KİK Kararı: 2015/UY.II-2394

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/052
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 02.09.2015
Karar No : 2015/UY.II-2394
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Yertek İnşaat Taahhüt Madencilik Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Cevizlidere Cad. 1226. Sok. No: 13/1-2 Balgat /ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No: 286 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/48706İhale Kayıt Numaralı “(Kütahya-Gediz) Ayr Örencik - (Tavşanlı-Emet) Ayr İl Yolu Km: 0+000-34+256 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14.Bölge Müdürlüğü tarafından 28.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Kütahya-Gediz) Ayr Örencik - (Tavşanlı-Emet) Ayr İl Yolu Km: 0+000-34+256 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yertek İnşaat Taahhüt Madencilik Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.07.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.07.2015 tarih ve 64719 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusundabulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1994 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,aşırı düşük savunmasında yer alan HENB.01 pozuna ait alt analizdeki KGM/21.011 pozu için verilen teklif fiyatının Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat listesinden alındığı, söz konusu listede anılan pozun birim fiyatının 23,03 TL, kârsız birim fiyatın ise 18,424 TL olduğu, kendileri tarafından bahsi geçen poz için bu birim fiyattan daha yüksek bir tutar olan 18,43 TL fiyat teklifi verildiği, dolayısıyla idarece belirlenen birim fiyattan daha yüksek bir fiyat verilmesinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak belirlenemeyeceği, bu sebepten ötürü ihalenin kendi teklifleri olan 17.204.782,00 TL yerine daha yüksek bir fiyat teklif eden istekli üzerinde bırakıldığı, söz konusu hususun 6.902.034,00 TL tutarında kamu zararına yol açtığı, belirtilen gerekçeler göz önünde bulundurularak ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 28.05.2015 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihalede 39 doküman satın alındığı/indirildiği, toplam teklif sayısının 30, geçerli teklif sayısının 19 olduğu, 25.06.2015 tarihli ihale komisyonu kararından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde Sistem Elektromekanik Tesisler Sanayi ve Ticaret A.Ş - Gündüz İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, ABM Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Adnan Gökalp İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir…” açıklaması,

İnceleme konusu işe ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan düzenlemelerden, idarece teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerden bu teklifler reddedilmeden önce aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

Bununla birlikte, istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında; iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatların veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatların teklif edilmesi ve söz konusu iş kalemleri/grupları için hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda veya isteklilerce kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine kendileri tarafından belirlenen kâr ve genel giderin ilave edilmesiyle birim fiyatlarını oluşturmaları halinde, hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatının kullanıldığını ve kendileri tarafından belirlenen kâr ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenleme zorunluluklarının bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, 25.06.2015 tarihli ihale komisyonu kararından Bülbüloğlu İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi - YBA İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - AYK Yol Yapı İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı, Dumes İnşaat Turizm Sanayi Anonim Şirketi, Ölmez İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Örensan İnşaat Elektrik Nakliye İş Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı, Yafa Mühendislik Müşavirlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Dörtyol İnşaat Taahhüt Turizm Tic. ve San. A. Ş, Alkan İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi olmak üzere 7 isteklinin aşırı düşük teklif sorgusuna tabi tutulduğu, söz konusu isteklilerden Bülbüloğlu İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi - YBA İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - AYK Yol Yapı İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ile başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı,

Başvuru sahibince yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında HENB.1 pozunda açıklanması istenen alt analizlerden olan KGM/21.011 pozu için verilen teklif birim fiyatının Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat listesinden alındığının belirtildiği, ancak idarece yapılan değerlendirme neticesinde verilen teklif fiyatının anılan listedeki fiyattan farklı olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı,

Diğer bir istekli olan Bülbüloğlu İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi - YBA İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - AYK Yol Yapı İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında analiz formatında yer alan Tİ-KAZI ve P ALTTEM.1 pozlarına ilişkin bir açıklama yapılmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, bu itibarla verilen gerekçeler doğrultusunda söz konusu 7 isteklinin tekliflerinin reddedildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yer alan başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, şikâyete konu HENB.1 poz nolu “Her türlü hendek ve kanalların beton ile kaplanması için kırma taş agregadan beton santrali ile üretilmiş, iş yerine taşınmış, sıkıştırılmış BS. 25 demirsiz beton inşaatı” analizinin alt pozu olan KGM/21.011 poz nolu düz yüzeyli beton ve betonarme kalıp için birim fiyat olarak 18,43 TL öngörüldüğü, söz konusu fiyatın Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat listesinden alındığının belirtildiği tespit edilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü 2015 yılının ilk dönemine ait birim fiyat listesi incelendiğinde, KGM/21.011 poz nolu “Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı” için 2015 yılı kâr dâhil birim fiyatın 23,03 TL olduğu, söz konusu fiyattan %25 kâr ve genel giderin çıkarılması durumunda (23,03 / 1,25 = 18,424 TL) 18,424 TL’ye ulaşıldığı, buradan hareketle 21.011 poz nolu “Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı” için 2015 yılı kâr ve genel gider hariç birim fiyatın 18,424 TL olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış carı yıl fiyatlarının kâr ve genel gider hariç tutarlarının kullanılabileceği, bu durumda hangi kamu kurum ve kuruluşunun fiyatının kullanıldığı ve istekli tarafından öngörülen kâr ve genel gider oranının belirtilmesi gerektiği, söz konusu durumda başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında HENB.1 poz nolu “Her türlü hendek ve kanalların beton ile kaplanması için kırma taş agregadan beton santrali ile üretilmiş, iş yerine taşınmış, sıkıştırılmış BS. 25 demirsiz beton inşaatı” analizinin alt pozu olan KGM/21.011 poz nolu düz yüzeyli beton ve betonarme kalıp için birim fiyat olarak 18,43 TL öngörüldüğü, Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat listesinde kâr ve genel gider hariç tutarın 18,424 TL olduğu, iki fiyat arasında (18,43 TL – 18,424 TL = 0,006 TL) 0,006 TL’lik bir farkın olduğu, buradan hareketle başvuru sahibince şikâyete konu poz için sağlanması gereken asgari tutarın karşılandığı, dolayısıyla bahsi geçen poz için analiz sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat listesinde yer alan kâr ve genel gider hariç fiyat olan 18,424 TL’lik fiyattan 0,006 TL daha yüksek tutarda 18,43 TL fiyat teklifi verildiği, ilgili pozun açıklama kısmına hangi kamu kurum ve kuruluşunun fiyatının kullanıldığına dair bilgiye yer verildiği, dolayısıyla ilgili poza ilişkin analiz sunulmasının anılan istekli için zorunlu olmadığı, bu doğrultuda bahsi geçen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Yertek İnşaat Taahhüt Madencilik Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi