, noter onaylı amortisman defterinin ilgili kısmının sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından sunulan finansal kiralama sözleşmelerinin bir kısmının fotokopi olduğu iddiasının incelenmesini teminen idareden 31.07.2015 tarihli ve 1581 sayılı Kurum yazısı ile ihaleye teklif veren istekliler tarafından teklif dosyalarında kendi malı araçlara ilişkin sunulan belgelerin asılları istenilmiştir. İdare tarafından gönderilen 04.08.2015 tarihli ve E.4690 sayılı yazı ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının özel ortağı Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idarece kendi malı olması istenilen araçlardan 1 adet ekskavatör ve 1 adet lastik tekerlekli kazıcı-yükleyiciye ilişkin sunulan finansal kiralama sözleşmelerinin bir kısmının fotokopi olduğu, söz konusu belgeler üzerinde sadece meslek mensubu kaşesinin bulunduğu tespit edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 31’inci maddesi uyarınca teklif dosyasında sunulacak belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin ya da “aslı idarece görülmüştür” örneklerinin sunulması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan finansal kiralama sözleşmelerinin tamamının sunulmadığı, sunulan bölümlerin ise belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bunun yanında, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından finansal kiralama yoluyla edinilmiş araçların ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi amacıyla sunulan Garanti Finansal Kiralama A.Ş. tarafından düzenlenen 02.06.2015 tarihli yazının incelenmesi sonucunda, yazı içeriğinde finansal kiralama şirketi tarafından yazı tarihi itibariyle vadesi geçmiş herhangi bir borcun bulunmadığının belirtildiği, ancak yukarıda aktarılan Yönetmelik’in 41’inci maddesi uyarınca aracın isteklinin kendi malı sayılabilmesi için finansal kiralama sözleşmesi ile birlikte aracın ihale ilan tarihine kadar olan kiraların ödenmiş olduğu hususunun belgelendirilmesinin şart olduğu, bu itibarla finansal kiralama şirketinden alınan 02.06.2015 tarihli yazının ihale ilan tarihi olan 18.05.2015 tarihi itibariyle aracın borcu olmadığını tevsik etmediği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin son fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından finansal kiralama yoluyla edinilmiş araçların ihalenin ilk ilan tarihi olan 18.05.2015 tarihi itibariyle kira borcunun bulunup bulunmadığının idarece, sunulan belgedeki bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması gerekmekte ise de söz konusu isteklinin teklifinin, sunulan finansal kiralama sözleşmelerinin tamamının sunulmadığı, sunulan bölümlerin ise belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından anılan bilgi eksikliğinin tamamlatılmasına gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan, idarece kendi malı olması istenilen araçlardan 6 adet lastik tekerlekli kazıcı-yükleyicinin kendi malı olduğu hususunu tevsik etmek üzere araç tescil belgelerinin sunulduğu görülmüş, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından sunulan araç ruhsatlarının sahte olduğu iddiasının incelenmesini teminen araçların tescillerini yapan Ankara Ticaret Odasından bu hususta gerekli bilgiler istenilmiştir. Ankara Ticaret Odası tarafından gönderilen cevabi yazıda “…ilgi yazıda belirtilen 54-00-13-0033, 54-00-14-0016, 18-00-14-0014, 06-00-14-1829, 34-08-704, 54-00-13-0029 plakalı iş makinaları Nur Hak Grup İnşaat Madencilik Enerji Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.” Adına Odamızca tescili yapılmış olup halen firmanın adına kayıtlı olduğu görülmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından sunulan araç ruhsatlarının sahte olduğu iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. - Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyasında araçların kendi malı olduğunun tevsiki amacıyla sunulan ve yukarıda mevzuata aykırı olduğu belirtilen belgelerden dolayı anılan İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ilişkin Teknik Şartname’nin 59’uncu maddesinde “Kendi malı istenilen araçların teknik özellikleri

İş makinelerinden 6 adet kazıcı yükleyici (2013 model ve üzeri, çalışma ağırlığı 7,5 – 8,5 ton arası, motor gücü 85 HP ve üzeri olacaktır),

Asgari 1 adet paletli ekskavatör (2013 model ve üzeri, çalışma ağırlığı 12 – 14 ton arası, motor gücü 95 HP ve üzeri), yüklenicinin kendi malı olacaktır.

Kendi malı istenen araçların teknik belgeleri, teklif ekinde sunulacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 59’uncu maddesinde kendi malı olması istenen araçlara ilişkin olarak istenilen teknik belgelerin İhale İlanı ve İdari Şartname’de bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği görülmüştür. Anılan mevzuat hükümleri uyarınca ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen kriterlerin İhale İlanı ve İdari Şartname’de belirtilmesi gerektiği açık olduğundan şikâyete konu ihalede isteklilerin yeterliğinin belirlenmesi aşamasında İhale İlanı ve İdari Şartname’de belirtilen yeterlik kriterlerinin esas alınması gerektiği, Teknik Şartname’de belirlenen kriterlerin sözleşmenin uygulanması aşamasında dikkate alınacağı ve bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmaması gerektiği sonucuna varılmış, bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde “c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.” isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun’un 10’uncu maddesinde ayrıca “Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) (Değişik: 7/6/2014–29023 R.G./9.md.) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Standart birim fiyat teklif mektubunun 2’nci maddesinde “2)İhale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e), (g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ifadesi standart olarak yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve kesinleşmiş vergi borcu olanların ihaleye katılamayacağı, katılanların değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihaleye katılan isteklilerin bu durumu belgelendirmek için taahhütname vereceği, söz konusu taahhütnamenin birim fiyat teklif mektubunun 2’nci maddesinde yer aldığı, dolayısıyla ihaleye katılan her isteklinin başlangıçta kesinleşmiş sosyal güvenlik primi ve kesinleşmiş vergi borcu olmadığını taahhüt etmiş olduğu, ihale üzerinde kalan isteklinin ise sözleşme imzalanmadan önce bu duruma ilişkin belgeleri idareye sunması gerektiği, ihale üzerinde kalan isteklinin bu belgeleri sunmaması ya da sunulan belgelerden kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve/veya vergi borcu bulunduğunun anlaşılması halinde ise yasal işlemlerin uygulanacağı açık olduğundan, ihale komisyonunca tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık olmadığı ve bu çerçevede başvuru sahibinin iddiasının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Muhtelif Yerlerde Kanalizasyon Şebeke ve Parsel” olarak belirtildiği,

İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde isteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak istekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde ise “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğin de yer alan A-IV Grubu İşler Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği ve Çevre Mühendisliği” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

(8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir.

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./1. md.) serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Baroksan Yapı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla %50’den fazla hisseye sahip ortağı Suat Yazıcı’ya ait inşaat mühendisliği diploması ile adı geçen ortağın son beş yıldır kesintisiz bir şekilde Baroksan Yapı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin %50’den fazla ortağı olduğunu gösteren ortaklık durum belgesinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın özel ortağı Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Sinop Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından “Sinop ili Merkez Belediyesi Tarafından yaptırılan Kanalizasyon Hattı Yapımı” işine ilişkin olarak düzenlenmiş iş deneyim belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde A/IV grubu işler olarak;

“IV. GRUP: İÇME-KULLANMA SUYU VE KANALİZASYON İŞLERİ

1. Kanalizasyon şebekeleri

2. Yağmursuyu şebekeleri

3. İçme ve kullanma suyu şebekeleri

4. Mikrotünel işleri”nin sayıldığı görülmüş olup, dolayısıyla özel ortak Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. - Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu ile eki birim fiyat teklif cetvelinin incelenmesi sonucunda, söz konusu belgelerin KİK015.3/Y numaralı birim fiyat teklif mektubu standart formuna uygun olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası uygun görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi CYB Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi malı olması istenilen 1 adet kazıcı-yükleyicinin finansal kiralama yoluyla temin edildiği ve buna ilişkin teklif ekinde finansal kiralama sözleşmesi ile finansal kiralama yoluyla edinilmiş aracın kiralarının ödendiğinin belgelenmesi amacıyla BNP Paribas Finansal Kiralama A.Ş. tarafından düzenlenen 20.05.2015 tarihli yazının sunulduğu, adı geçen finansal kiralama şirketi tarafından yazı içeriğinde yazının tanzim tarihi itibariyle firma ile imzalanan finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan muaccel borcun bulunmadığının belirtildiği, ancak yukarıda aktarılan Yönetmelik’in 41’inci maddesi uyarınca aracın isteklinin kendi malı sayılabilmesi için finansal kiralama sözleşmesi ile birlikte aracın ihale ilan tarihine kadar olan kiraların ödenmiş olduğu hususunun belgelendirilmesinin şart olduğu, bu itibarla finansal kiralama şirketinden alınan 20.05.2015 tarihli yazının ihale ilan tarihi olan 18.05.2015 tarihi itibariyle aracın borcu olmadığını tevsik etmediği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin son fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi CYB Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından finansal kiralama yoluyla edinilmiş araçların ihalenin ilk ilan tarihi olan 18.05.2015 tarihi itibariyle kira borcunun bulunup bulunmadığının idarece, sunulan belgedeki bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. - Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibi CYB Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından finansal kiralama yoluyla edinilmiş araçların ihalenin ilk ilan tarihi olan 18.05.2015 tarihi itibariyle kira borcunun bulunup bulunmadığının araştırılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. - Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin “teklif dosyasında araçların kendi malı olduğunun tevsiki amacıyla sunulan belgelerin mevzuata aykırı olduğu” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelenmesi sonucuna göre de, başvuru sahibi CYB Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi malı olması istenilen 1 adet kazıcı-yükleyicinin finansal kiralama yoluyla temin edilmesine ilişkin teklif ekinde finansal kiralama sözleşmesi ile finansal kiralama yoluyla edinilmiş aracın kiralarının ödendiğinin belgelenmesi amacıyla BNP Paribas Finansal Kiralama A.Ş. tarafından düzenlenen 20.05.2015 tarihli yazının sunulduğu, adı geçen finansal kiralama şirketi tarafından yazı içeriğinde yazının tanzim tarihi itibariyle firma ile imzalanan finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan muaccel borcun bulunmadığının belirtildiği, ancak borç ödenmesi durumunun ihale tarihini kapsayıp kapsamadığının belli olmaması nedeni ile, bankadan finansal kiralama yoluyla edinilmiş aracın kiralarının ihale tarihi itibariyle ödenip ödenmediği bilgisinin sorularak sonuca göre yeniden değerlendirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında Kurulca alınan kararın, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kısmı yerinde bulunmuş olmakla birlikte, aynı iddia kapsamında başvuru sahibinin teklifine ilişkin Kurul çoğunluğu değerlendirmesi yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesi sonucunda;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında,

“..

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

…” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca, isteklilerin kendi malı olması istenilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin kira sözleşmesi sunulması durumunda, sunulan kira sözleşmesinde belirtilen kiraların ihale ilk ilan veya davet tarihine kadar kiraların ödendiğinin belgelendirilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi CYB Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi malı olması istenilen 1 adet kazıcı-yükleyicinin finansal kiralama yoluyla temin edildiği ve buna ilişkin teklif ekinde finansal kiralama sözleşmesi ile finansal kiralama yoluyla edinilmiş aracın kiralarının ödendiğinin belgelenmesi amacıyla BNP Paribas Finansal Kiralama A.Ş. tarafından düzenlenen 20.05.2015 tarihli yazının sunulduğu, adı geçen finansal kiralama şirketi tarafından yazı içeriğinde yazının tanzim tarihi itibariyle firma ile imzalanan finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan muaccel borcun bulunmadığının belirtildiği, ancak yukarıda aktarılan Yönetmelik’in 41’inci maddesinin 4’üncü fıkrası uyarınca aracın isteklinin kendi malı sayılabilmesi için finansal kiralama sözleşmesi ile birlikte aracın ihale ilan tarihine kadar olan kiraların ödenmiş olduğu hususunun belgelendirilmesinin şart olduğu, bu itibarla finansal kiralama şirketinden alınan 20.05.2015 tarihli yazının ihale ilan tarihi olan 18.05.2015 tarihi itibariyle aracın borcu olmadığını tevsik etmediği anlaşılmış olup, bu nedenle başvuru sahibi CYB Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi (SASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Muhtelif Yerlerde Kanalizasyon Şebeke ve Parsel Yapım İşi” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar esas alınarak toplam 6.490.280,95 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.06.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İhale komisyonunca tekliflerin geçerliliği yönünde yapılan incelemeye göre, üç teklifin de geçerli teklif olarak belirlendiği, 30.07.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 4.365.660,00 TL bedelli ün düşük teklif sahibi olan Baroksan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. - Nur Hak Grup İnş. Mad. Enerji Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet ile teklif sayısı yönünden yapılan incelemede;

(5) adet ihale dokümanı satın alınan ihaleye üç istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca tekliflerin geçerliliği yönünde yapılan incelemeye göre, üç teklifin de geçerli teklif olarak belirlendiği, yukarıda yapılan değerlendirmelere göre 4.365.660,00 TL ve 5.270.940,00 TL bedel üzerinden verilen en düşük iki teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede 5.961.300,00 TL bedelli teklifin tek geçerli teklif olarak kalacağı, bu teklifin de ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenebileceği ve bu teklifin de yaklaşık maliyetin % 8,15 oranında altında kaldığı hususları ile,

4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasındaki; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmü birlikte ele alındığında;

İhaleye yeterli katılım olmadığından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabetinin sağlanamadığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin çalıştırılmadığı değerlendirildiğinden bu gerekçeler üzerinden “ihalenin iptaline” karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında Kurulca alınan kararın, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kısmı yerinde bulunmuş olmakla birlikte, aynı iddia kapsamında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesi sonucunda, başvuru sahibi CYB Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin finansal kiralama sözleşmesi ile birlikte aracın ihale ilan tarihine kadar olan kiraların ödenmiş olduğu hususunun belgelendirilmediği anlaşıldığından, bu isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan, mevcut doküman düzenlenmesi, satın alınan ihale dokümanı sayısı, ihale verilen teklif sayısı ve bedelleri ile hesaplanan yaklaşık maliyet bedeli bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihalede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabetinin sağlanamadığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin çalıştırılmadığı değerlendirildiğinden bu gerekçeler üzerinden “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim